Adhyaya 30
অধ্যায় ৩০ত নাৰদে শ্বেতপৰ্বতৰ পৰা দক্ষিণ দিশে তাৰকক প্ৰতিহত কৰিবলৈ আগবাঢ়ি যোৱা স্কন্দক দেখা পায়। গ্ৰহ, উপগ্ৰহ, বেতাল, শাকিনী, উন্মাদ, অপস্মাৰ, পিশাচ আদি বিঘ্নকাৰী সত্তাৰ উল্লেখ কৰি সংযমিত আচাৰ-নিয়ম আৰু ভক্তিৰ দ্বাৰা ৰক্ষাৰ উপদেশ দিয়া হয়। তাৰ পাছত কাহিনী মহী নদীৰ তীৰলৈ যায়। দেৱসকলে মহী-মাহাত্ম্য গাই, বিশেষকৈ মহী–সমুদ্ৰ সঙ্গমক সকলো তীৰ্থৰ সাৰ বুলি ঘোষণা কৰে। তাত স্নান আৰু পিতৃতৰ্পণ সৰ্বফলপ্ৰদ বুলি কোৱা হয়; পানী লৱণাক্ত হ’লেও তাৰ ৰূপান্তৰকাৰী দিৱ্য শক্তি দৃষ্টান্তেৰে ব্যাখ্যা কৰা হয়। পিছত দেৱ-ঋষিসকলে স্কন্দৰ সেনাপতি-অভিষেক বিধিপূৰ্বক আৰম্ভ কৰে। অভিষেক-দ্ৰব্য সমবেত হয়, মন্ত্ৰপূত হোম সম্পন্ন হয়; মুখ্য ঋত্বিকৰ ভিতৰত ব্ৰহ্মা আৰু কপিলৰ নাম উল্লেখিত। হোমকুণ্ডত মহাদেৱে লিঙ্গৰূপ প্ৰকাশ কৰি বিধিৰ সত্যতাৰ দিৱ্য প্ৰমাণ দেখুৱায়। শেষত অংশগ্ৰহণ কৰা দেৱতা, লোকশ্ৰেণী আৰু বিভিন্ন সত্তাৰ বিস্তৃত গণনা দিয়া হয়; স্কন্দক দান, অস্ত্ৰ, পাৰ্ষদ আৰু বহু মাতৃগণ প্ৰদান কৰা হয়। স্কন্দৰ ভক্তিপূৰ্ণ প্ৰণাম আৰু দেৱসকলৰ বৰদান-সন্নদ্ধতাৰে অধ্যায় সমাপ্ত হয়, য’ত তীৰ্থমহিমা, অভিষেক-লিতুৰ্জি, ৰক্ষাধৰ্ম আৰু নেতৃত্বৰ দিৱ্য অনুমোদন একেলগে প্ৰতিষ্ঠিত হয়।
Shlokas
Verse 1
नारद उवाच । ततः स्कन्दः सुरैः सार्धं श्वेतपर्वत मस्तकात् । उत्तीर्य तारकं हन्तुं दक्षिणां स दिशं ययौ
নাৰদে ক’লে: তাৰ পাছত স্কন্দ দেৱতাসকলৰ সৈতে শ্বেতপৰ্বতৰ শিখৰৰ পৰা নামি, তাৰকক বধ কৰিবলৈ দক্ষিণ দিশলৈ গ’ল।
Verse 2
ततः सरस्वतीतीरे यानि भूतानि नारद । ग्रहाश्चोपग्रहाश्चैव वेतालाः शाकिनी गणाः
তাৰ পাছত, হে নাৰদ, সৰস্বতীৰ তীৰত নানাবিধ ভূতসত্তা—গ্ৰহ আৰু উপগ্ৰহ, বেতাল আৰু শাকিনী-গণ—সমবেত/দেখা গ’ল।
Verse 3
उन्मादा ये ह्यपस्माराः पलादाश्च पिशाचकाः । देवैस्तेषामाधिपत्ये सोऽभ्यषिच्यत पावकिः
উন্মাদ, অপস্মাৰ, পালাদা আৰু পিশাচ আদি যিসকল সত্তা আছিল—দেৱতাসকলৰ ইচ্ছামতে তেওঁলোকৰ ওপৰত পাৱকীক অধিপতি আৰু নিয়ন্তা ৰূপে অভিষিক্ত কৰা হ’ল।
Verse 4
यथा ते नैव मर्यादां संत्यजंति दुराशयाः । एतैस्तस्मात्समाक्रांतः शरण्यं पावकिं व्रजेत्
যিহেতু সেই দুঃআশয় সত্তাসকলে নিজৰ সীমা-নিয়ম আৰু স্বভাৱ কেতিয়াও ত্যাগ নকৰে, সেয়ে যিজন তেওঁলোকৰ দ্বাৰা পীড়িত হয়, তেওঁ ৰক্ষাদাতা পাৱকীৰ শৰণ ল’ব।
Verse 5
अप्रकीर्णेन्द्रियं दांतं शुचिं नित्यमतंद्रितम् । आस्तिकं स्कन्दभक्तं च वर्जयंति ग्रहादिकाः
