Adhyaya 14
Prabhasa KhandaDvaraka MahatmyaAdhyaya 14

Adhyaya 14

প্ৰহ্লাদে ব্ৰাহ্মণসকলক সম্বোধন কৰি দ্বাৰকাৰ সৈতে জড়িত তীৰ্থসমূহ সংক্ষিপ্তভাৱে গণনা কৰে আৰু স্নান, তৰ্পণ, শ্ৰাদ্ধ, দান আদি কৰ্মৰ বিধি সূচায়। কৃষ্ণে বৃষ্ণিসকলৰ সৈতে দ্বাৰকাত আগমন কৰাৰ পাছত ব্ৰহ্মা আদি দেৱতাসকল দৰ্শন আৰু নিজ নিজ উদ্দেশ্যসিদ্ধিৰ বাবে আহে। তেতিয়া ব্ৰহ্মাই পাপহৰ আৰু মঙ্গলদায়ক ব্ৰহ্মকুণ্ড প্ৰতিষ্ঠা কৰে আৰু তাৰ তীৰত সূৰ্য-প্ৰতিষ্ঠাও কৰে; ব্ৰহ্মাৰ প্ৰাধান্যৰ বাবে এই স্থান ‘মূলস্থান’ বুলি খ্যাত। তাৰ পাছত চন্দ্ৰই পাপনাশক সৰোবৰ সৃষ্টি কৰে। ইন্দ্ৰই শক্তিশালী লিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰি ইন্দ্ৰপদ/ইন্দ্ৰেশ্বৰ তীৰ্থ প্ৰসিদ্ধ কৰে আৰু শিৱৰাত্ৰি, সূৰ্য-সংক্রান্তি আদি বিশেষ পূজাকাল উল্লেখ কৰে। শিৱে মহাদেৱ-সৰঃ আৰু পাৰ্বতীয়ে গৌৰী-সৰঃ গঢ়ে—ইয়াৰ ফল স্ত্ৰীকল্যাণ আৰু গৃহশুভতাৰ সৈতে জড়িত বুলি কোৱা হৈছে। বৰুণে বৰুণপদ আৰু কুবেৰ (ধনেশ) যক্ষাধিপ-সৰঃ প্ৰতিষ্ঠা কৰে; তাত শ্ৰাদ্ধ, নৈবেদ্য, অৰ্পণ আৰু দানৰ মাহাত্ম্য বৰ্ণিত। শেষত পঞ্চনদ তীৰ্থমাহাত্ম্য—পাঁচ নদীৰ ঋষিসহ আহ্বান, অৰ্ঘ্যমন্ত্ৰ প্ৰদান, আৰু স্নান-তৰ্পণ-শ্ৰাদ্ধ-দানৰ ক্ৰমবদ্ধ বিধান দিয়া হয়। ফলশ্ৰুতিত সমৃদ্ধি, বিষ্ণুলোকপ্ৰাপ্তি আৰু পিতৃউদ্ধাৰৰ কথা কোৱা হয়; কেৱল শ্ৰৱণমাত্ৰেই শুদ্ধি আৰু পৰমগতি লাভ হয় বুলি উপসংহাৰ কৰা হয়।

Shlokas

Verse 1

श्रीप्रह्राद उवाच । संत्यनेकानि तीर्थानि बह्वाश्चर्यकराणि च । प्राप्ते कलियुगे घोरे तानि पुप्लुविरेर्णवे

শ্ৰী প্ৰহ্লাদে ক’লে: বহু তীৰ্থস্থান আছে, আৰু বহু আশ্চৰ্য ফলদায়কো আছে। কিন্তু ভয়ংকৰ কলিযুগ আহোঁতেই সিহঁত সাগৰত নিমজ্জিত হ’ল।

Verse 2

उद्देशतो मया विप्राः कीर्त्यमाना निबोधत । संक्षेपतो विप्रवरा यथा तेषां च याः क्रियाः

