Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लक्ष्मणेश्वरमुत्तमम् । रामेशात्पूर्वदिग्भागे धनुस्त्रिंशकसंस्थितम्

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi lakṣmaṇeśvaramuttamam | rāmeśātpūrvadigbhāge dhanustriṃśakasaṃsthitam

Īśvara sprach: Dann, o große Göttin, soll man zum erhabenen Lakṣmaṇeśvara gehen, der östlich von Rāmeśvara in einer Entfernung von dreißig dhanus liegt.

ईश्वरःĪśvara (Lord)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
ततःthen/thereafter
ततः:
Adhikarana/Desha-Kala (Context: then/thereafter)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; (महā + देवी)
लक्ष्मणेश्वरम्Lakṣmaṇeśvara (Lord of Lakṣmaṇa)
लक्ष्मणेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (लक्ष्मणस्य ईश्वरः)
उत्तमम्excellent/supreme
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (qualifier)
रामेशात्from Rāmeśa (Rāmeśvara)
रामेशात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootरामेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (रामस्य ईशः)
पूर्व-दिक्-भागेin the eastern direction-part
पूर्व-दिक्-भागे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपूर्व + दिक् + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; समाहार/निर्देशार्थ-तत्पुरुष (पूर्वायां दिशि भागः)
धनुः-त्रिंशक-संस्थितम्situated at (a distance of) thirty bows
धनुः-त्रिंशक-संस्थितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootधनुस् + त्रिंशक + संस्थित (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त), √स्था + सम्; विशेषण; (धनुषां त्रिंशके संस्थितम्)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Lakṣmaṇeśvara

Type: temple

Listener: Mahādevī / Devī

Scene: Śiva instructs Devī like a guide, pointing eastward from the Rāmeśvara shrine toward Lakṣmaṇeśvara; pilgrims walk a short measured distance through sacred precincts.

Ī
Īśvara (Śiva)
L
Lakṣmaṇeśvara
R
Rāmeśvara

FAQs

Pilgrimage is presented as a disciplined journey through a sacred landscape, where specific shrines are approached in prescribed sequence.

Lakṣmaṇeśvara, described as near Rāmeśvara, specifically to its east.

The prescription is directional and practical: “one should go” (gacchet) to Lakṣmaṇeśvara as part of the tīrtha itinerary.