Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

तत्र स्नात्वा महाकुण्डे यस्तं पूजयते नरः । पंचोपचारविधिना भक्तियुक्तो यतेन्द्रियः

tatra snātvā mahākuṇḍe yastaṃ pūjayate naraḥ | paṃcopacāravidhinā bhaktiyukto yatendriyaḥ

Wer dort im großen Kuṇḍa gebadet hat und Ihn nach dem Ritus der fünf Darbringungen verehrt, voll Hingabe und mit gezügelten Sinnen, erlangt das verheißene Verdienst.

tatrathere
tatra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (तत्र)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
snātvāhaving bathed
snātvā:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√snā (स्ना) + त्वा (absolutive)
Formकृदन्त; त्वान्त (क्त्वा) अव्ययभाव (gerund): having bathed
mahākuṇḍein the great pond
mahākuṇḍe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootmahā + kuṇḍa (महा + कुण्ड)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; समासः—कर्मधारय (महच्च तत् कुण्डम्)
yaḥwho
yaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (यद्-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम
tamhim/that (deity)
tam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (तद्-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; सर्वनाम
pūjayateworships
pūjayate:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√pūj (पूज्)
Formलट् (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
naraḥa man
naraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (नर-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
paṃcopacāravidhināby the method of five offerings
paṃcopacāravidhinā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootpañca + upacāra + vidhina (पञ्च + उपचार + विधि)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (पञ्चोपचाराणां विधिः; तेन)
bhaktiyuktaḥendowed with devotion
bhaktiyuktaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhakti + yukta (भक्ति + युक्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (भक्त्या युक्तः)
yatendriyaḥone whose senses are restrained
yatendriyaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootyata + indriya (यत + इन्द्रिय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; समासः—बहुव्रीहि (यतेन्द्रियाणि यस्य)

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Mahākuṇḍa (within Brahmakuṇḍa complex)

Type: kund

Listener: Mahādevī

Scene: A pilgrim emerges from the stepped kuṇḍa, wet hair and folded cloth, then offers five upacāras before a Śiva shrine; lamps glow, incense rises, flowers scatter on the liṅga.

M
mahākuṇḍa
P
pañcopacāra
B
Bhairaveśvara (implied)

FAQs

Pilgrimage bears fruit when joined with disciplined devotion—purity (snāna), worship (pūjā), and self-control.

The mahākuṇḍa associated with Bhairaveśvara near Brahmakuṇḍa in Prabhāsakṣetra.

Snāna in the kuṇḍa and pañcopacāra-vidhi (five-offering worship) performed with bhakti and sense-restraint.