Adhyaya 37

Verse 1

अगस्त्य उवाच । सर्वज्ञसूनो षड्वक्त्र सर्वार्थकुशल प्रभो । प्रादुर्भावं निशम्यैषां लिंगानां मुक्तिदायिनाम्

অগস্ত্য ক’লে: হে ষড়্বক্ত্ৰ প্ৰভু, সৰ্বজ্ঞৰ পুত্ৰ, সকলো উদ্দেশ্যত কুশল! এই মুক্তিদায়ী লিঙ্গসমূহৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ কথা শুনি (মই অধিক জানিব বিচাৰোঁ)।

Verse 2

नितरां परितृप्तोस्मि सुधां पीत्वेव निर्जरः । ओंकारप्रमुखैर्लिंगैरिदमानंदकाननम्

মই সম্পূৰ্ণ তৃপ্ত—যেন অমৰে অমৃত পান কৰিছে—ওঁকাৰ আদি লিঙ্গসমূহে এই উপবনক আনন্দৰ কানন কৰি তুলিছে।

Verse 3

आनंदमेवजनयेदपि पापजुषामिह । परानंदमहं प्राप्तः श्रुत्वैतल्लिंगकीर्तनम्

ইয়াত পাপত নিমগ্ন লোকৰ বাবেও এই লিঙ্গৰ কীৰ্তন-মাত্ৰে আনন্দ জন্মায়। এই লিঙ্গ-স্তৱ শুনি মই নিজেই পৰমানন্দ লাভ কৰিলোঁ।

Verse 4

जीवन्मुक्तैवासं हि क्षेत्रतत्त्वश्रुतेरहम् । स्कंददक्षेश्वरादीनि लिंगानीह चतुर्दश । यान्युक्तानि समाचक्ष्व तत्प्रभावमशेषतः

এই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰৰ তত্ত্ব শুনি মই যেন জীৱন্মুক্ত হ’লোঁ। এতিয়া ইয়াত স্কন্দ আৰু দক্ষেশ্বৰ আদি চৌদহটা লিঙ্গ যিবোৰ উল্লেখ কৰা হৈছে—সিহঁতৰ প্ৰভাৱ একো নাছাড়ি সম্পূৰ্ণকৈ মোক কওক।

Verse 5

यो दक्षो गर्हयामास मध्ये देवसभं विभुम् । स कथं लिंगमीशस्य प्रत्यस्थापयदद्भुतम्

যি দক্ষই দেৱসভাৰ মাজতে সর্ববিভু প্ৰভুক গৰিহণা কৰিছিল—সেই দক্ষ কেনেকৈ ঈশ্বৰৰ আশ্চৰ্য লিঙ্গ পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে?

Verse 6

इति श्रुत्वा शिखिरथः कुंभयोनेरुदीरितम् । सूत संकथयामास दक्षेश्वर समुद्भवम्

কুম্ভযোনি (অগস্ত্য)য়ে কোৱা কথা এইদৰে শুনি, হে সূত, শিখিৰথে তেতিয়া দক্ষেশ্বৰৰ উৎপত্তিৰ বৃত্তান্ত বিস্তাৰে ক’লে।

Verse 7

स्कंद उवाच । आकर्णय मुने वच्मि कथां कल्मषहारिणीम् । पुरश्चरणकामोसौ दक्षः काशीं समाययौ

স্কন্দে ক’লে: হে মুনি, মন দি শুনা; মই কল্মষ হৰণ কৰা এক কাহিনী ক’ম। পুৰশ্চৰণ কৰিবলৈ ইচ্ছুক হৈ সেই দক্ষ কাশীলৈ আহিল।

Verse 8

छागवक्त्रो विरूपास्यो दधीचि परिधिक्कृतः । प्रायश्चित्तविधानार्थं सूपदिष्टः स्वयंभुवा

ছাগমুখ আৰু বিকৃত মুখমণ্ডলধাৰী, দধীচিৰ তিৰস্কাৰত নিন্দিত হৈ; প্ৰায়শ্চিত্তৰ বিধানৰ উদ্দেশ্যে স্বয়ম্ভূ ব্ৰহ্মাই তাক যথাযথভাবে উপদেশ দিলে।

Verse 9

एकदा देवदेवस्य सेवार्थं शशिमौलिनः । कैलासमगमद्विष्णुः पद्मयोनिपुरस्कृतः

এবাৰ দেবদেৱ, শশিমৌলিধাৰী মহাদেৱৰ সেৱাৰ উদ্দেশ্যে, পদ্মযোনি ব্ৰহ্মাক আগত ৰাখি বিষ্ণু কৈলাসলৈ গ’ল।

Verse 10

इंद्रादयो लोकपाला विश्वेदेवा मरुद्गणाः । आदित्या वसवो रुद्राः साध्या विद्याधरोरगाः

ইন্দ্ৰ আদি লোকপাল, বিশ্বেদেৱ আৰু মৰুদগণ; আদিত্য, বসু, ৰুদ্ৰ, সাধ্য, বিদ্যাধৰ আৰু নাগসকল—সকলো তাত উপস্থিত আছিল।

Verse 11

ऋषयोऽप्सरसोयक्षा गंधर्वाः सिद्धचारणाः । तैर्नतो देवदेवेशः परिहृष्टतनूरुहैः

ঋষি, অপ্সৰা, যক্ষ, গন্ধৰ্ব, সিদ্ধ আৰু চাৰণসকলে দেবদেৱেশ্বৰক নমস্কাৰ কৰিলে; ভক্তির উল্লাসত তেওঁলোকৰ দেহৰ ৰোমাঞ্চ উঠিল।

Verse 12

स्तुतश्च नाना स्तुतिभिः शंभुनापि कृतादराः । विविशुश्चासनश्रेण्यां तन्मुखासक्तदृष्टयः

তেওঁলোকে নানা স্তুতিৰে শম্ভুক বন্দনা কৰিলে, আৰু শম্ভুৱেও সন্মানেৰে তেওঁলোকক গ্ৰহণ কৰিলে। তাৰপিছত তেওঁলোকে আসনৰ শ্ৰেণীত প্ৰৱেশ কৰিলে, দৃষ্টি শম্ভুৰ মুখত একাগ্ৰ হৈ ৰ’ল।

Verse 13

अथ तेषूपविष्टेषु शंभुना विष्टरश्रवाः । कृतहस्तपरिस्पर्शमानः पृष्टो महादरम्

সকলোয়ে আসনত উপবিষ্ট হোৱাত, বিস্তৰশ্ৰৱাঃ বিধিমতে সন্মানসূচক হস্তস্পৰ্শ কৰি; তাৰ পাছত শম্ভুৱে মহা আদৰেৰে তেওঁক প্ৰশ্ন কৰিলে।

Verse 14

श्रीवत्सलांछन हरे दैत्यवंशदवानल । कच्चित्पालयितुं शक्तिस्त्रिलोकीमस्त्यकुंठिता

হে শ্ৰীবৎসচিহ্নিত হৰি, হে দৈত্যবংশৰ দাৱানল! তোমাৰ অকুণ্ঠিত শক্তিয়ে কি এতিয়াও ত্ৰিলোকক ধৰি ৰাখি ৰক্ষা কৰে?

