Adhyaya 36

Verse 1

पार्वत्युवाच । विश्वकर्मेश्वरं लिंगं यत्काश्यां प्रथितं परम् । तस्य लिंगस्य कथय देवदेव समुद्भवम्

পাৰ্বতীয়ে ক’লে: হে দেৱদেৱ! কাশীত প্ৰসিদ্ধ পৰম বিশ্বকৰ্মেশ্বৰ লিঙ্গটোৰ দিৱ্য উৎপত্তিৰ কথা মোক ক’বা।

Verse 2

देवदेव उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि कथां पातकनाशिनीम् । विश्वकर्मेश लिंगस्य प्रादुर्भावं मनोहरम्

দেৱদেৱে ক’লে: হে দেবী, শুনা; মই পাপনাশিনী কাহিনী ক’ম—বিশ্বকৰ্মেশ লিঙ্গৰ মনোহৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ।

Verse 3

विश्वकर्माभवत्पूर्वं ब्रह्मणस्त्वपरा तनुः । त्वष्टुः प्रजापतेः पुत्रो निपुणः सर्वकर्मसु

পূৰ্বে বিশ্বকৰ্মা ব্ৰহ্মাৰ এক অপৰা তনু ৰূপে উদ্ভৱ হৈছিল; তেওঁ প্ৰজাপতি ত্বষ্টাৰ পুত্ৰ, আৰু সকলো কৰ্ম-কৌশলত নিপুণ আছিল।

Verse 4

कृतोपनयनः सोथ बालो गुरुकुले वसन् । चकार गुरुशुश्रूषां भिक्षान्नकृतभोजनः

উপনয়ন সম্পন্ন হোৱাৰ পাছত, তেওঁ বালক হৈয়ো গুৰুকুলত বাস কৰিলে; গুৰুৰ সেৱা কৰিলে আৰু ভিক্ষাৰে পোৱা অন্নেই আহাৰ কৰিছিল।

Verse 5

एकदा तद्गुरुः प्राह प्रावृट्काले समागते । कुरूटजं मदर्थं त्वं यथा प्रावृण्न बाधते

এদিন, বৰ্ষাকাল আহি পোৱাত, তেওঁৰ গুৰুৱে ক’লে: “মোৰ বাবে এটা কুটীৰ সাজা, যেন বৰষুণে আমাক কষ্ট নেদিয়ে।”

Verse 6

यत्कदाचिन्न भज्येत न पुरातनतां व्रजेत् । गुरुपत्न्यात्वभिहितो रे त्वाष्ट्र कुरु कंचुकम्

গুৰুৰ পত্নীয়ে এইদৰে ক’লে: “হে ত্বাষ্ট্ৰ, মোৰ বাবে কঞ্চুক (চোলি) সাজি দিয়া—যি কেতিয়াও নাফাটে আৰু কেতিয়াও পুৰণি নহয়।”

Verse 7

ममांगयोग्यं नो गाढं न श्लथं च प्रयत्नतः । विनैव वाससा चारु वाल्कलं च सदोज्ज्वलम्

“ই মোৰ দেহৰ উপযোগী হওক—ন বেছি গাঁঠি, ন ঢিলা—যত্নেৰে সাজা; আৰু আন কাপোৰ নাথাকিলেও সুশোভিত, সদায় উজ্জ্বল বাকল-বস্ত্ৰ (ৱাল্কল) হওক।”

Verse 8

गुरुपुत्रेण चाज्ञप्तो ममार्थं पादुके कुरु । यदारूढस्य मे पादौ न पंकः संस्पृशेत्क्वचित्

গুৰুৰ পুত্ৰে আজ্ঞা দিলে: “মোৰ বাবে পাদুকা (খড়ম) সাজি দিয়া, যাতে মই পিন্ধিলে মোৰ ভৰি দুটাক কেতিয়াও ক’তো কাদাই নাছোঁয়।”

Verse 9

चर्मादिबंधनिर्मुक्ते धावतो मे सुखप्रदे । याभ्यां च संचरे वारि स्थल भूमाविव द्रुतम्

“চামৰাৰ ফিতা আদি বন্ধনৰ পৰা মুক্ত হওক, দৌৰোঁতে মোৰ বাবে সুখদায়ক হওক; আৰু সেইদ্বাৰা পানীময় মাটিতো শুকান ভূমিৰ দৰে দ্ৰুত গতিৰে চলিব পাৰোঁ।”

Verse 10

गुरुकन्यापि तं प्राह त्वाष्ट्र मे श्रवणोचिते । भूषणे स्वेन हस्तेन कुरु कांचननिर्मिते

তাৰ পাছত গুৰুৰ কন্যাইও ক’লে: “হে ত্বাষ্ট্ৰ, মোৰ কাণৰ উপযোগী ভূষণ নিজ হাতেৰে সাজি দিয়া—সোনাৰে নিৰ্মিত।”

Verse 11

कुमारी क्रीडनीयानि कौतुकानि च देहि मे । दंतिदंतमयान्येव स्वहस्तरचितानि च

হে কুমাৰী, মোক খেলাৰ সামগ্ৰী আৰু মনোৰম কৌতুক দিয়া; হাতীদাঁতৰেই নিৰ্মিত, আৰু তোমাৰ নিজ হাতে গঢ়া।

Verse 12

गृहोपकरणं द्रव्यं मुसलोलूखलादिकम् । तथा घटय मेधाविन्यथा त्रुट्यति न क्वचित्

ঘৰৰ উপকৰণৰ দ্ৰব্য—মুছল, উখল আদি—এনেদৰে গঢ়া, হে বুদ্ধিমতী, যাতে ক’তো কেতিয়াও নাভাঙে।

Verse 13

अक्षालितान्यपि यथा नित्यं पीठानि सत्तम । उज्ज्वलानि भवंत्येव स्थालिकाश्च तथा कुरु

