Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

क्षीरिणी वापि चित्रा गौस्तत्क्षीरायद्घृतं भवेत् । तद्दौहित्रमिति प्रोक्तं दैवे पित्र्ये च कर्मणि

kṣīriṇī vāpi citrā gaustatkṣīrāyadghṛtaṃ bhavet | taddauhitramiti proktaṃ daive pitrye ca karmaṇi

Von einer milchgebenden Kuh—selbst wenn sie gescheckt ist—heißt jedes aus ihrer Milch gewonnene Ghee «dauhitṛa». Dieses Ghee wird sowohl für Opfer an die Götter als auch für Ahnenriten gerühmt.

क्षीरिणीmilk-giving
क्षीरिणी:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्षीरिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘milk-yielding’
वाor
वा:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प-अव्ययम् (disjunctive particle: or)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कार-अव्ययम् (also/even)
चित्राspotted/variegated
चित्रा:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता)
TypeAdjective
Rootचित्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘variegated/spotted’
गौःcow
गौः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
तत्of that
तत्:
Sambandha (Genitive)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘of that’ (referring to the cow)
क्षीरात्from (its) milk
क्षीरात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootक्षीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative/5th), एकवचनम्
यत्which
यत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्ध-सूचकं सर्वनाम
घृतम्ghee
घृतम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
भवेत्may become/is produced
भवेत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; निर्देश-सर्वनाम
दौहित्रम्(is) ‘dauhitra’
दौहित्रम्:
Predicate Nominative (विधेय)
TypeNoun
Rootदौहित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विधेय-समानााधिकरणम्
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-अव्ययम् (quotative)
प्रोक्तम्is declared
प्रोक्तम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु) + क्त (कृत्) → प्रोक्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः, नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘is declared’
दैवेin divine (rites)
दैवे:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootदैव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; दैव-कर्मणि (in divine rite)
पित्र्येin ancestral (rites)
पित्र्ये:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपित्र्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; पितृ-सम्बन्धि (ancestral)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (and)
कर्मणिin the rite/action
कर्मणि:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

Sūta (Lomaharṣaṇa) speaking to the sages (deduced from Purāṇic narration style within māhātmya sections)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A ritual kitchen/altar scene: milk from a cow is churned into ghee; the priest labels the clarified butter as ‘dauhitṛa’ and pours it into a ladle for deva-homa and into śrāddha offerings for pitṛs.

P
Prabhāsa-kṣetra
P
Pitṛs (ancestors)
D
Devas (gods)

FAQs

Ritual offerings gain full merit when made with properly approved, pure substances—especially in deva- and pitṛ-rites.

Prabhāsa-kṣetra (the sacred region praised in the Prabhāsakṣetramāhātmya of the Skanda Purāṇa).

Use ghee prepared from the milk of a milk-giving cow as an especially approved offering for both divine worship and śrāddha (ancestral rites).