হে বিপ্ৰসকল, মোৰ ইঙ্গিতমাত্ৰ বৰ্ণনা শুনি বুজা। হে বিপ্ৰবৰ, মই সংক্ষেপে ক’ম—সিহঁত কেনেকুৱা আৰু সিহঁতৰ বাবে কি কি ক্ৰিয়া-কৰ্ম কৰা হয়।

Verse 3

संहृत्य च भुवो भारं साधू न्संस्थाप्य सत्पथे । द्वारवत्यामगात्कृष्णो वृष्णिसंघैः समावृतः

ভূমিৰ ভাৰ সংহাৰ কৰি আৰু সাধুসকলক সৎপথত স্থাপন কৰি, কৃষ্ণে বৃষ্ণিসংঘেৰে পৰিবেষ্টিত হৈ দ্বাৰৱতীলৈ গ’ল।

Verse 4

दर्शनार्थं तदा ब्रह्मा दैवतैः परिवारितः । वरुणो यमवित्तेशौ सूर्य्याचन्द्रमसौ तथा

তেতিয়া তেওঁৰ দৰ্শনৰ নিমিত্তে ব্ৰহ্মা দেৱতাসকলৰ পৰিবেষ্টিত হৈ আহিল; লগতে বৰুণ, যম, ধনৰ অধীশ কুবেৰ, আৰু সূৰ্য্য-চন্দ্ৰও আহিল।

Verse 5

आगत्य सह कृष्णेन कार्यं संसाध्य चात्मनः । वेधाश्चक्रे तदा तीर्थं स्वनाम्ना कीर्तितं भुवि

কৃষ্ণৰ সৈতে একেলগে আহি নিজৰ অভিপ্ৰায় সিদ্ধ কৰি, বেধা (ব্ৰহ্মা) তেতিয়া এটা তীৰ্থ স্থাপন কৰিলে; সেয়া পৃথিৱীত তেওঁৰ নিজ নামেই খ্যাত হ’ল।

Verse 6

ब्रह्मकुण्डमिति ख्यातं सर्वपापहरं शुभम् । तत्तीरे स्थापयामास सहस्रकिरणं प्रभुम्

সেয়া ‘ব্ৰহ্মকুণ্ড’ নামে খ্যাত হ’ল—শুভ আৰু সকলো পাপ হৰণকাৰী। তাৰ তীৰত তেওঁ সহস্ৰকিৰণ প্ৰভু সূৰ্য্যদেৱক স্থাপন কৰিলে।

Verse 7

मूलं सुराणां हि किल ब्रह्मा लोकपितामहः । तेन संस्थापितं यस्मान्मूल स्थानमिति स्मृतम्

নিশ্চয় ব্ৰহ্মা—লোকপিতামহ—দেৱতাসকলৰ মূল বুলি কোৱা হয়। আৰু যিহেতু ই তেওঁৰ দ্বাৰাই স্থাপিত, সেয়া ‘মূলস্থান’—মূল নিবাস—বুলি স্মৰণীয়।

Verse 8

ब्रह्मतीर्थं तु तद्दृष्ट्वा चन्द्रश्चक्रे ततः सरः । तडागं चन्द्रनाम्ना वै सर्वपापप्रणाशनम्

ব্ৰহ্মতীৰ্থটো দেখি চন্দ্ৰই তাৰ পাছত এটা সৰোবৰ সৃষ্টি কৰিলে; চন্দ্ৰৰ নিজ নামধাৰী এটা তডাগ—যি সকলো পাপ বিনাশ কৰে।

Verse 9

तं दृष्ट्वा तेजसा युक्तं संहृष्टाः सुरसत्तमाः । ऊचुस्ते लोकस्रष्टारं शृणुष्व वचनं हि नः

তেওঁক তেজেৰে বিভূষিত দেখি দেবশ্ৰেষ্ঠসকল আনন্দিত হ’ল। তেওঁলোকে লোকস্ৰষ্টাক ক’লে— “আমাৰ বাক্য শুনক।”

Verse 10

योऽत्र स्नानं प्रकुरुते पितॄन्संतर्पयिष्यति । पूजयिष्यति देवेशं मूलस्थानं सुरर्षभ

