Adhyaya 65

Verse 1

ऑपन- माल बछ। अकाल पजञज्चषष्टितमो< ध्याय: युधिष्ठटिरका धन

Śakuni sprach: „Yudhiṣṭhira, du hast bereits einen großen Teil des Vermögens der Pāṇḍavas verloren. O Sohn der Kuntī, wenn du noch irgendeinen Besitz hast, der noch nicht gesetzt und verloren wurde, so nenne ihn.“

Verse 2

युधिछिर उवाच मम वित्तमसंख्येयं यदहं वेद सौबल । अथ त्वं शकुने कस्माद्‌ वित्तं समनुपृच्छसि

Yudhiṣṭhira sprach: „O Sohn Subalas, ich weiß, dass mein Reichtum jenseits aller Zählung liegt. Sage mir, Śakuni — weshalb erkundigst du dich nach dem Maß meiner Schätze?“

Verse 3

अयुतं प्रयुतं चैव शड्कुं पद्म तथार्बुदम्‌ खर्व शड्खं निखर्व च महापद्मं च कोटय:

Yudhiṣṭhira sprach: „Ich besitze Reichtum in jeder gewaltigen Maßzahl — ayuta, prayuta, śaṅku, padma, arbuda, kharva, śaṅkha, nikhārva, mahāpadma, ja selbst koṭis (crores). O König, spiele: Dieses Vermögen setze ich als Pfand und würfle mit dir.“

Verse 4

मध्यं चैव परार्थ च सपरं चात्र पण्यताम्‌ | एतन्मम धन राजंस्तेन दीव्याम्यहं त्वया

Yudhiṣṭhira sprach: „Der Einsatz hier sei mein Reichtum — bis zu dem Maß, das ‘madhya’, ‘parārdha’ heißt, ja sogar darüber hinaus. O König, dies ist mein Schatz; damit werde ich mit dir spielen.“

Verse 5

वैशम्पायन उवाच पक पाक निकृतिं समुपाश्रित: । शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! यह सुनकर शकुनिने छलका आश्रय ले पुनः इसी निश्चयके साथ युधिष्ठिरसे कहा--'लो, यह धन भी मैंने जीत लिया”

Vaiśampāyana sprach: Auf trügerische List und Betrug gestützt, redete Śakuni Yudhiṣṭhira erneut mit demselben Entschluss an: „Sieh — auch dieses Vermögen habe ich gewonnen.“

Verse 6

युधिछिर उवाच गवाश्चव॑ं बहुधेनूकमसंख्येयमजाविकम्‌ । यत्‌ किंचिदनुपर्णाशां प्राक्‌ सिन्धोरपि सौबल । एतन्मम धन सर्व तेन दीव्याम्यहं त्वया

Yudhiṣṭhira sprach: „O Sohn Subalas, was immer ich an Rindern und Pferden besitze — dazu unzählige Herden von Ziegen und Schafen — reicht bis in die Gegend von Parṇāśā und sogar östlich des Sindhu. All dies ist mein Reichtum. Mit diesem gesamten Besitz setze ich mich im Spiel gegen dich ein.“

Verse 7

वैशम्पायन उवाच 52: 20/4864828 निकृतिं समुपाश्रित: । शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत

Vaiśampāyana sprach: Auf Täuschung gestützt wandte sich Śakuni an Yudhiṣṭhira und verkündete seinen eigenen Sieg—als wolle er sagen, auch diesen Einsatz habe er gewonnen.

Verse 8

युधिछिर उवाच पुरं जनपदो भूमिरब्राह्मणधनै: सह । अब्राह्मणाश्व पुरुषा राजज्छिष्टं धनं मम । एतदू राजन्‌ मम धन तेन दीव्याम्यहं त्वया

Yudhiṣṭhira sprach: „O König! Abgesehen von den Dörfern und dem Vermögen, das den Brahmanen zum Lebensunterhalt zugewiesen wurde, sind Stadt, Landstriche und Boden unter meiner Herrschaft sowie die nichtbrahmanischen Menschen, die in meinem Reich leben, mein verbleibender Besitz. O Śakuni, mit diesem Rest werde ich mit dir spielen.“

Verse 9

वैशम्पायन उवाच > आ/उकलक क निकृतिं समुपाश्रित: । शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत

