Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Dvaraka Mahatmya›Adhyaya 22›Shloka 48
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 48

Devanagari script

द्वादश्यां चैत्रमासे तु कृष्णेन सह रुक्मिणीम् । ये पश्यंति नरा देवीं रुक्मिणीं मधुमाधवे । कृष्णेन सह गच्छन्तीं धन्यास्ते मानवा भुवि

Transliteration

dvādaśyāṃ caitramāse tu kṛṣṇena saha rukmiṇīm | ye paśyaṃti narā devīṃ rukmiṇīṃ madhumādhave | kṛṣṇena saha gacchantīṃ dhanyāste mānavā bhuvi

Translation

Doch am zwölften Mondtag des Monats Caitra sind jene Menschen, die die Göttin Rukmiṇī zusammen mit Kṛṣṇa erblicken – Rukmiṇī, die Geliebte des Bezwingers Madhu –, wie sie mit Kṛṣṇa hinausgeht, wahrhaft gesegnet auf Erden.

Word by Word
द्वादश्याम्on the twelfth (tithi)
द्वादश्याम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वादशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
चैत्रमासेin the month of Caitra
चैत्रमासे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचैत्रमास (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘month of Caitra’), पुल्लिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
तुindeed
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
कृष्णेनwith Kṛṣṇa
कृष्णेन:
Sahakari (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
सहtogether with
सह:
Sahakari (Accompaniment/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-अव्यय (preposition-like indeclinable)
रुक्मिणीम्Rukmiṇī
रुक्मिणीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरुक्मिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
येthose who
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
पश्यन्तिsee
पश्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
नराःmen; people
नराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ये-इत्यस्य अपोजिशन (apposition)
देवीम्the goddess
देवीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; रुक्मिणीम्-शब्दस्य विशेषण-रूपेण (appositional)
रुक्मिणीम्Rukmiṇī
रुक्मिणीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरुक्मिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मधुमाधवेin Madhu and Mādhava (months)
मधुमाधवे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक) + माधव (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (मधु + माधव; two months), पुल्लिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, द्विवचन (Dual)
कृष्णेनwith Kṛṣṇa
कृष्णेन:
Sahakari (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
सहtogether with
सह:
Sahakari (Accompaniment/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-अव्यय
गच्छन्तीम्going; proceeding
गच्छन्तीम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) + शतृ (कृत्-प्रत्यय)
Formवर्तमानकृदन्त (present active participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; रुक्मिणीम्-शब्दस्य विशेषण
धन्याःblessed; fortunate
धन्याः:
Karta (Predicate nominal/विधेय)
TypeAdjective
Rootधन्य (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विधेय-विशेषण (ते-शब्दस्य)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
मानवाःhumans
मानवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ते-इत्यस्य अपोजिशन
भुविon earth
भुवि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक: भुव्/भू)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating (contextual attribution within Prabhāsa-khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā (Rukmiṇī-Kṛṣṇa darśana)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Caitra dvādaśī procession in Dvārakā: Kṛṣṇa and Rukmiṇī adorned with spring flowers, moving in a palanquin or chariot; crowds line the streets with folded hands; banners, conches, and drums accompany the divine couple.

Characters & Entities
R
Rukmiṇī
K
Kṛṣṇa
M
Madhumādhava

FAQs

Darśana of the divine couple (Rukmiṇī–Kṛṣṇa) in a sacred context is itself a great blessing and a purifier of life.

Dvārakā, the sacred abode of Kṛṣṇa, within the Dvārakā-māhātmya.

Observing/attending the darśana of Rukmiṇī with Kṛṣṇa on Caitra Dvādaśī.

←Previous Verse
Next Verse→