Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 146

गायत्रीसारमात्रोऽपि वरं विप्रः सुयन्त्रितः । नायंत्रितश्चतुर्वेदः सर्वाशी सर्वविक्रयी

gāyatrīsāramātro'pi varaṃ vipraḥ suyantritaḥ | nāyaṃtritaścaturvedaḥ sarvāśī sarvavikrayī

„Selbst ein Brāhmaṇa, der nur das Wesen der Gāyatrī kennt, ist überlegen, wenn er gut gezügelt ist. Doch der Ungezähmte—selbst wenn er die vier Veden kennt—wird zum Verschlinger von allem und Verkäufer von allem (der Dharma zur Ware macht).“

gāyatrī-sāra-mātraḥone who has only the essence of the Gāyatrī (i.e., even minimally learned)
gāyatrī-sāra-mātraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootgāyatrī (प्रातिपदिक) + sāra (प्रातिपदिक) + mātra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (गायत्र्याः सारः = गायत्रीसारः; तस्य मात्रः)
apieven
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle) — ‘even/also’
varama boon / better (as predicate-acc.)
varam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
vipraḥa brāhmaṇa
vipraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvipra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
su-yantritaḥwell-restrained, well-disciplined
su-yantritaḥ:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + √yam (यम्, धातु) → yantrita (कृदन्त/ppp)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP ‘yantrita’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘सु’ उपसर्गार्थे ‘well’
nanot
na:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
ayantritaḥunrestrained, undisciplined
ayantritaḥ:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Roota- (नञ्) + √yam (यम्, धातु) → yantrita (कृदन्त/ppp)
Formनञ्-पूर्वक भूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
catur-vedaḥ(one who knows) the four Vedas / the four-Veda scholar
catur-vedaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootcatur (संख्या/प्रातिपदिक) + veda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—द्विगुः (चत्वारः वेदाः यस्य/चतुर्वेदः)
sarvāśīeating everything (indiscriminately)
sarvāśī:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + āśin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (सर्वं अश्नाति इति)
sarva-vikrayīselling everything (mercenary)
sarva-vikrayī:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + vikrayin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (सर्वं विक्रयति इति)

Gāyatrī (personified Devī)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Two brāhmaṇas contrasted: one calm, restrained, chanting the essence of Gāyatrī with modesty; the other surrounded by scrolls, yet bargaining and weighing goods, symbolizing ‘sarva-vikraya’ and moral fall.

G
Gāyatrī
C
Caturveda
V
Vipra

FAQs

Restraint and lived dharma outweigh mere textual mastery; character is the true ornament of Vedic learning.

Prabhāsa Kṣetra provides the Māhātmya setting, emphasizing that sacred instruction is tied to sacred geography.

Implicitly prescribes yama/niyama (self-restraint) alongside mantra-knowledge; it critiques ritual without discipline.