Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 29

नान्यः समर्थो देवेशि गृह्णन्यात्यधमां गतिम् । तपसा पावितो देवि ब्राह्मणो धृतकिल्विषः

nānyaḥ samartho deveśi gṛhṇanyātyadhamāṃ gatim | tapasā pāvito devi brāhmaṇo dhṛtakilviṣaḥ

O Devī, Herrin des Herrn der Götter, kein anderer vermag es: Wer Gaben annimmt, kann in einen niedrigen Stand fallen. Doch ein Brāhmaṇa—durch Askese (tapas) geläutert, o Devī—wird selbst bei getragener Schuld von eben diesem Tapas getragen.

not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
अन्यःanother (person)
अन्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; English: masculine nominative singular
समर्थःcapable
समर्थः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसमर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (अन्यः)
देवेशिO Deveśī
देवेशि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवेशी (प्रातिपदिक; संबोधन)
Formस्त्रीलिङ्ग, संबोधन-प्रथमा, एकवचन; English: vocative singular 'O goddess, mistress of gods'
गृह्णन्accepting
गृह्णन्:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Root√ग्रह् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि; English: present active participle nominative singular 'taking/accepting'
यातिgoes
याति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; English: present indicative 3rd sg
अधमाम्lowest
अधमाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअधम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (गतिम्)
गतिम्state/destination
गतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; English: feminine accusative singular
तपसाby austerity
तपसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; English: neuter instrumental singular
पावितःpurified
पावितः:
Vidhaya (Predicate/विधेय)
TypeVerb
Root√पू (धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि/कर्मकर्तरि; English: past passive participle nominative singular 'purified'
देविO देवी
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक; संबोधन)
Formस्त्रीलिङ्ग, संबोधन, एकवचन; English: vocative singular
ब्राह्मणःa Brahmin
ब्राह्मणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; English: masculine nominative singular
धृतकिल्विषःbearing sin (yet)
धृतकिल्विषः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootधृत (कृदन्त; √धृ (धातु) + क्त) + किल्विष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—किल्विषं धृतवान् (उपपद-तत्पुरुष/कर्मधारय-प्राय); विशेषणम् (ब्राह्मणः); English: masculine nominative singular 'bearing sin'

Śiva (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī (addressed as Deveśi/Devi)

Scene: A moral-ethical teaching scene: Devī addressed as 'Deveśi' listens; a sage explains that gift-receiving can cause downfall, while a tapasvin brāhmaṇa remains purified; symbolic fire of tapas shown.

D
Devī
B
Brāhmaṇa
T
Tapas
P
Pratigraha (receiving gifts)

FAQs

Spiritual fitness matters in transactions of giving and receiving; tapas is portrayed as a purifier that upholds brāhmaṇic integrity.

Prabhāsa-kṣetra is the narrative frame, presenting dharma-guidance for pilgrims and householders.

Implied guidance on dāna/pratigraha ethics: gifts should be handled by those purified by tapas and right conduct.