হে দেবগণৰ বৃষভ! যি ইয়াত স্নান কৰে, সি পিতৃলোকক তৃপ্ত কৰিব; আৰু মূলস্থানত দেবেশ্বৰক পূজা কৰিব।

Verse 11

सर्वपापविनिर्मुक्तो धनधान्यसमन्वितः । सप्तम्यां माघमासस्य शुक्लपक्षे द्विजर्षभाः । योऽत्र स्नानं प्रकुरुते मानवो भक्तिसंयुतः

হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ! মাঘমাসৰ শুক্লপক্ষৰ সপ্তমীত ভক্তিসহ ইয়াত স্নান কৰা মানুহ সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয় আৰু ধন-ধান্যৰে সমৃদ্ধ হয়।

Verse 12

मूलस्थानं च देवेश संस्नाप्य प्रविलेपयेत् । पूजयिष्यति वस्त्राद्यैः स्वशक्त्या भूषणैस्तथा

হে দেবেশ! মূলস্থানত (দেৱতাক) স্নান কৰাই লেপন কৰিব; আৰু নিজৰ শক্তি অনুসাৰে বস্ত্ৰ আদি উপহাৰ আৰু ভূষণৰে পূজা কৰিব।

Verse 13

पुष्पधूपादिभिश्चैव नैवेद्येन च मानवः । सर्वान्कामानवाप्नोति ब्रह्मलोकं स गच्छति

পুষ্প, ধূপ আদি আৰু নৈবেদ্য ভোগেৰে মানুহে সকলো কামনা লাভ কৰে, আৰু সি ব্ৰহ্মলোকলৈ গমন কৰে।

Verse 14

सावित्रीं च ततो दृष्ट्वा ब्रह्मणा स्थापितां च वै । कृत्वा चायतनं दिव्यं स्वां मूर्तिं सन्निवेश्य च । नाम चक्रे तदा देव्याः स्वयं तस्याः पितामहः

তাৰ পিছত তেওঁ সাৱিত্ৰী দেৱীকো দেখিলে—যি নিশ্চয়েই ব্ৰহ্মাই স্থাপন কৰিছিল। তেওঁ এক দিৱ্য আয়তন নিৰ্মাণ কৰি নিজৰ মূৰ্তি প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে, আৰু তেতিয়া পিতামহ ব্ৰহ্মাই নিজেই সেই দেৱীৰ নাম ৰাখিলে।

Verse 15

यः पश्यति स्वयं भक्त्या कृष्णं दृष्ट्वा जगत्पतिम् । सावित्रीं स सुखी भूत्वा सर्वान्कामानवाप्नुयात्

যি কোনো ব্যক্তি নিজ ভক্তিৰে জগতপতি কৃষ্ণক দর্শন কৰে আৰু সাৱিত্ৰী দেৱীকো দর্শন কৰে, সি সুখী হৈ সকলো ইচ্ছিত কামনা লাভ কৰে।

Verse 16

आयुरारोग्यमैश्वर्य्यं पुत्रसन्तानमेव च । न दौर्भाग्यं भवेत्तस्य न दारिद्यं न मूर्खता । न च व्याधिभयं तस्य यः पश्यति विधिं नरः

আয়ু, আৰোগ্য, ঐশ্বৰ্য আৰু পুত্ৰ-সন্তানৰ আশীৰ্বাদ লাভ হয়। তাৰ ওপৰত দুর্ভাগ্য নাহে, দাৰিদ্ৰ্য নাহে, মূৰ্খতা নাহে; আৰু যি নৰে বিধি (ব্ৰহ্মা)ক দর্শন কৰে, তাৰ ৰোগভয়ো নাথাকে।

Verse 17

गत्वा संस्नापयेद्देवीं कुंकुमेन कुसुंभकैः । संछाद्य वस्त्रैः संपूज्य पुष्पैर्नानाविधै स्तथा

তাত গৈ দেৱীক কুঙ্কুম আৰু কুসুম্ভ (সাফ্‌ফ্লাৱাৰ)ৰে স্নান কৰাব লাগে; তাৰ পিছত বস্ত্ৰেৰে আচ্ছাদিত কৰি, নানা প্ৰকাৰ ফুলেৰে যথাযথ পূজা কৰিব লাগে।

