Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 32

वसिष्ठ उवाच । या वंध्यास्मिञ्जले पूर्णे स्नानमात्रं करिष्यति । सापि पुत्रमवाप्नोति सर्वलक्षणलक्षितम्

vasiṣṭha uvāca | yā vaṃdhyāsmiñjale pūrṇe snānamātraṃ kariṣyati | sāpi putramavāpnoti sarvalakṣaṇalakṣitam

Vasiṣṭha sprach: „Selbst eine unfruchtbare Frau, die nur in diesem von Heiligkeit erfüllten Wasser badet, erlangt einen Sohn, gezeichnet von allen glückverheißenden Merkmalen.“

वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
याwho
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धबोधक सर्वनाम
वंध्याa barren woman
वंध्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवंध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; निर्देश/समीपवाचक सर्वनाम
जलेwater
जले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
पूर्णेwhen full/filled
पूर्णे:
Adhikarana (Qualifier/अधिकरण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; विशेषण (qualifying जले)
स्नानमात्रम्only bathing
स्नानमात्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष-समास
करिष्यतिwill do
करिष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), 'also/even'
पुत्रम्a son
पुत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
अवाप्नोतिobtains
अवाप्नोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव + आप् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
सर्वलक्षणलक्षितम्marked with all auspicious signs
सर्वलक्षणलक्षितम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + लक्षण (प्रातिपदिक) + लक्षित (कृदन्त; लक्ष्)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (सर्वैः लक्षणैः लक्षितम्)

Vasiṣṭha

Tirtha: Nāga-tīrtha

Type: kund

Listener: Śaunaka et al. (implied)

Scene: Vasiṣṭha speaks with calm certainty, hand raised in blessing; the spring is shown as brimming (‘pūrṇa’) and radiant. A symbolic child with auspicious marks (tilaka, lotus-like signs) is hinted as the promised fruit.

V
Vasiṣṭha
N
Nāga-tīrtha

FAQs

Rishi-vākya (the sage’s word) seals the tīrtha’s efficacy; faith joined with a simple rite is portrayed as powerful.

Nāga-tīrtha—its water is described as pūrṇa (full), i.e., charged with sacred potency.

Snāna-mātra in the tīrtha-water, with the promised fruit of a virtuous, auspiciously marked son.