Verse 15

दितिजान्दनुजान्दुष्टान्कच्चिच्छासि रणांगणे । अपि कुद्धान्महीदेवान्मामिव प्रतिमन्यसे

ৰণাঙ্গনত কি তুমি এতিয়াও দিতিজ আৰু দানুজ দুষ্ট শত্রুবিলাকক দণ্ড দিয়া? আৰু ক্ৰুদ্ধ মহীদেৱসকলকো কি মোৰ দৰে দমনযোগ্য প্ৰতিদ্বন্দ্বী বুলি গণ্য কৰা?

Verse 16

बाधया रहिता गावः कच्चित्संति महीतले । स्त्रियः संति हि सुश्रीकाः पतिव्रतपरायणाः

পৃথিৱীত কি গাইসমূহ কষ্টবিহীন আছে? আৰু সুভাগ্যৱতী স্ত্ৰীসকল কি আছে, যিসকলে পতিব্ৰতা-ব্ৰত আৰু গৃহস্থধৰ্মত পৰায়ণ?

Verse 17

विधियज्ञाः प्रवर्तंते पृथिव्यां बहुदक्षिणाः । निराबाधं तपः कच्चिदस्ति शश्वत्तपस्विनाम्

পৃথিৱীত বিধিযজ্ঞসমূহ কি বহুদক্ষিণাসহ চলি আছে? আৰু সদা তপস্যাৰত তপস্বীসকলৰ তপ কি নিৰাবাধে চলি আছে?

Verse 18

निष्प्रत्यूहं पठंत्येव सांगान्वेदान्द्विजोत्तमाः । महीपालाः प्रजाः कच्चित्पांति त्वमिवकेशव

হে দ্বিজোত্তমসকল, অঙ্গসহ বেদসমূহ কি নিৰ্বিঘ্নে নিত্য পাঠ কৰে? আৰু হে কেশৱ, ৰজাসকলে কি প্ৰজাক তেনেদৰে পালন-ৰক্ষা কৰে, যেনেকৈ তুমি নিজে জগতসমূহ ৰক্ষা কৰা?

Verse 19

स्वेषु स्वेषु च धर्मेषु कच्चिद्वर्णाश्रमास्तथा । निष्ठावंतो हि तिष्ठंति प्रहृष्टेंद्रियमानसाः

বৰ্ণ আৰু আশ্ৰমৰ লোকসকল কি নিজ নিজ ধৰ্মত অটল নিষ্ঠাৰে স্থিত থাকে—ইন্দ্ৰিয় আৰু মন প্ৰসন্ন, উল্লসিত হৈ?

Verse 20

धूर्जटिः परिपृछ्येति हृष्टं वैकुंठनायकम् । ब्रह्माणं चापि पप्रच्छ ब्राह्मं तेजः समेधते

এইদৰে ধূর্জটি (শিৱ) আনন্দিত বৈকুণ্ঠনায়কক সুধি লৈ, ব্ৰহ্মাকো প্ৰশ্ন কৰিলে; আৰু ব্ৰহ্মাৰ ব্ৰাহ্ম তেজ অধিক উজ্জ্বল হৈ উঠিল।

Verse 21

सत्यमस्खलितं कच्चिदस्ति त्रैलोक्यमंडपे । तीर्थावरोधो न क्वापि केनचित्क्रियते विधे

হে বিধে (ব্ৰহ্মা), ত্ৰৈলোক্য-মণ্ডপত সত্য কি অস্কলিত, অচল আছে? আৰু কোনোবাই ক’তো তীৰ্থসমূহৰ গতি-অৱৰোধ নকৰে নে?

Verse 22

इंद्रादयः सुराः कच्चित्स्वेषु स्वेषु पुरेष्वहो । राज्यं प्रशासति स्वस्थाः कृष्णदोर्दंडपालिताः

ইন্দ্ৰ আদি সুৰসকল কি নিজ নিজ পুৰীত সুস্থ-শান্ত হৈ ৰাজ্য শাসন কৰে—কৃষ্ণৰ বাহুৰ দণ্ডসম বলৰ দ্বাৰা সুৰক্ষিত?

Verse 23

प्रत्येकं परिपृच्छयेशः सर्वानित्थं कृतादरान् । पृष्ट्वा गमनकार्यं च तेषां कृत्वा मनोरथान्

এইদৰে প্ৰভুৱে প্ৰত্যেকজনক সাদৰে সুধিলে, সকলোকে যথোচিত মান দিলে। তেওঁলোকৰ গমন-কাৰ্য সুধি, মনোৰথ পূৰ্ণ কৰি, বিদায় দিবলৈ সাজু হ’ল।

Verse 24

विससर्जाथ तान्सर्वान्देवः सौधं समाविशत् । गतेष्वथ च देवेषु स्वस्व धिष्ण्येषु हृष्टवत्

তাৰ পাছত দেৱে তেওঁলোক সকলোকে বিদায় দিলে আৰু নিজৰ প্ৰাসাদত প্ৰৱেশ কৰিলে। আৰু দেৱতাসকল নিজ নিজ ধিষ্ণ্যলৈ গ’লে, আনন্দিতচিত্তে উল্লাসেৰে প্ৰস্থান কৰিলে।

Verse 25

मध्ये मार्गं स चिंतोभूद्दक्षः सत्याः पिता तदा । अन्यदेवसमानं स मानं प्राप न चाधिकम्

পথৰ মাজতে সতিৰ পিতা দক্ষ তেতিয়া চিন্তাত মগ্ন হ’ল। তেওঁ অন্য দেৱতাসকলৰ সমান মান পালে, কিন্তু তাতকৈ অধিক কোনো বিশেষ সন্মান নাপালে।

