Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 61

ताभिर्धिनोत्ययं लोकं प्रजाश्चैव चतुर्विधाः । ओषध्यः फलपाकांताः कणाः सप्तदश स्मृताः

tābhirdhinotyayaṃ lokaṃ prajāścaiva caturvidhāḥ | oṣadhyaḥ phalapākāṃtāḥ kaṇāḥ saptadaśa smṛtāḥ

Durch sie wird diese Welt erhalten, ebenso die Wesen von vier Arten. Diese angebauten Pflanzen, die bis zur Frucht und Ernte reifen, werden als „Körner“ von siebzehn Arten überliefert.

ताभिःby those (herbs)
ताभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
धिनोतिnourishes/sustains
धिनोति:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootधि/धिनु (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
लोकम्world
लोकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
प्रजाःcreatures/subjects
प्रजाः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
एवindeed
एव:
Nipāta (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण (particle: indeed/only)
चतुर्विधाःfourfold
चतुर्विधाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (प्रातिपदिक) + विध (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष (चतुर्विध), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन (प्रजाः इति विशेष्येण सह)
ओषध्यःherbs
ओषध्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootओषधि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
फलपाकान्ताःending in fruit-ripening
फलपाकान्ताः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootफल (प्रातिपदिक) + पाक (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष (फलपाकः अन्तः यासाम्), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (ओषध्यः इति विशेष्येण सह)
कणाःgrains/kernels
कणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
सप्तदशseventeen
सप्तदश:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्त (प्रातिपदिक) + दश (प्रातिपदिक)
Formसमास: द्वन्द्व (सप्त + दश = 17), संख्या-विशेषण, पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (कणाः इति विशेष्येण सह)
स्मृताःare said/are remembered
स्मृताः:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle) प्रयुक्तं विधेय-क्रियावत् (predicative), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

Likely Sūta (Lomaharṣaṇa/Sūta) narrating within Prabhāsa Khaṇḍa

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A didactic scene in a sacred coastal kṣetra: sages enumerate grains as embodiments of sustenance; baskets of rice, barley, wheat, millets, sesame and pulses arranged before a yajña-vedi, with Somnath/Prabhāsa aura in the background.

O
Oṣadhi
P
Prajā (fourfold beings)

FAQs

Food and fertility are sacred supports of dharma; the world’s continuity is tied to divinely-originating nourishment.

Prabhāsakṣetra, by presenting its Māhātmya as a source-text for cosmic nourishment linked to Soma’s grace.

No direct ritual; the verse sets up a catalog useful for yajña/household dharma discussions around grains.