Atharva Veda 18.2.20 — Kanda 18, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 20

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

अ॒सं॒बा॒धे पृ॑थि॒व्या उ॒रौ लो॒के नि धी॑यस्व । स्व॒धा याश्च॑कृ॒षे जीव॒न् तास्ते॑ सन्तु मधु॒श्चुतः॑

IAST Transliteration

asaṃbādhé pṛthivyā́ uráu lóke ní dhīyasva | svadhā́ yā́ś cakṛṣé jīván tā́s te santu madhú-ścutaḥ ||

English Translation (Griffith/Whitney)

In Earth’s unstraitened, spacious region, in the wide world, be thou set down. The svadhās which thou didst fashion while living—let them for thee be sweetly dropping honey.

Translation

Im unbedrängten, weiten Raum der Erde, in der weiten Welt, werde niedergelegt. Die svadhā, die du im Leben bereitet hast—mögen sie dir süß wie Honig träufeln.

Word by Word

• असं बाधे: in an unconfined (unobstructed)
• असं बाधे: अधिकारण
• Type: Adjective
• Root: असं-बाध (प्रातिपदिक; a- + संबाध)

• पृथिव्याः: of the earth
• पृथिव्याः: सम्बन्ध (षष्ठी) / अधिकारण-सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• उरौ: in the wide
• उरौ: अधिकारण
• Type: Adjective
• Root: उरु (प्रातिपदिक)

• लोके: world/realm
• लोके: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)

• नि: down, into (as prefix)
• नि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग/अव्यय)

• धीयस्व: be placed/lie down; be laid (there)
• धीयस्व: कर्मणि-प्रयोगे आत्मनेपद-आज्ञा (आत्मनः स्थितिः) / विधेयक्रिया
• Type: Verb
• Root: धा (धातु; धा—धारणे/न्यासे)

• स्वधा: svadhā (ancestral offering-formula; by one’s own power)
• स्वधा: कर्तृ/वाक्योपपद (आशीर्वचन/सम्बोधन-भाव) संदर्भे
• Type: Noun/Indeclinable (ritual term)
• Root: स्वधा (प्रातिपदिक; अव्ययीभाववत् निपात-स्वरूपः)

• याः: which (those)
• याः: कर्तृ (ताः इत्यस्य विशेषण-सम्बन्धः) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• अकृषे: you have done/made
• अकृषे: क्रिया (कर्तृ = त्वम्/अभिधेयः)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु; कृ—करणे)

• जीवन्: living, alive
• जीवन्: कर्तृ (अकृषे इत्यस्य कर्तृ-विशेषणम्) / विशेषण
• Type: Participle (Adjective)
• Root: जीव् (धातु) → जीवत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; शतृ)

• ताः: those
• ताः: कर्तृ (सन्तु इत्यस्य) / विषय
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: for you / of you
• ते: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सन्तु: let them be
• सन्तु: क्रिया (विधेय)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु; अस्—भुवि)

• मधुश्चुतः: honey-flowing, sweet-dripping
• मधुश्चुतः: कर्तृ-विशेषण (सन्तु इत्यस्य कर्तृ ‘ताः’ का विशेषणम्)
• Type: Adjective (compound)
• Root: मधु + च्युत्/चु (धातु; चु/च्युत्—स्रवणे) → च्युत (कृदन्त; क्त) / ‘चुत’ वैदिक-रूप

Attribution

Rishi: Atharvanic funerary seer-tradition (anukramaṇī attribution varies)

Devata: Pṛthivī / Pitṛ-related svadhā-power

Chandas: Anuṣṭubh

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: karuna