Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

तस्य देहं समादाय महान्तं शंखरूपिणम् । तीर्थोदकेन संपूर्य प्रभासं क्षेत्रमागतः

tasya dehaṃ samādāya mahāntaṃ śaṃkharūpiṇam | tīrthodakena saṃpūrya prabhāsaṃ kṣetramāgataḥ

Er nahm seinen gewaltigen Leib, der die Gestalt einer Muschel (Conch) angenommen hatte, füllte ihn mit heiligem Wasser eines Tīrtha und gelangte so in das heilige Gebiet von Prabhāsa.

तस्यof him/of that
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम-रूपम्
देहम्body
देहम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
समादायhaving taken
समादाय:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-दा (धातु) → समादाय (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (Gerund); पूर्वक्रिया—‘समादाय’ = having taken/collected
महान्तम्great/huge
महान्तम्:
Karman (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषणम् (देहम्)
शंख-रूपिणम्having the form of a conch
शंख-रूपिणम्:
Karman (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootशंख (प्रातिपदिक) + रूपिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; समासः—शंखरूपः यस्य (उपपद-तत्पुरुष); विशेषणम् (देहम्)
तीर्थ-उदकेनwith sacred water
तीर्थ-उदकेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक) + उदक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; समासः—तीर्थस्य उदकम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
संपूर्यhaving filled
संपूर्य:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-पूॄ (धातु) → संपूर्य (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (Gerund); पूर्वक्रिया—‘संपूर्य’ = having filled completely
प्रभासम्Prabhāsa
प्रभासम्:
Karman (Goal as object/गत्यर्थक-कर्म)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; देशनाम
क्षेत्रम्the sacred region
क्षेत्रम्:
Karman (Goal/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; ‘प्रभासं क्षेत्रम्’ कर्मधारयार्थे (apposition)
आगतःcame/arrived
आगतः:
Kriya (Main action/मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु) → आगत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; कर्तरि प्रयोगः—‘(सः) आगतः’

Narrator (contextual Purāṇic narration within Prabhāsakṣetra Māhātmya)

Tirtha: Śaṅkhodaka-kuṇḍa (in formation)

Type: kund

Listener: Devī (addressed)

Scene: Viṣṇu (implied agent) carries the immense conch-formed body of Śaṅkha, fills it with sacred tīrtha-water, and journeys toward the radiant Prabhāsa field.

P
Prabhāsa-kṣetra
Ś
Śaṅkha (conch)
T
Tīrtha-udaka

FAQs

Pilgrimage (kṣetra-yātrā) is sanctified through reverent handling of tīrtha-water and purposeful arrival at a renowned holy site like Prabhāsa.

Prabhāsa-kṣetra (Prabhāsa sacred region), within the Prabhāsakṣetra Māhātmya of the Skanda Purāṇa.

Carrying a vessel (here, a conch-form) filled with tīrtha-water and approaching the sacred kṣetra as part of a devotional act.