হে সত্তম, পীঠ (আসন) এনেদৰে গঢ়া যে ধোৱা নকৰিলেও নিত্য উজ্জ্বল হৈ থাকে; আৰু সৰু বাটিবোৰো তেনেকৈয়ে কৰ।

Verse 14

सूपकर्मण्यपि च मां प्रशाधि त्वष्ट्रनंदन । यथांगुल्यो न दह्यंते पाकः स्याच्च यथा शुभः

আৰু ৰন্ধনকৰ্মতো মোক শিক্ষা দিয়া আৰু সজ্জিত কৰা, হে ত্বষ্টৃ-নন্দন, যাতে মোৰ আঙুলিবোৰ নাদহে আৰু ৰন্ধন শুভভাৱে সিদ্ধ হয়।

Verse 15

एकस्तंभमयं गेहमेकदारुविनिर्मितम् । तथा कुरु वरं त्वाष्ट्र यत्रेच्छा तत्र धारये

হে শ্ৰেষ্ঠ ত্বাষ্ট্ৰ, এক স্তম্ভময়, একেটা কাঠৰ খণ্ডে নিৰ্মিত ঘৰ তেনেদৰে গঢ়া, যাতে মোৰ ইচ্ছামতে য’তে খুশি ত’তে ধৰি লৈ যাব পাৰোঁ।

Verse 16

ये सहाध्यायिनोप्यस्य वयोज्येष्ठाश्च तेपि हि । सर्वेसर्वे समीहंते कर्म तत्कृतमेव हि

তেওঁৰ সহপাঠীসকল—হয়, বয়সে জ্যেষ্ঠসকলেও—সকলোৱে এই আশা কৰিছিল যে সেই কৰ্ম নিশ্চয় তেওঁ একলাই সম্পন্ন কৰিব।

Verse 17

तथेति स प्रतिज्ञाय सर्वेषां पुरतोद्रिजे । मध्ये वनं प्राविशच्च महाचिंताभयार्दितः

“তথাই হওক” বুলি কৈ তেওঁ সকলোৰে আগত প্ৰতিজ্ঞা কৰিলে; তাৰ পাছত মহা চিন্তা আৰু ভয়ে পীড়িত হৈ, পৰ্বতজাত দেশৰ মাজত থকা বনলৈ প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 18

किंचित्कर्तुं न जानाति प्रतिज्ञातं च तेन वै । सर्वेषां पुरतः सर्वं करिष्यामीति निश्चितम्

তেওঁ অলপো কেনেকৈ কৰিব নাজানিছিল, তথাপি তেওঁ সঁচাকৈ প্ৰতিজ্ঞা কৰিছিল; আৰু সকলোৰে আগত দৃঢ়ভাৱে স্থিৰ কৰিলে—“মই সকলো সম্পন্ন কৰিম।”

Verse 19

किं करोमि क्व गच्छामि को मे साहाय्यमर्पयेत् । बुद्धेरपि वनस्थस्य शरणं कं व्रजामि च

“মই কি কৰিম? ক’লৈ যাম? কোনে মোক সহায়তা দিব? এই বনত থাকোঁতে মোৰ বুদ্ধিও ডগমগায়—তেন্তে মই কাৰ শৰণ ল’ম?”

Verse 20

अंगीकृत्य गुरोर्वाक्यं गुरुपत्न्या गुरोः शिशोः । यो न निष्पादयेन्मूढः स भवेन्निरयी नरः

গুৰুৰ বাক্য—আৰু গুৰুপত্নী তথা গুৰুৰ শিশুৰ আদেশ—অঙ্গীকাৰ কৰি যি মূঢ়ে তাক সম্পন্ন নকৰে, সি নৰকগামী মানুহ হয়।

Verse 21

गुरुशुश्रूषणं धर्म एको हि ब्रह्मचारिणाम् । अनिष्पाद्य तु तद्वाक्यं कथं मे निष्कृतिर्भवेत्

ব্ৰহ্মচাৰীৰ বাবে গুৰু-শুশ্ৰূষাই একমাত্ৰ মুখ্য ধৰ্ম। মই যদি তেওঁৰ আজ্ঞা সম্পন্ন নকৰোঁ, তেন্তে মোৰ প্ৰায়শ্চিত্ত কেনেকৈ হ’ব?

Verse 22

गुरूणां वाक्यकरणात्सर्व एव मनोरथाः । सिद्ध्यंतीतरथा नैव तस्मात्कार्यं हि तद्वचः

গুৰুসকলৰ বাক্য পালন কৰিলে সকলো মনোৰথ সিদ্ধ হয়; অন্যথা একেবাৰে নহয়। সেয়ে সেই আজ্ঞা নিশ্চয় কৰণীয়।

Verse 23

कथं तद्वचसः सिद्धिं प्राप्स्याम्यत्र वने स्थितः । कश्च मेत्र सहायी स्याद्धिषणादुर्बलस्य वै

মই এই বনতে থাকি থাকি সেই বাক্য কেনেকৈ সিদ্ধ কৰিম? আৰু বুদ্ধিত সত্যই দুৰ্বল মোৰ সহায়ক ইয়াত কোন হ’ব?

