Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

ततो देवैः समादिष्टः कामदेवो वरानने । मृतभार्यं हरं गत्वा ततः पीडय सायकैः

tato devaiḥ samādiṣṭaḥ kāmadevo varānane | mṛtabhāryaṃ haraṃ gatvā tataḥ pīḍaya sāyakaiḥ

Daraufhin, o Göttin mit schönem Antlitz, näherte sich Kāmadeva—von den Göttern beauftragt—Hara, dessen Gemahlin gestorben war, und begann ihn mit seinen Pfeilen zu quälen.

ततःthen
ततः:
Kala/Sequence (क्रम/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तदर्थक-क्रियाविशेषण (adverb) = 'then/from there'
देवैःby the gods
देवैः:
Karana/Agent-in-passive (करण/कर्तृ)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
समादिष्टःhaving been instructed/commanded
समादिष्टः:
Visheshana (Modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्+आ+दिश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (past passive participle)
कामदेवःKāmadeva
कामदेवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कामस्य देवः)
वराननेO fair-faced one
वरानने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवरानना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
मृतभार्यम्one whose wife is dead
मृतभार्यम्:
Visheshana (Modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमृत (कृदन्त; √मृ + क्त) + भार्या (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (मृता भार्या यस्य सः)
हरम्Hara (Śiva)
हरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formअव्ययकृदन्त (Gerund/क्त्वान्त), 'having gone'
ततःthen
ततः:
Kala/Sequence (क्रम/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक
पीडयtorment/afflict
पीडय:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपीड् (धातु) caus. (णिच्)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिजन्त
सायकैःwith arrows
सायकैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसायक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

Sūta (deduced from Purāṇic māhātmya narration style within Prabhāsa-khaṇḍa)

Listener: Devī (vocative ‘varānane’)

Scene: Devas instruct Kāma; Kāma approaches bereaved Hara and shoots flower-arrows to stir desire; the mood is tense—audacity before the ascetic Lord.

K
Kāmadeva
D
Devas
H
Hara (Śiva)

FAQs

Even divine desire (kāma) cannot compel the ascetic resolve of Śiva; dharma is upheld when passions are restrained.

The narrative is part of the Prabhāsakṣetra-māhātmya, ultimately glorifying Prabhāsa as Śiva’s chosen sacred abode after the event.

No direct rite is prescribed here; it sets the mythic cause for later praise of Prabhāsa-kṣetra and its merits.