Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 66

पश्चिमेन गुरुं न्यस्य उत्तरेण च भार्गवम् । आग्नेय्यां मङ्गलं न्यस्य नैरृत्यां तु शनैश्चरम्

paścimena guruṃ nyasya uttareṇa ca bhārgavam | āgneyyāṃ maṅgalaṃ nyasya nairṛtyāṃ tu śanaiścaram

Indem man Guru (Jupiter) im Westen und Bhārgava (Venus) im Norden setzt, soll man Maṅgala (Mars) im Südosten (Agneya) und Śanaiścara (Saturn) im Südwesten (Nairṛtya) platzieren.

पश्चिमेनto the west / by the west
पश्चिमेन:
Adhikarana (Directional/route)
TypeNoun
Rootपश्चिम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/मार्ग), एकवचन; दिक्-निर्देशे
गुरुम्Guru (Jupiter)
गुरुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
न्यस्यhaving placed
न्यस्य:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootनि-√अस् (धातु; न्यासे)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), ‘having placed’
उत्तरेणto the north / by the north
उत्तरेण:
Adhikarana (Directional/route)
TypeNoun
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/मार्ग), एकवचन; दिक्-निर्देशे
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
भार्गवम्Bhārgava (Venus/Śukra)
भार्गवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
आग्नेय्याम्in the south-east (āgneya)
आग्नेय्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootआग्नेय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; दिक्-निर्देशे
मङ्गलम्Maṅgala (Mars)
मङ्गलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमङ्गल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
न्यस्यhaving placed
न्यस्य:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootनि-√अस् (धातु; न्यासे)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), ‘having placed’
नैरृत्याम्in the south-west (nairṛta)
नैरृत्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनैरृत्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; दिक्-निर्देशे
तुand/then
तु:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात
शनैश्चरम्Śanaiścara (Saturn)
शनैश्चरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशनैश्चर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

Skanda (deduced from Prabhāsa-khaṇḍa māhātmya narrative style)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī (continued address in surrounding verses)

Scene: A directional square/lotus mandala: Guru (golden) seated in the west, Bhārgava (white/bright) in the north, Maṅgala (red) in the southeast, Śani (dark blue/black) in the southwest; offerings arranged by color and metal.

G
Guru (Bṛhaspati/Jupiter)
B
Bhārgava (Śukra/Venus)
M
Maṅgala (Mars)
Ś
Śanaiścara (Saturn)

FAQs

Cosmic forces are approached through order and reverence—placing the grahas properly symbolizes living in alignment with ṛta and dharma.

Prabhāsa-kṣetra, where even planetary worship is framed within the kṣetra’s sacred discipline.

Directional placement (nyāsa) of Guru (west), Bhārgava (north), Maṅgala (southeast), and Śanaiścara (southwest).