Verse 26

अतीव क्षुब्धचित्तोभून्मंदराघाततोऽब्धिवत् । उवाच च मनस्येतन्महाक्रोधरयांधदृक्

তেওঁৰ চিত্ত অতিশয় ক্ষুব্ধ হ’ল, যেন মন্দৰ পৰ্বতে আঘাত পোৱা সাগৰ। মহাক্ৰোধৰ বেগে অন্ধ হৈ, তেওঁ মনতে এই কথা ক’লে।

Verse 27

अतीवगर्वितो जातः सती मे प्राप्य कन्यकाम् । कस्यचिन्नाप्यसौ प्रायो न कोस्यापि क्वचित्पुनः

‘মোৰ কন্যা সতিক পত্নী ৰূপে পাই সি অতিশয় গৰ্বিত হৈ উঠিছে। সি প্ৰায় কাকো কেতিয়াও নম্ৰতা বা সন্মান নেদেখুৱায়।’

Verse 28

किं वंश्यस्त्वेष किं गोत्रः किं देशीयः किमात्मकः । किं वृत्तिः किं समाचारो विपा दी वृषवाहनः

ই কিহৰ বংশৰ, কিহৰ গোত্ৰৰ? কিহৰ দেশৰ পৰা আহিছে—ইয়াৰ স্বভাৱেই বা কি? ইয়াৰ জীৱিকা কি, ইয়াৰ আচাৰ-ব্যৱহাৰ কেনে—বৃষধ্বজধাৰী এইজন, অদ্ভুত বিপদে ঘেৰাও কৰা?

Verse 29

न प्रायशस्तपस्व्येष क्व तपः क्वास्त्रधारणम् । न गृहस्थेषु गण्योसौ श्मशाननिलयो यतः

ই প্ৰায় তপস্বী নহয়—তপস্যা ক’ত, আৰু অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ ধাৰণ ক’ত? গৃহস্থসকলৰ মাজতো ই গণ্য নহয়, কিয়নো ইয়াৰ নিবাস শ্মশানভূমি।

Verse 30

असौ न ब्रह्मचारी स्यात्कृतपाणिग्रह स्थितिः । वानप्रस्थ्यं कुतश्चास्मिन्नैश्वर्यमदमोहिते

ই ব্ৰহ্মচাৰী হ’ব নোৱাৰে, কিয়নো ই পাণিগ্ৰহণ—বিবাহৰ অৱস্থাত স্থিত। আৰু যি ঐশ্বৰ্যৰ মদ-মোহে মোহিত, তাত বনপ্ৰস্থ ক’ত?

Verse 31

न ब्राह्मणोभवत्येष यतो वेदो न वेत्त्यमुम् । शस्त्रास्त्रधारणात्प्रायः क्षत्रियः स्यान्न सोप्ययम्

ই ব্ৰাহ্মণ নহয়, কিয়নো (মোৰ মতে) ই বেদ নাজানে। শস্ত্ৰ-অস্ত্ৰ ধাৰণৰ বাবে কাকো ক্ষত্ৰিয় বুলিব পাৰি, তথাপি ই সেইটোও নহয়।

Verse 32

क्षतात्संत्राणनात्क्षत्रं तत्क्वास्मिन्प्रलयप्रिये । वैश्योपि न भवेदेष सदा निर्धनचेष्टनः

আহতক ৰক্ষা কৰাতেই ‘ক্ষত্র’ নাম—কিন্তু প্ৰলয়-প্ৰিয় এইজনত সেয়া ক’ত? ই বৈশ্যও নহ’ব, কিয়নো ই সদায় নিৰ্ধনৰ দৰে আচৰণ কৰে।

Verse 33

शूद्रोपि न भवेत्प्रायो नागयज्ञोपवीतवान् । एवं वर्णाश्रमातीतः कोसौ सम्यङ्नकीर्त्यते

সাধাৰণ অৰ্থত সি শূদ্ৰো নহয়, নাহে নাগ-যজ্ঞৰ যজ্ঞোপৱীতধাৰী। এইদৰে বৰ্ণ আৰু আশ্ৰমৰ সীমা অতিক্ৰম কৰি, সি কোন, যাক যথাৰ্থভাৱে কীৰ্তন কৰিব পাৰি?

Verse 34

सर्वः प्रकृत्या ज्ञायेत स्थाणुः प्रकृतिवर्जितः । प्रायशः पुरुषोनासावर्धनारीवपुर्यतः

সকলোকে কোনো না কোনো প্ৰকৃতি-লক্ষণে চিনা যায়; কিন্তু স্থাণু (শিৱ) প্ৰকৃতি-সীমাৰ পৰা মুক্ত। তথাপি সি কেৱল পুৰুষ নহয়, কিয়নো সি অৰ্ধনাৰী—অৰ্ধেক নাৰী-ৰূপ—বুলি ঘোষিত।

Verse 35

योषापि न भवेदेष यतोसौ श्मश्रुलाननः । नपुंसकोपि न भवेल्लिंगमस्ययतोर्च्यते

সি নাৰীও নহয়, কিয়নো তাৰ মুখ দাড়ি-মোঁচযুক্ত। সি নপুংসকো নহয়, কিয়নো তাৰ লিঙ্গ পূজিত হয়।

Verse 36

बालोपि न भवत्येष यतोऽयं बहुवार्षिकः । अनादिवृद्धो लोकेषु गीयते चोग्र एष यत्

সি বালকো নহয়, কিয়নো সি বহু বৎসৰৰ। লোকসমূহত সি ‘অনাদি-প্ৰাচীন’ আৰু ‘উগ্ৰ’ বুলি গীত হয়।

Verse 37

अतो युवत्वं संभाव्यं नात्र नूनं चिरंतने । वृद्धोऽपि न भवत्येष जरामरणवर्जितः

সেয়ে যুৱত্বো কল্পনা কৰিব পাৰি—কিন্তু নহয়, হে চিৰন্তন! বৃদ্ধাৱস্থাও তাৰ নহয়, কিয়নো সি জৰা-মৰণৰ পৰা মুক্ত।

Verse 38

ब्रह्मादीन्संहरेत्प्रांते तथापि च न पातकी । पुण्यलेशोपि नास्त्यस्मिन्ब्रह्ममौलिच्छिदिक्रुधा

