Adhyaya 30

Verse 1

श्रीप्रह्लाद उवाच । तदा तेषां सुतीर्थानां क्षेत्राणामभवन्मुदः । गन्तुं द्वारवतीं पुण्यां सर्वेषामपि सर्वशः

শ্ৰী প্ৰহ্লাদে ক’লে: তেতিয়া সেই সকলো উত্তম তীৰ্থ আৰু পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ মাজত মহা আনন্দ জাগিল; সকলোয়ে সকলো দিশে পুণ্যময় দ্বাৰৱতী (দ্বাৰকা)লৈ যাবলৈ ইচ্ছা কৰিলে।

Verse 2

द्वारकागमने दृष्ट्वा तथा नारदगौतमौ । महोत्सवो महांस्तत्र भविष्यति मनोहरः

দ্বাৰকাগমন দেখা পাই, লগতে নাৰদ আৰু গৌতমকো দেখি, তাত এক মহা আৰু মনোহৰ মহোৎসৱ হ’ব বুলি নিশ্চিত হ’ল।

Verse 3

तीर्थानां कृष्णयात्रायां गन्तव्यमित्यवो चतुः । अथ ते ह्यृषयो देवाः सर्वतीर्थसमन्विताः

তেওঁলোকে ঘোষণা কৰিলে, “তীৰ্থসমূহৰ কৃষ্ণ-যাত্ৰালৈ আমাৰ যোৱা উচিত।” তেতিয়া সেই ঋষি আৰু দেৱগণ—সৰ্বতীৰ্থৰ শক্তিৰে সমন্বিত—সেইমতে আগবাঢ়িল।

Verse 4

गौतमीं तु पुरस्कृत्य ययुर्द्वारवतीं मुदा । तदा सर्वाणि तीर्थानि क्षेत्रारण्यानि कृत्स्नशः । द्वारकागमनं चक्रुः सानन्दा ऋषयः सुराः

গৌতমীক আগত ৰাখি তেওঁলোকে আনন্দেৰে দ্বাৰৱতীলৈ গ’ল। তেতিয়া সকলো তীৰ্থ, পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ আৰু অৰণ্য-আশ্ৰমসমূহো সম্পূৰ্ণৰূপে দ্বাৰকাগমন কৰিলে; ঋষি আৰু সুৰগণ আনন্দে উল্লসিত হ’ল।

Verse 5

श्रद्धया परया भक्त्या कृष्णदर्शनलालसाः । वीणानिनादतत्त्वज्ञं नारदं पथि तेऽ ब्रुवन्

গভীৰ শ্ৰদ্ধা আৰু পৰম ভক্তিৰে, কৃষ্ণদৰ্শনৰ আকাঙ্ক্ষাত, তেওঁলোকে পথত নাৰদক ক’লে—যি বীণাৰ নাদ-তত্ত্বৰ জ্ঞানী।

Verse 6

ऋषय ऊचुः । राशयः पुण्यपुञ्जानां कृता वै तपसां तथा । यज्ञदानव्रतानां च तीर्थानां महतां भुवि

ঋষিসকলে ক’লে: “পৃথিৱীত পুণ্যৰ সঞ্চিত ৰাশি আছে—তপস্যাৰ পৰা জন্মা, আৰু যজ্ঞ, দান, ব্ৰত আদিৰ পৰাও; লগতে ভূৱনত মহৎ তীৰ্থসমূহো আছে।”

Verse 7

संप्राप्तस्तत्प्रसादोऽयं यद्द्रक्ष्यामः कुशस्थलीम् । पृच्छामहेऽधुना त्वां वै योगिनां परमं गुरुम्

এই অনুগ্ৰহ লাভ হ’ল যে আমি কুশস্থলী (দ্বাৰকা) দৰ্শন কৰিম। সেয়ে এতিয়া আমি আপোনাকেই সুধিছোঁ, হে যোগীসকলৰ পৰম গুৰু।

Verse 8

द्वारकायास्तु यात्रायां को विधिः संप्रकीर्तितः । नियमः कोऽत्र कर्त्तव्यो वर्जनीयं च किं मुने