যাৰ ইন্দ্ৰিয়সমূহ বিচ্ছিন্ন নহয়, যি দমিত, শুচি, সদা সজাগ, ধৰ্মত আস্থাৱান আৰু স্কন্দ-ভক্ত—তেনে জনক গ্ৰহ আদি পীড়াদায়ক শক্তিসমূহ এৰি চলে।
Verse 6
महेश्वरं च ये भक्ता भक्ता नारायणं च ये । तेषां दर्शनमात्रेण नश्यंते ते विदूरतः
মহেশ্বৰ-ভক্ত হওক বা নাৰায়ণ-ভক্ত হওক—সেই ভক্তসকলৰ কেৱল দৰ্শনমাত্ৰতেই পীড়াদায়ক শক্তিসমূহ দূৰৰ পৰা নাশ হয়।
Verse 7
ततः सर्वैः सुरैः सार्धं महीतीरं ययौ गुहः । तत्र देवैः प्रकथितं महीमाहात्म्यमुत्तमम्
তাৰ পাছত গুহা সকলো দেৱতাৰ সৈতে মহী নদীৰ তীৰলৈ গ’ল। তাত দেৱতাসকলে মহীৰ উত্তম মাহাত্ম্য ঘোষণা কৰিলে।
Verse 8
श्रृण्वन्विसिष्मिये स्कन्दः प्रणनाम च तां नदीम् । ततो महीदक्षिणतस्तीरमाश्रित्य धिष्ठितम्
সেয়া শুনি স্কন্দ বিস্মিত হ’ল আৰু সেই নদীক প্ৰণাম কৰিলে। তাৰ পাছত মহীৰ দক্ষিণ তীৰ আশ্ৰয় কৰি তাত আসন গ্ৰহণ কৰিলে।
Verse 9
प्रणम्य शक्रप्रमुखा गुहं वचनमब्रुवन् । अभिषिक्तं विना स्कन्द सेनापतिमकल्मषम्
প্ৰণাম কৰি শক্ৰপ্ৰমুখ দেৱতাসকলে গুহাক ক’লে: “হে স্কন্দ, নিৰ্মল সেনাপতি ৰূপে আপোনাৰ অভিষেক নোহোৱাকৈ…”
Verse 10
न शर्म लभते सेना तस्मात्त्वमभिषेचय । महीसागरसंभूतैः पुण्यैश्चापि शिवैर्जलैः
সেনাই শান্তি নাপায়; সেয়ে তুমি অভিষেক গ্ৰহণ কৰা—পৃথিৱী আৰু সাগৰৰ পৰা উদ্ভূত পুণ্যময়, শিৱ-মঙ্গল পবিত্ৰ জলেৰে।
Verse 11
अभिषेक्ष्यामहे त्वां च तत्र नो द्रष्टुमर्हसि । यथा हस्तिपदे सर्वपदांतर्भाव इष्यते
আমি তোমাক অভিষেক কৰিম; কিন্তু সেই বিধিলৈ তুমি চাব নালাগে। যেনেকৈ হাতীৰ পদচিহ্নত আন সকলো পদচিহ্ন অন্তৰ্ভুক্ত বুলি কোৱা হয়…
Verse 12
सर्वतीर्थान्तरस्थानं तथार्णवमहीजले । सर्वभूतमयो यद्वत्र्यंबकः परिकीर्त्यते
সেইদৰে সাগৰ আৰু পৃথিৱীৰ জলে সকলো তীৰ্থৰ নিবাস আছে; যেনেকৈ ত্ৰ্যম্বক (শিৱ)ক সকলো ভূতৰূপে গঠিত বুলি কীৰ্তন কৰা হয়।
Verse 13
सर्वतीर्थमयस्तद्वन्महीसागरसंगमः । अर्धनारीश्वरं रूपं यथा रुद्रस्य सर्वदम्
সেইদৰে মহী নদী আৰু সাগৰৰ সংগম নিজেই সকলো তীৰ্থময়। ই ৰুদ্ৰৰ অৰ্ধনাৰীশ্বৰ ৰূপৰ দৰে—যি সকলো বৰ দান কৰে।
Verse 14
तथा महीसमुद्रस्य स्नानं सर्वफलप्रदम् । येनात्र पितरः स्कन्द तर्पिता भक्तिभावतः
সেইদৰে মহী–সাগৰ সংগমত স্নান সকলো ফল দান কৰে। ইয়াৰ দ্বাৰা, হে স্কন্দ, ইয়াত পিতৃসকল ভক্তিভাৱে তৃপ্ত হয়।
Verse 15
तेन सर्वेषु तीर्थेषु तर्पिता नात्र संशयः । न चैतद्धृदि मंतव्यं क्षारमेतज्जलं हि यत्
সেই কৰ্মৰ দ্বাৰা তেওঁলোক সকলো তীৰ্থত তৰ্পণ কৰা যেনেই তৃপ্ত হয়—ইয়াত একো সন্দেহ নাই। আৰু হৃদয়ত এই ভাব নধৰিবা যে ‘এই পানী খাৰীয়া’।
