Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 66

स्वाहाकारस्वधाकारैर्यजंति पितृदेवताः । निःक्षुधः कुरुते यस्माद्गर्भौषधिसुधाऽमृतैः

svāhākārasvadhākārairyajaṃti pitṛdevatāḥ | niḥkṣudhaḥ kurute yasmādgarbhauṣadhisudhā'mṛtaiḥ

Die Pitṛ-Gottheiten werden durch die Ausrufe ‘svāhā’ und ‘svadhā’ verehrt. Und weil sie die Wesen durch die Kräuter ihres Schoßes, Nektar und amṛta-gleiches Gedeihen vom Hunger befreit, wird sie als die Verehrte gepriesen, die Hungersnot und Mangel vertreibt.

स्वाहाकारस्वधाकारैःwith the utterances ‘svāhā’ and ‘svadhā’
स्वाहाकारस्वधाकारैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्वाहा-कार (प्रातिपदिक) + स्वधा-कार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; समासः—स्वाहाकारश्च स्वधाकारश्च (इतरेतर-द्वन्द्व)
यजन्तिworship/sacrifice
यजन्ति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
पितृदेवताःthe Pitṛ-deities (ancestral deities)
पितृदेवताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक) + देवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; समासः—पितॄणां देवताः (षष्ठी-तत्पुरुष)
निःक्षुधःfree from hunger
निःक्षुधः:
Karma-pradhana predicate (object-complement)
TypeAdjective
Rootनिःक्षुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण
कुरुतेmakes (someone)
कुरुते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
यस्मात्because of which
यस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; सर्वनाम; हेत्वर्थे (because of which)
गर्भौषधिसुधाembryo, herbs, and nectar
गर्भौषधिसुधा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक) + औषधि (प्रातिपदिक) + सुधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—गर्भश्च औषधिश्च सुधा च (समाहार-द्वन्द्व/बहुपद)
अमृतैःwith ambrosias/immortal essences
अमृतैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन

Sūta (deduced for Prabhāsa-khaṇḍa māhātmya narration)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A ritual scene where offerings are made with ‘svāhā’ into fire and ‘svadhā’ with water/til for ancestors; Earth as a maternal figure holding herbs and a pot of nectar-like sustenance, symbolizing freedom from hunger.

P
Pitṛ-devatāḥ
S
Svāhā
S
Svadhā

FAQs

Dharma is sustained through proper ritual speech and gratitude to the ancestors; sacred utterances and offerings uphold cosmic nourishment.

The broader setting is Prabhāsa-kṣetra, praised in the Prabhāsakṣetramāhātmya section.

Use of ‘svāhā’ in deva-offerings and ‘svadhā’ in Pitṛ rites (śrāddha/tarpaṇa) as the correct Vedic form of worship.