অন্তত যদি তেওঁ ব্ৰহ্মা আদি সকলোকো সংহাৰ কৰে, তথাপি তেওঁ পাপী নহয়। তেওঁৰ ভিতৰত পুণ্য-পাপৰ এক লেশো নাই—ব্ৰহ্মাৰ মুকুট বিদীৰ্ণ কৰা সেই ক্ৰোধেৰে তেওঁ কৰ্ম কৰে।

Verse 40

अहो धार्ष्ट्यं महद्दृष्टं जटिलस्याद्य चाद्भुतम् । यदासनान्नोत्थितोसौ दृष्ट्वा मां श्वशुरं गुरुम्

আহা! আজি জটাধাৰী তপস্বীৰ মহা ধৃষ্টতা দেখা গ’ল—মোক, তেওঁৰ শ্বশুৰ আৰু গুৰুতুল্য জ্যেষ্ঠক দেখি সি আসনৰ পৰা উঠিলেই নহয়।

Verse 41

एवंभूता भवंत्येव मातापितृविवर्जिताः । निर्गुणा अकुलीनाश्च कर्मभ्रष्टा निरंकुशाः

এনেকুৱা লোক সঁচাকৈয়ে মাতৃ-পিতৃহীন যেন হৈ পৰে—গুণহীন, অকুলীন, কৰ্মধৰ্মৰ পৰা পতিত, আৰু নিৰঙ্কুশ।

Verse 42

स्वच्छंदचारिणोऽनाथाः सर्वत्र स्वाभिमानिनः । अकिंचना अपिप्रायस्तथापीश्वरमानिनः

তেওঁলোকে স্বেচ্ছাচাৰী, অনাথ; সকলো ঠাইতে আত্মাভিমানী। অধিকাংশ সময় একো নথকা সত্ত্বেও, তথাপি নিজকে ঈশ্বৰ যেন মানে।

Verse 43

जामातॄणां स्वभावोयं प्रायशो गर्वभाजनम् । किंचिदैश्वयर्मासाद्य भवत्येव न संशयः

জামাতাৰ এই স্বভাৱ প্ৰায়েই দেখা যায়—সিহঁত গৰ্বৰ পাত্ৰ হৈ পৰে। অলপমান ঐশ্বৰ্য লাভ কৰিলেই গৰ্ব নিশ্চয় জাগে, তাত সন্দেহ নাই।

Verse 44

द्विजराजः स गर्विष्ठो रोहिणीप्रेमनिर्भरः । कृत्तिकादिषु चास्नेही मया शप्तः क्षयीकृतः

দ্বিজৰাজ চন্দ্ৰ গৰ্বে উচ্ছ্বসিত, ৰোহিণীৰ প্ৰেমত সম্পূৰ্ণ নিমগ্ন আৰু কৃত্তিকা আদি পত্নীসকলৰ প্ৰতি স্নেহহীন আছিল; মোৰ শাপে তেওঁ ক্ষয়প্ৰাপ্ত হৈ কৃশ হ’ল।

Verse 45

अस्याहं गर्वसर्वस्वं हरिष्याम्येव शूलिनः । यथावमानितश्चाहमनेनास्य गृहं गतः

হে শূলিন (ত্রিশূলধাৰী প্ৰভু)! মই নিশ্চয়েই তাৰ গৰ্বৰ সকলো আধাৰ কেঢ়ি ল’ম, কিয়নো মই তাৰ গৃহলৈ যেতিয়া গৈছিলোঁ, সি মোক অপমান কৰিছিল।

Verse 46

तथास्याहं करिष्यामि मानहानिं च सर्वतः । संप्रधार्येति बहुशः स तु दक्षः प्रजापतिः

এইদৰে সংকল্প কৰি সি বাৰে বাৰে চিন্তা কৰিলে—‘সৰ্বদিশে মই তাৰ মান-হানি ঘটাম।’ এনেকুৱাই আছিল প্ৰজাপতি দক্ষ।

Verse 47

प्राप्य स्वभवनं देवानाजुहाव सवासवान् । अहं यियक्षुर्यूयं मे यज्ञसाहाय्यकारिणः

নিজ গৃহলৈ উভতি গৈ তেওঁ বাসৱ (ইন্দ্ৰ)সহ দেৱতাসকলক আহ্বান কৰি ক’লে—‘মই যজ্ঞ কৰিব খুজোঁ; তোমালোক মোৰ এই যজ্ঞত সহায়কৰূপে থাকিবা।’

Verse 48

भवंतु यज्ञसंभारानानयंतु त्वरान्विताः । श्वेतद्वीपमथो गत्वा चक्रे चक्रिणमच्युतम्

‘যজ্ঞৰ সকলো সামগ্ৰী গোটাই ত্বৰিতভাৱে আনক।’ তাৰ পাছত তেওঁ শ্বেতদ্বীপলৈ গৈ চক্ৰধাৰী অচ্যুতক অধিষ্ঠাতা শক্তিৰূপে নিযুক্ত কৰিলে।

Verse 49

महाक्रतूपद्रष्टारं यज्ञपूरुषमेव च । तस्यर्त्विजोभवन्सर्व ऋषयो ब्रह्मवादिनः

তেওঁ সেই মহাক্ৰতুৰ উপদ্ৰষ্টা ৰূপে যজ্ঞ-পুৰুষকেই স্থাপন কৰিলে; আৰু সেই যজ্ঞত ব্ৰহ্মবাদী সকলো ঋষি-মুনিই ঋত্বিজ, অৰ্থাৎ আচার্য-পুৰোহিত, হৈ উঠিল।

Verse 50

प्रावर्तत ततस्तस्य दक्षस्य च महाध्वरः । दृष्ट्वा देवनिकायांश्च तस्मिन्दक्ष महाध्वरे

তাৰ পাছত দক্ষৰ মহাধ্বৰ, সেই মহান যজ্ঞ-সত্ৰ, আৰম্ভ হ’ল। দক্ষৰ সেই মহাযজ্ঞত দেবগণৰ দলসমূহ একত্ৰিত হোৱা দেখি—

Verse 51

अनीश्वरांस्ततो वेधा व्याजं कृत्वा गृहं ययौ । दधीचिरथ संवीक्ष्य सर्वांस्त्रैलोक्यवासिनः

তেতিয়া বেধা স্ৰষ্টাই তেওঁলোকক ঈশ্বৰবিহীন দেখি, এটা অজুহাত কৰি নিজৰ গৃহলৈ গ’ল। তাৰ পাছত দধীচিয়ে ত্ৰিলোকৰ সকলো বাসিন্দাক পৰ্যবেক্ষণ কৰি—