Verse 24

आस्तां गुरुकथा दूरं योऽन्यस्यापि लघोरपि । ओमित्युक्त्वा न कुरुते कार्यं सोथ व्रजत्यधः

গুৰু-কথা দূৰেই থাক—যদি কোনোবাই আনৰ সৰু অনুৰোধতো ‘ওঁ’ বুলি কৈ কাম নকৰে, তেন্তে সি অধোগতিলৈ যায়।

Verse 25

कथमेतानि कर्माणि करिष्येऽज्ञोऽसहायवान् । अंगीकृतानि तद्भीत्या नमस्ते भवितव्यते

মই অজ্ঞ আৰু সহায়বিহীন হৈ এই কৰ্মসমূহ কেনেকৈ কৰিম? কৰ্তব্যভঙ্গৰ ভয়ত মই সেয়া গ্ৰহণ কৰিছোঁ; সেয়ে নমস্কাৰ কৰি আত্মসমৰ্পণ কৰাই মোৰ ভাগ্য—এয়াই হ’ব লাগিব।

Verse 26

यावदित्थं चिंतयति स त्वाष्ट्रो वनमध्यगः । तावत्तदेव संप्राप्तस्तेनैकोऽदर्शि तापसः

ত্বষ্টৃৰ পুত্ৰ ত্বাষ্ট্ৰ বনৰ মাজত এইদৰে চিন্তা কৰি থাকোঁতেই, সেই মুহূর্ততে এজন একাকী তপস্বী তাত উপস্থিত হৈ তেওঁৰ দৃষ্টিগোচৰ হ’ল।

Verse 27

अथ नत्वा स तं प्राह वने दृष्टं तपस्विनम् । को भवान्मानसं मे यो नितरां सुखयत्यहो

তাৰ পাছত বনত দেখা সেই তপস্বীক প্ৰণাম কৰি তেওঁ ক’লে— “ভগৱন, আপুনি কোন, যিয়ে মোৰ মনক অতি অধিক আনন্দিত কৰে?”

Verse 28

त्वद्दर्शनेन मे गात्रं चिंतासंतापतापितम् । हिमानी गाहनेनेव शीतलं भवति क्षणम्

আপোনাৰ দৰ্শনে মোৰ দেহ, চিন্তা-শোকৰ তাপে দগ্ধ, ক্ষণমাত্ৰতে শীতল হৈ পৰে—যেন হিমজলধাৰাত ডুব দিয়া।

Verse 29

किं त्वं मे प्राक्तनं कर्म प्राप्तं तापसरूपधृक् । अथवा करुणावार्धिराविर्भूतः शिवो भवान्

আপুনি কি মোৰ পূৰ্বকৰ্মই, তপস্বীৰ ৰূপ ধৰি মোৰ সন্মুখত উপস্থিত হৈছে? নে আপুনি কৰুণাৰ সাগৰ শিৱ স্বয়ং প্ৰকাশিত হৈছে?

Verse 30

योसि सोसि नमस्तुभ्यमुपदेशेन युंक्ष्व माम् । गुरूक्तं गुरुपत्न्युक्तं गुर्वपत्योक्तमेव च

আপুনি যিয়েই হওক, সেয়াই হওক; আপোনাক নমস্কাৰ। উপদেশেৰে মোক যুক্ত কৰক, মোক শিক্ষা দিয়ক। গুৰুৱে যি ক’লে, গুৰু-পত্নীয়ে যি ক’লে, আৰু গুৰু-পুত্ৰই যি ক’লে—সেই সকলোয়ে প্ৰমাণ।

Verse 31

कथं कर्तुमहं शक्तः कर्म तत्र दिशाद्भुतम् । कुरु मे बुद्धिसाहाय्यं निर्जने बंधुतां गतः

দিশাৰো অতীত যেন অগোচৰ সেই অদ্ভুত কৰ্ম মই কেনেকৈ সম্পাদন কৰিব পাৰোঁ? এই নিৰ্জন ঠাইত তুমি মোৰ আত্মীয় সদৃশ হোৱা—মোক সদ্বুদ্ধিৰ সহায় দিয়া।

Verse 32

इत्युक्तस्तेन स वने तापसो ब्रह्मचारिणा । कारुण्यपूर्णहृदयो यथोक्तमुपदिष्टवान्

বনত থকা সেই ব্ৰহ্মচাৰীৰ কথাত সম্বোধিত হৈ, তপস্বীৰ হৃদয় কৰুণাৰে পৰিপূৰ্ণ হ’ল; আৰু যিদৰে অনুৰোধ কৰা হৈছিল, তেনেদৰেই তেওঁ উপদেশ দিলে।

Verse 33

य आप्तत्वेन संपृष्टो दुर्बुद्धिं संप्रयच्छति । स याति नरकं घोरं यावदाभूतसंप्लवम्

যাক বিশ্বাস কৰি ‘আপ্ত’ বুলি সুধা হয়, কিন্তু সি কুদ্বুদ্ধিৰ হানিকাৰক পৰামৰ্শ দিয়ে—সেইজন ভয়ংকৰ নৰকলৈ যায়, যেতিয়ালৈকে ভূত-সম্প্লৱ (সৃষ্টিৰ প্ৰলয়) নাহে।

Verse 34

तापस उवाच । ब्रह्मचारिञ्शृणु ब्रूयां किमद्भुततरं त्विदम् । विश्वेशानुग्रहाद्ब्रह्माप्यभवत्सृष्टिकोविदः

তাপসে ক’লে: হে ব্ৰহ্মচাৰী, শুনা; ইয়াতকৈ অধিক অদ্ভুত কি হ’ব পাৰে? বিশ্বেশ্বৰ (বিশ্বেশা)ৰ অনুগ্ৰহে ব্ৰহ্মাও সৃষ্টিকৌশলত নিপুণ হৈছিল।

Verse 35

यदि त्वं त्वाष्ट्र सर्वज्ञं काश्यामाराधयिष्यसि । ततस्ते विश्वकर्मेति नाम सत्यं भविष्यति

হে ত্বাষ্ট্ৰ, যদি তুমি কাশীত সৰ্বজ্ঞ প্ৰভুক আৰাধনা কৰা, তেন্তে ‘বিশ্বকৰ্মা’ নামটো সঁচাকৈয়ে তোমাৰ হ’ব।

Verse 36

विश्वेशानुग्रहात्काश्यामभिलाषा न दुर्लभाः । सुलभो दुर्लभो वै यद्यत्र मोक्षस्तनुत्यजाम्