Verse 16
यथा हि कटुतिक्तादि गवा ग्रस्तं हि क्षीरदम् । एवमेतत्त्विदं तोयं पितॄणां तृप्ति दायकम्
যেনেকৈ গাই তীক্ষ্ণ-তিক্ত আদি বস্তু গ্ৰহণ কৰিলেও দুধেই দিয়ে, তেনেকৈ এই পানীয়েই পিতৃসকলক তৃপ্তি দান কৰে।
Verse 17
एवं ब्रुवत्सु देवेषु कपिलोऽपि मुनिर्जगौ । सत्यमेतदुमापुत्र सर्वतीर्थमयी मही
দেৱতাসকলে এনেদৰে ক’লে, মুনি কপিলেও ক’লে: “ইয়াই সত্য, হে উমাপুত্ৰ; এই মহী (তীৰ্থ-ভূমি) সকলো তীৰ্থেৰে পৰিপূৰ্ণ।”
Verse 18
कर्दमो यस्त्वहमपि ज्ञात्वा तीर्थमहा गुणान् । सर्वां भुवं परित्यज्य कृत्वा ह्यश्रममास्तितः
“মই—কৰ্দম—এই তীৰ্থৰ মহৎ গুণ জানি, পৃথিৱীৰ আন সকলো স্থান ত্যাগ কৰি, ইয়াতেই আশ্ৰম স্থাপন কৰি বাস কৰিলোঁ।”
Verse 19
ततो महेश्वरः प्राह सत्यमेतत्सुरोदितम् । ब्रह्माद्यास्तं तथा प्राहुरत्र भूयोऽप्यथो गुरुः
তাৰ পাছত মহেশ্বৰ ক’লে: “দেৱতাসকলে যি কৈছে সেয়াই সত্য।” ব্ৰহ্মা আদি সকলেও তেনেকৈ ক’লে, আৰু ইয়াত গুৰুও পুনৰ সেই কথাই দৃঢ় কৰিলে।
Verse 20
अत्राभिषेकं ते वीर करिष्यामः समादिश । ततः सुविस्मितस्तत्र स्नात्वा स्कन्दो महामनाः
ইয়াত, হে বীৰ, আমি তোমাৰ অভিষেক কৰিম—আজ্ঞা দিয়া। তেতিয়া মহামনা স্কন্দ তাত স্নান কৰি অতি বিস্মিত হ’ল।
Verse 21
अभिषिञ्चन्तु मां देवा इति तानब्रवीद्वचः । ततोऽभिषेकसंभारान्सर्वान्संभृत्य शास्त्रतः
তেওঁ তেওঁলোকক ক’লে, “দেৱতাসকলে মোৰ অভিষেক কৰক।” তাৰ পাছত শাস্ত্ৰানুসাৰে অভিষেকৰ সকলো সামগ্ৰী বিধিমতে সংগ্ৰহ কৰা হ’ল।
Verse 22
जुहुवुर्मंत्रपूतेऽग्नौ चत्वारो मुख्यऋत्विजः । ब्रह्मा च कपिलो जीवो विश्वामित्रश्चतुर्थकः
মন্ত্রে পবিত্ৰ কৰা অগ্নিত চাৰিজন মুখ্য ঋত্বিজে আহুতি দিলে: ব্ৰহ্মা, কপিল, জীৱ আৰু চতুৰ্থজন বিশ্বামিত্ৰ।
Verse 23
अन्ये च शतशस्तत्र मुनयो वेदपारगाः । तत्राद्भुतं महादेवो दर्शयामास भारत
আৰু তাত শত শত অন্য মুনিও উপস্থিত আছিল—যিসকল বেদত পাৰদৰ্শী। তাত, হে ভাৰত, মহাদেৱে এক আশ্চৰ্য অদ্ভুত কীৰ্তি প্ৰকাশ কৰিলে।
Verse 24
यदग्निकुण्डमध्यस्थो लिंगमूर्तिर्व्यदृश्यत । अहमेवाग्निमध्यस्थो हविर्गृह्णामि नित्यशः
তেতিয়া অগ্নিকুণ্ডৰ মাজত লিঙ্গ-মূৰ্তি প্ৰকাশ পাই দেখা গ’ল। যেন ঘোষণা কৰে: “মই নিজেই অগ্নিৰ মাজত অৱস্থিত, আৰু নিত্য আহুতি গ্ৰহণ কৰোঁ।”
Verse 25
एतत्संदर्शनार्थाय लिंगमूर्तिरभूद्विभुः । तल्लिंगमतुलं देवा नमश्चक्रुर्मुदान्विताः
এই দৰ্শন দানৰ নিমিত্তে সর্বব্যাপী প্ৰভু লিঙ্গ-মূৰ্তি ৰূপে প্ৰকাশিত হ’ল। সেই অতুল লিঙ্গক দেখি দেৱতাসকলে আনন্দেৰে নমস্কাৰ কৰিলে।