হে মুনি, দ্বাৰকাযাত্ৰাৰ বাবে কোন বিধি প্ৰশংসিত? ইয়াত কোন নিয়ম পালনীয়, আৰু কি কি বর্জনীয়, কৃপা কৰি কওক।

Verse 10

श्रोतव्यं कीर्तितव्यं च स्मर्तव्यं किं च वै पथि । उत्सवाश्चात्र के प्रोक्ता द्वारकायाश्च तत्पथि । एकैकश्च महाभाग भक्तानन्दविवर्द्धनम् । एतत्सर्वं महाभाग कृपया संप्रकीर्त्यताम्

পথত কি শুনিব, কি কীৰ্তন কৰিব, আৰু কি স্মৰণ কৰিব লাগে? দ্বাৰকাগামী এই পথত কোন কোন উৎসৱ বিধান কৰা হৈছে? হে মহাভাগ, এই সকলোয়ে ভক্তৰ আনন্দ বৃদ্ধি কৰে—কৃপা কৰি সকলো বৰ্ণনা কৰক।

Verse 11

श्रीनारद उवाच । कृताभ्यंगस्तु पूर्वेद्युः संपूज्य श्रद्धया हरिम् । भोजयेद्वैष्णवान्विप्रान्स्वशक्त्या संप्रहर्षितः

শ্ৰী নাৰদে ক’লে: আগদিনা তেল-স্নান কৰি, শ্ৰদ্ধাৰে হৰিক পূজা কৰিব। তাৰ পিছত আনন্দিত হৈ নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে বৈষ্ণৱ আৰু ব্ৰাহ্মণসকলক ভোজন কৰাব।

Verse 12

अनुज्ञातो महाविष्णोः प्रसादमुपयुज्य वै । शयीत भुवि सुप्रीतो द्वारकां कृष्णमानसः

মহাবিষ্ণুৰ অনুমতি লাভ কৰি আৰু তেওঁৰ প্ৰসাদ গ্ৰহণ কৰি, সন্তুষ্টচিত্তে মাটিত শুই থাকিব; মন কৃষ্ণত স্থিৰ কৰি দ্বাৰকাগমনলৈ একাগ্ৰ হ’ব।

Verse 14

ततस्तु तदनुज्ञातो गीतवादित्रसंस्तवैः । यात्रारंभं प्रकुर्वीत द्वारकायां प्रहर्षितः

তাৰ পাছত অনুমতি লাভ কৰি, গীত-বাদ্য আৰু স্তৱ-স্তোত্ৰেৰে যাত্ৰাৰ আৰম্ভণি কৰিব; হৰ্ষিতচিত্তে দ্বাৰকাৰ দিশে আগবাঢ়িব।

Verse 15

द्वारकां गच्छमानस्तु शान्तो दांतः शुचिः सदा । ब्रह्मचर्यमधः शय्यां कुर्वीत नियतेन्द्रियः

দ্বাৰকালৈ গৈ থাকোঁতে শান্ত, দান্ত আৰু সদা শুচি হৈ থাকিব; ব্ৰহ্মচৰ্য পালন কৰি, মাটিত শুই, ইন্দ্ৰিয়সমূহ নিয়ন্ত্ৰিত ৰাখিব।

Verse 16

सहस्रनामपठनं पुराणपठनं तथा । कर्त्तव्यं सकृपं चित्तं सतां शुश्रूषणं तथा

সহস্ৰনাম পাঠ আৰু তদুপৰি পুৰাণ পাঠ কৰিব লাগে; কৃপাময় চিত্ত ৰাখি সৎলোকৰ শুশ্ৰূষা-সেৱাও কৰিব।

Verse 17

अन्नदानादिकं सर्वं विभवे सति मानवः । अपि स्वल्पं स्वशक्त्या वै कृतं कोटिगुणं भवेत्

