Rig Veda 7.27.3: Mandala 7, Sukta 27, Mantra 3

Sukta 7.27

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्रो राजा जगतश्चर्षणीनामधि क्षमि विषुरूपं यदस्ति । ततो ददाति दाशुषे वसूनि चोदद्राध उपस्तुतश्चिदर्वाक् ॥

Transliteration

índro rājā́ jágataś carṣaṇīnā́m ádhi kṣámi víṣu-rūpaṁ yád ásti | táto dadāti dāśúṣe vásūni códád rā́dha úpa-stutaś cid arvā́k ||

Translation

Indra ist König der bewegten Welt der Völker; über die Erde herrscht er über alles, was in mannigfacher Gestalt besteht. Aus dieser Hoheit gibt er dem Spender Reichtümer; selbst von unten gepriesen, treibt er die Gabe zu uns heran.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• राजा: king
• राजा: कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषण/समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• जगतः: of the world / of what moves
• जगतः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक)

• चर्षणीनाम्: of the peoples / men
• चर्षणीनाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: चर्षणी (प्रातिपदिक)

• अधि: over, upon
• अधि: अधिकरण-निर्देशक (उपरि/अधिष्ठाने)
• Type: Indeclinable
• Root: अधि (उपसर्ग/अव्यय)

• क्षमि: on the earth
• क्षमि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: क्षम् (प्रातिपदिक; ‘earth/ground’)

• विषुरूपम्: manifold-formed, of diverse forms
• विषुरूपम्: कर्म (यद्-अस्ति इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: विषुरूप (प्रातिपदिक)

• यत्: whatever / that which
• यत्: सम्बन्ध/अन्वय (यद्…ततः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्ति: is
• अस्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• ततः: from that; therefore
• ततः: अपादान/हेतु-अर्थ (तस्मात्)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय; तद्-प्रत्ययान्त)

• ददाति: gives
• ददाति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)

• दाशुषे: to the worshipper / to the giver
• दाशुषे: सम्प्रदान
• Type: Noun (participle used substantively)
• Root: दाश्वस्/दाशुष् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दाश् ‘to worship/give’)

• वसूनि: goods, riches
• वसूनि: कर्म
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• चोदत्: impels, urges
• चोदत्: क्रिया (द्वितीय क्रिया-समुच्चय)
• Type: Verb
• Root: चुद् (धातु)

• राधः: bounty, gift, favor
• राधः: कर्म
• Type: Noun
• Root: राधस् (प्रातिपदिक)

• उपस्तुतः: praised, lauded
• उपस्तुतः: कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषण)
• Type: Adjective/Participle
• Root: उप-स्तु (कृदन्त; √स्तु ‘to praise’)

• चित्: even
• चित्: निपात (अपि/एव बलार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (अव्यय)

• अर्वाक्: towards here, hither
• अर्वाक्: दिशा/गति-निर्देशक
• Type: Indeclinable
• Root: अर्वाक् (अव्यय)