Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 26

भक्षितो भास्करस्तेन स कुष्ठी जायते नरः । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन चार्कपत्राणि वर्जयेत्

bhakṣito bhāskarastena sa kuṣṭhī jāyate naraḥ | tasmātsarvaprayatnena cārkapatrāṇi varjayet

Für ihn ist Bhāskara, die Sonne, gleichsam ‘verzehrt’; und jener Mann wird vom Aussatz befallen. Darum soll man mit aller Anstrengung Arka-Blätter meiden.

भक्षितःis eaten
भक्षितः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभक्ष् (धातु) → भक्षित (कृदन्त/क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘भक्षितः’ = eaten
भास्करःthe Sun
भास्करः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभास्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तेनby him
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कुष्ठीa leper
कुष्ठी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुष्ठिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘कुष्ठरोगयुक्तः’
जायतेbecomes/is born
जायते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अप्पोजिशन (सः नरः)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (अव्ययवत्)
Formअव्ययप्रयोगः; हेत्वर्थे (therefore)
सर्वप्रयत्नेनwith every effort
सर्वप्रयत्नेन:
Karana (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootसर्व-प्रयत्न (प्रातिपदिक; सर्व + प्रयत्न)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; उपाय/प्रकारवाचक (with all effort)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
अर्कपत्राणिarka leaves
अर्कपत्राणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्क-पत्र (प्रातिपदिक; अर्क + पत्र)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
वर्जयेत्should avoid
वर्जयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवर्ज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; आदेश/विधान (should avoid)

Śiva

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: A pilgrim at Prabhāsa is cautioned by a priestly guide: arka-leaves are set aside; Bhāskara’s radiance is shown as ‘withdrawn’ from the offender, while the righteous pilgrim offers approved items with reverence.

B
Bhāskara (Sūrya)
A
Arka-patra (arka leaves)
K
Kuṣṭha (leprosy)

FAQs

Disrespecting sacred symbols and local disciplines invites serious consequences; dharma in tīrthas includes restraint.

Prabhāsa-kṣetra’s Arka-sthala context, where the Sun’s presence is treated as especially potent.

A firm prohibition: avoid arka leaves in any food practice there, with maximum care.