Vaiśampāyana sprach: Als er dies hörte, nahm Śakuni erneut Zuflucht zur List und, seines Sieges gewiss, sagte er zu Yudhiṣṭhira: „Auch bei diesem Einsatz ist der Sieg mein.“

Verse 10

युधिछिर उवाच राजपुत्रा इमे राजज्छोभन्ते यैर्विभूषिता: । कुण्डलानि च निष्काश्च सर्व राजविभूषणम्‌ । एतन्मम धन राजंस्तेन दीव्याम्यहं त्वया

Yudhiṣṭhira sprach: „O König! Diese Prinzen glänzen, geschmückt mit den Zierden, die sie tragen: Ohrringe und goldene Halsgeschmeide, ja der ganze königliche Schmuck. Das ist mein Vermögen, o König; damit werde ich mit dir spielen.“

Verse 11

वैशम्पायनजी कहते हैं-जनमेजय! यह सुनकर छल-कपटका आश्रय लेनेवाले शकुनिने युधिष्ठिरसे निश्चयपूर्वक कहा--“लो, यह भी मैंने जीता”

Vaiśampāyana sprach: „O Janamejaya! Als er dies hörte, sagte Śakuni, der Zuflucht zu Trug und List genommen hatte, mit bedachter Gewissheit zu Yudhiṣṭhira: ‚Sieh, auch dies habe ich gewonnen.‘“

Verse 12

युधिछिर उवाच श्यामो युवा लोहिताक्ष: सिंहस्कन्धो महाभुज: । नकुलो ग्लह एवैको विद्धयेतन्मम तद्धनम्‌

Yudhiṣṭhira sprach: „Nakula — dunkel von Farbe, jugendlich, rotäugig, mit löwenbreiten Schultern und mächtigen Armen — er allein ist der Einsatz in diesem Wagnis. Erkennt: Er ist der Reichtum, den ich aufs Spiel setze.“

Verse 13

शकुनिरुवाच प्रियस्ते नकुलो राजन्‌ राजपुत्रो युधिष्ठिर । अस्माकं वशतां प्राप्तो भूय: केनेह दीव्यसे

Śakuni sprach: „O König Yudhiṣṭhira, Nakula — der dir liebste Königssohn — ist nun in unsere Gewalt geraten. Mit welchem Einsatz willst du hier abermals spielen?“

Verse 14

वैशम्पायन उवाच एवमुकक्‍्त्वा तु तानक्षाउ्छकुनि: प्रत्यदीव्यत । जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत

Vaiśampāyana sprach: „O Janamejaya, nachdem Śakuni so gesprochen hatte, warf er die Würfel erneut und spielte weiter. Mit den Worten: ‘Ich habe gewonnen’, wandte er sich an Yudhiṣṭhira.“

Verse 15

युधिछिर उवाच अयं धर्मान्‌ सहदेवोडनुशास्ति लोके हास्मिन्‌ पण्डिताख्यां गतश्न । अनर्हता राजपुत्रेण तेन दीव्याम्यहं चाप्रियवत्‌ प्रियेण

Yudhiṣṭhira sprach: „Dieser Sahadeva weist die Welt in den Dingen des Dharma an, und in eben dieser Welt hat er den Ruf eines Gelehrten erlangt. Und doch, obwohl jener mir teure Prinz nicht dazu taugt, als Einsatz zu dienen, setze ich ihn — als behandelte ich den Geliebten wie einen unerwünschten Gegenstand — und spiele weiter.“

Verse 16

वैशम्पायन उवाच एतच्छुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रित: । जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत

Vaiśampāyana sprach: „O Janamejaya, als er dies hörte, sprach Śakuni — fest entschlossen und auf Betrug gestützt — zu Yudhiṣṭhira: ‘Ich habe gewonnen.’“

Verse 17

शकुनिरुवाच माद्रीपुत्रौ प्रियौ राजंस्तवेमौ विजितौ मया । गरीयांसौ तु ते मन्ये भीमसेनधनंजयौ

Śakuni sprach: „O König! Diese beiden geliebten Söhne Mādrīs—deine Nakula und Sahadeva—habe ich bereits gewonnen. Doch Bhīmasena und Dhanaṃjaya (Arjuna) gelten mir als von größerem Gewicht und höherer Ehre für dich; darum setzt du sie nicht als Pfand im Spiel.“

Verse 18

युधिछिर उवाच अधर्म चरसे नून॑ यो नावेक्षसि वै नयम्‌ | यो नः सुमनसां मूढ विभेदं कर्तुमिच्छसि

