Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 27

क्रमेण संचरन्रामः प्रेक्षमाणो मनोरमम् । जगामानुगतः स्त्रीभिर्लतागृहमनुत्तमम्

krameṇa saṃcaranrāmaḥ prekṣamāṇo manoramam | jagāmānugataḥ strībhirlatāgṛhamanuttamam

Schritt für Schritt zog Rāma weiter, die lieblichen Anblicke betrachtend; von den Frauen begleitet, gelangte er zum unvergleichlichen Latāgṛha, der erhabenen Laubenstätte aus Ranken.

क्रमेणgradually, step by step
क्रमेण:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषणम्/adverbial instrumental usage): ‘क्रमेण’ = क्रमशः
संचरन्walking, moving about
संचरन्:
Karta (Agent/कर्ता) (participial predicate of ‘rāmaḥ’)
TypeVerb
Rootसम्+चर् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/Present active participle), प्रथमा एकवचनम्, पुंलिङ्गम्; परस्मैपदी
रामःRama
रामः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
प्रेक्षमाणःlooking at, observing
प्रेक्षमाणः:
Karta (Agent/कर्ता) (concomitant action)
TypeVerb
Rootप्र+ईक्ष् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शानच्/Present middle participle), प्रथमा एकवचनम्, पुंलिङ्गम्; आत्मनेपदी
मनोरमम्charming, delightful
मनोरमम्:
Karma (Object/कर्म) (of ‘prekṣamāṇaḥ’)
TypeAdjective
Rootमनोरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (कर्मपदस्य)
जगामwent
जगाम:
Kriyā (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदी
अनुगतःfollowed, accompanied
अनुगतः:
Karta (Agent/कर्ता) (qualifier of ‘rāmaḥ’)
TypeVerb
Rootअनु+गम् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/Past passive participle used actively), प्रथमा एकवचनम्, पुंलिङ्गम्; ‘अनुगतः’ = अनुगमनं कृतवान्/being accompanied
स्त्रीभिःby/with women
स्त्रीभिः:
Sahakāraka (Instrument/Association—सह/करण)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
लतागृहम्the creeper-bower, vine-house
लतागृहम्:
Karma (Object/कर्म) (of ‘jagāma’)
TypeNoun
Rootलता (प्रातिपदिक) + गृह (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (लतानां गृहं), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
अनुत्तमम्unsurpassed, excellent
अनुत्तमम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (लतागृहम्)

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (vihāra-mārga to latāgṛha)

Type: kshetra

Scene: Rāma walks gradually through the enchanting Prabhāsa scenery, eyes lingering on the beauty; women attendants follow; ahead stands an exquisite latāgṛha—an arbor woven with flowering creepers.

P
Prabhāsakṣetra
R
Rāma
L
latāgṛha

FAQs

The pilgrimage landscape draws even exalted figures onward, suggesting that sacred geography guides the mind toward auspiciousness.

Prabhāsakṣetra, presented as a place of extraordinary beauty and sanctity.

None; the verse narrates movement within the holy region rather than prescribing a rite.