Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 71

वैवस्वतेंऽतरे प्राप्ते यश्चायं वर्ततेऽधुना । त्रेतायुगे तु दशमे दत्तात्रेयपुरःसरः

vaivasvateṃ'tare prāpte yaścāyaṃ vartate'dhunā | tretāyuge tu daśame dattātreyapuraḥsaraḥ

Als die Vaivasvata-Manvantara eintrat — eben diese, die jetzt fortschreitet — da, im zehnten Tretā-Yuga, mit Dattātreya voran als Führer…

वैवस्वतेin the Vaivasvata (Manvantara)
वैवस्वते:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Time)
TypeNoun
Rootवैवस्वत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); ‘अन्तरे’ इत्यस्य विशेषणम् (Vaivasvata [Manu] period)
अन्तरेin the interval / manvantara
अन्तरे:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Time)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
प्राप्तेwhen (it) has come/arrived
प्राप्ते:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootप्र-आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त/क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); ‘अन्तरे’ इत्यन्वयः—‘when it has arrived’
यःwho
यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/and)
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (कर्ता/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
वर्ततेexists / is occurring
वर्तते:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद
अधुनाnow
अधुना:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण/Time)
TypeIndeclinable
Rootअधुना (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक/adverb)
त्रेतायुगेin the Tretā Yuga
त्रेतायुगे:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Time)
TypeNoun
Rootत्रेता (प्रातिपदिक) + युग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); समासः—त्रेतायाः युगम्
तुindeed
तु:
Discourse marker (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/indeed)
दशमेin the tenth
दशमे:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Ordinal-time)
TypeAdjective
Rootदशम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); ‘(मन्वन्तर/युग-गणनायाम्) दशमे’
दत्तात्रेयपुरःसरःhaving Dattātreya as the leader/forerunner
दत्तात्रेयपुरःसरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदत्तात्रेय (प्रातिपदिक) + पुरःसर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); समासः—दत्तात्रेयः पुरःसरः यस्य (with Dattātreya as leader/forerunner)

Unspecified (narrator continuing chronological account)

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Listener: Pārvatī

Scene: A cosmic calendar unfurls: ‘Vaivasvata Manvantara’ inscribed on a scroll; in the foreground, Dattātreya (with matted locks, serene face) steps forward as a guide, while the divine couple narrates/listens.

V
Vaivasvata Manu
V
Vaivasvata Manvantara
T
Tretā-yuga
D
Dattātreya

FAQs

Great teachers like Dattātreya are placed within yuga-cycles, showing dharma’s continuity across ages.

The setting is Prabhāsa-kṣetra Māhātmya; this verse is chronological rather than a direct tīrtha-glorification.

None in this verse.