বিশ্বেশ্বৰৰ অনুগ্ৰহত কাশীত কোনো পবিত্ৰ অভিলাষা দুৰ্লভ নহয়। ইয়াত দেহ ত্যাগৰ ক্ষণত মোক্ষো সহজে লাভ হয়, যি অন্য ঠাইত অতি দুৰ্লভ।

Verse 37

सृष्टेःकरण सामर्थ्यं सृष्टिरक्षाप्रवीणता । विधिना विष्णुना प्रापि विश्वेशानुग्रहात्परात्

সৃষ্টি গঢ়াৰ সৃষ্টিকৰ্তাৰ সামৰ্থ্য আৰু সৃষ্টিৰক্ষা কৰাত বিষ্ণুৰ পাৰদৰ্শিতাও—এই সকলো পৰম বিশ্বেশ্বৰৰ অনুগ্ৰহৰ দ্বাৰাই লাভ হয়।

Verse 38

याहि वैश्वेश्वरं सद्म पद्मया समधिष्ठितम् । निर्वाणसंज्ञया बाला यदीच्छेः स्वान्मनोरथान्

পদ্মাই য’ত অধিষ্ঠিত, সেই বৈশ্বেশ্বৰ ধামলৈ যোৱা। হে নিৰ্বাণা নামধাৰী বালিকা, যদি তুমি নিজৰ মনোৰথ পূৰ্ণ কৰিব খোজা।

Verse 39

स हि सर्वप्रदः शंभुर्याचितश्चोपमन्युना । पयोमात्रं ददौ तस्मै सर्वं क्षीराब्धिमेव च

কাৰণ শম্ভুৱেই সৰ্বপ্ৰদাতা। উপমন্যুৱে যেতিয়া প্ৰাৰ্থনা কৰিলে, তেতিয়া তেওঁ তাক কেৱল গাখীৰ দিলে—আচলতে সম্পূৰ্ণ ক্ষীৰসাগৰেই দান কৰিলে।

Verse 40

आनंदकानने शंभोः किं किं केन न लभ्यते । यत्र वासकृतां पुंसां धर्मराशिः पदेपदे

শম্ভুৰ আনন্দকাননত কোন বস্তু, কাক নালভে? যিসকলে তাত কেৱল বাস কৰে, তেওঁলোকৰ বাবে পদে পদে ধৰ্মৰ ৰাশি উদ্ভৱ হয়।

Verse 41

स्वर्धुनी स्पर्शमात्रेण महापातकसंततिः । यत्र संक्षयति क्षिप्रं तां काशीं को न संश्रयेत्

য’ত দেৱনদীৰ কেৱল স্পৰ্শতেই মহাপাপৰ ধাৰা শীঘ্ৰে ক্ষয় হয়—সেই কাশীক কোনে আশ্ৰয় নল’ব?

Verse 42

न तादृग्धर्मसंभारो लभ्यते क्रतुकोटिभिः । यादृग्वाराणसी वीथी संचारेण पदेपदे

ক্ৰোড় ক্ৰোড় বৈদিক যজ্ঞ কৰিলেও যি ধৰ্ম-সঞ্চয় নলভে, সেয়া বাৰাণসীৰ পথ-গলিত পদে পদে চলিলেই লাভ হয়।

Verse 43

धर्मार्थकाममोक्षाणां यद्यत्रास्ति मनोरथः । तदा वाराणसीं याहि याहि त्रैलोक्यपावनीम्

যদি ক’তোবাত ধৰ্ম, অৰ্থ, কাম বা মোক্ষৰ কামনা থাকে, তেন্তে বাৰাণসীলৈ যা—যা, ত্ৰিলোক পাৱনীলৈ।

Verse 44

सर्वकामफलप्राप्तिस्तदैव स्याद्ध्रुवं नृणाम् । यदैव सर्वदः सर्वः काश्यां विश्वेश्वरः श्रितः

সেই মুহূৰ্ততে নিশ্চয়েই নৰসকলৰ সকলো কামনাৰ ফল লাভ হয়, যেতিয়া তেওঁলোকে কাশীত বিশ্বেশ্বৰক আশ্ৰয় লয়—যি সৰ্বদাতা আৰু সৰ্বস্ব।

Verse 45

स तापसोक्तमाकर्ण्य त्वाष्ट्र इत्थं सुहृष्टवान् । काशीसंप्रात्युपायं च तमेव समपृच्छत

তপস্বীৰ বাক্য শুনি ত্বাষ্ট্ৰ অতি আনন্দিত হ’ল; আৰু কাশীলৈ পোৱাঁৰ উপায় বিষয়ে সেই ঋষিকেই সুধিলে।

Verse 46

त्वाष्ट्र उवाच । तदानंदवनं शंभोः क्वास्ति तापससत्तम । यत्र नो दुर्लभं किंचित्साधकानां त्रयीस्थितम्

ত্বাষ্ট্ৰে ক’লে: “হে তপস্বীশ্ৰেষ্ঠ, শম্ভুৰ সেই আনন্দবন ক’ত আছে? য’ত বেদমাৰ্গত স্থিত সাধকসকলৰ বাবে একো বস্তু দুৰ্লভ নহয়।”

Verse 47

स्वर्गे वा मर्त्यलोके वा बलिसद्मनि वा मुने । क्व तदानंदगहनं यत्रानंदपयोब्धिजा

“সেয়া স্বৰ্গত নে মর্ত্যলোকে নে, হে মুনি, বলিৰ ধামত নে? সেই আনন্দঘন বন ক’ত, য’ৰ পৰা আনন্দৰ সাগৰ যেন উদ্ভৱ হয়?”

