Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 22

आदेशं पठते यस्तु राजद्वारे तु मानवः । सोऽपि देवि भवेद्वृक्ष ऊषरे कंटकावृतः । स्थितो वै नृपतिद्वारि यः कुर्याद्वेदविक्रयम्

ādeśaṃ paṭhate yastu rājadvāre tu mānavaḥ | so'pi devi bhavedvṛkṣa ūṣare kaṃṭakāvṛtaḥ | sthito vai nṛpatidvāri yaḥ kuryādvedavikrayam

O Göttin, der Mensch, der am Königstor Verkündigungen (ādeśa) vorträgt, wird zu einem Baum in öder, versalzener Erde, von Dornen umhüllt. Ebenso fällt, wer am königlichen Tor steht und die Veda wie Ware handelt, in dasselbe Geschick.

ādeśama proclamation/order
ādeśam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootādeśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
paṭhatereads/recites
paṭhate:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√paṭh (पठ् धातु)
Formलट्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
yaḥwho
yaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
tuindeed/but
tu:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात; विशेष/विरोधार्थक
rāja-dvāreat the king’s gate
rāja-dvāre:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक) + dvāra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘राज्ञः द्वारम्’
tuindeed
tu:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात
mānavaḥa man
mānavaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmānava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
apieven/also
api:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; अपि (also/even)
deviO Goddess
devi:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन (8th/सम्बोधन); एकवचन
bhavetwould become
bhavet:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (भू धातु)
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
vṛkṣaḥa tree
vṛkṣaḥ:
Pradhāna-vākya-artha (Predicate nominal/विधेय)
TypeNoun
Rootvṛkṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
ūṣarein barren land
ūṣare:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootūṣara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन
kaṇṭaka-āvṛtaḥcovered with thorns
kaṇṭaka-āvṛtaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkaṇṭaka (प्रातिपदिक) + āvṛta (कृदन्त-प्रातिपदिक; √vṛ ‘to cover’ + ā-)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; तत्पुरुषः ‘कण्टकैः आवृतः’ (covered with thorns); क्त-प्रत्ययान्त (past participle)
sthitaḥstanding
sthitaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsthita (कृदन्त-प्रातिपदिक; √sthā)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (standing)
vaiindeed
vai:
Avadhāraṇa (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिपात; अवधारणार्थक
nṛpati-dvāriat the king’s gate
nṛpati-dvāri:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootnṛpati (प्रातिपदिक) + dvāra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘नृपतेः द्वारम्’ (locative)
yaḥwho
yaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
kuryātshould do
kuryāt:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (कृ धातु)
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
veda-vikrayamsale of the Veda
veda-vikrayam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootveda (प्रातिपदिक) + vikraya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘वेदस्य विक्रयः’

Unknown (within Prabhāsakṣetramāhātmya dialogue; addressed to ‘Devi’)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: A royal gateway scene: a man recites proclamations before guards and courtiers; beside him a Veda-scroll is weighed like merchandise. In the karmic aftermath vignette, he appears as a thorn-covered tree in a white, salt-crusted wasteland.

D
Devī
N
Nṛpati (king)

FAQs

Sacred knowledge must not be commercialized; treating the Veda as a commodity leads to spiritual downfall.

Prabhāsa Kṣetra is the broader setting (Prabhāsakṣetramāhātmya), though this verse focuses on dharma rather than a single sub-tīrtha.

No ritual is prescribed here; it is an ethical prohibition against veda-vikraya (selling the Veda).