Yudhiṣṭhira sprach: „Gewiss handelst du wider das Dharma, da du weder auf rechtes Verhalten noch auf kluge Staatskunst überhaupt achtest. Du Verblendeter, du willst Zwietracht unter uns säen, die wir eines Sinnes und in einem Ziel vereint sind.“

Verse 19

युधिष्ठिर बोले--ओ मूढ़! तू निश्चय ही अधर्मका आचरण कर रहा है, जो न्यायकी ओर नहीं देखता। तू शुद्ध हृदयवाले हमारे भाइयोंमें फ़ूट डालना चाहता है ।।

Yudhiṣṭhira sprach: „Du Narr! Gewiss handelst du in Adharma, denn du blickst nicht zur Gerechtigkeit. Du willst Zwietracht unter uns Brüdern säen, deren Herzen rein sind.“ Śakuni sprach: „Der Trunkene stürzt in eine Grube; der Unachtsame rennt gegen einen Pfahl. O König, du bist der Älteste und der Beste; Verehrung dir, Stier unter den Bharatas.“

Verse 20

शकुनि बोला--राजन्‌! धनके लोभसे अधर्म करनेवाला मतवाला मनुष्य नरककुण्डमें सरिता है। अधिक उन्मत्त हुआ ढूँठा काठ हो जाता है। आप तो आयुमें बड़े और गुणोंमें श्रेष्ठ हैं। भरतवंशविभूषण! आपको नमस्कार है ।।

Śakuni sprach: „O Yudhiṣṭhira, die wilden und tollkühnen Worte, die Spieler ausstoßen, wenn sie vom Spiel berauscht sind, darf man weder für wahr noch für bindend halten: Sie erscheinen nicht als Wahrheit, weder im Traum noch im Wachsein.“

Verse 21

युधिछिर उवाच यो नः संख्ये नौरिव पारनेता जेता रिपूणां राजपुत्रस्तरस्वी । अनर्हता लोकवीरेण तेन दीव्याम्यहं शकुने फाल्गुनेन

Yudhiṣṭhira sprach: „Śakuni, obgleich Phālguna (Arjuna) nicht dazu taugt, als Einsatz gesetzt zu werden, will ich dennoch mit dir spielen und ihn setzen: jenen weltberühmten, schnellen und mächtigen Prinzen, der uns in der Schlachtreihe wie ein Fährmann über das Meer des Krieges hinüberträgt und der die Feinde bezwingt.“

Verse 22

वैशम्पायन उवाच ८ अा 408 निकृतिं समुपाश्रित: । शकुनिर्युधिष्ठटिरमभाषत,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! यह सुनकर कपटी शकुनिने पूर्ववत्‌ विजयका निश्चय करके युधिष्ठिरसे कहा--“यह भी मैंने ही जीता”

Vaiśampāyana sprach: Ganz auf Trug gestützt, wandte sich Śakuni an Yudhiṣṭhira mit derselben berechnenden Siegesgewissheit wie zuvor und beanspruchte den Gewinn: „Auch diesen Wurf habe ich gewonnen.“

Verse 23

शकुनिरुवाच अयं मया पाण्डवानां धनुर्धर: पराजित: पाण्डव: सव्यसाची । भीमेन राजन्‌ दयितेन दीव्य यत्‌ कैतवं पाण्डव तेडवशिष्टम्‌

Śakuni sprach: „O König, ich habe diesen Pāṇḍava besiegt — Savyasācī Arjuna, den großen Bogenschützen unter den Pāṇḍavas. Nun, o Pāṇḍava, bleibt dir nur noch Bhīma, dein Geliebter, als Einsatz, den Spieler als Gewinn beanspruchen; setze ihn also und spiele weiter.“

Verse 24

युधिछिर उवाच यो नो नेता युधि नः प्रणेता यथा वज्री दानवशत्रुरेक: । तिर्यक्प्रेक्षी संनत भ्रूर्महात्मा सिंहस्कन्धो यश्नू सदात्यमर्षी