Verse 48

यत्र विश्वेश्वरो देवो विश्वेषां कर्णधारकः । व्याचष्टे तारकं ज्ञानं येन तन्मयतां ययुः

“য’ত বিশ্বেশ্বৰ দেৱ—সকলো সত্তাৰ কৰ্ণধাৰ—তাৰক জ্ঞান ব্যাখ্যা কৰে; যাৰ দ্বাৰা জীৱাত্মাসকল সেই পৰম তত্ত্বৰ সৈতে একাত্মতা লাভ কৰে।”

Verse 49

सुलभा यत्र नियतमानंदवनचारिणः । अपि नैःश्रेयसी लक्ष्मीः किमन्येल्प मनोरथाः

“সেই ঠাইত, আনন্দবনত নিয়তভাৱে বিচৰণ কৰা লোকসকলৰ বাবে মোক্ষলক্ষ্মীও সুলভ; তেন্তে আন সৰু সৰু মনোৰথৰ কথা কিয়?”

Verse 50

कस्तां मां प्रापयेच्छंभोः कथं यामि तथा वद । स तपस्वीति तद्वाक्यमाकर्ण्य श्रद्धयान्वितम्

“মোক শম্ভুৰ সেই ঠাইলৈ কোনে লৈ যাব? মই কেনেকৈ যাম—সেইদৰে সত্যকৈ কোৱা।” এই বিশ্বাসভৰা বাক্য শুনি তপস্বীজনে (উত্তৰ দিবলৈ ধৰিলে)।

Verse 51

प्राहागच्छ नयामि त्वां यियासुरहमप्यहो । दुर्लभं प्राप्य मानुष्यं यदि काशी न सेविता

তেওঁ ক’লে: “আহা, মই তোমাক লৈ যাম; মইও যাবলৈ ইচ্ছুক। হায়—দুৰ্লভ মানৱজন্ম লাভ কৰি যদি কাশীৰ সেৱা (দৰ্শন-পূজা) নকৰা হয়, তেন্তে ই মহা ক্ষতি।”

Verse 52

पुनःक्व नृत्वं श्रेयोभूः क्व काशीकर्मबंधहृत् । वृथागते हि मानुष्ये काशीप्राप्तिविवर्जनात्

“কেৱল ‘মানৱ হোৱা’ই বা কি, কাশীৰ তুলনাত—যি পৰম শ্ৰেয় দান কৰে আৰু কৰ্মবন্ধন হৰণ কৰে? কাশীপ্ৰাপ্তিৰ পৰা বঞ্চিত হ’লে মানৱজীৱন সঁচাকৈয়ে বৃথা যায়।”

Verse 53

आयुष्यं च भविष्यं च सर्वमेव वृथागतम् । अतोहं सफलीकर्तुं मानुष्यं चातिचंचलम्

“আয়ু আৰু ভবিষ্যৎ—সকলোয়ে বৃথা পাৰ হৈ যায়। সেয়ে এই অতি চঞ্চল মানৱজীৱনক সফল কৰিবলৈ মই (এই পথ গ্ৰহণ কৰোঁ)।”

Verse 54

यास्यामि काशीमायाहि मायां हित्वा त्वमप्यहो । इति तेन सह त्वाष्ट्रो मुनिनातिकृपालुना

“মই কাশীলৈ যাম—তুমিও আহা, হায়, মায়া (মোহ) ত্যাগ কৰি!” এইদৰে কৈ, অতি কৃপালু সেই মুনিৰ সৈতে ত্বাষ্ট্ৰোও একেলগে যাত্ৰা কৰিলে।

Verse 55

पुरीं वैश्वेश्वरीं प्राप्तो मनःस्वास्थ्यमवाप च । ततः प्रापय्य तां काशीं तापसः क्वाप्यतर्कितम्

বৈশ্বেশ্বৰ-পুৰীত উপস্থিত হৈ তেওঁ মনৰ শান্তি আৰু সুস্থতা লাভ কৰিলে। তাৰ পাছত সেই তাপসজনে তেওঁক কাশীলৈ পোহৰাই, তাৰ ভিতৰতে এক অচিন্তিত স্থানলৈ লৈ গ’ল।

Verse 56

जगाम कुंभसंभूत स त्वाष्ट्रोपीत्यमन्यत । अवश्यं स हि विश्वेशः सर्वेषां चिंतितप्रदः

তাৰ পিছত ঘট-সম্ভূত মুনি অগস্ত্য গমন কৰিলে; আৰু ত্বষ্টৃ-পুত্ৰে মনতে ভাবিলে—“নিশ্চয়েই বিশ্বেশ্বৰ প্ৰভু সকলো ভক্তৰ বহুদিন ধৰি চিন্তা কৰা আৰু কামনা কৰা মনোৰথ অব্যর্থভাৱে পূৰ্ণ কৰে।”

Verse 57

सत्पथस्थिरवृतीनां दूरस्थोपि समीपगः । यस्मिन्प्रसन्नदृक्त्र्यक्षस्तं दविष्ठमपि ध्रुवम्

যিসকলৰ আচৰণ সত্যপথত স্থিৰ, তেওঁলোকৰ বাবে প্ৰভু দূৰত থাকিলেও ওচৰতে থাকে। যেতিয়া ত্ৰিনেত্ৰ প্ৰভু কৃপাদৃষ্টিৰে চায়, তেতিয়া অতি দুৰূহ বস্তুও নিশ্চিতভাৱে লাভ্য হয়।

Verse 58

सुनेदिष्ठं करोत्येव स्वयंवर्त्मोपदेशयन् । क्वाहं तत्र वने बालश्चिंताकुलितमानसः । क्व तापसः स यो मां वै सूदिश्येह चानयत्

তেওঁ নিজেই পথ শ্ৰেষ্ঠ কৰি তোলে, স্বয়ং মাৰ্গৰ উপদেশ দি। ‘মই ক’ত আছিলোঁ—সেই বনত এজন বালক, চিন্তাৰে ব্যাকুল মন—আৰু ক’ত সেই তপস্বী, যিয়ে মোক সঠিক দিশ দেখুৱাই ইয়ালৈ আনিলে!’