Verse 26
सर्वपापापहं पार्थ सर्वकामफलप्रदम् । तत्र होमावसाने च दत्ते हिमवता शुभे
হে পাৰ্থ, ই সকলো পাপ নাশ কৰে আৰু সকলো ধৰ্মসঙ্গত কামনাৰ ফল প্ৰদান কৰে। তাত হোম সমাপ্ত হ’লে হিমৱতে শুভ দান অৰ্পণ কৰিলে।
Verse 27
दिव्यरत्नान्विते स्कन्दो निषण्णः परमासने । सर्वमंगलसंभारैर्विधिमंत्रपुरस्कृतम्
দিব্য ৰত্নে বিভূষিত পৰম আসনত স্কন্দ উপবিষ্ট হ’ল। সকলো মঙ্গল সামগ্ৰী সজোৱা আছিল আৰু পবিত্ৰ মন্ত্রৰ নেতৃত্বত বিধি-অনুষ্ঠান চলিছিল।
Verse 28
अभ्यषिंचंस्ततो देवाः कुमारं शंकरात्मजम् । इंद्रो विष्णुर्महावीर्यो ब्रह्मरुद्रौ च फाल्गुन
তাৰ পিছত দেৱতাসকলে শংকৰ-পুত্ৰ কুমাৰক অভিষেক কৰিলে। হে ফাল্গুন, ইন্দ্ৰ, মহাবীৰ্য বিষ্ণু, আৰু ব্ৰহ্মা-ৰুদ্ৰও তাত উপস্থিত আছিল।
Verse 29
आदित्याद्य ग्रहाः सर्वे तथोभावनिलानलौ । आदित्या वसवो रुद्राः साध्याश्चैवाश्विनावुभौ
আদিত্যসকলৰ পৰা আৰম্ভ কৰি সকলো দেৱশক্তি আৰু সকলো গ্ৰহ, লগতে বায়ু আৰু অগ্নি—আদিত্য, বসু, ৰুদ্ৰ, সাধ্য আৰু দুয়ো অশ্বিন—সকলোয়ে সেই বিধিৰ সন্মানত একত্ৰিত হ’ল।
Verse 30
विश्वेदेवाश्च मरुतो गंधर्वाप्सरसस्तथा । देवब्रह्मर्षयश्चैव वालखिल्या मरीचिपाः
বিশ্বেদেৱ আৰু মৰুতসকল, গন্ধৰ্ব আৰু অপ্সৰাসসকলো; দেৱ-ব্ৰহ্মঋষি, বালখিল্য আৰু মৰীচি-প্ৰমুখ মুনিসকলো (তাত উপস্থিত আছিল)।
Verse 31
विद्याधरा योगसिद्धाः पुलस्त्यपुलहादयः । पितरः कश्यपोऽत्रिश्च मरीचिर्भृगुरंगिराः
বিদ্যাধৰ, যোগসিদ্ধ মহাত্মাসকল, পুলস্ত্য-পুলহ আদি; পিতৃগণ; কশ্যপ আৰু অত্রি; মৰীচি, ভৃগু আৰু অঙ্গিৰা—সকলো তাত সমবেত হৈছিল।
Verse 32
दक्षोऽथ मनवो ये च ज्योतींषि ऋतवस्तथा । मूर्तिमत्यश्च सरितो महीप्रभृतिकास्तथा
তাৰ পাছত দক্ষ, মনুসকল, জ্যোতিষ্কসমূহ আৰু ঋতুসকলো; আৰু মূর্তিমতী নদীসমূহ—মহী (পৃথিৱী) আদি কৰি বাকীসকল—(তাত আহিল)।
Verse 33
लवणाद्याः समुद्राश्च प्रभासाद्याश्च तीर्थकाः । पृथिवी द्यौर्दिशश्चैव पादपाः पार्वतास्तथा
লৱণ-সমুদ্ৰ আদি সমুদ্ৰসমূহ, আৰু প্ৰভাস আদি পবিত্ৰ তীৰ্থসমূহ; পৃথিৱী আৰু দ্যৌ, দিশাসকলো; লগতে বৃক্ষ আৰু পৰ্বত—সকলো (গুহক সন্মান কৰিবলৈ) উপস্থিত আছিল।
Verse 34
आदित्याद्या मातरश्च कुर्वंत्यो गुहमंगलम् । वासुकिप्रमुखा नागास्थथोभौ गरुडारुणौ
আদিত্যসকলৰ পৰা আৰম্ভ কৰি মাতৃদেৱীসকলে গুহৰ মঙ্গলাচৰণ কৰিলে; আৰু বাসুকি-প্ৰমুখ নাগসকল, লগতে গৰুড় আৰু অৰুণ—দুয়োও (ভক্তিভাৱে) তাত আছিল।
Verse 35
वरुणो धनदश्चैव यमः सानुचरस्तथा । राक्षसो निरृतिश्चैव भूतानि च पलाशनाः