বিভৱ থাকিলে মানুহে অন্নদান আদি সকলো কৰ্ম কৰিব; নিজ শক্তি অনুসাৰে অল্প কৰিলেও সেয়া নিশ্চয় কোটিগুণ ফলদায়ক হয়।

Verse 18

पथि कृष्णस्य यो भक्त्या ग्रासमेकं प्रयच्छति । द्वीपांता तेन दत्ता भूः पुण्यस्यान्तो न विद्यते

কৃষ্ণৰ পথত যিয়ে ভক্তিভাৱে এক গ্ৰাস অন্নো দান কৰে, তেনেই যেন দ্বীপান্তলৈকে ভূমি দান কৰিলে; তেনে পুণ্যৰ অন্ত নাই।

Verse 19

किं पुनर्द्वारकाक्षेत्रे कृष्णस्य च समीपतः । कलावेकेकसिक्थे च राजसूयायुतं फलम्

তেনেহ’লে দ্বাৰকাৰ পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত, শ্ৰীকৃষ্ণৰ সন্নিধানত কিমান অধিক মহিমা! কলিযুগত তাত তিলদানা সদৃশ এক কণো অৰ্পণ কৰিলে দহ হাজাৰ ৰাজসূয় যজ্ঞৰ ফল লাভ হয়।

Verse 20

गयाश्राद्धसहस्राणि कृतानि शतसंख्यया । अन्नदानं कृतं यैस्तु द्वारकापथि मानवैः

যিসকল মানুহে দ্বাৰকাৰ পথত অন্নদান কৰে, তেওঁলোকৰ বাবে সেয়া যেন সহস্ৰ সহস্ৰ গয়া-শ্ৰাদ্ধ সম্পন্ন কৰা; তদুপৰি শত-শত গণনাত।

Verse 21

औषधं चान्नपानीयं पादुके कंबलं तथा । वासांस्युपानहौ चैव वित्तं च विभवे सति । वर्जयेत्संकरं विद्वान्यूथालापांस्तथैव च

নিজ সামৰ্থ্য অনুসাৰে ঔষধ, অন্ন-পানীয়, পাদুকা আৰু কম্বল, বস্ত্ৰ আৰু জোতা, আৰু ধনো দান কৰিব লাগে। জ্ঞানীয়ে বিশৃঙ্খল সংমিশ্ৰণ আৰু জনসমূহত অনর্থক আলাপো বর্জন কৰিব।

Verse 22

परनिन्दां च पैशुन्यं परस्य परिवञ्चनम् । परान्नं परपाकं च सति वित्ते त्यजेद्बुधः

যেতিয়া ধন-সম্পদ যথেষ্ট থাকে, তেতিয়া বুধজনে পৰনিন্দা, পৈশুন্য (চুগলি), পৰক ধোঁকা দিয়া ঠগা, আৰু আনৰ অন্ন বা আনৰ ৰন্ধন-ভোজনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰতা ত্যাগ কৰিব লাগে।

Verse 23

न दोषो हीनवित्तस्य तावन्मात्रपरिग्रहे । श्रोतव्या सत्कथा विष्णोर्नामसंकीर्त्तनामृतम्

অল্প ধন থকা লোকৰ বাবে কেৱল প্ৰয়োজনমাত্ৰ গ্ৰহণ কৰাত কোনো দোষ নাই। বৰঞ্চ বিষ্ণুৰ সৎকথা শুনিব লাগে—তাঁৰ নাম-সংকীৰ্তনৰ অমৃত।

Verse 24

द्वारकापथिगच्छद्भिरन्योन्यं भक्तिवर्द्धनम् । जप्तव्यं वैदिकं जाप्यं स्तोत्रमागमिकं तथा

দ্বাৰকাৰ পথেদি যোৱা যাত্ৰীসকলে পৰস্পৰে পৰস্পৰৰ ভক্তি বৃদ্ধি কৰক; বৈদিক জপ কৰক আৰু লগতে আগমিক স্তোত্ৰো পাঠ কৰক।

Verse 25

यात्रायां यत्फलं प्रोक्तं श्रीकृष्णस्य च वै कलौ । न शक्यते मया वक्तुं वदनैर्युगसंख्यया