Verse 52

दक्षयज्ञे समायातान्सतीश्वरविवर्जितान् । प्राप्तसंमानसंभारान्वासोलंकृतिपूर्वकम्

দক্ষৰ যজ্ঞত যিসকল আহিছিল—সতী আৰু ঈশ্বৰবিহীন—তেওঁলোকক বিধিমতে সন্মান কৰা হ’ল; উপহাৰ, বস্ত্ৰ আৰু অলংকাৰ আদি সহ।

Verse 53

दक्षस्य हि शुभोदर्कमिच्छन्प्रोवाच चेति वै । दधीचिरुवाच । दक्षप्रजापते दक्ष साक्षाद्धातृस्वरूपधृक्

দক্ষৰ মঙ্গল কামনা কৰি তেওঁ নিশ্চয়েই কথা ক’লে। দধীচিয়ে ক’লে: ‘হে দক্ষ প্ৰজাপতি, হে দক্ষ! তুমি ধাত্ৰ—স্ৰষ্টা—ৰ সাক্ষাৎ স্বৰূপ ধাৰণ কৰিছা।’

Verse 54

न चास्ति तव सामर्थ्यं क्वापि कस्यापि निश्चितम् । यादृशः क्रतुसंभारस्तव चेह समीक्ष्यते

তোমাৰ সামৰ্থ্য ক’তো, কোনো বিষয়তে নিশ্চিত নহয়। তথাপি ইয়াত তোমাৰ মাজত বেদীয় ক্ৰতু-যজ্ঞৰ মহা আয়োজনৰ দৰে প্ৰস্তুতি দেখা যায়।

Verse 55

न तादृङ्नेदसि प्रायः क्वापि ज्ञातो महामते । क्रतुस्तु नैव कर्तव्यो नास्ति क्रतुसमो रिपुः

হে মহামতে, তেনে উপযুক্ত আধাৰ প্ৰায় ক’তোও জনা নাযায়। সেয়ে ক্ৰতু-যজ্ঞ আৰম্ভ কৰা উচিত নহয়—কাৰণ (অযোগ্য অৱস্থাত) যজ্ঞৰ সমান শত্রু নাই।

Verse 56

कर्तव्यश्चेत्तदाकार्यः स्याच्चेत्संपत्ति रीदृशी । साक्षादग्निः स्वयं कुंडे साक्षादिंद्रादिदेवताः

যদি কৰাটো অৱশ্যক হয়, তেন্তে তেনে অদ্ভুত সম্পদ-সিদ্ধি থাকিলেহে কৰা উচিত—কুণ্ডত সাক্ষাৎ অগ্নিদেৱ, আৰু ইন্দ্ৰ আদি দেৱতাসকল প্ৰত্যক্ষ উপস্থিত।

Verse 57

साक्षाच्च सर्वे मंत्रा वै साक्षाद्यज्ञपुमानसौ । आचार्यपदवीमेष देवाचार्यः स्वयं चरेत् । साक्षाद्ब्रह्मा स्वयं चैष भृगुर्वै कर्मकांडवित्

আৰু সকলো মন্ত্ৰো সাক্ষাৎ উপস্থিত থাকক; যজ্ঞ-পুৰুষ নিজেই প্ৰকাশিত হওক। আচার্যৰ পদবী দেৱাচার্যই স্বয়ং পালন কৰক। ব্ৰহ্মা নিজে উপস্থিত থাকক, আৰু কৰ্মকাণ্ড-বিত ভৃগুও।

Verse 58

अयं पूषा भगस्त्वेष इयं देवी सरस्वती । एते च सर्वदिक्पाला यज्ञरक्षाकृतः स्वयम्

ইয়াত পুষণ আছে, ইয়াত ভগ আছে; ইয়াত দেবী সৰস্বতী আছে। আৰু ইয়াত সকলো দিশাপাল নিজেই যজ্ঞৰ ৰক্ষক ৰূপে কাৰ্য কৰে।

Verse 59

त्वं च दीक्षां शुभां प्राप्तो देव्या च शतरूपया । जामाता त्वेष ते धर्मः पत्नीभिर्दशभिः सह

তুমি দেৱী শতৰূপাৰ পৰা শুভ দীক্ষা লাভ কৰিছা। এইজন তোমাৰ জামাতা—ধৰ্ম—তেওঁৰ দহগৰাকী পত্নীৰ সৈতে।

Verse 60

स्वयमेव हि कुर्वीत धर्मकार्यं प्रयत्नतः । ओषधीनामयं नाथस्तव जामातृषूत्तमः

নিশ্চয় তেওঁ নিজেই যত্নসহ ধৰ্মকাৰ্য সম্পন্ন কৰিব লাগে। ঔষধিসকলৰ এই নাথ তোমাৰ সৰ্বোত্তম জামাতা।

Verse 61

सप्तविंशतिभिः सार्धं पत्नीभिस्तव कार्यकृत् । ओषधीः पूरयेत्सर्वा द्विजराजो महासुधीः

তেওঁ নিজৰ সাতাইশগৰাকী পত্নীৰ সৈতে তোমাৰ কাৰ্য সম্পন্ন কৰে। মহাবুদ্ধিমান দ্বিজৰাজে সকলো ঔষধি পূৰ্ণ কৰি দিব।

Verse 62

दीक्षितो राजसूयस्य दत्तत्रैलोक्यदक्षिणः । मारीचः कश्यपश्चासौ प्रजापतिषु सत्तमः । त्रयोदशमिताभिश्च भार्याभिस्तव कार्यकृत्

ৰাজসূয় যজ্ঞৰ বাবে দীক্ষিত হৈ, ত্ৰিলোকক দক্ষিণা ৰূপে দান কৰি, সেই মাৰীচি—কশ্যপ—প্ৰজাপতিসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ; তেৰগৰাকী পত্নীৰ সৈতে তোমাৰ কাৰ্য সম্পন্ন কৰে।

Verse 63

हविः कामदुघा सूते कल्पवृक्षः समित्कुशान् । दारुपात्राणि सर्वाणि शकटं मंडपादिकम्

কামধেনু গাই হৱিসৰ সামগ্ৰী উৎপন্ন কৰে; কল্পবৃক্ষে সমিধ আৰু কুশা ঘাঁহ যোগায়; আৰু কাঠৰ সকলো পাত্ৰ, গাড়ী, মণ্ডপ আদি সকলো যজ্ঞোপকৰণো প্ৰদান হয়।

