Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

प्रहस्त उवाच । राक्षसेश महाबाहो शिवक्षेत्रं निजं प्रभो । प्रभासेति समाख्यातं गणगन्धर्वसेवितम्

prahasta uvāca | rākṣaseśa mahābāho śivakṣetraṃ nijaṃ prabho | prabhāseti samākhyātaṃ gaṇagandharvasevitam

Prahasta sprach: „O Herr der Rākṣasas, du Mächtigarmiger, o Gebieter: Dies ist Shivas eigenes heiliges Kṣetra. Es ist als ‚Prabhāsa‘ berühmt und wird von Shivas Gaṇas und von Gandharvas verehrt und bedient.“

प्रहस्तःPrahasta
प्रहस्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
राक्षसेशO lord of the Rakshasas
राक्षसेश:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराक्षस-ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (rākṣasānām īśaḥ)
महाबाहोO mighty-armed one
महाबाहो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा-बाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन; कर्मधारयः (महान् बाहुः यस्य)
शिवक्षेत्रम्Shiva’s sacred field
शिवक्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिव-क्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (śivasya kṣetram)
निजम्own, proper
निजम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying śivakṣetram)
प्रभोO lord
प्रभो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन
प्रभासPrabhāsa
प्रभास:
Pratipadya (Name/संज्ञा)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; नाम (proper name)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
समाख्यातम्called, named
समाख्यातम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; विशेषणम् (of śivakṣetram)
गणगन्धर्वसेवितम्served by the Gaṇas and Gandharvas
गणगन्धर्वसेवितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगण-गन्धर्व-सेवित (प्रातिपदिक; सेव् धातु + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषः (gaṇaiḥ gandharvaiś ca sevitam)

Prahasta

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Listener: Rākṣaseśa

Scene: Prahasta proclaims before the rākṣasa-lord: ‘This is Prabhāsa, Śiva’s own kṣetra,’ while ethereal gaṇas and gandharvas appear in the air, indicating perpetual attendance.

P
Prahasta
R
Rāvaṇa
Ś
Śiva
P
Prabhāsa
G
Gaṇas
G
Gandharvas

FAQs

A true tīrtha is defined by divine ownership—Prabhāsa is proclaimed as Śiva’s own realm, worthy of reverence.

Prabhāsa Kṣetra, explicitly named and praised as Śiva’s sacred domain.

No explicit prescription; the verse establishes the site’s identity and sanctity.