Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

अपि कीट पतंगाद्याः पशवोऽथ सरीसृपाः । विमुक्ताः पापिनः सर्वे द्वारकायाः प्रसादतः । किं पुनर्मानवा नित्यं द्वारकायां वसंति ये

api kīṭa pataṃgādyāḥ paśavo'tha sarīsṛpāḥ | vimuktāḥ pāpinaḥ sarve dvārakāyāḥ prasādataḥ | kiṃ punarmānavā nityaṃ dvārakāyāṃ vasaṃti ye

Selbst Insekten und Nachtfalter, Tiere und Kriechende—obwohl sündig—werden alle durch Dvārakās Gnade befreit. Um wie viel mehr erst die Menschen, die beständig in Dvārakā wohnen!

अपिeven
अपि:
Sambhāvanā/Emphasis (सम्भावना/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसम्भावना/अपि-अव्यय (particle: even/also)
कीटworms/insects
कीट:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkīṭa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचनार्थे समाहार/गणवाचक-प्रयोग (collective usage)
पतंगाद्याःmoths etc.
पतंगाद्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpataṅga-ādi (प्रातिपदिक; पतंग + आदि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
पशवःanimals
पशवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpaśu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
अथand also
अथ:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअनन्तर/समुच्चय-अव्यय (conj./particle: and then/also)
सरीसृपाःreptiles/creeping creatures
सरीसृपाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsarīsṛpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
विमुक्ताःfreed, liberated
विमुक्ताः:
Karta-predicate (विशेष्य-विशेषणभाव)
TypeAdjective
Rootvi-muc (धातु) + क्त (क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (कीट…पशवः…सरीसृपाः)
पापिनःsinful
पापिनः:
Karta-qualifier (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootpāpin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
सर्वेall
सर्वे:
Karta-qualifier (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
द्वारकायाःof Dvārakā
द्वारकायाः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdvārakā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
प्रसादतःby (her) grace
प्रसादतः:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeIndeclinable
Rootprasāda (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb: from/through), हेत्वर्थे
किम्what (then)
किम्:
Prashna (प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootkim (प्रातिपदिक)
Formप्रश्न-अव्यय (interrogative particle)
पुनःthen again, all the more
पुनः:
Upapatti/Emphasis (उपपत्ति/अधिक्य)
TypeIndeclinable
Rootpunar (अव्यय)
Formपुनर्-अव्यय (particle: moreover/again; here: a fortiori)
मानवाःhumans
मानवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmānava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootnitya (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
द्वारकायाम्in Dvārakā
द्वारकायाम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdvārakā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
वसन्तिlive, dwell
वसन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvas (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
येwho
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धबोधक सर्वनाम (relative pronoun)

Prahlāda (continued)

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Scene: Around Dvārakā’s lanes and ghats, insects, birds, animals, and serpents are shown peacefully coexisting near pilgrims and temples, all bathed in a shared aura of liberation.

D
Dvārakā

FAQs

A supremely holy kṣetra extends compassion beyond human boundaries; Dvārakā’s sanctity is portrayed as universally liberating.

Dvārakā, whose prasāda (grace) is said to free even insects, animals, and reptiles.

No explicit ritual; the implied dharma is residence/pilgrimage to Dvārakā and living under its sacred influence.