Verse 18

नैवेद्यफलतांबूलग्रीवासूत्रकदीपकैः । संपूज्य परया भक्त्या यात्रां च सफला लभेत्

নৈবেদ্য, ফল, তাম্বূল, গ্ৰীৱাসূত্ৰ/মালা, যজ্ঞোপবীত (পবিত্ৰ সূত্ৰ) আৰু দীপকেৰে—পৰম ভক্তিৰে—সম্পূৰ্ণ পূজা কৰিলে, যাত্ৰা নিশ্চয়েই সফল ফল লাভ কৰে।

Verse 19

न वैधव्यं न दौर्भाग्यं न वंध्या न मृतप्रजा । विधिर्दृष्टो नरैर्यैस्तु कुले तेषां प्रजायते

যিসকল নৰে বিধি (ব্ৰহ্মা)ৰ দৰ্শন লাভ কৰিছে, তেওঁলোকৰ কুলত ন বৈধব্য, ন দুর্ভাগ্য, ন বন্ধ্যাত্ব, আৰু ন সন্তান-নাশ ঘটে।

Verse 20

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन विधिं पश्येत्सुभावतः । परितुष्टो भवेत्कृष्णो यात्रा च सफला भवेत्

সেয়েহে সৰ্ব প্ৰয়াসে আৰু শুদ্ধ ভাবনাৰে বিধি (ব্ৰহ্মা)ৰ দৰ্শন কৰিব লাগে; তেতিয়া কৃষ্ণ সম্পূৰ্ণ সন্তুষ্ট হন আৰু তীৰ্থযাত্ৰা সফল হয়।

Verse 21

प्रह्लाद उवाच । ब्रह्मणा स्थापितं दृष्ट्वा सरः परमशोभनम् । इन्द्रश्चक्रे महाभागः सरः परमशोभनम्

প্ৰহ্লাদ ক’লে: ব্ৰহ্মাই স্থাপন কৰা পৰম শোভন সৰোবৰ দেখি, মহাভাগ ইন্দ্ৰইও তাত পৰম শোভন সৰোবৰ নিৰ্মাণ কৰিলে।

Verse 22

स्थापयामास देवेशो लिंगमप्रतिमौजसम् । तस्मिन्स्नात्वा च लभते यस्मादिन्द्रपदं नरः

দেৱেশে অতুল তেজযুক্ত লিঙ্গ স্থাপন কৰিলে; তাত স্নান কৰিলে মানুহে ইন্দ্ৰপদ লাভ কৰে।

Verse 23

तस्मादिन्द्रपदं नाम सुप्रसिद्धं धरातले । इन्द्रेण स्थापितं लिंगं यस्माद्भावनया सह । प्रसिद्धमिंद्रनाम्ना वा इन्द्रेश्वरमिति स्मृतम्

সেয়েহে ‘ইন্দ্ৰপদ’ নাম পৃথিৱীত সুপ্ৰসিদ্ধ। ইন্দ্ৰই ভক্তিভাৱসহ লিঙ্গ স্থাপন কৰাত, ইন্দ্ৰৰ নামেই ইহা প্ৰসিদ্ধ হৈ ‘ইন্দ্ৰেশ্বৰ’ বুলি স্মৃত।

Verse 24

यस्य प्रसिद्धिरतुला वृद्धिलिंगमिति द्विजाः । यस्य दर्शनमात्रेण मुच्यते सर्वपातकैः

হে দ্বিজসকল! যাৰ খ্যাতি ‘বৃদ্ধিলিঙ্গ’ নামে অতুল; তাৰ কেৱল দৰ্শনমাত্ৰে সকলো পাপৰ পৰা মুক্তি লাভ হয়।

Verse 25

पितॄणामक्षया तृप्तिर्जायते द्विजसत्तमाः । अष्टम्यां च चतुर्द्दश्यां स्नात्वा चेन्द्रपदे नरः

হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল! অষ্টমী আৰু চতুৰ্দশীত এই পবিত্ৰ স্থানে স্নান কৰিলে পিতৃসকলৰ অক্ষয় তৃপ্তি জন্মে আৰু নৰ ইন্দ্ৰপদ লাভ কৰে।

Verse 26

इन्द्रेश्वरं च संपूज्य याति मुक्तिपदं नरः । विशेषतस्तु संपूज्यो मकरस्थे दिवाकरे

ইন্দ্ৰেশ্বৰক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিলে নৰ মুক্তিপদ লাভ কৰে। সূৰ্য মকৰ ৰাশিত থাকোঁতে ইন্দ্ৰেশ্বৰ বিশেষভাৱে পূজ্য।

Verse 27

उत्तरायणसंक्रांतौ लिंगपूरणकेन हि । शिवरात्रौ विशेषेण संपूज्य उमया सह । रात्रौ जागरणं कृत्वा परमं लोकमाप्नुयात्

উত্তৰায়ণ সংক্রান্তিত লিঙ্গ-পূৰণ বিধিৰ দ্বাৰা, আৰু বিশেষকৈ শিৱৰাত্ৰিত উমাসহ শিৱক পূজা কৰি, ৰাতি জাগৰণ কৰিলে নৰ পৰম লোক লাভ কৰে।

Verse 28

प्रह्लाद उवाच । ब्रह्मतीर्थं च तद्दृष्ट्वा तथा शक्रसरोभवम् । दर्शयन्विष्णुना सार्द्धमेकरूपत्वमाप्नुयात्

প্ৰহ্লাদে ক’লে: ‘ব্ৰহ্মতীৰ্থ আৰু শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) জনিত সৰোবৰ দৰ্শন কৰি, আৰু বিষ্ণুৰ সৈতে একেলগে (সেই স্থান) দেখুৱাই, নৰ একৰূপতা লাভ কৰে।’

Verse 29

सरश्चकार देवेशो भगवान्पार्वतीपतिः । सुमृष्टनिर्मलजलं नलिनीदलशोभितम्

দেৱেশ্বৰ ভগৱান পাৰ্বতীপতি এক সৰোবৰ সৃষ্টি কৰিলে; তাৰ জল সু-মাৰ্জিত, নিৰ্মল আৰু স্বচ্ছ, আৰু পদ্মপাতৰ শোভাৰে সুসজ্জিত আছিল।

Verse 30

उत्पलैः सर्वतश्छन्नं सरः सारसशोभितम् । तदगाधजलं दृष्ट्वा स्वयमेव पिनाकधृक् । सब्रह्मविष्णुना सार्द्धं स्नातस्तत्र वृषध्वजः

সৰোবৰখন চাৰিওফালে নীল পদ্মেৰে আচ্ছাদিত আছিল আৰু হাঁহেৰে শোভিত হৈছিল। তাৰ অগাধ জল দেখি পিনাকধাৰী শিৱ—বৃষধ্বজ—স্বয়ং ব্ৰহ্মা আৰু বিষ্ণুৰ সৈতে তাত স্নান কৰিলে।

Verse 31

ते देवास्तत्सरो दृष्ट्वा ब्रह्मविष्णुसुराऽसुराः । ऊचुः सर्वे सुसंहृष्टा वीक्षंतः पार्वतीपतिम्

সেই সৰোবৰ দেখি ব্ৰহ্মা, বিষ্ণু, দেৱ আৰু অসুৰ—সকলো—অতি আনন্দিত হ’ল। পাৰ্বতীপতিক দৰ্শন কৰি সকলোৱে হৰ্ষেৰে বাক্য ক’লে।

Verse 32

यस्मात्कृतमिदं देवा ईश्वरेण महत्सरः । महादेव सरोनाम सुप्रसिद्धं भविष्यति

‘হে দেৱসকল! যিহেতু এই মহান সৰোবৰ ঈশ্বৰে নিৰ্মাণ কৰিছে, সেয়ে ই “মহাদেৱ-সৰ” নামে অতি প্ৰসিদ্ধ হ’ব।’