বৰুণ, ধনদ (কুবেৰ) আৰু যম নিজৰ অনুচৰসকলসহ; ৰাক্ষসদল, নিৰৃতি, আৰু ভূত-প্ৰেত আদি ভয়ংকৰ সত্তাসকল—সকলো সমাৱেশত উপস্থিত হ’ল।
Verse 36
धर्मो बृहस्पतिश्चैव कपिलो गाधिनंदनः । बहुलत्वाच्च ये नोक्ता विविधा देवतागणाः
ধৰ্ম, বৃহস্পতী, কপিল আৰু গাধিনন্দন (বিশ্বামিত্ৰ)ো তাত উপস্থিত আছিল; আৰু আন বহু বিচিত্ৰ দেবগণ—ইমান অধিক যে সকলোকে নাম কৰি কোৱা নহ’ল।
Verse 37
ते च सर्वे महीकूले ह्यभ्यषिंचन्मुदा गुहम् । ततो महास्वनामुग्रां देवदैत्यादिदर्पहाम्
সকলোয়ে পৃথিৱীৰ তীৰত আনন্দেৰে গুহ (স্কন্দ)ক অভিষেক কৰিলে। তাৰ পাছত এক মহা ভয়ংকৰ গর্জন উঠিল, যিয়ে দেৱ-দৈত্য আদি সকলোৰে দৰ্প চূর্ণ কৰিলে।
Verse 38
ददौ पशुपतिस्तस्मै सर्वभूतमहाचमूम् । विष्णुर्ददौ वैजयंतीं मालां बलविवर्धिनीम्
পশুপতিয়ে তেওঁক সকলো ভূতৰ এক বিশাল মহাসেনা দান কৰিলে। বিষ্ণুৱে বৈজয়ন্তী মালা প্ৰদান কৰিলে—যি বল আৰু বিজয় বৃদ্ধি কৰে।
Verse 39
उमा ददौ चारजसी वाससी सूर्यसप्रभा । गंगा कमंडलुं दिव्यममृतोद्भवमुत्तमम्
উমাই দুটা মনোৰম বস্ত্ৰ দান কৰিলে, যি সূৰ্যৰ দৰে দীপ্তিময়। গঙ্গাই অমৃতোদ্ভৱ, দিব্য আৰু উত্তম কমণ্ডলু প্ৰদান কৰিলে।
Verse 40
मही महानदी तस्य चाक्षमालां ससागरा । ददौ मुदा कुमाराय दंडं चैव बृहस्पतिः
পৃথিৱীয়ে মহা-নদীসমূহ আৰু সাগৰসমেত আনন্দেৰে কুমাৰক অক্ষমালা অৰ্পণ কৰিলে; আৰু বৃহস্পতিয়েও হৰ্ষেৰে কুমাৰক দণ্ড প্ৰদান কৰিলে।
Verse 41
गरुडो दयितं पुत्रं मयूरं चित्रबर्हिणम् । अरुणस्ताम्रचूडं च प्रददौ चरणायुधम्
গৰুড়ে নিজৰ প্ৰিয় পুত্ৰ—চিত্ৰবৰ্হিণ ময়ূৰ—ক অৰ্গ্যৰূপে দান কৰিলে; আৰু অৰুণে তাম্ৰচূড় (কুকুৰা)ক ধ্বজত বহনীয় চৰণায়ুধ ৰূপে প্ৰদান কৰিলে।
Verse 42
छागं च वरुणो राजा बलवीर्यसमन्वितम् । कृष्णाजिनं तथा ब्रह्मा ब्रह्मण्याय ददौ जयम्
ৰাজা বৰুণে বল-ৱীৰ্যসমন্বিত এটা ছাগ (বকৰা) দান কৰিলে; আৰু ব্ৰহ্মাই ব্ৰাহ্মণ্যধৰ্মৰ ৰক্ষক কুমাৰক জয় দান কৰিবলৈ কৃষ্ণাজিন (ক’লা হৰিণৰ ছাল) প্ৰদান কৰিলে।
Verse 43
चतुरोऽनुचरांश्चैव महावीर्यान्बलोत्कटान् । नंदिसेनं लोहिताक्षं घण्टाकर्णं च मानसान्
তেওঁ চাৰিজন অনুচৰো নিযুক্ত কৰিলে—মহাবীৰ্য আৰু বলত প্ৰচণ্ড: নন্দিসেন, লোহিতাক্ষ, ঘণ্টাকৰ্ণ আৰু মানসা।
Verse 44
चतुर्थं चाप्यतिबलं ख्यातं कुसुममालिनम् । ततः स्थाणुर्ददौ देवो महापारिषदं क्रतुम्
চতুৰ্থজনো অতিবলৱান আৰু খ্যাত—কুসুমমালিন। তাৰ পাছত দেৱ স্থাণু (শিৱ)য়ে মহাপাৰিষদ গণ-অনুচৰ ক্ৰতুক প্ৰদান কৰিলে।
Verse 45