Verse 59

खेलोयमस्य त्र्यक्षस्य यस्य भक्तस्य कुत्रचित् । न दुर्लभतरं किंचिदहो क्वाहं क्व काशिका

এই ত্ৰিনেত্ৰ প্ৰভুৰ লীলা: যি তেওঁৰ ভক্ত, তাৰ বাবে ক’তো একোৱেই অতি দুৰ্লভ নহয়। আহা—মই ক’ত আছিলোঁ, আৰু এই কাশিকা (কাশী) ক’ত!

Verse 60

नाराधितो मया शंभुः प्राक्तने जन्मनि क्वचित् । शरीरित्वानुमानेन ज्ञातमेतदसंशयम्

‘কোনো পূৰ্বজন্মত মই শম্ভুৰ আৰাধনা কৰা নাছিলোঁ।’ দেহধাৰী অৱস্থাৰ (আৰু সীমাবদ্ধতাৰ) পৰা অনুমান কৰি এই কথা মই নিঃসন্দেহে জানিলোঁ।

Verse 61

अस्मिञ्जन्मनि बालत्वान्न चैवाराधितः स्फुटम् । प्रत्यक्षमेव मे वैतत्कुतोनुग्रहधीर्मयि

এই জন্মতেই, বাল্যাৱস্থাৰ কাৰণে মই তাঁক স্পষ্টভাৱে আৰাধনা কৰিব নোৱাৰিলোঁ। এই কথা মোৰ চকুৰ আগতেই প্ৰকাশ—তেন্তে মোৰ ওপৰত দিৱ্য অনুগ্ৰহৰ ভাব কেনেকৈ যোগ্য হ’ব?

Verse 62

आज्ञातं गुरुभक्तिर्मे हेतुः शंभुप्रसादने । ययेहानुगृहीतोस्मि विश्वेशेन कृपालुना

এতিয়া মই বুজিলোঁ: মোৰ গুৰুভক্তিয়েই শম্ভুৰ প্ৰসন্নতাৰ কাৰণ; সেইদ্বাৰাই কৰুণাময় বিশ্বেশ্বৰে ইয়াত মোক অনুগ্ৰহ কৰিছে।

Verse 63

अथवा कारणापेक्षस्त्र्यक्षस्त्वितरदेववत् । रंकमप्यनुगृह्णाति केवलं कारणं कृपा

নচেৎ—অন্য দেৱতাসকলৰ দৰে যিসকলে কোনো নিমিত্ত বিচাৰে—ত্ৰিনয়ন প্ৰভুৱেও ৰংকমকো অনুগ্ৰহ কৰে। সত্য কাৰণ একমাত্ৰ কৃপাই।

Verse 64

यदि नो मय्यनुक्रोशः कथं तापससंगतिः । तद्रूपेण स्वयं शंभुरानिनायेह मां ध्रुवम्

যদি মোৰ ওপৰত দয়া নাথাকিলেহেঁতেন, তেন্তে সেই তপস্বীৰ সঙ্গ মোৰ কেনেকৈ হ’ল? সেই ৰূপতেই শম্ভুৱে নিজেই নিশ্চয় মোক ইয়ালৈ আনিলে।

Verse 65

न दानानि न वै यज्ञा न तपांसि व्रतानि च । शंभोः प्रसादहेतूनि कारणं तत्कृपैव हि

না দান, না যজ্ঞ, না তপস্যা, না ব্ৰত—এইবোৰ শম্ভুৰ প্ৰসন্নতাৰ সত্য হেতু নহয়। সেই অনুগ্ৰহৰ কাৰণ নিশ্চিতভাৱে কেৱল তেওঁৰ কৃপাই।

Verse 66

दयामपि तदा कुर्यादसौ विश्वेश्वरः पराम् । यदाश्रुत्युक्तमध्वानं सद्भिः क्षुण्णं न संत्यजेत्

তেতিয়া বিশ্বেশ্বৰ পৰম দয়া প্ৰদান কৰে—যেতিয়া মানুহে শাস্ত্ৰবাণীয়ে নিৰ্দেশিত, সৎজনসকলে পদচিহ্নিত কৰা পথ ত্যাগ নকৰে।

Verse 67

अनुक्रोशं समर्थ्येति स त्वाष्ट्रः र्शाभवं शुचिः । संस्थाप्य लिंगमीशस्याराधयत्स्वस्थमानसः

অনুকম্পা লাভৰ সংকল্প কৰি, ঋশা-জন্মা সেই শুচি ত্বাষ্ট্ৰে ঈশ্বৰ-লিঙ্গ স্থাপন কৰি, শান্তচিত্তে ঈশৰক আৰাধনা কৰিলে।

Verse 68

आनीय पुष्पसंभारमार्तवं काननाद्बहु । स्नात्वाभ्यर्चयतीशानं कंदमूलफलाशनः

কাননৰ পৰা ঋতুকালীন বহু ফুল সংগ্ৰহ কৰি, স্নান কৰি, কন্দ-মূল আৰু ফল আহাৰ কৰি, তেওঁ ঈশানক পূজা কৰিছিল।

Verse 69

इत्थं त्वष्टृतनूजस्य लिंगाराधनचेतसः । त्रिहायनात्प्रसन्नोभूत्तस्येशः करुणानिधिः

এইদৰে ত্বষ্টৃ-পুত্ৰে লিঙ্গ-আৰাধনাত মন নিবদ্ধ কৰি থাকিল; তিনি বছৰৰ পাছত কৰুণানিধি ঈশ্বৰ তেওঁৰ ওপৰত প্ৰসন্ন হ’ল।

Verse 70

तस्मादेव हि लिंगाच्च प्रादुर्भूय भवोऽब्रवीत् । वरं वरय रे त्वाष्ट्र दृढभक्त्यानया तव

