Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 14

Devanagari script

संपूर्णमण्डला तासां मालिनी षोडशी कला । प्रतिपत्तिथिमारभ्य विचरत्यासु चन्द्रमाः

Transliteration

saṃpūrṇamaṇḍalā tāsāṃ mālinī ṣoḍaśī kalā | pratipattithimārabhya vicaratyāsu candramāḥ

Translation

Unter ihnen bildet die sechzehnte Phase—Mālinī—den vollendeten Mondkreis. Beginnend mit dem Tithi Pratipat durchwandert der Mond diese Phasen.

Word by Word

• संपूर्णमण्डला: full-orbed, complete-disc
• संपूर्णमण्डला: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: संपूर्ण + मण्डल (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समासः (संपूर्णं मण्डलं यस्याः/या); स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• तासाम्: of those (powers)
• तासाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (6th/Genitive), बहुवचनम्; सर्वनाम

• मालिनी: garlanded; (name) Mālinī
• मालिनी: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मालिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• षोडशी: sixteenth
• षोडशी: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: षोडशिन्/षोडशी (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; संख्यावाचक-विशेषणम्

• कला: digit/phase
• कला: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• प्रतिपत्: the first lunar day (Pratipad)
• प्रतिपत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रतिपद् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्; (समासाङ्ग)

• तिथिम्: lunar day
• तिथिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तिथि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; (समासाङ्ग)

• आरभ्य: starting from
• आरभ्य: Adhikarana (Adverbial/अधिकरण-भाव)
• Type: Indeclinable
• Root: आ+रभ् (धातु) → आरभ्य (क्त्वा/ल्यप् अव्ययभाव)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (gerund/absolutive)

• विचरति: moves, traverses
• विचरति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि+चर् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः (3rd), एकवचनम्, परस्मैपदम्

• आसु: in these (phases)
• आसु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), बहुवचनम्; सर्वनाम

• चन्द्रमाः: the moon
• चन्द्रमाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चन्द्रमस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī

Visual Art Cues

Scene: A lunar calendar mandala: the Moon shown moving from thin crescent (Pratipat) through successive phases to the complete orb; the sixteenth kalā ‘Mālinī’ is depicted as a garlanded full moon, symbolizing completion.

Characters & Entities

• Mālinī
• Ṣoḍaśī-kalā
• Pratipat
• Candra (Moon)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Time (tithi and lunar phases) is sacredly interpreted; cosmic rhythms are read as expressions of divine power.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The chapter context is Prabhāsa-kṣetra Māhātmya, though this verse focuses on lunar-phase doctrine.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription; it references tithi-structure, relevant for vrata timing and ritual calendrics.