Yudhiṣṭhira sprach: „O König! Der, der uns in der Schlacht führt, unser vornehmster Feldherr—wie Indra, der den Vajra trägt, der einzige Feind der Dānavas—mit schrägem Blick, mit wie ein Bogen gewölbten Brauen, von großem Herzen, mit Schultern wie ein Löwe, stets erfüllt von grimmiger Empörung, an Kraft von keinem Mann zu erreichen—diesen Prinzen Bhīmasena setze ich in diesem Würfelspiel, obgleich er nicht dazu taugt, als Einsatz verpfändet zu werden.“

Verse 25

बलेन तुल्यो यस्य पुमान्‌ न विद्यते गदाभूतामग्रय इहारिमर्दन: । अनर्हता राजपुत्रेण तेन दीव्याम्यहं भीमसेनेन राजन्‌

Yudhiṣṭhira sprach: „O König, ich setze Bhīmasena in diesem Spiel—Bhīma, den Prinzen ohnegleichen an Kraft, den Ersten unter den Keulenträgern, den Zermalmer der Feinde. Und doch taugt er nicht dazu, als Einsatz verpfändet zu werden.“

Verse 26

वैशम्पायन उवाच 6 सकल निकृतिं समुपाश्रित: । शकुनिर्युधिष्ठटिरमभाषत,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! यह सुनकर शठताका आश्रय लेकर शकुनिने उसी निश्चयके साथ युधिष्ठिरसे कहा, “यह दाँव भी मैंने ही जीता”

Vaiśampāyana sprach: Ganz in Trug versunken, redete Śakuni Yudhiṣṭhira mit derselben berechnenden Gewissheit an und erklärte: „Auch diesen Einsatz habe ich gewonnen.“

Verse 27

शकुनिरुवाच बहु वित्त पराजैषी र्भ्रातृंश्व सहयद्विपान्‌ । आचक्ष्व वित्त कौन्तेय यदि ते5स्त्यपराजितम्‌

Śakuni sprach: „Du hast viel Reichtum gewonnen, o Sohn der Kuntī — samt deinen Brüdern und sogar Elefanten. So verkünde nun, o Kaunteya, welchen Besitz du noch hast, der noch nicht verloren ist.“

Verse 28

शकुनि बोला--कुन्तीनन्दन! आप अपने भाइयों और हाथी-घोड़ोंसहित बहुत धन हार चुके, अब आपके पास बिना हारा हुआ धन कोई अवशिष्ट हो, तो बतलाइये ।।

Yudhiṣṭhira sprach: „Ich bin der Älteste unter all meinen Brüdern und ihnen lieb. Darum setze ich mich selbst. Werde ich besiegt, so werde ich, wie ein bezwungener Sklave, jede Arbeit verrichten, die man mir auferlegt.“

Verse 29

वैशम्पायन उवाच 488 अर निकृतिं समुपाश्रित: । शकुनिर्युधिष्ठटिरमभाषत,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! यह सुनकर कपटी शकुनिने निश्चयपूर्वक अपनी जीत घोषित करते हुए युधिष्ठिससे कहा--'ये दाँव भी मैंने ही जीता”

Vaiśampāyana sprach: Nachdem er gegen seinen Gegner zur Täuschung gegriffen hatte, wandte sich Śakuni an Yudhiṣṭhira und erklärte mit berechneter Gewissheit, er habe gewonnen.

Verse 30

शकुनिरुवाच एतत्‌ पापिष्ठमकरोर्यदात्मानमहारय: । शिष्टे सति धने राजन्‌ पाप आत्मपराजय:

Śakuni sprach: „O König, du hast die schlimmste Sünde begangen, indem du deine eigene Person einsetzten ließest und sie verlorst. Solange noch Reichtum verblieb, ist die Niederlage des eigenen Selbst — sich selbst im Spiel zu verlieren — ein schweres Vergehen.“

Verse 31

वैशम्पायन उवाच एवमुकक्‍्त्वा मताक्षस्तान्‌ ग्लहे सर्वानवस्थितान्‌ । पराजयं लोकवीरानुकत्वा राज्ञां पृूथक्‌ू-पृथक्‌

Vaiśampāyana sprach: Nachdem er so gesprochen hatte, wandte sich Śakuni — kundig in der Kunst des Würfelwurfs — an die berühmten, heldenhaften Könige, die in der Halle versammelt saßen, und verkündete, einen nach dem anderen, die Niederlage der Pāṇḍavas in dem angesetzten Spiel.