Verse 64

विश्वकर्माप्यलंकारान्कुरुतेभ्यागतर्त्विजाम् । वसूनि चाऽपि वासांसि वसवोष्टौ ददत्यपि

বিশ্বকৰ্মাই আহি পোৱা ঋত্বিজ পুৰোহিতসকলৰ বাবে অলংকাৰ গঢ়ে; আৰু অষ্ট বসুসকলো ধন-সম্পদ আৰু বস্ত্ৰ দান কৰে।

Verse 65

स्वयंलक्ष्मीरलंकुर्याद्यावै चात्र सुवासिनीः

আৰু স্বয়ং লক্ষ্মীদেৱীয়ে ইয়াত উপস্থিত শুভবস্ত্ৰধাৰী সুৱাসিনী নাৰীসকলক অলংকৃত কৰে।

Verse 66

सर्वे सुखाय मे दक्ष वीक्षमाणस्य सर्वतः । एकं दुःखाकरोत्येव यत्त्वं विस्मृतवानसि

হে দক্ষ! মই চাৰিওফালে যি দেখি, সেয়া যেন মোৰ সুখৰ বাবেই সাজি থোৱা; কিন্তু এটা কথাই দুখ আনে—তুমি তাক বিস্মৃত হৈছা।

Verse 67

जीवहीनो यथा देहो भूषितोपि न शोभते । तथेश्वरं विना यज्ञः श्मशानमिव लक्ष्यते

যেনে প্ৰাণহীন দেহ অলংকৃত হলেও শোভা নাপায়, তেনেদৰে ঈশ্বৰবিহীন যজ্ঞ শ্মশান সদৃশ দেখা যায়।

Verse 68

इत्थं दधीचिवचनं श्रुत्वा दक्षः प्रजापतिः । भृशं जज्वाल कोपेन हविषा कृष्णवर्त्मवत्

এইদৰে দধীচিৰ বাক্য শুনি প্ৰজাপতি দক্ষ ক্ৰোধে ভীষণ জ্বলি উঠিল, যেন হৱিষ্যৰ অগ্নিয়ে ক’লা ধোঁৱাৰ পথ তুলিছে।

Verse 69

पूर्वस्तुत्याति संहृष्टो दृष्टो योसौ दधीचिना । स एव चापि कोपाग्निमुद्वमन्वीक्षितो मुखात्

দধীচিয়ে পূৰ্বে যাক স্তুতিত অতি হৃষ্ট ৰূপে দেখিছিল, সেইজনেই এতিয়া মুখৰ পৰা ক্ৰোধাগ্নি উগলি দিয়া দেখা গ’ল।

Verse 70

प्रत्युवाचाथ तं विप्रं वेपमानांगयष्टिकः । दक्षः प्रजापती रोषाज्जिघांसुरिव तं द्विजम्

তেতিয়া দাক্ষ প্ৰজাপতিয়ে সেই ব্ৰাহ্মণক উত্তৰ দিলে; ৰোষত দেহ কঁপি উঠিল, যেন সেই দ্বিজক বধ কৰিব খোজে।

Verse 71

दक्ष उवाच । ब्राह्मणोसि दधीचे त्वं किं करोमि तवात्र वै । दीक्षामहमहो प्राप्तः कर्तुं नायाति किंचन

দাক্ষ ক’লে: “দধীচি, তুমি ব্ৰাহ্মণ—ইয়াত মই তোমাক কি কৰিব পাৰোঁ? হায়, মই দীক্ষা গ্ৰহণ কৰিছোঁ; এতিয়া মোৰ পৰা আন একো কৰণীয় নাই।”

Verse 72

भवान्केन समाहूतो यदत्रागान्महाजडः । आगतोपि हि केन त्वं पृष्ट इत्थं प्रब्रवीषि यत्

“তোমাক কোনে মাতিছিল যে তুমি ইয়ালৈ আহিলা, হে মহামূৰ্খ? আৰু আহিও—কোনে তোমাক সুধিছিল যে তুমি এনেদৰে কথা ক’লা?”

Verse 73

सर्वमंगलमांगल्यो यत्र श्रीमानयं हरिः । स्वयं वै यज्ञपुरुषः स मखः किं श्मशानवत्

“এই যজ্ঞ শ্মশানৰ দৰে কেনেকৈ হ’ব পাৰে, যেতিয়া ইয়াত শ্ৰীমান হৰি উপস্থিত—সকলো মঙ্গলৰ মাজত মঙ্গলময়—যি স্বয়ং যজ্ঞপুৰুষ?”

Verse 74

यत्र वज्रधरः शक्रः शतयज्ञैकदीक्षितः । त्रयस्त्रिंशतिकोटीनाममराणां पतिः स्वयम्

সেই পবিত্ৰ স্থানে বজ্ৰধাৰী শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) স্বয়ং বিদ্যমান—শত যজ্ঞত একমাত্ৰ দীক্ষিত—আৰু ত্ৰয়স্ত্ৰিংশৎ কোটি অমৰ দেবতাৰ অধিপতি।

Verse 75

तं त्वंचोपमिमीषेमुं श्मशानेन महामखम् । धर्मराट्च स्वयं यत्र धर्माधर्मैककोविदः

তথাপি তুমি সেই মহামখ যজ্ঞক শ্মশানৰ সৈতে তুলনা কৰিছা; য’ত ধৰ্মৰাজ স্বয়ং উপস্থিত—ধৰ্ম আৰু অধৰ্ম বিচাৰত একমাত্ৰ কুশলী।

Verse 76

श्रीदोस्ति यत्र श्रीदाता साक्षाद्यत्राशुशुक्षणिः । तं यज्ञमुपमासि त्वममंगलभुवातया

য’ত শ্ৰীদাতা—সমৃদ্ধিৰ দাতা—উপস্থিত, আৰু য’ত আশুশুক্ষণি সাক্ষাৎ বিদ্যমান; তেনে যজ্ঞক তুমি কেনেকৈ অমঙ্গল ভূমিৰ দৰে তুলনা কৰিছা?