Verse 33

योऽत्र स्नानं प्रकुरुते पितॄणां तर्पणं तथा । श्राद्धं पितॄणां भक्त्या च स गच्छेत्परमां गतिम्

যি কোনোবাই ইয়াত স্নান কৰে, আৰু পিতৃসকলৰ তৰ্পণ কৰে, লগতে ভক্তিৰে পিতৃশ্ৰাদ্ধ সম্পন্ন কৰে—সেইজন পৰম গতি লাভ কৰে।

Verse 34

सुप्रसन्ना भविष्यन्ति सर्वे देवा न संशयः । दर्शनात्पापनिर्मुक्तो महादेवसरस्य च

নিঃসন্দেহে সকলো দেৱতা অতি প্ৰসন্ন হ’ব। মহাদেৱ-সৰসৰ দৰ্শন মাত্ৰে মানুহ পাপমুক্ত হয়।

Verse 35

महेशस्य च तद्दृष्ट्वा सरः परमशोभनम् । चकार पार्वती तत्र सरश्चाप्रतिमं तथा

মহেশ (শিৱ)ৰ সেই পৰম শোভন সৰস দৰ্শন কৰি, পাৰ্বতীয়ে তাতেই আন এটা অতুলনীয় পবিত্ৰ সৰস সৃষ্টি কৰিলে।

Verse 36

गौरीसर इति ख्यातं सर्वपापप्रणाशनम् । तत्र स्नात्वा नरो भक्त्या न दुर्गतिमवाप्नुयात्

‘গৌৰী-সৰ’ নামে খ্যাত এই সৰস সকলো পাপ নাশ কৰে। ভক্তিভাৱে তাত স্নান কৰা নৰে কেতিয়াও দুৰ্গতি লাভ নকৰে।

Verse 37

न दौर्भाग्यं स्त्रियश्चैव न वैधव्यं कदाचन । स्नात्वा गौरीतीर्थवरे सर्वान्कामानवाप्नुयात्

স্ত্ৰীসকলৰ বাবে দুৰ্ভাগ্য নাই, কেতিয়াও বৈধব্যো নহয়। শ্ৰেষ্ঠ গৌৰী-তীৰ্থত স্নান কৰিলে সকলো ইচ্ছিত কামনা লাভ হয়।

Verse 38

वरुणश्च ततो दृष्ट्वा पुण्यान्यायतनानि च । चकार च सरो दिव्यं विष्णुभक्तिसमन्वितः

তাৰ পাছত বৰুণে সেই পবিত্ৰ তীৰ্থস্থানসমূহ দৰ্শন কৰি, বিষ্ণুভক্তিৰে সমন্বিত এক দিৱ্য সৰসো সৃষ্টি কৰিলে।

Verse 39

नाम्ना वरुणपदं तच्च पापक्षयकरं भुवि । नभस्ये पौर्णमास्यां च संतर्प्य पितृदेवताः

এই তীৰ্থ ‘বৰুণপদ’ নামে খ্যাত; পৃথিৱীত ই পাপক্ষয় কৰে। নভস্য মাহৰ পূৰ্ণিমাত পিতৃ-দেৱতাসকলক তৰ্পণ দি সন্তুষ্ট কৰিব লাগে।

Verse 40

श्राद्धं कृत्वा विधानेन पितॄणां श्रद्धयान्वितः । उत्तमं लोकमाप्नोति यत्र गत्वा न शोचति

বিধি অনুসাৰে, শ্ৰদ্ধাসহ পিতৃসকলৰ বাবে শ্ৰাদ্ধ সম্পন্ন কৰিলে মানুহে উত্তম লোক লাভ কৰে; তাত গৈ তেওঁ শোক নকৰে।

Verse 41

प्रदद्यादुदकुम्भांश्च दध्योदनसमन्वितान् । गाश्च वासांसि रत्नानि विष्णुर्मे प्रीयतामिति

