Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 34

तस्माच्च द्विगुणं ज्ञेयं निमिषांतं वरानने । निमिषैः पञ्चदशभिः काष्ठा इत्युच्यते बुधैः । त्रिंशद्भिश्चैव काष्ठाभिः कला प्रोक्ता मनीषिभिः

tasmācca dviguṇaṃ jñeyaṃ nimiṣāṃtaṃ varānane | nimiṣaiḥ pañcadaśabhiḥ kāṣṭhā ityucyate budhaiḥ | triṃśadbhiścaiva kāṣṭhābhiḥ kalā proktā manīṣibhiḥ

Und das Doppelte davon ist als ein «nimiṣa» zu erkennen, o Schönangesichtige. Fünfzehn nimiṣas heißen bei den Gelehrten «kāṣṭhā»; und dreißig kāṣṭhās werden von den Weisen als eine «kalā» bezeichnet.

तस्मात्from that
तस्मात्:
Apādāna (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th case), एकवचन; 'from that'
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/connector)
द्विगुणम्double
द्विगुणम्:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootद्वि + गुण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; विशेषण (द्वौ गुणौ यस्य/द्विगुणम्)
ज्ञेयम्to be known/understood
ज्ञेयम्:
Kriyā-samānādhikaraṇa (Predicative/विधेय)
TypeAdjective
Rootज्ञा (धातु)
Formतव्यत्/यत्-प्रत्ययान्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; 'to be known'
निमिषान्तम्the end of a nimiṣa (i.e., a unit up to that point)
निमिषान्तम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनिमिष + अन्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (निमिषस्य अन्तः)
वराननेO fair-faced one
वरानने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवर + आनन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/8th), एकवचन; कर्मधारय (वरं आननं यस्याः)
निमिषैःby/with nimiṣas
निमिषैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनिमिष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), बहुवचन
पञ्चदशभिःwith fifteen
पञ्चदशभिः:
Viśeṣaṇa (Numerical qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्चदश (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), बहुवचन; संख्याविशेषण
काष्ठाa kāṣṭhā (unit of time)
काष्ठा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाष्ठा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; कालमान-विशेषः
इतिthus
इति:
Vākyārtha-sūcaka (Quotative marker/इत्यर्थ)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (उद्धरण/quotative particle)
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive), आत्मनेपद
बुधैःby the wise
बुधैः:
Karta (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), बहुवचन
त्रिंशद्भिःwith thirty
त्रिंशद्भिः:
Viśeṣaṇa (Numerical qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रिंशत् (संख्याप्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd case), बहुवचन; संख्याविशेषण (काष्ठाभिः)
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/connector)
एवindeed
एव:
Sambandha-bodhaka (Emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle; emphasis)
काष्ठाभिःby/with kāṣṭhās
काष्ठाभिः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकाष्ठा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd case), बहुवचन
कलाa kalā (unit of time)
कला:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; कालमान-विशेषः
प्रोक्ताdeclared
प्रोक्ता:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate participle/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्र + वच् (धातु)
Formक्त (Past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; 'said/declared'
मनीषिभिःby the sages
मनीषिभिः:
Karta (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootमनीषिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), बहुवचन

Unspecified (Prabhāsakṣetramāhātmya narrator addressing ‘varānane’)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devasenā

Scene: A visual ‘staircase’ of time: truṭi doubling into nimeṣa, then clusters forming kāṣṭhā, then kalā—shown as grouped beads or lotus-petal counts while Skanda explains.

T
Truṭi
N
Nimiṣa
K
Kāṣṭhā
K
Kalā
K
Kāla

FAQs

Sacred texts map time from minute instants upward, framing human life within a vast, ordered cosmic rhythm.

The passage is embedded in Prabhāsa kṣetra’s māhātmya, though it focuses on kāla (time) rather than a local rite.

None; it provides a technical sequence of time-unit conversions.