Verse 77

देवाचार्यः स्वयं यत्र क्रतोराचार्यतागतः । अभिमानवशात्तं त्वमाख्यासि पितृकाननम्

য’ত দেৱাচাৰ্য স্বয়ং ক্ৰতুৰ আচাৰ্য হৈ উপস্থিত হৈছে; তথাপি অহংকাৰবশত তুমি তাক ‘পিতৃকানন’—কেৱল শ্ৰাদ্ধভূমি—বুলি কোৱা।

Verse 78

यत्रार्त्विज्यं भजंतेऽमी वसिष्ठप्रमुखर्षयः । तमध्वरं समाचक्षे मंगलेतरभूमिवत्

য’ত বসিষ্ঠপ্ৰমুখ ঋষিসকলে ঋত্বিজ্য কৰ্ম গ্ৰহণ কৰে; তেনে অধ্বৰ যজ্ঞক অমঙ্গল ভূমিৰ দৰে বৰ্ণনা কেনেকৈ কৰা যায়?

Verse 79

निशम्येति मुनिः प्राह दधीचिर्ज्ञानिनां वरः । सर्वमंगलमांगल्यो भवेद्यज्ञपुमान्हरिः

এই কথা শুনি জ্ঞানীসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ মুনি দধীচিয়ে ক’লে— ‘যজ্ঞ-পুৰুষ হৰি সকলো মঙ্গলৰ ভিতৰত পৰম মঙ্গলময়।’

Verse 80

तथापि शांभवी शक्तिर्वेदे विष्णुः प्रपठ्यते । वामांगं स्रष्टुराद्यस्य हरिस्तदितरद्विधिः

তথাপি বেদত বিষ্ণুক শাম্ভৱী শক্তি ৰূপে পাঠ কৰা হয়। আদ্য স্ৰষ্টাৰ বাম অঙ্গ হৰি; আন অঙ্গ বিধি (ব্ৰহ্মা)।

Verse 81

दीक्षितो योश्वमेधानां शतस्य कुलिशायुधः । दुर्वाससा क्षणेनापि नीतो निःश्रीकतां हि सः

যি কুলিশায়ুধধাৰী শত অশ্বমেধৰ বাবে দীক্ষিত হৈছিল, তাকেই দুঃৰ্বাসাই এক ক্ষণতে শ্ৰীহীনতালৈ নিলে—নিশ্চয়।

Verse 82

पुनराराध्य भूतेशं प्रापैकाममरावतीम् । यस्त्वया धर्मराजोत्र कथितः क्रतुरक्षकः

ভূতেশক পুনৰ আৰাধনা কৰি তেওঁ পুনৰায় অমৰাৱতী লাভ কৰিলে। হে ধৰ্মৰাজ, তুমি ইয়াত যজ্ঞৰ ৰক্ষক বুলি যাক ক’লা, সেইজনেই তেওঁ।

Verse 83

बलं तस्याखिलैर्ज्ञातं श्वेतं पाशयतः पुरा । धनदस्त्र्यंबकसखस्तच्चक्षुश्चाशुशुक्षणिः

তেওঁৰ শক্তি আগতে সকলোৰে জ্ঞাত হৈছিল, যেতিয়া তেওঁ পাশেৰে বাঁধা শ্বেতক দেখিছিল। ত্ৰ্যম্বকৰ সখা ধনদ আৰু আশুশুক্ষণিও তাত তেওঁৰ চকুৰ দৰে সাক্ষী আছিল।

Verse 84

पार्ष्णिग्राह्यभवद्रुद्रो देवाचार्यस्य वै तदा । यदा तारामधार्षीत्स द्विजराजोऽतिसुंदरीम्

সেই সময় দেৱগুৰুৰ নিমিত্তে ৰুদ্ৰ যেন ‘গোৰালি ধৰি দোষীক ধৰা’ জনা হ’ল; কিয়নো তেতিয়াই দ্বিজৰাজ চন্দ্ৰই অতিসুন্দৰী তাৰাক লঙ্ঘন কৰি অপমান কৰিছিল।

Verse 85

तं विदंति वसिष्ठाद्यास्तवार्त्विज्यं भजंति ये । एको रुद्रो न द्वितीयः संविदाना अपीति हि

যিসকলে বশিষ্ঠ আদি ঋষিয়ে তোমাৰ আৰ্ত্বিজ্য-সেৱা গ্ৰহণ কৰে, তেওঁলোকে তাঁক সত্যৰূপে জানে; কিয়নো উপলব্ধজনেই ঘোষণা কৰে—“ৰুদ্ৰ এক, দ্বিতীয় নাই।”

Verse 86

प्रावर्तंतर्षयोन्येपि गौरवात्तव ते क्रतौ । यदि मे ब्राह्मणस्यैकं शृणोषि वचनं हितम्

তোমাৰ প্ৰতি গৌৰৱৰ বাবে আন ঋষিসকলেও তোমাৰ যজ্ঞত অংশ ল’বলৈ আগবাঢ়িল। হে ব্ৰাহ্মণ, যদি তুমি মোৰ এটা হিতকৰ বাক্য শুনা—

Verse 87

तदा क्रतुफलाधीशं विश्वेशं त्वं समाह्वय । विना तेन क्रतुरसौ कृतोप्यकृत एव हि

তেন্তে তুমি যজ্ঞফলৰ অধীশ, বিশ্বেশ্বৰক আহ্বান কৰা। তেওঁৰ বিনা এই যজ্ঞ সম্পন্ন কৰিলেও সঁচাকৈ অসম্পন্ন যেনেই থাকে।

Verse 88

सति तस्म्निमहादेवे विश्वकर्मैकसाक्षिणि । तवापि चैषा सर्वेषां फलिष्यंति मनोरथाः

যেতিয়া সেই মহাদেৱ—সকলো কৰ্মৰ একমাত্ৰ সাক্ষী বিশ্বকৰ্মা—উপস্থিত থাকে, তেতিয়া তোমাৰো আৰু সকলোৰে মনোৰথ ফলৱন্ত হয়।

Verse 89

यथा जडानि बीजानि न फलंति स्वयं तथा । जडानि सर्वकर्माणि न फलंतीश्वरं विना

যেনেকৈ জড় বীজ নিজে নিজে ফল নধৰে, তেনেকৈ সকলো কৰ্ম জড়; ঈশ্বৰ-বিহনে ফল নুঠে।

Verse 90

अर्थहीना यथा वाणी धर्महीना यथा तनुः । पतिहीना यथा नारी शिवहीना तथा क्रिया

অৰ্থ নাথাকিলে যেনেকৈ বাণী মূল্যহীন, ধৰ্ম নাথাকিলে যেনেকৈ দেহ নিষ্ফল, আৰু পতি নাথাকিলে যেনেকৈ নাৰী শূন্য—তেনেকৈ শিৱ-বিহনে ক্ৰিয়া নিৰর্থক।