দধি-অন্নসহ জলকুম্ভ দান কৰিব লাগে; লগতে গাই, বস্ত্ৰ আৰু ৰত্নো দান কৰিব। এই দান উৎসৰ্গ কৰি ক’ব—‘বিষ্ণু মোৰ ওপৰত প্ৰসন্ন হওক।’

Verse 42

सरो दृष्ट्वा जलेशस्य सरश्चक्रे धनेश्वरः । यक्षाधिपसरोनाम सुप्रसिद्धं धरातले

জলেশ বৰুণৰ সৰোবৰ দেখি ধনেশ্বৰ (কুবেৰ) আন এটা সৰোবৰ নিৰ্মাণ কৰিলে; যি পৃথিৱীত ‘যক্ষাধিপ-সৰস’ নামে সুপ্ৰসিদ্ধ।

Verse 43

तथा तत्र नरो भक्त्या संपूज्य पितृदेवताः । सर्वान्कामानवाप्नोति दद्याद्वस्त्रद्विजातये

তদ্ৰূপে, তাত নৰে ভক্তিসহ পিতৃ-দেৱতাসকলক সম্পূজ্য কৰিলে সকলো কামনা লাভ কৰে; আৰু দ্বিজ (ব্ৰাহ্মণ)ক বস্ত্ৰ দান কৰিব লাগে।

Verse 44

प्रह्लाद उवाच । विष्णुं वरप्रदं श्रुत्वा भ्रातॄणां ब्रह्मनंदनाः । मंदाकिनी वसिष्ठेन समानीता धरातले

প্ৰহ্লাদে ক’লে: বিষ্ণু বৰপ্ৰদাতা বুলি শুনি, ভ্ৰাতৃসকলৰ কল্যাণৰ নিমিত্তে ব্ৰহ্মাৰ পুত্ৰসকলে বশিষ্ঠ ঋষিৰ দ্বাৰা মন্দাকিনী নদীক পৃথিৱীত অৱতৰণ কৰালে।

Verse 45

अम्बरीषादयः सर्व आजग्मुः कृष्णपालिताम् । द्वारवत्यां च ते दृष्ट्वा गोमतीं सागरंगमाम्

অম্বৰীষ আদি সকলোয়ে কৃষ্ণে ৰক্ষিত দ্বাৰৱতীত আহি উপস্থিত হ’ল; তাতে তেওঁলোকে গোমতী নদীক দেখিলে, যি সাগৰৰ সৈতে মিলিবলৈ আগবাঢ়ি বৈ গৈছিল।

Verse 46

तीर्थानि देवतानां च पुण्यान्यायतनानि च । तीर्थं पंचनदं चक्रुः प्रजानां पतयस्तथा

তেওঁলোকে দেবতাসকলৰ তীৰ্থ আৰু পুণ্যময় দেৱালয় স্থাপন কৰিলে; আৰু প্ৰজাৰ অধিপতিসকলে সকলোৰে মঙ্গলৰ বাবে ‘পঞ্চনদ’ নামৰ তীৰ্থো প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে।

Verse 47

पंच नद्यः समाहूतास्तत्राऽजग्मुः सुरान्विताः । मरीचये गोमती च लक्ष्मणा चात्रये तथा

তাতে আহ্বান কৰা পাঁচখন নদী দেৱতাসকলৰ সৈতে উপস্থিত হ’ল; মৰীচিৰ নিমিত্তে গোমতী আহিল, আৰু অত্ৰিৰ নিমিত্তে লক্ষ্মণাও তাত আহিল।

Verse 48

चंद्रभागा चांगिरसे पुलहाय कुशावती । पावनार्थं जांबवती जगाम क्रतवे तथा

অঙ্গিৰসৰ নিমিত্তে চন্দ্ৰভাগা আহিল, পুলহাৰ নিমিত্তে কুশাৱতী; আৰু পবিত্ৰতা সাধনৰ উদ্দেশ্যে ক্রতুৰ নিমিত্তে জাঁবৱতীও তাতে গ’ল।

Verse 49

तासु स्नात्वा महाभागा ब्रह्मपुत्रा यशस्विनः । नाम तस्य तदा चक्रुः पंचनद्यश्च तापसाः