Verse 32

शकुनिरुवाच अस्ति ते वै प्रिया राजन्‌ ग्लह एको5पराजित: । पणस्व कृष्णां पाञ्चालीं तया$5त्मानं पुनर्जय

Śakuni sagte: „O König, dir bleibt noch ein Einsatz, den du noch nicht verloren hast—deine geliebte Draupadī. Setze Kṛṣṇā aus Pāñcāla; indem du sie einsetzt, gewinne dich selbst wieder zurück.“

Verse 33

युधिछिर उवाच नैव हस्वा न महती न कृष्णा नातिरोहिणी । नीलकुज्चितकेशी च तया दीव्याम्यहं त्वया

Yudhiṣṭhira sagte: „Sie ist weder klein noch groß; weder dunkelhäutig noch übermäßig rötlich; ihr Haar ist blau-schwarz und lockig. Mit ihr—Draupadī—als Einsatz werde ich mit dir spielen.“

Verse 34

शारदोत्पलपत्राक्ष्या शारदोत्पलगन्धया । शारदोत्पलसेविन्या रूपेण श्रीसमानया

Yudhiṣṭhira sagte: „Ihre Augen sind schön und weit wie die Blätter eines Lotus in der Herbstzeit. Von ihrem Leib geht ein Duft aus wie der der Herbstlotusse. Sie erfreut sich an den Lotusblüten des Herbstes, und an Schönheit ist sie Śrī (Lakṣmī) selbst vergleichbar.“

Verse 35

तथैव स्यादानृशंस्यात्‌ तथा स्यथाद्‌ रूपसम्पदा । तथा स्याच्छीलसम्पत्त्या यामिच्छेत्‌ पुरुष: स्त्रियम्‌

Yudhiṣṭhira sagte: „Ein Mann erhält die Frau, die er begehrt: entsprechend wird sie mit Mitgefühl, mit Schönheit und mit Vorzüglichkeit in Sitte und Charakter ausgestattet sein.“

Verse 36

सर्वैगुणैर्हि सम्पन्नामनुकूलां प्रियंवदाम्‌ । यादृशीं धर्मकामार्थसिद्धिमिच्छेन्नर: स्त्रियम्‌

„Sie ist mit allen Tugenden erfüllt, dem Herzen genehm und von liebenswürdiger Rede. Wie ein Mann sich eine Gattin wünscht, um Dharma, Kāma und Artha zu vollenden—so ist Draupadī.“

Verse 37

चरम॑ संविशति या प्रथम प्रतिबुध्यते । आगोपालाविपालेभ्य: सर्व वेद कृताकृतम्‌

Yudhiṣṭhira sprach: „Sie legt sich als Letzte nieder und steht als Erste auf—später noch als die Kuh- und Schafhirten. Sie hält über alles Buch: was getan ist und was ungetan bleibt.“

Verse 38

आभाति पद्मवद्‌ वक्‍त्र॑ सस्वेदं मल्लिकेव च । वेदिमध्या दीर्घकेशी ताम्रास्था नातिलोमशा

Yudhiṣṭhira sprach: „Ihr Antlitz leuchtet wie ein Lotos, geschmückt mit Perlen des Schweißes, und duftet wie Jasmin. Ihre Taille ist schlank wie die Mitte eines Opferaltars; ihr Haar ist lang; ihre Lippen sind kupferrot; und ihre Glieder sind nicht übermäßig behaart.“

Verse 39

तयैवंविधया राजन्‌ पाज्चाल्याहं सुमध्यया । ग्लहं दीव्यामि चार्वड़या द्रौपद्या हन्त सौबल

O König, mit einem solchen Einsatz—Pāñcālī, Draupadī mit schlanker Taille, schön an Gliedern, ganz und gar voll Anmut—spiele ich nun mit dir das Würfelspiel. Weh mir, o Saubala, Sohn des Subala: selbst während ich es tue, ergreift mich große Qual.

Verse 40

वैशम्पायन उवाच एवमुक्ते तु वचने धर्मराजेन धीमता । धिग्धिगित्येव वृद्धानां सभ्यानां नि:ःसृता गिर:

Vaiśampāyana sprach: O König Janamejaya, kaum hatte der weise Dharmarāja diese Worte gesprochen, da brach aus den Mündern der Alten und der im Saal Sitzenden der Ruf hervor: „Schande! Schande!“

Verse 41

चुक्षुभे सा सभा राजन राज्ञां संजज्ञिरे शुच: | भीष्मद्रोणकृपादीनां स्वेदश्व समजायत,राजन्‌! उस समय सारी सभामें हलचल मच गयी। राजाओंको बड़ा शोक हुआ। भीष्म, द्रोण और कृपाचार्य आदिके शरीरसे पसीना छूटने लगा

Vaiśampāyana sprach: O König, da geriet die ganze Versammlung in Aufruhr, und die versammelten Herrscher wurden von Kummer ergriffen. Selbst die Ältesten wie Bhīṣma, Droṇa und Kṛpa begannen zu schwitzen.