स हि देवासुरे युद्धे दैत्यानां भीमकर्मणाम् । जघान दोर्भ्यां संक्रुद्धः प्रयुतानि चतुर्दश
দেৱ-অসুৰৰ যুদ্ধত তেওঁ ক্ৰোধে উদ্দীপ্ত হৈ নিজৰেই বাহুৰে ভয়ংকৰ কৰ্মৰ দৈত্যসকলৰ চৌদ্দ প্ৰযুত বধ কৰিলে।
Verse 46
यमः प्रादादनुचरौ यमकालोपमौ तदा । उन्माथं च प्रमाथं च महावीर्यौ महाद्युती
তেতিয়া যমে যম আৰু কালৰ সদৃশ দুজন অনুচৰ দান কৰিলে—উন্মাথ আৰু প্ৰমাথ—দুয়ো মহাবীৰ্য আৰু মহাদ্যুতি।
Verse 47
सुभ्राजौ भास्करस्यैव यौ सदा चानुयायिनौ । तौ सूर्यः कार्तिकेयाय ददौ पार्थ मुदान्वितः
ভাস্কৰ (সূৰ্য)ৰ সদা অনুগামী দুজন দীপ্তিমান অনুচৰ—সেই দুজনক সূৰ্যই, হে পাৰ্থ, আনন্দেৰে কাৰ্ত্তিকেয়ক দান কৰিলে।
Verse 48
कैलासश्रृङ्गसंकाशौ श्वेतमाल्यानुलेपनौ । सोमोऽप्यनुचरौ प्रादान्मणिं सुमणिमेव च
কৈলাসৰ শৃংগ সদৃশ, শ্বেত মালা আৰু অনুলেপনে সুশোভিত—সোমেও দুজন অনুচৰ দান কৰিলে: মণি আৰু সুমণি।
Verse 49
ज्वालजिह्वं ज्योतिषं च ददावग्निर्महाबलौ । परिघं च बलं चैव भीमं च सुमहाबलम्
অগ্নিয়ে মহাবলশালী জ্বালজিহ্ব আৰু জ্যোতিষ দান কৰিলে। লগতে পৰিঘ, বল আৰু অতি মহাবল ভীমকো দান কৰিলে।
Verse 50
स्कंदाय त्रीननुचरान्ददौ विष्णुरुरुक्रमः । उत्क्रोशं पंचजं चैव वज्रदण्डधरावुभौ
দূৰপদী প্ৰভু বিষ্ণুৱে স্কন্দক তিনিজন অনুচৰ দান কৰিলে—উৎক্ৰোশ, পঞ্চজ, আৰু দুজন যি বজ্ৰ আৰু দণ্ড অস্ত্ৰৰূপে ধাৰণ কৰিছিল।
Verse 51
ददौ महेशपुत्राय वासवः परवीरहा । तौ हि शत्रून्महेन्द्रस्य जघ्नतुः समरे बहून्
পৰবীৰ-হন্তা বাসৱ (ইন্দ্ৰ) সেই দুজনক মহেশ-পুত্ৰক দান কৰিলে; কিয়নো সেই দুজনেই সমৰত মহেন্দ্ৰৰ বহু শত্রুক বধ কৰিছিল।
Verse 52
वर्धनं बंधनं चैव आयुर्वेदविशारदौ । स्कन्दाय ददतुः प्रीतावश्विनौ भरतर्षभ
হে ভাৰতশ্ৰেষ্ঠ! প্ৰীতচিত্তে অশ্বিনীদ্বয়ে স্কন্দক বৰ্ধন আৰু বন্ধন দান কৰিলে—দুয়ো আয়ুৰ্বেদত বিশাৰদ।
Verse 53
बलं चातिबलं चैव महावक्त्रौ महाबलौ । प्रददौ कार्तिकेयाय वायुश्चानुचरावुभौ
বায়ুদেৱে কাৰ্তিকেয়ক দুজন অনুচৰ প্ৰদান কৰিলে—বল আৰু অতিবল—মহামুখ, মহাবলী, অপাৰ শক্তিসম্পন্ন।
Verse 54
घसं चातिघसं वीरौ वरुणश्च ददौ प्रभुः । सुवर्चसं महात्मानं तथैवाप्यतिवर्चसम्
প্ৰভু বৰুণে দুজন বীৰ ঘস আৰু অতিঘস দান কৰিলে; লগতে মহাত্মা সুবৰ্চস আৰু অতিবৰ্চসো—অসাধাৰণ তেজে দীপ্ত।
Verse 55
हिमवान्प्रददौ पार्थ साक्षाद्दौहित्रकाय वै । कांचनं च ददौ मेरुर्मेघमालिनमेव च
হে পাৰ্থ! হিমৱানে নিজৰ দৌহিত্ৰলৈ সাক্ষাতে এজন পাৰ্ষদ দান কৰিলে; আৰু মেরু পৰ্বতে কাঁচন আৰু মেঘমালিনকো অৰ্পণ কৰিলে।
Verse 56
