Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

हिरण्यगर्भनामेति कृते सूर्येति कीर्तितम् । त्रेतायां सवितानाम द्वापरे भास्करः स्मृतः

hiraṇyagarbhanāmeti kṛte sūryeti kīrtitam | tretāyāṃ savitānāma dvāpare bhāskaraḥ smṛtaḥ

Im Kṛta-Zeitalter ist er unter dem Namen Hiraṇyagarbha bekannt und wird in jener Zeit als Sūrya gepriesen. Im Tretā heißt er Savitṛ, und im Dvāpara wird er als Bhāskara in Erinnerung gehalten.

हिरण्यगर्भनामthe name ‘Hiraṇyagarbha’
हिरण्यगर्भनाम:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहिरण्यगर्भ (प्रातिपदिक) + नामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (हिरण्यगर्भस्य नाम)
इतिthus/‘as’
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)
कृतेin the Kṛta (age)
कृते:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘कृतयुगे’ (locative of time)
सूर्य(the name) ‘Sūrya’
सूर्य:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (नामरूपेण)
इतिthus/‘as’
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)
कीर्तितम्is proclaimed/celebrated
कीर्तितम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकीर्त् (धातु)
Formकृदन्त; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि प्रयोगः—‘is proclaimed’
त्रेतायाम्in Tretā (age)
त्रेतायाम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रेता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘त्रेतायुगे’ (locative of time)
सविता(the name) ‘Savitā’
सविता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (नामरूपेण)
नामas (his) name
नाम:
Sambandha (Apposition/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘नाम’ (as name/nominal marker)
द्वापरेin Dvāpara (age)
द्वापरे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वापर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘द्वापरयुगे’ (locative of time)
भास्करः(the name) ‘Bhāskara’
भास्करः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभास्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (नामरूपेण)
स्मृतःis remembered/considered
स्मृतः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formकृदन्त; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि प्रयोगः—‘is remembered/known’

Skanda (deduced)

Tirtha: Arkasthala (Sūrya-sthala)

Type: kshetra

Listener: null

Scene: A four-panel yuga tableau: in each age the same radiant Sūrya appears with a distinct name-banner—Hiraṇyagarbha (Kṛta), Sūrya (Kṛta praise), Savitṛ (Tretā), Bhāskara (Dvāpara)—while the underlying solar disc remains identical.

H
Hiraṇyagarbha
S
Sūrya
S
Savitṛ
B
Bhāskara
K
Kṛta-yuga
T
Tretā-yuga
D
Dvāpara-yuga

FAQs

The one Sun is worshipped through many names suited to time and dharma, teaching unity behind diverse forms of devotion.

The verse occurs within Prabhāsa-kṣetra’s māhātmya, supporting Sūrya worship connected to that sacred region.

No explicit ritual is stated; the verse supplies authoritative names for praise (kīrtana) and remembrance (smaraṇa).