সেই লিঙ্গৰ পৰাই ভৱ প্ৰাদুৰ্ভূত হৈ ক’লে: “হে ত্বাষ্ট্ৰ, বৰ বাছি লোৱা; তোমাৰ এই দৃঢ় ভক্তিত মই সন্তুষ্ট।”

Verse 71

प्रसन्नोस्मि भृशं बाल गुर्वर्थकृतचेतसः । गुरुणा गुरुपत्न्या च गुर्वपत्यद्वयेन च

হে বালক, মই অতি প্ৰসন্ন; কিয়নো তোৰ মন গুৰুৰ কল্যাণ-সেৱাত নিবিষ্ট—গুৰু, গুৰুপত্নী আৰু গুৰুৰ দুয়ো সন্তানকো যথোচিত সন্মান কৰিছ।

Verse 72

यथार्थितं तथा कर्तुं ते सामर्थ्यं भविष्यति

তই যি দৰে প্ৰাৰ্থনা কৰিছ, সেইদৰে সম্পন্ন কৰিবলৈ তোৰ সামৰ্থ্য হব।

Verse 73

अन्यान्वरांश्च ते दद्यां त्वाष्ट्र तुष्टस्त्वदर्चया । ताञ्शृणुष्व महाभाग लिंगस्यास्याद्भुतश्रियः

হে ত্বাষ্ট্ৰ, তোৰ পূজাৰে মই সন্তুষ্ট; সেয়ে তোক আন আন বৰো দিম। হে মহাভাগ, এই লিঙ্গৰ আশ্চৰ্য শ্ৰী-শোভা শুন।

Verse 74

त्वं सुवर्णादिधातूनां दारूणां दृषदामपि । मणीनामपिरत्नानां पुष्पाणामपि वाससाम्

তই সোণ আদি ধাতু, কাঠ আৰু শিল-পাথৰো; মণি আৰু অতি-মূল্য ৰত্ন; আৰু ফুল আৰু বস্ত্ৰৰো জ্ঞানী/অধিপতি হবি।

Verse 75

कर्पूरादिसुगंधीनां द्रव्याणामप्यपामपि । कंदमूलफलानां च द्रव्याणामपि च त्वचाम्

তই কৰ্পূৰ আদি সুগন্ধি দ্ৰব্য, পানীসমূহো; আৰু কন্দ-মূল-ফল; লগতে বাকল/চামৰাৰ পৰা উৎপন্ন দ্ৰব্যসমূহৰ ওপৰতো অধিকার/জ্ঞান লাভ কৰিবি।

Verse 76

सर्वेषां वस्तुजातानां कर्तुं कर्म प्रवेत्स्यसि । यस्य यस्य रुचिर्यत्र सद्म देवालयादिषु

তুমি সকলো প্ৰকাৰ বস্তু-জাত আৰু কৰ্ম সম্পাদন কৰিবলৈ সক্ষম হ’বা। যাৰ য’ত যি ৰুচি—গৃহ, দেৱালয় আদি—তুমি সেই ইচ্ছা অনুসাৰে তাতেই গঢ়ি তুলিব পাৰিবা।

Verse 77

तस्य तस्येह तुष्ट्यै त्वं तथा कर्तुं प्रवेत्स्यसि । सर्वनेपथ्यरचनाः सर्वाः सूपस्य संस्कृतीः

ইয়াত প্ৰতিজনৰ সন্তুষ্টিৰ বাবে তুমি ঠিক সেই ধৰণেই সকলো বস্তু গঢ়িবলৈ সক্ষম হ’বা। সকলো সাজ-সজ্জা, উপকৰণ-ব্যৱস্থা, আৰু আহাৰ-পানীয়ৰ ৰন্ধন-প্ৰস্তুতিৰ সকলো সূক্ষ্ম সংস্কাৰ তুমি জানিবা।

Verse 78

सर्वाणि शिल्पकार्याणि तौर्यत्रिकमथापि च । सर्वं ज्ञास्यसि कर्तुं त्वं द्वितीय इव पद्मभूः

তুমি সকলো শিল্পকাৰ্য আৰু তৌৰ্যত্রিক—তিনিধৰণৰ সঙ্গীত-কলা—তেও নিপুণ হ’বা। সকলো কাম কৰিবলৈ তুমি জানিবা, যেন দ্বিতীয় পদ্মভূ ব্ৰহ্মাই।

Verse 79

नानाविधानि यंत्राणि नानायुधविधानकम् । जलाशयानां रचनाः सुदुर्गरचनास्तथा

তুমি নানাবিধ যন্ত্রৰ নক্সা, নানাৰূপ অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ নিৰ্মাণৰ বিধি, জলাশয় আৰু জলকাৰ্যৰ ৰচনা, আৰু তদ্ৰূপ সুদৃঢ় দুৰ্গ-নির্মাণো জানিবা।

Verse 80

तादृक्कर्तुं पुरा वेत्सि यादृङ्नान्योऽधियास्यति । कलाजातं हि सर्वं त्वमवयास्यसि मे वरात्

যি ধৰণৰ কৰ্ম তুমি আগতেই সম্পন্ন কৰিব জানিবা, তেনে কৰ্ম আন কেও ভাবিবও নোৱাৰিব। মোৰ বৰদানত তুমি সকলো কলাৰ সমগ্ৰতাক সম্পূৰ্ণৰূপে আয়ত্ত কৰিবা।

Verse 81

सर्वेंद्रजालिकी विद्या त्वदधीना भविष्यति । सर्वकर्मसु कौशल्यं सर्वबुद्धिवरिष्ठताम्

হে বৰ, ইন্দ্ৰজাল-সম মায়াময় সকলো বিদ্যা তোমাৰ অধীন হ’ব। সকলো কৰ্মত তুমি কৌশল লাভ কৰিবা, আৰু বুদ্ধিৰ সৰ্বোচ্চ উৎকৃষ্টতা প্ৰাপ্ত হ’ব।