সেই নদীসমূহত স্নান কৰি মহাভাগ্যৱান, যশস্বী ব্ৰহ্মপুত্ৰ তপস্বীসকলে তেতিয়াই সেই স্থানৰ নাম ‘পঞ্চনদী’ ৰাখিলে।

Verse 50

तस्मात्पंचनदं तीर्थं सर्वपापप्रणाशनम् । स्नातव्यं तत्र मनुजैः स्वर्गमोक्षार्थिभिस्तदा

সেয়ে ‘পঞ্চনদ’ তীৰ্থ সকলো পাপ বিনাশ কৰে; স্বৰ্গ আৰু মোক্ষ কামনা কৰা মনুষ্যসকলে তাত স্নান কৰা উচিত।

Verse 51

तत्र गत्वा सुनियतो गृहीत्वार्घ्यं फलेन हि । मंत्रेणानेन वै विप्रा दद्यादर्घ्यं विधानतः

তাত গৈ সু-নিয়মে থাকি, ফলসহ অৰ্ঘ্য লৈ, হে বিপ্ৰসকল, এই মন্ত্ৰে বিধিমতে অৰ্ঘ্য দান কৰা উচিত।

Verse 52

ब्रह्मपुत्रैः समानीताः पंचैताः सरितां वराः । गृह्णंत्वर्घ्यमिमं देव्यः सर्वपापप्रशांतये

‘ব্ৰহ্মপুত্ৰসকলে ইয়ালৈ আনিয়া এই পাঁচখন শ্ৰেষ্ঠ নদী—হে দেৱীসকল, সকলো পাপ সম্পূৰ্ণ শান্তিৰ বাবে এই অৰ্ঘ্য গ্ৰহণ কৰক।’

Verse 53

इत्यर्घ्यमन्त्रः । स्नानं कृत्वा विधानेन पितॄन्संतर्प्पयेन्नरः । श्राद्धं कुर्य्याद्विधानेन श्रद्भया परया युतः

এইদৰে অৰ্ঘ্য-মন্ত্ৰ সমাপ্ত। বিধিমতে স্নান কৰি নৰে পিতৃসকলক তৰ্পণ দিব; আৰু পৰম শ্ৰদ্ধাৰে বিধিমতে শ্ৰাদ্ধ কৰিব।

Verse 54

पंचरत्नं ततो देयं सप्तधान्यं द्विजातये । दीनांधकृपणानां च दानं दद्यात्स्वशक्तितः

তাৰ পাছত দ্বিজাতক ‘পঞ্চৰত্ন’ আৰু ‘সপ্তধান্য’ দান কৰিব লাগে; আৰু নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে দীন, অন্ধ আৰু কৃপণ-দৰিদ্ৰসকলকো দান দিব লাগে।

Verse 55

सर्वान्कामानवाप्नोति विष्णुलोकं स गच्छति । पुत्रपौत्रसमायुक्तः परं सुखमवाप्नुयात्

সেই ব্যক্তি সকলো কামনা-সিদ্ধি লাভ কৰে আৰু বিষ্ণুলোকলৈ গমন কৰে; পুত্ৰ-পৌত্ৰসহিত হৈ পৰম সুখ লাভ কৰে।

Verse 56

प्रेतयोनिं गता ये च ये च कीटत्वमागताः । सर्वे ते मुक्तिमायांति पितरस्त्रिकुलोद्भवाः

যিসকল পিতৃ প্ৰেতযোনিত পতিত হৈছে আৰু যিসকল কীটত্ব লাভ কৰিছে—তিনিকুলোদ্ভৱ সেই সকলো পিতৃয়ে মুক্তি লাভ কৰে।

Verse 57

श्रुत्वाऽध्यायमिमं पुण्यं शिवलोके च मोदते । सर्वपाप विनिर्मुक्तः स याति परमं पदम्

এই পুণ্য অধ্যায় শুনি সি শিৱলোকে আনন্দ কৰে; সকলো পাপৰ পৰা বিমুক্ত হৈ সি পৰম পদলৈ গমন কৰে।