Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 177

रथमारुह्य समावयवं रुचिरविकलितदिव्यहयम् । सततमरिबले भगवंश्चरसि जगद्धितबद्धरसः

rathamāruhya samāvayavaṃ ruciravikalitadivyahayam | satatamaribale bhagavaṃścarasi jagaddhitabaddharasaḥ

O seliger Herr, du besteigst deinen wohlgefügten Wagen, gezogen von glänzenden, unermüdlichen göttlichen Rossen; unablässig schreitest du dahin, stets auf das Heil der Welt bedacht und die feindlichen Heere bezwingend.

रथम्chariot
रथम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
आरुह्यhaving mounted
आरुह्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootआ-रुह् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव (indeclinable verbal)
समावयवम्well-proportioned
समावयवम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसम + अवयव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः: सम-अवयव (तत्पुरुष/कर्मधारयभावः)
रुचिरbeautiful
रुचिर:
TypeAdjective
Rootरुचिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासाङ्ग
विकलितarranged/ordered
विकलित:
TypeAdjective
Rootवि-कल् (धातु) + क्त → विकलित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासाङ्ग
दिव्यdivine
दिव्य:
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासाङ्ग
हयम्(a chariot) with beautiful, well-ordered divine horses
हयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः: रुचिर-विकलित-दिव्य-हयम् (बहुपद-तत्पुरुष)
सततम्constantly
सततम्:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootसततम् (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)
अरिबलेin/among the enemy forces
अरिबले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअरि (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः: अरि-बल (षष्ठी-तत्पुरुष)
भगवन्O Lord
भगवन्:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
चरसिyou move/roam
चरसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन, परस्मैपद
जगत्world
जगत्:
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासाङ्ग
हितwelfare/benefit
हित:
TypeNoun
Rootहित (प्रातिपदिक; क्त from धा/हि)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासाङ्ग
बद्धbound/attached
बद्ध:
TypeAdjective
Rootबन्ध् (धातु) + क्त → बद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासाङ्ग
रसःone whose delight is fixed on the world’s welfare
रसः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः: जगत्-हित-बद्ध-रसः (तत्पुरुष)

Unspecified within snippet (Sūrya-stuti in Prabhāsa-kṣetra-māhātmya)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (yātrā/parikramā frame)

Type: kshetra

Scene: Sūrya rides a radiant chariot with divine horses, moving across the sky; below, pilgrims walk a coastal circuit, mirroring the cosmic journey; hostile forces scatter before the light.

S
Sūrya

FAQs

Sūrya’s ceaseless movement is portrayed as protective and benevolent—an eternal service to jagat-hita (the good of the world).

Prabhāsa-kṣetra is the textual setting; the stotra’s merit is framed by the sanctity of Prabhāsa.

No explicit ritual; the verse functions as devotional visualization of Sūrya’s chariot and protective power.