Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 17

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा महादेवस्तत्रैवांतरधीयत । मंकिः पिंडारकस्तत्र तपस्तेपे दिवानिशम्

pulastya uvāca | evamuktvā mahādevastatraivāṃtaradhīyata | maṃkiḥ piṃḍārakastatra tapastepe divāniśam

Pulastya sprach: „Nachdem Mahādeva so geredet hatte, verschwand er an eben diesem Ort. Und Maṅki—Piṇḍāraka—übte dort Tag und Nacht Askese.“

पुलस्त्यःPulastya
पुलस्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुलस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb of manner)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund) 'उक्त्वा' (having said)
महादेवःMahādeva
महादेवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः महान् देवः (कर्मधारयः)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb of place)
एवindeed/just
एव:
Nipata (Emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (particle of emphasis)
अन्तर्धीयतdisappeared
अन्तर्धीयत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअन्तर् + धा (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
मङ्किःMaṅki
मङ्किः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमङ्कि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
पिण्डारकः(called) Piṇḍāraka
पिण्डारकः:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootपिण्डारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; उपाधि/नाम
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
तपःausterity
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तेपेperformed (austerities)
तेपे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
दिवानिशम्day and night
दिवानिशम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootदिवा + निशम् (अव्यय-समास)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb of time); समासः दिवा च निशम् च (द्वन्द्वः)

Pulastya

Tirtha: Piṇḍāraka

Type: kshetra

Listener: (addressed later as) Rājendra (king)

Scene: Pulastya narrates as Mahādeva, after speaking, vanishes at Piṇḍāraka; Maṅki remains at the shore/holy waters performing severe austerities continuously.

P
Pulastya
M
Mahādeva (Śiva)
M
Maṅki
P
Piṇḍāraka

FAQs

Boons are stabilized by sustained discipline—tapasyā deepens the sanctity of the devotee and the site.

The locale that becomes Piṇḍāraka Tīrtha, where the sage continues austerities.

Austerity (tapas) is described as the practice undertaken day and night.