কলিযুগত শ্ৰীকৃষ্ণৰ তীৰ্থযাত্ৰাৰ যি ফল ঘোষণা কৰা হৈছে, সেয়া মই সম্পূৰ্ণকৈ ক’ব নোৱাৰোঁ—যুগসমান মুখ থাকিলেও।

Verse 26

इत्येतत्कथितं सर्वं यत्पृष्टं तु द्विजोत्तमाः । यतध्वं तत्प्रयत्नेन विष्णुप्राप्तौ च सत्वरम्

হে দ্বিজোত্তমসকল, তোমালোকে যি সুধিছিলা সেয়া সকলো কোৱা হ’ল। এতিয়া প্ৰচেষ্টাৰে—শীঘ্ৰে—বিষ্ণুপ্ৰাপ্তিৰ দিশে যত্ন কৰা।

Verse 27

श्रीप्रह्लाद उवाच । एवं ते नारदेनोक्ता मुनयो हृष्टमानसाः । चक्रुस्ते सहिताः सर्वे कृष्णदेवस्य तत्पथि

শ্ৰী প্ৰহ্লাদ ক’লে: নাৰদে এইদৰে উপদেশ দিয়া পাছত, মুনিসকল আনন্দিতচিত্ত হৈ, সকলোৱে একেলগে ভগৱান কৃষ্ণদেৱৰ সেই পথত আগবাঢ়িল।

Verse 28

केचिच्छृण्वन्ति ता विष्णोः सत्कथा लोकविश्रुताः । यासां संश्रवणादेव भगवान्विशते हृदि

কিছুমানে বিষ্ণুৰ সেই পবিত্ৰ, লোকবিশ্ৰুত সৎকথা শুনে; যাৰ কেৱল শ্ৰৱণমাত্ৰতেই ভগৱান হৃদয়ত প্ৰৱেশ কৰে।

Verse 29

कीर्त्यमानानि नामानि महापुण्यप्रदानि वै । पावनानि सदा लोके कलौ विप्रा विशेषतः

যি নামসমূহ কীৰ্তিত হয়, সেয়া মহাপুণ্য দান কৰে; সেয়া সদায় জগতত পাৱন কৰে—বিশেষকৈ কলিযুগত, হে ব্ৰাহ্মণসকল।

Verse 30

पुराणसंहिता दिव्या मुनिभिः परिकीर्तिताः । प्रकाशयंति या विष्णोर्महिमानं सुमंगलम्

মুনিসকলে যি দিৱ্য পুৰাণ-সংহিতাসমূহ প্ৰশংসা কৰিছে, সেয়াই বিষ্ণুৰ পৰম মঙ্গলময় মহিমা প্ৰকাশ কৰে।

Verse 31

सद्गुणाः कर्मवीर्य्याणि कृतानि विष्णुना पुरा । लीलावताररूपैस्तु शृण्वन्ति परया मुदा

তেওঁলোকে পৰম আনন্দে বিষ্ণুৰ সদ্‌গুণ আৰু পূৰ্বে সম্পন্ন বীৰ কৰ্মসমূহ শ্ৰৱণ কৰে, যিবোৰ তেওঁৰ লীলা-অৱতাৰ ৰূপে প্ৰকাশিত।

Verse 32

अपरे वासुदेवस्य चरितानि सुमंगलाः । वदंति परया भक्त्या सानन्दाः साश्रुलोचनाः

আনন্দে পৰিপূৰ্ণ আৰু চকুত অশ্ৰু ভৰি, আন কিছুমানে পৰম ভক্তিৰে বাসুদেৱৰ অতি মঙ্গলময় চৰিত্ৰসমূহ বৰ্ণনা কৰে।

Verse 33

अन्ये स्मरंति देवेशमनादिनिधनं विभुम् । केचिज्जपंति मुनयः स्तोत्राणि परया मुदा

কিছুমানে দেবেশ, আদিহীন-অন্তহীন সৰ্বব্যাপী প্ৰভুক স্মৰণ কৰে; আৰু কিছুমান মুনিয়ে পৰম আনন্দে জপৰূপে স্তোত্ৰ পাঠ কৰে।