Verse 91

गंगाहीना यथा देशाः पुत्रहीना यथा गृहाः । दानहीना यथा संपच्छिवहीना तथा क्रिया

গঙ্গা নাথাকিলে যেনেকৈ দেশ ম্লান, পুত্ৰ নাথাকিলে যেনেকৈ ঘৰ শূন্য, আৰু দান নাথাকিলে যেনেকৈ সম্পদ ক্ষীণ—তেনেকৈ শিৱ-বিহনে সকলো ক্ৰিয়া হ্ৰাস পায়।

Verse 92

मंत्रिहीनं यथा राज्यं श्रुतिहीना यथा द्विजाः । योषा हीनं यथा सौख्यं शिवहीना तथा क्रिया

মন্ত্ৰী নাথাকিলে যেনেকৈ ৰাজ্য ত্ৰুটিপূৰ্ণ, শ্রুতি-বিদ্যা নাথাকিলে যেনেকৈ দ্বিজ অপূৰ্ণ, আৰু পত্নী নাথাকিলে যেনেকৈ সুখ ক্ষীণ—তেনেকৈ শিৱ-বিহনে ক্ৰিয়া দোষযুক্ত।

Verse 93

दर्भहीना यथा संध्या तिलहीनं च तर्पणम् । हविर्हीनो यथा होमः शिवहीना तथा क्रिया

দৰ্ভা নাথাকিলে যেনেকৈ সন্ধ্যা অপূৰ্ণ, তিল নাথাকিলে যেনেকৈ তৰ্পণ অপূৰ্ণ, আৰু হৱি নাথাকিলে যেনেকৈ হোম অসম্পূর্ণ—তেনেকৈ শিৱ-বিহনে সকলো ধৰ্মক্ৰিয়া অপূৰ্ণ।

Verse 94

इत्थं दधीचिनाख्यातं जग्राह वचनं न तत् । दक्षो दक्षोपि तत्रैव शंभोर्माया विमोहितः

এইদৰে দধীচিৰ উপদেশ শুনিলেও দক্ষই সেই বাক্য গ্ৰহণ নকৰিলে; সক্ষম দক্ষো তাতেই শম্ভু (শিৱ)ৰ মায়াত বিমোহিত হ’ল।

Verse 95

प्रोवाच च भृशं क्रुद्धः का चिंता तव मे क्रतोः । क्रतुमुख्यानि सर्वाणि यानि कर्माणि सर्वतः

তাৰ পাছত অতি ক্ৰুদ্ধ হৈ ক’লে: “মোৰ যজ্ঞ সম্বন্ধে তোৰ কি চিন্তা? যজ্ঞৰ সকলো মুখ্য কৰ্ম—সৰ্বদিশে, সৰ্বভাৱে—ইতিমধ্যে স্থাপিত।”

Verse 96

तानि सिद्ध्यंति नियतं यथार्थकरणादिह । अयथार्थविधानेन सिद्ध्येत्कर्मापि नेशितुः

“ইয়াত যথাৰ্থ বিধিৰে কৰিলেই সেই কৰ্মসমূহ নিশ্চয় সিদ্ধ হয়। কিন্তু অযথাৰ্থ বিধানে, নিয়ন্তা প্ৰভু নাথাকিলে, কৰ্মো সিদ্ধ নহয়।”

Verse 97

स्वकर्मसिद्धये चाथ सर्व एव हि चेश्वरः । ईश्वरः कर्मणां साक्षी यत्त्वयापीति भाषितम्

“আৰু নিজৰ কৰ্ম সিদ্ধিৰ বাবে প্ৰত্যেকে কৰ্তা-ৰূপে এক প্ৰকাৰ ‘ঈশ্বৰ’। কিন্তু কৰ্মৰ সাক্ষী পৰমেশ্বৰেই—এই কথাও তুমিয়েই কৈছা।”

Verse 98

तत्तथास्तु परं साक्षी नार्थं दद्याच्च कुत्रचित्

“তেন্তে তেনেই হওক: পৰম সত্তা সাক্ষী হওক; কিন্তু তেওঁ ক’তো ফল নেদিয়ক।”

Verse 99

जडानि सर्वकर्माणि न फलंतीश्वरं विना । यदुक्तं भवता तत्राप्यहो दृष्टांतयाम्यहम्

সকলো কৰ্ম জড়; ঈশ্বৰ বিনা সিহঁতে ফল নধৰে। আপুনি তাত যি কৈছিল, সেই বিষয়ে—হাঁ, মই এখন দৃষ্টান্তেৰে উত্তৰ দিম।

Verse 100

जडान्यपि च बीजानि कालं संप्राप्यवात्मनः । अंकूरयंति कालाच्च पुष्प्यंति च फलंति च

জড় বীজো, যেতিয়া নিজৰ উপযুক্ত কাল পায়, নিজে নিজে অঙ্কুৰিত হয়; আৰু সময়মতে ফুলে আৰু ফল ধৰে।

Verse 110

आदिदेश समीपस्थानालोक्य परितस्त्विति । ब्राह्मणापसदं चामुं परिदूरयताशु वै

সন্নিহিতভাৱে থকা লোকসকলক চাই তেওঁ আদেশ দিলে: “এই ব্রাহ্মণ-অপসদক তৎক্ষণাৎ ইয়াৰ পৰা বহু দূৰলৈ খেদি দিয়ক।”

Verse 120

ब्रह्मघोषेण तारेण व्योमशब्दगुणं स्फुटम् । कारितं तेन दक्षेण विप्राणां हृष्टचेतसाम्

উচ্চ আৰু স্পষ্ট ব্ৰহ্মঘোষেৰে তেওঁ আকাশত শব্দগুণক প্ৰকাশিত কৰিলে; দক্ষে আনন্দচিত্ত বিপ্ৰসকলৰ বাবে সেইটো কৰোৱালে।

Verse 127

विद्याधरैर्ननंदे च वसुधा ववृधे भृशम् । महाविभवसंभारे तस्मिन्दाक्षे महाक्रतौ । इत्थं प्रवृत्तेऽथ मुनिः कैलासं नारदो ययौ

বিদ্যাধৰসকল আনন্দিত হোৱাত পৃথিৱী অতি সমৃদ্ধ হ’ল। দক্ষেৰ সেই মহাক্ৰতুত মহা ঐশ্বৰ্য আৰু আয়োজনৰ মাজত যজ্ঞ চলি থাকোঁতে, তেতিয়া মুনি নাৰদ কৈলাসলৈ গ’ল।