Verse 42

शिरो गृहीत्वा विदुरो गतसत्त्व इवाभवत्‌ | आस्ते ध्यायन्नधोवक्त्रो नि:श्वसन्निव पन्नग:

Vaiśampāyana sprach: Vidura umklammerte mit beiden Händen sein Haupt und wurde, als wäre ihm Kraft und Bewusstsein entzogen. Mit gesenktem Gesicht saß er da, versunken in schweres Sinnen, schwer atmend wie eine Schlange—ein äußeres Zeichen des inneren Schmerzes, da im Saal das Dharma zusammenbrach.

Verse 43

(बाह्लीक: सोमदत्तश्न प्रातीपेय: ससंजय: । द्रौणिभूरिश्रवाश्वैव युयुत्सुर्धतराष्ट्रज: ।।

Vaiśampāyana sprach: Bāhlīka, Somadatta, der Enkel Pratīpas, Sañjaya, Aśvatthāman, der Sohn Droṇas, Bhūriśravas und Yuyutsu, der Sohn Dhṛtarāṣṭras—sie alle senkten das Gesicht, rieben sich die Hände und atmeten lang wie Schlangen. Dhṛtarāṣṭra jedoch, innerlich erfreut, fragte ihn immer wieder: „Was ist gewonnen? Was ist gewonnen?“—und er vermochte die äußeren Zeichen seiner Freude nicht zu verbergen.

Verse 44

जहर्ष कर्णोडतिभूशं सह दुःशासनादिशभि: । इतरेषां तु सभ्यानां नेत्रेभ्य: प्रापतज्जलम्‌,दुःशासन आदिके साथ कर्णको तो बड़ा हर्ष हुआ; परंतु अन्य सभासदोंकी आँखोंसे आँसू गिरने लगे

Vaiśampāyana sprach: Karṇa war zusammen mit Duḥśāsana und den anderen von großer Freude erfüllt; doch aus den Augen der übrigen Versammelten fielen Tränen.

Verse 45

सौबलस्त्वभिधायैवं जितकाशी मदोत्कट: । जितमित्येव तानक्षान्‌ पुनरेवान्वपद्यत,सुबलपुत्र शकुनिने मैंने यह भी जीत लिया, ऐसा कहकर पासोंको पुनः उठा लिया। उस समय वह विजयोल्लाससे सुशोभित और मदोन्मत्त हो रहा था

Vaiśampāyana sprach: Nachdem er so gesprochen hatte, rief Śakuni—der Sohn Subalas—, vom Siegesstolz erhitzt und vom Triumph berauscht: „Ich habe gewonnen“, und nahm erneut die Würfel zur Hand.

Verse 65

इति श्रीमहाभारते सभापर्वणि द्यूतपर्वणि द्रौपदीपराजये पठचषष्टितमो5ध्याय: ।। ६५ | इस प्रकार श्रीमह्ाभारत सभापर्वके अन्तर्गत झ्टूतपर्वमें द्रौपदीपराजयविषयक पैंसठवाँ अध्याय पूरा हुआ

So endet im Śrī Mahābhārata, innerhalb des Sabhā Parvan—genauer des Dyūta Parvan—das fünfundsechzigste Kapitel, das von Draupadīs Niederlage und Erniedrigung handelt.

Verse 131

वैशम्पायन उवाच 52886: 4 २#44028 निकृतिं समुपाश्रित: । शकुनिर्युधिष्ठटिरमभाषत

Vaiśampāyana sprach: Nachdem Śakuni zu trügerischen Kunstgriffen Zuflucht genommen hatte, wandte er sich an Yudhiṣṭhira. Dieser Augenblick markiert die absichtliche Wendung von fairem Verhalten hin zur Manipulation und setzt die ethische Spannung der Szene: Ein rechtschaffener König wird in einen Wettstreit hineingezogen, der von List statt von Dharma geprägt ist.