Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 100

Devanagari script

यस्मान्मां संपरित्यज्य गतास्ता देवयोषितः । तासामपि तथा शापं प्रदास्ये कुपिता भृशम्

Transliteration

yasmānmāṃ saṃparityajya gatāstā devayoṣitaḥ | tāsāmapi tathā śāpaṃ pradāsye kupitā bhṛśam

Translation

„Da jene göttlichen Frauen mich verlassen haben und fortgegangen sind, werde auch ich — von heftigem Zorn ergriffen — ihnen gleichermaßen einen Fluch auferlegen.“

Word by Word

• यस्मात्: since/because
• यस्मात्: Hetu (Cause)
• Type: Indeclinable
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: यत्-तत् सम्बन्धे; पञ्चमी-एकवचनरूपेण हेत्वर्थे अव्ययीभाव (ablative used adverbially: ‘because/since’)

• माम्: me
• माम्: Karman (Object)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• सम्परित्यज्य: having abandoned
• सम्परित्यज्य: Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
• Type: Verb
• Root: सम् + परि + त्यज् (धातु) + ल्यप्
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having completely abandoned)

• गताः: went
• गताः: Kriyā (Predicative participle)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) → गत (क्त-प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; ‘गच्छित’ अर्थे

• ताः: they
• ताः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• देवयोषितः: wives/women of the gods
• देवयोषितः: Karta (Subject; apposition)
• Type: Noun
• Root: देव + योषित् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (देवानां योषितः)

• तासाम्: of them
• तासाम्: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• अपि: also
• अपि: Nipāta (Addition)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अपि-कार (also/even)

• तथा: likewise
• तथा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/अनुक्रमवाचक

• शापम्: a curse
• शापम्: Karman (Object)
• Type: Noun
• Root: शाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• प्रदास्ये: I will give/bestow
• प्रदास्ये: Kriyā (Action)
• Type: Verb
• Root: प्र + दा (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future); परस्मैपद; उत्तमपुरुष, एकवचन

• कुपिता: angry
• कुपिता: Viśeṣaṇa (Qualifier of implied ‘अहम्’)
• Type: Adjective
• Root: कुप् (धातु) → कुपित (क्त-प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of speaker)

• भृशम्: greatly, intensely
• भृशम्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: भृशम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; परिमाण/तीव्रतावाचक क्रियाविशेषण (intensifier)

Speaker

Sāvitrī

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Sāvitrī speaks with raised hand in a declarative gesture, her face stern; the space around her feels charged, as if the very air records her vow to curse.

Characters & Entities

• Sāvitrī
• Devayoṣitaḥ (celestial women)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It underscores moral causality: betrayal or abandonment within dharma-bound relationships is portrayed as inviting severe consequence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra (Prabhāsa), the sacred narrative frame of this māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a direct declaration of intent to curse.