उच्छ्रितं चातिशृंगं च महापाषाणयोधिनौ । स्वाहेयाय ददौ प्रीतः स विंध्यः पार्षदौ शुभौ
আনন্দিত হৈ বিন্ধ্য পৰ্বতে স্বাহেয় (স্কন্দ)লৈ দুজন শুভ পাৰ্ষদ—উচ্ছ্ৰিত আৰু অতিশৃঙ্গ—দান কৰিলে; তেওঁলোক মহাপাষাণেৰে যুদ্ধ কৰা যোদ্ধা।
Verse 57
संग्रहं विग्रहं चैव समुद्रोऽपि गधाधरौ । प्रददौ पार्षदौ विरौ महीनद्या समन्वितः
সাগৰেও মহা নদীসমূহৰ সৈতে গদাধাৰী দুজন বীৰ পাৰ্ষদ—সংগ্ৰহ আৰু বিগ্ৰহ—দান কৰিলে।
Verse 58
उन्मादं पुष्पदंतं च शंकुकर्णं तथैव च । प्रददावग्निपुत्राय पार्वती शुभदर्शना
শুভদৰ্শনা পাৰ্বতীয়ে অগ্নিজাত পুত্ৰ (স্কন্দ)লৈ উন্মাদ, পুষ্পদন্ত আৰু শঙ্কুকৰ্ণকো অৰ্পণ কৰিলে।
Verse 59
जयं महाजयं चैव नागौ ज्वलनसूनवे । प्रददुर्बलिनां श्रेष्ठौ सुपर्णः पार्षदावुभौ
সুপৰ্ণ (গৰুড়)য়ে জ্বলন (অগ্নি)ৰ পুত্ৰলৈ দুজন নাগ পাৰ্ষদ—জয় আৰু মহাজয়—দান কৰিলে; দুয়ো বলৱানসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ।
Verse 60
एवं साध्याश्च रुद्राश्च वसवः पितरस्तथा । सर्वे जगति ये मुख्या ददुः स्कंदाय पार्षदान्
এইদৰে সাধ্য, ৰুদ্ৰ, বসু আৰু পিতৃসকল—জগতৰ সকলো প্ৰধান সত্তাই—স্কন্দদেৱলৈ নিজৰ পাৰ্ষদ (সহচৰ-সেৱক) দান কৰিলে।
Verse 61
नानावीर्यान्महावीर्यान्नानायुधविभूषणान् । बहुलत्वान्न शक्यंते संख्यातुं ते च फाल्गुन
বিভিন্ন শক্তিসম্পন্ন, মহাবীৰ্যবান আৰু নানা অস্ত্ৰ-অলংকাৰে বিভূষিত—তেওঁলোক ইমানেই বহুত যে গণনা কৰিব নোৱাৰি, হে ফাল্গুন।
Verse 62
मातश्च ददुस्तस्मै तदा मातृगणान्प्रभो । याभिर्व्याप्तास्त्रयो लोकाः कल्याणीभिश्चराचराः
তাৰ পাছত, হে প্ৰভু, মাতৃসকলে তেওঁলৈ মাতৃকাগণ দান কৰিলে—সেই কল্যাণময়ী দেৱীসকলৰ দ্বাৰা চল-অচলসহ ত্ৰিলোক ব্যাপ্ত।
Verse 63
प्रभावती विशालाक्षी गोपाला गोनसा तथा । अप्सुजाता बृहद्दंडी कालिका बहुपुत्रका
“প্ৰভাৱতী, বিশাল-নয়না বিশালাক্ষী; গোপালা আৰু গোনাসা; অপ্সুজাতা (জলজাত); বৃহদ্দণ্ডী (মহাদণ্ডধাৰিণী); কালিকা; আৰু বহুপুত্ৰকা (বহু পুত্ৰৰ জননী)।”
Verse 64
भयंकरी च चक्रांगी तीर्थनेमिश्च माधवी । गीतप्रिया अलाताक्षी चटुला शलभामुखी
“আৰু (আছে) ভয়ংকৰী, চক্রাঙ্গী (চক্রচিহ্নধাৰিণী), তীৰ্থনেমি, মাধৱী, গীতপ্ৰিয়া (পবিত্ৰ গীতৰ অনুৰাগিণী), অলাতাক্ষী (অগ্নিসদৃশ দৃষ্টিযুক্ত), চটুলা, আৰু শলভামুখী (পতংগ/টিড্ডিৰ দৰে মুখবিশিষ্টা)।”
Verse 65
विद्युज्जिह्वा रुद्रकाली शतोलूखलमेखला । शतघंटाकिंकिणिका चक्राक्षी चत्वरालया
