Adhyaya 40

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततः कामेश्वरं गच्छेत्तत्र कामप्रतिष्ठितम् । यस्मिन्दृष्टे सदा मर्त्यः सुरूपः सुप्रभो भवेत्

পুলস্ত্য ক’লে: তাৰ পাছত কামেশ্বৰলৈ যাব লাগে, য’ত কাম প্ৰতিষ্ঠিত। তাৰ দৰ্শনে মর্ত্য সদায় সুন্দৰ ৰূপ আৰু দীপ্তিময় প্ৰভা লাভ কৰে।

Verse 2

ययातिरुवाच । त्वया प्रोक्तं पुरा शंभुः कामबाण भयात्किल । वालखिल्याश्रमं प्राप्तो यत्र लिंगं पपात ह

যযাতিয়ে ক’লে: আপুনি আগতে কৈছিল যে শম্ভু, কাহিনী মতে, কামৰ বাণৰ ভয়ত বালখিল্যসকলৰ আশ্ৰমলৈ গৈছিল—য’ত লিঙ্গ পতিত হৈছিল।

Verse 3

स कथं पूजितस्तेन शंभुर्मे कौतुकं महत् । वद सर्वं द्विजश्रेष्ठ कामेश्वरनिवेशनम्

তাত শম্ভুক কেনেকৈ পূজা কৰা হৈছিল? এইটো মোৰ বাবে ডাঙৰ কৌতূহল। হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ, কামেশ্বৰৰ নিবাস সম্পৰ্কে সকলো কওক।

Verse 4

पुलस्त्य उवाच । मुक्तलिंगेऽपि देवेशे न स्मरस्तं मुमोच ह । दर्शयन्नात्मनो बाणं तस्यासौ पृष्ठतः स्थितः

পুলস্ত্য ক’লে: দেবেশে লিঙ্গ ত্যাগ কৰিলেও স্মৰ (কাম) তেওঁক এৰি নাছিল। নিজৰ বাণ দেখুৱাই সি তেওঁৰ পিঠিৰ ফালে থিয় হৈ আছিল।

Verse 5

ततो वाराणसीं प्राप्तस्तद्भयात्त्रिपुरांतकः । तत्राऽपि च तथा दृष्ट्वा धृतचापं मनोभवम्

তাৰ ভয়তে ত্ৰিপুৰান্তক (শিৱ) বাৰাণসীলৈ উপস্থিত হ’ল। তাতো ধনু ধৰি থকা মনোভৱ (কামদেৱ)ক দেখি একেই অৱস্থা দেখিলে।

Verse 6

ततः प्रयागमापन्नः केदारं च ततः परम् । नैमिषं भद्रकर्णं च जंबूमार्गे त्रिपुष्करम्

তাৰ পিছত তেওঁ প্ৰয়াগলৈ গ’ল, আৰু তাৰপৰা কেদাৰলৈ আগবাঢ়িল। নৈমিষ, ভদ্ৰকৰ্ণ আৰু জম্বূ-মাৰ্গ পথে ত্ৰিপুষ্কৰলৈও উপস্থিত হ’ল।

Verse 7

गोकर्णं च प्रभासं च पुण्यं च कृमिजांगलम् । गगाद्वारं गयाशीर्षं कालाभीष्टं वटेश्वरम्

তেওঁ গোকৰ্ণ আৰু প্ৰভাসলৈ গ’ল; পুণ্যময় কৃমিজাঙ্গললৈও গ’ল। গঙ্গাদ্বাৰ, গয়াশীৰ্ষ, কালাভীষ্ট আৰু বটেশ্বৰলৈও উপস্থিত হ’ল।

Verse 8

किं वा तेन बहूक्तेन तीर्थान्यायतनानि च । असंख्यानि गतो देवः कामं च ददृशे तथा

কিন্তু বহুকথা ক’লে কি লাভ? দেৱতা অসংখ্য তীৰ্থ আৰু পবিত্ৰ আয়তনলৈ গ’ল; তথাপি তাতো কামক তেনেদৰেই দেখা পাই থাকিল।

Verse 9

यत्रयत्र महादेवस्तद्भयान्नृप गच्छति । तत्रतत्र पुनः कामं प्रपश्यति धृतायुधम्

হে নৃপ, যেথেযেথে মহাদেৱ তেওঁৰ ভয়তে যায়, তেথেতেথে পুনৰ পুনৰ অস্ত্ৰধাৰী কামক দেখা পায়।

