Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 159

निष्कामः पूजयेद्यस्तु स मोक्षं याति वै ध्रुवम् । अस्य क्षेत्रस्य माहात्म्यादर्कसूर्यप्रभावतः

niṣkāmaḥ pūjayedyastu sa mokṣaṃ yāti vai dhruvam | asya kṣetrasya māhātmyādarkasūryaprabhāvataḥ

Wer jedoch ohne Verlangen verehrt, gelangt gewiss zur Befreiung (moksha). Dies geschieht durch die Größe dieses heiligen Gebietes und die machtvolle Wirkung von Arka—Sūrya.

निष्कामःdesireless
निष्कामः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिष्काम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—निष् (उपसर्ग/निषेध) + काम (प्रातिपदिक) = निष्काम (अकामः)
पूजयेत्should worship
पूजयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धबोधकः (relative pronoun)
तुindeed/but
तु:
Sambandha/Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थक
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; अन्वयः—यः… सः…
मोक्षम्liberation
मोक्षम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमोक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
यातिgoes/attains
याति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha/Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
ध्रुवम्certainly
ध्रुवम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial)
TypeAdjective
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (adverbial accusative)
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th), एकवचन
क्षेत्रस्यof the sacred place/field
क्षेत्रस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
माहात्म्यात्due to the greatness
माहात्म्यात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; हेतौ (ablative of cause)
अर्कसूर्यप्रभावतःbecause of the power of Arka (Sun)
अर्कसूर्यप्रभावतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootअर्क + सूर्य + प्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; समासः—अर्कसूर्ययोः प्रभावः (षष्ठी-तत्पुरुष) ; हेतौ (ablative of cause)

Skanda (deduced from kṣetra-māhātmya phala-śruti tone)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Arka-prabhāva emphasized)

Type: kshetra

Listener: Unspecified inquirer

Scene: A calm ascetic-devotee worships Sūrya at Prabhāsa with empty hands and serene gaze; behind, the kṣetra glows subtly, suggesting mokṣa as a luminous dissolution of ego.

A
Arka
S
Sūrya
M
Mokṣa
P
Prabhāsa
A
Arkasthala

FAQs

Desireless worship (niṣkāma-bhakti) is elevated above goal-seeking devotion, culminating in mokṣa.

Prabhāsakṣetra, with explicit emphasis on Arkasthala/Arka-Sūrya’s sanctifying power.

Worship of Sūrya performed without personal desire is recommended as the highest approach.