Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 49

Devanagari script

पुत्रपौत्रसमायुक्ता धनधान्यसमन्विताः । जीविते व्याधिनिर्मुक्ताः पदं गच्छन्त्यनामयम्

Transliteration

putrapautrasamāyuktā dhanadhānyasamanvitāḥ | jīvite vyādhinirmuktāḥ padaṃ gacchantyanāmayam

Translation

Mit Söhnen und Enkeln gesegnet, mit Reichtum und Korn versehen, im Leben von Krankheiten befreit, gelangen sie zu einem Zustand ohne Leid und Gebrechen.

Word by Word

• पुत्रपौत्रसमायुक्ताः: endowed with sons and grandsons
• पुत्रपौत्रसमायुक्ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक) + पौत्र (प्रातिपदिक) + सम्-आ-युक्त (युज् धातु, क्त)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त विशेषणम् (past passive participle)

• धनधान्यसमन्विताः: possessed of wealth and grain
• धनधान्यसमन्विताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: धन (प्रातिपदिक) + धान्य (प्रातिपदिक) + सम्-अन्वित (अन्वि/इ धातु, क्त)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त विशेषणम्

• जीविते: in (their) life
• जीविते: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जीवित (प्रातिपदिक; √जीव् धातोः क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्

• व्याधिनिर्मुक्ताः: freed from disease
• व्याधिनिर्मुक्ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: व्याधि (प्रातिपदिक) + निर्-मुक्त (मुच् धातु, क्त)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त विशेषणम्

• पदम्: state/abode
• पदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्

• गच्छन्ति: they go/attain
• गच्छन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः (3rd person), बहुवचनम्; परस्मैपदम्

• अनामयम्: free from illness, untroubled
• अनामयम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्-आमय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (पदम् इति विशेष्यस्य)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating (contextual attribution within Prabhāsa-khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā (result of Caitra dvādaśī darśana/pūjā sequence)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A concluding phala-śruti tableau: a family of pilgrims returns from Dvārakā—healthy, carrying grain and offerings; in the background, a luminous ‘anāmaya’ realm is symbolized by a serene light beyond the temple spire.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred merit (puṇya) is portrayed as bringing both worldly well-being and a higher, affliction-free spiritual attainment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The surrounding context is Dvārakā-māhātmya, so the implied sacred setting is Dvārakā.

What ritualistic prescription is mentioned?

No new rite is specified here; it states the results (phala) of the preceding darśana/pūjā observances.