Verse 10

कस्यचित्त्वथकालस्य पुनः प्राप्तोऽर्बुदं प्रति । तत्रापश्यत्तथा काममाकर्णाकर्षितायुधम् । आकुंचितैकपादं च स्थिरदृष्टिं नृपो त्तम

কিছু কাল পিছত তেওঁ পুনৰ অৰ্বুদলৈ উভতি আহিল। তাত তেওঁ কামদেৱক পুনৰ দেখিলে—ধনুৰ ডোৰ কাণলৈ টানি, বাণ নিক্ষেপৰ বাবে সাজু; এটা ভৰি কুঁচাই থিয়, দৃষ্টি অচল—হে উত্তম নৃপ।

Verse 11

अथाऽसौ भगवाञ्छांतः प्रियादुःखसमन्वितः । क्रोधं चक्रे विशेषेण दृष्ट्वा तं पुरतः स्थितम्

তেতিয়া সেই ভগৱান শান্ত আছিল যদিও, প্ৰিয়াৰ দুখেৰে ভাৰাক্ৰান্ত; সন্মুখত তাক থিয় দেখিয়েই তেওঁ বিশেষকৈ তীব্ৰ ক্ৰোধে উদ্দীপ্ত হ’ল।

Verse 12

तस्य कोपाभिभूतस्य तृतीयान्नयनान्नृप । निश्चक्राम महाज्वाला ययाऽसौ भस्मसात्कृतः

হে নৃপ, ক্ৰোধে আচ্ছন্ন হোৱা তেওঁৰ তৃতীয় নয়নৰ পৰা মহাজ্বালা নিৰ্গত হ’ল; সেই অগ্নিতেই সি (কাম) ভস্মীভূত হ’ল।

Verse 13

सचापः सशरो राजंस्तस्मिन्पर्वतरोधसि । शंकरो रोषपर्यंतं गत्वा सौख्यमवाप्तवान्

হে ৰাজন, সেই পৰ্বতৰ ঢালত ধনু-শৰসহ (কাম) পৰি ৰ’ল; শংকৰে ক্ৰোধৰ সীমালৈ গৈ পুনৰ শান্তি আৰু সুখ লাভ কৰিলে।

Verse 14

कैलासं पर्वतश्रेष्ठं जगाम सुरपूजितः । दग्धे मनोभवे भार्या रतिरस्य पतिव्रता । व्यलपत्करुणं दीना पतिशोकपरि प्लुता

দেৱতাসকলৰ পূজিত তেওঁ পৰ্বতশ্ৰেষ্ঠ কৈলাসলৈ গ’ল। মনোভৱ (কাম) দগ্ধ হোৱাত, তেওঁৰ পতিব্ৰতা পত্নী ৰতি কৰুণভাবে বিলাপ কৰিলে—দীন হৈ, স্বামীৰ শোকেৰে প্লাৱিত।

Verse 15

ततो दारूणि चाहृत्य चितिं कृत्वा नराधिप । आरुरोहाग्निसंदीप्तां चितिं सा पतिदुःखिता । तावदाकाशगां वाणीं शुश्राव च यशस्विनी

তেতিয়া, হে নৰাধিপ! কাঠ আনি চিতা সাজি, স্বামীৰ শোকত দগ্ধা হৈ জ্বলন্ত অগ্নিসংদীপ্ত চিতাত উঠিল। ঠিক তেতিয়াই সেই যশস্বিনী নাৰীয়ে আকাশৰ পৰা অহা এক দিৱ্য বাণী শুনিলে।

Verse 16

वागुवाच । मा पुत्रि साहसं कार्षीस्तपसा तिष्ठ सुन्दरि । भूयः प्राप्स्यसि भर्त्तारं कामें तुष्टेन शंभुना

বাণীয়ে ক’লে: “হে কন্যা, সাহসিকতা কৰি হঠাৎ কাম নকৰিবা; হে সুন্দৰী, তপস্যাত স্থিৰ থাক। শম্ভু সন্তুষ্ট হ’লে তুমি পুনৰ তোমাৰ ভৰ্ত্তা কামক লাভ কৰিবা।”

Verse 17

सा श्रुत्वा तां तदा वाणीं समुत्तस्थौ समुमध्यमा । देवमाराधयामास दिवानक्तमतंद्रिता । व्रतैर्दानैर्जपैर्होमैरुपवासैस्तथा परैः

সেই বাণী শুনি, সুকোমল কটিদেশী নাৰী তৎক্ষণাৎ উঠি দাঁড়াল। অলসতা নকৰাকৈ দিন-ৰাতি তেওঁ দেৱক আৰাধনা কৰিলে—ব্ৰত, দান, জপ, হোম, উপবাস আৰু অন্যান্য আচাৰ-অনুষ্ঠানেৰে।

