Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

भुक्तो वाप्यथवाऽभुक्तो रात्रौ वा यदि वा दिवा । पर्वकालेऽथवाऽकाले पवित्रोऽप्यथवाऽशुचिः

bhukto vāpyathavā'bhukto rātrau vā yadi vā divā | parvakāle'thavā'kāle pavitro'pyathavā'śuciḥ

Ob man gegessen hat oder nicht; ob bei Nacht oder bei Tag; zur Festzeit oder außerhalb; ob rein oder sogar unrein—

भुक्तःhaving eaten
भुक्तः:
Karta (Subject implied/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभुज् (धातु) → भुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तरि-विशेषणम् (one who has eaten)
वाor
वा:
Sambandha (Alternative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्ययम् (disjunctive particle: or)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्ययम् (also/even)
अथवाor else
अथवा:
Sambandha (Alternative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्ययम् (or else)
अभुक्तःnot having eaten
अभुक्तः:
Karta (Subject implied/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभुज् (धातु) → अभुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनञ्-पूर्वक-क्त कृदन्त, पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘not having eaten’
रात्रौat night
रात्रौ:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; कालाधिकरणम्
वाor
वा:
Sambandha (Alternative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्ययम् (conditional particle: if)
वाor
वा:
Sambandha (Alternative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
दिवाby day
दिवा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootदिवा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (adverb of time: by day)
पर्वकालेat a festival/auspicious time
पर्वकाले:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपर्वकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—पर्वणः कालः (षष्ठी-तत्पुरुषः); कालाधिकरणम्
अथवाor else
अथवा:
Sambandha (Alternative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
अकालेat an improper time
अकाले:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; कालाधिकरणम्
पवित्रःpure
पवित्रः:
Karta (Subject implied/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपवित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तरि-विशेषणम्
अपिeven
अपि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअप्यर्थक-अव्ययम् (even/also)
अथवाor else
अथवा:
Sambandha (Alternative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
अशुचिःimpure
अशुचिः:
Karta (Subject implied/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअशुचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तरि-विशेषणम्

Skanda (deduced)

Tirtha: Citrāpathā-nadī (Prabhāsa-kṣetra)

Type: kshetra

Scene: A pilgrim approaches the sacred riverbank at Prabhāsa under shifting light—night and day suggested together—while attendants indicate that purity rules do not obstruct darśana here.

FAQs

A true tīrtha’s grace is not restricted by ordinary limitations; sincere approach can transcend constraints of time and condition.

The tīrtha associated with the Citrāpathā river in Prabhāsa Kṣetra (context of the chapter).

It implies accessibility of the tīrtha’s benefit regardless of eating/fasting, day/night, festival/non-festival, or purity status (continued in the next verse).