Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

पुरा त्रेतायुगे देवि पर्णादोनाम वै द्विजः । प्रभासं क्षेत्रमासाद्य तपस्तेपे सुदारुणम् । आराधयामास रविं भक्त्या परमया युतः

purā tretāyuge devi parṇādonāma vai dvijaḥ | prabhāsaṃ kṣetramāsādya tapastepe sudāruṇam | ārādhayāmāsa raviṃ bhaktyā paramayā yutaḥ

In alter Zeit, im Tretā-Yuga, o Göttin, lebte ein Brāhmaṇa namens Parṇāda. Als er das heilige Kṣetra von Prabhāsa erreichte, übte er äußerst strenge Askese und verehrte Ravi (die Sonne) in höchster Hingabe.

purāformerly
purā:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpurā (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक) = adverb ‘formerly/once’
tretā-yugein the Tretā-yuga
tretā-yuge:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Roottretā (प्रातिपदिक) + yuga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी एकवचन; तत्पुरुष = locative sg ‘in the Tretā age’
deviO goddess
devi:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन एकवचन = vocative singular
parṇādaḥParṇāda
parṇādaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootparṇāda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन = nominative singular (proper name)
nāmaby name
nāma:
Sambandha (Apposition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्रयोग (नामनिर्देशे) = indeclinable ‘by name/namely’
vaiindeed
vai:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्यय (निपात; अवधारण/खलु-अर्थ) = particle ‘indeed’
dvijaḥa brāhmaṇa; twice-born
dvijaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन = nominative singular
prabhāsamPrabhāsa (place)
prabhāsam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootprabhāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन = accusative singular
kṣetramsacred region; field
kṣetram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkṣetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन = accusative singular
āsādyahaving reached
āsādya:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootā-sad (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) = having reached/approached
tapaḥausterity; penance
tapaḥ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन = accusative singular
tepeperformed; practiced
tepe:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Roottap (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष एकवचन = performed austerity
su-dāruṇamvery severe
su-dāruṇam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + dāruṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; कर्मधारय (उपपद-विशेषण) = ‘very severe’ qualifying tapaḥ
ārādhayāmāsaworshipped
ārādhayāmāsa:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootā-rādh (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect) परस्मैपद, प्रथमपुरुष एकवचन; परिप्रयोग (आमास) = worshipped
ravimthe Sun (Ravi)
ravim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootravi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन = accusative singular
bhaktyāwith devotion
bhaktyā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootbhakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया एकवचन = instrumental singular
paramayāsupreme; highest
paramayā:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया एकवचन = instrumental singular; qualifies bhaktyā
yutaḥendowed (with)
yutaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootyuj (धातु) + yuta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचन = endowed/connected (with)

Īśvara (Śiva), continuing the narration to Mahādevī

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī (addressed as ‘devi’)

Scene: A lone brāhmaṇa ascetic named Parṇāda arrives at the luminous sands of Prabhāsa, facing the rising sun, beginning fierce austerities with a calm yet intense devotional posture.

Ī
Īśvara (Śiva)
P
Parṇāda
R
Ravi (Sūrya)
P
Prabhāsa-kṣetra

FAQs

Supreme devotion joined with disciplined tapas is portrayed as the means by which sacred sites and their presiding forms become manifest and renowned.

Prabhāsa-kṣetra, as the stage for Parṇāda’s tapas that leads into the Parṇāditya tīrtha’s greatness.

Tapas (austerity) and Ravi-upāsanā (Sun worship) are presented as the core practices.