Verse 34

केचित्तु शतनामानि जपन्ति मुनयः पथि । अन्ये सहस्रनामानि लक्षनाम तथाऽपरे

কিছুমান মুনি পথচলাত শতনাম জপ কৰে; আন কিছুমানে সহস্ৰনাম, আৰু আন কিছুমানে লক্ষনামো জপ কৰে।

Verse 35

केचिल्लौकिकगीतानि हरिनामानि हर्षिताः । उत्सवैश्च व्रजंत्यन्ये पताकादिविभूषिताः

কিছুমান আনন্দিত হৈ হৰিনাম বহন কৰা লৌকিক গীত গায়; আন কিছুমান পতাকা আদি সজাই উৎসৱৰ শোভাযাত্ৰাত আগবাঢ়ে।

Verse 36

गीतवादित्रघोषेण करतालस्वनेन च । नास्ति धन्यतमस्तस्मात्त्रिषु लोकेषु कश्चन

গীত-বাদ্যৰ গুঞ্জন আৰু কৰতালৰ ধ্বনিৰে—তিনিও লোকত তেনে ভক্ততকৈ অধিক ধন্য কোনো নাই।

Verse 37

दर्शनं यस्य संजातं वैष्णवानामनुत्तमम् । तथैव जाह्नवी पुण्या यमुना च सरस्वती

যিজনে বৈষ্ণৱৰ অনুত্তম দর্শন লাভ কৰে, তাৰ বাবে পুণ্য জাহ্নৱী (গঙ্গা), যমুনা আৰু সৰস্বতীৰ ফলও তেনেদৰেই লাভ হয়।

Verse 38

रेवाद्याः सरितः सर्वाः प्रचक्रुर्गीतनर्त्तनम् । प्रयागादीनि तीर्थानि सागराः पर्वतोत्तमाः

ৰেৱা আদি সকলো নদীয়ে গীত-নৃত্য আৰম্ভ কৰিলে; প্ৰয়াগ আদি তীৰ্থ, সাগৰসমূহ আৰু শ্ৰেষ্ঠ পৰ্বতসমূহো (উৎসৱত) যোগ দিল।

Verse 39

वाराणसी कुरुक्षेत्रं पुण्यान्यन्यानि कृत्स्नशः । त्रैलोक्ये यानि तीर्थानि क्षेत्राणि देवनायकाः । चक्रुर्गीतं च नृत्यं च द्वारकायाश्च सत्पथि

বাৰাণসী, কুৰুক্ষেত্ৰ আৰু আন সকলো পুণ্য তীৰ্থ—ত্ৰিলোকত যিমান তীৰ্থ আৰু পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ আছে, দেৱনায়কসকলসহ—দ্বাৰকাৰ সৎপথত গীত আৰু নৃত্য কৰিলে।

Verse 40

एकैकस्मिन्पदे दत्ते द्वारकापथि गच्छताम् । पुण्यं क्रतुसहस्राणां तत्पादरजसंख्यया

দ্বাৰকাৰ পথত যাত্ৰা কৰা লোকসকলে প্ৰতিটো একেকটা পদক্ষেপ আগবঢ়ালেই, পাদৰজৰ কণাৰ সংখ্যামতে, সহস্ৰ সহস্ৰ বৈদিক যজ্ঞৰ সমান পুণ্য লাভ কৰে।

Verse 41

अथ ते मुनयः सर्वे तीर्थक्षेत्रादिसंयुताः । श्रीमत्कृष्णालयं दूराद्ददृशुर्नारदादयः

তাৰ পাছত সেই সকলো মুনি—তীৰ্থ, পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ আদি শক্তিসমূহসহ—নাৰদ আদি অগ্ৰগণ্য হৈ, দূৰৰ পৰা শ্ৰীকৃষ্ণৰ শোভাময় আলয় দৰ্শন কৰিলে।