(তেওঁলোক) বিদ্যুজ্জিহ্বা—বিদ্যুৎ-জিহ্বা, ৰুদ্ৰকালী, শতোলূখলমেখলা—শত উখলৰ মেখলা পৰিধানকাৰিণী; শতঘণ্টাকিঙ্কিণিকা—শত ঘণ্টা আৰু ঝংকাৰময় অলংকাৰ-ভূষিতা; চক্ৰাক্ষী—চক্ৰ-নয়না; আৰু চত্বৰালয়া—চৌমুখ/চৌহদত নিবাসিনী।
Verse 66
पूतना रोदना त्वामा कोटरा मेघवाहिनी । ऊर्ध्ववेणीधरा चैव जरायुर्जर्जरानना
(তেওঁলোক) পূতনা, ৰোদনা—বিলাপকাৰিণী, ত্বামা, কোটৰা—গহ্বৰ/ফোঁকৰ নিবাসিনী, মেঘবাহিনী—মেঘৰ ওপৰত আৰূঢ়া; ঊৰ্ধ্বৱেণীধৰা—উৰ্ধ্বমুখী বেণীধাৰিণী; জৰায়ুঃ, আৰু জৰ্জৰাননা—ক্ষয়প্ৰাপ্ত মুখমণ্ডলধাৰিণী।
Verse 67
खटखेटी दहदहा तथा धमधमा जया । बहुवेणी बहुशीरा बहुपादा बहुस्तनी
(তেওঁলোক) খটখেটী, দহদহা, ধমধমা আৰু জয়া; বহুৱেণী—বহু বেণীধাৰিণী, বহুশীৰা—বহু মস্তকধাৰিণী, বহুপাদা—বহু পদধাৰিণী, আৰু বহুস্তনী—বহু স্তনধাৰিণী।
Verse 68
शतोलूकमुखी कृष्णा कर्णप्रावरणा तथा । शून्यालया धान्यवासा पशुदा धान्यदा सदा
(তেওঁলোক) শতোলূকমুখী—উলুক-মুখী, কৃষ্ণা—শ্যামবৰ্ণা, কৰ্ণপ্ৰাৱৰণা—কৰ্ণ আৱৃতকাৰিণী; শূন্যালয়া—নিঃজন স্থানে নিবাসিনী, ধান্যবাসা—ধান্যৰ মাজত অৱস্থিতা, পশুদা—গোধন দানকাৰিণী, আৰু সদা ধান্যদা—সদায় ধান্য দানকাৰিণী।
Verse 69
एताश्चान्याश्च बह्व्यश्च मातरो भरतर्षभ । बहुलत्वादहं तासां न संख्यातुमिहोत्सहे
এইসকল আৰু আন বহু মাতৃগণ, হে ভাৰতসিংহ (ভরতর্ষভ), অগণন; তেওঁলোকৰ বহুলতাৰ বাবে মই ইয়াত তেওঁলোকক গণনা কৰিবলৈ সাহস নকৰোঁ।
Verse 70
वृक्षचत्वरवासिन्यश्चतुष्पथनिवेशनाः । गुहास्मशानवासिन्यः शैलप्रस्रवणालयाः
কিছুমান দেৱী বৃক্ষকুঞ্জ আৰু চতুৰ্থত (চৌক)ত বাস কৰে; কিছুমান চাৰিমুখীয়া পথৰ মোহনত নিবাস কৰে। কিছুমান গুহা আৰু শ্মশানভূমিত থাকে; কিছুমান পৰ্বতৰ ঝৰণা-প্ৰস্ৰৱণৰ কাষত নিজৰ আলয় স্থাপন কৰে।
Verse 71
नानाभरणवेषास्ता नानामूर्तिधरास्तथा । नानाभाषायुधधराः परिवव्रुस्तदा गुहम्
সেইসকল দেৱী নানা অলংকাৰ আৰু বেশ-ভূষাৰে সজ্জিত, আৰু নানা মূৰ্তি ধাৰণকাৰী আছিল। নানা ভাষা কোৱা, নানা অস্ত্ৰ ধাৰণ কৰা তেওঁলোকে তেতিয়া গু্হ (স্কন্দ)ক চাৰিওফালে পৰিবেষ্টন কৰিলে।
Verse 72
ततः स शुशुभे श्रीमान्गुहो गुह इवापरः । सैनापत्ये चाभिषिक्तो देवैर्नानामुनीश्वरैः
তেতিয়া সেই শ্ৰীমান গু্হ দীপ্তিময় হৈ উঠিল—যেন আন এক গু্হ, গোপন তেজ প্ৰকাশিত। আৰু দেৱতা আৰু বহু মুনীশ্বৰে তেওঁক সেনাপতি পদত অভিষিক্ত কৰিলে।
Verse 73
ततः प्रणम्य सर्वांस्ता नेकैकत्वेन पावकिः । व्रियतां वर इत्याह भवब्रह्मपुरोगमान्
তেতিয়া পাৱকী সকলকে একে একে প্ৰণাম কৰি, ভৱ (শিৱ) আৰু ব্ৰহ্মাৰ নেতৃত্বত থকা সকলক ক’লে—“বৰ গ্ৰহণ কৰক; যি বৰ ইচ্ছা, তাক বাছি লওক।”