Verse 18

ततो वर्ष सहस्रांते तुष्टस्तस्या महेश्वरः । अब्रवीद्वद कल्याणि वरं यन्मनसि स्थितम्

তাৰ পাছত হাজাৰ বছৰৰ অন্তত মহেশ্বৰ তাত সন্তুষ্ট হ’ল। তেওঁ ক’লে: “হে কল্যাণী, কোৱা—তোমাৰ মনত যি বৰ স্থিৰ আছে, সেয়া বিচাৰা।”

Verse 19

रतिरुवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव भगवंल्लोक भावनः । अक्षतांगः पुनः कामः कांतो मे जायतां पतिः

ৰতি ক’লে: “যদি তুমি মোৰ ওপৰত সন্তুষ্ট হওঁ, হে দেৱ—হে ভগৱান, লোকসমূহৰ পালনকৰ্তা—তেন্তে অক্ষত অঙ্গসহ কাম পুনৰ মোৰ প্ৰিয় স্বামী হৈ জন্ম লওক।”

Verse 20

एवमुक्ते तया वाक्ये तत्क्षणात्समुपस्थितः । यथा सुप्तो महाराज तद्वद्रूपः स हर्षित

তাই তাই বচন ক’লে, সেই ক্ষণতেই তেওঁ উপস্থিত হ’ল—আনন্দিত—আগৰ দৰে একে ৰূপে, যেন নিদ্ৰাৰ পৰা জাগি উঠা, হে মহাৰাজ।

Verse 21

इक्षुयष्टिमयं चापं पुष्पबाणसमन्वितम् । भृंगश्रेणिमय्या मौर्व्या शोभितं सुमनोहरम्

তেওঁৰ হাতত আছিল ইক্ষুদণ্ডেৰে গঢ়া ধনু, ফুল-বাণেৰে সজ্জিত; আৰু ভ্ৰমৰ-শ্ৰেণীৰে গঠিত মৌৰ্বী (ধনুৰ ডোৰ)ৰে অলংকৃত—অতি মনোহৰ।

Verse 22

ततो रतिसमायुक्तः प्रणिपत्य महेश्वरम् । अनुज्ञातस्तु तेनैव स्वव्यापारेऽभ्यवर्त्तत

তাৰ পাছত ৰতিসহ যুক্ত হৈ তেওঁ মহেশ্বৰক প্ৰণিপাত কৰিলে। তেঁওৰেই অনুমতি লাভ কৰি তেওঁ নিজৰ নিৰ্ধাৰিত কৰ্মত পুনৰ প্ৰৱৰ্ত্তিত হ’ল।

Verse 23

स दृष्ट्वा शिवमाहात्म्यं श्रद्धां कृत्वा नृपोत्तम । शिवं संस्थापयामास पर्वतेऽर्बुदसंज्ञिते

হে নৃপোত্তম, শিৱৰ মাহাত্ম্য দেখি ৰজাই শ্ৰদ্ধা স্থাপন কৰিলে আৰু অৰ্বুদ নামে পৰ্বতত শিৱক প্ৰতিষ্ঠা (লিঙ্গ-স্থাপন) কৰিলে।

Verse 24

यस्मिन्दृष्टे महाराज नारी वा यदि वा नरः । सप्तजन्मांतराण्येव न दौर्भाग्यमवाप्नुयात्

হে মহাৰাজ, যাক দৰ্শন কৰিলে—নাৰী হওক বা নৰ—সাতটা জন্মান্তৰলৈকে দুৰ্ভাগ্য নাপায়।

Verse 25

एवमेतन्मया ख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि । कामेश्वरस्य माहात्म्यं कामदाह सविस्तरम्

এইদৰে, তুমি মোক যি সুধিছিলা, সেয়া মই তোমাক ক’লোঁ—কামেশ্বৰদেৱৰ মাহাত্ম্য আৰু কামদাহৰ কাহিনী বিস্তাৰে।

Verse 40

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे तृतीयेऽर्बुदखंडे कामेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम चत्वारिंशोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰীস্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতিসাহস্ৰ্য সংহিতাত, সপ্তম প্ৰভাসখণ্ডৰ তৃতীয় অৰ্বুদখণ্ডত অৱস্থিত ‘কামেশ্বৰ-মাহাত্ম্য-বৰ্ণন’ নামৰ চল্লিশতম অধ্যায় সমাপ্ত।