Verse 82

सर्वेषां च मनोवृत्तिं त्वं ज्ञास्यसि वरान्मम । किं बहूक्तेन यत्स्वर्गे यत्पाताले यदत्र च

মোৰ বৰদানে তুমি সকলো জীৱৰ মনোবৃত্তি জানিব পাৰিবা। অধিক ক’বলৈ কি আছে? স্বৰ্গত যি আছে, পাতালত যি আছে, আৰু ইয়াত যি আছে—সেই সকলো তুমি বুজি ল’ব।

Verse 83

अतिलोकोत्तरं कर्म तत्सर्वं वेत्स्यसि स्वयम्

যি কৰ্ম সাধাৰণ লোকসমূহৰ সীমাৰ ওপৰলৈ, অতিলোকোত্তৰ—সেই সকলো তুমি নিজে নিজে জানিব পাৰিবা।

Verse 84

विश्वेषां विश्वकर्माणि विश्वेषु भुवनेषु च । यतो ज्ञास्यसि तन्नाम विश्वकर्मेति तेऽनघ

হে অনঘ, তুমি সকলো জীৱৰ কৰ্ম, সকলো লোক আৰু ভুবনত জানিব পাৰিবা; সেই কাৰণেই তোমাৰ নাম ‘বিশ্বকৰ্মা’ হ’ব।

Verse 85

अपरः को वरो देयस्तव तं प्रार्थयाश्वहो । तवादेयं न मे किंचिल्लिंगार्चनरतस्य हि

তোমাক আৰু কোন বৰ দিয়া উচিত? তৎক্ষণাৎ প্ৰাৰ্থনা কৰা। লিঙ্গ-অৰ্চনত ৰত ভক্তৰ বাবে মোৰ ওচৰত অদেয় একো নাই।

Verse 86

अन्यत्रापि हि यो लिंगं समर्चयति सन्मतिः । तस्यापि वांछितं देयं किंपुनर्योविकाशिकम्

অন্য স্থানতো যি সৎবুদ্ধিসম্পন্ন জনে বিধিপূৰ্বক লিঙ্গৰ পূজা কৰে, তেঁও ইচ্ছিত বৰ লাভ কৰিবই লাগে—তেনে হলে কাশীত পূজা কৰোঁতাজনৰ কথা কিমান অধিক।

Verse 87

येन काश्यां समभ्यर्चि येन काश्यां प्रतिष्ठितम् । येन काश्यां स्तुतं लिंगं स मे रूपाय दर्पणः

যিজনে কাশীত পূজা কৰিলে, যিজনে কাশীত লিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে, আৰু যিজনে কাশীত লিঙ্গৰ স্তৱন কৰিলে—সেইজন মোৰ নিজ ৰূপৰ দৰ্পণ।

Verse 88

तत्त्वं स्वच्छोसि मुकुरो मम नेत्रत्रयस्य हि । काश्यां लिंगार्चनात्त्वाष्ट्र वरं वरय सुव्रत

সত্যই তুমি মোৰ ত্ৰিনেত্ৰৰ বাবে নিৰ্মল দৰ্পণ। হে ত্বাষ্ট্ৰ (বিশ্বকৰ্মা), কাশীত লিঙ্গাৰ্চনা কৰি বৰ বাছি লোৱা—হে উত্তম ব্ৰতধাৰী।

Verse 89

काश्यां यो राजधान्यां मे हित्वा मामन्यमर्चयेत् । स वराकोल्पधीर्मुष्टोऽल्पतुष्टिर्मुक्तिवर्जितः

মোৰ ৰাজধানী কাশীত যি মোক ত্যাগ কৰি আনক পূজা কৰে, সি দুখনীয়—অল্পবুদ্ধি, কৃপণ, অলপতে সন্তুষ্ট, আৰু মুক্তিৰ পৰা বঞ্চিত।

Verse 90

तदानंदवनेह्यत्र समर्च्योहं मुमुक्षुभिः । द्रुहिणोपेंद्रचंद्रेंद्रैरिहान्यो न समर्च्यते

সেয়ে, ইয়াত আনন্দবনত মুক্তিকামীসকলে কেৱল মোকেই সমাৰ্চনা কৰিব লাগে। ইয়াত ব্ৰহ্মা, বিষ্ণু, সোম আৰু ইন্দ্ৰেও আন কাকো পূজা নকৰে।

Verse 91

यथानंदवनं प्राप्य त्वं मामर्चितवानसि । तथान्ये पुण्यकर्माणो मामभ्यर्च्यैव मामिताः

যেনেকৈ তুমি আনন্দবনলৈ গৈ মোক পূজা-অৰ্চনা কৰিছিলা, তেনেকৈ আন পুণ্যকৰ্মীসকলেও কেৱল মোৰ আৰাধনাৰে মোকেই লাভ কৰিছে।

Verse 92

अनुग्राह्योऽसि नितरां ततो वरय दुर्लभम् । श्राणितं तदवैहि त्वं वद मा चिरयस्व भोः

তুমি মোৰ অনুগ্ৰহৰ অতি যোগ্য; সেয়ে এক দুষ্প্ৰাপ্য বৰ বাছি লোৱা। জানি থোৱা, সেয়া দান কৰা হৈছে—কোৱা, হে প্ৰিয়, দেৰী নকৰিবা।

Verse 93

विश्वकर्मोवाच । इदं यत्स्थापितं लिंगं मयाज्ञेनापि शंकर । तल्लिंगमन्येप्याराध्य संतु समृद्धिभाजनम्

বিশ্বকৰ্মাই ক’লে: হে শংকৰ, এই লিঙ্গটো মই অজ্ঞতাতো তোমাৰ আজ্ঞাৰে স্থাপন কৰিছিলোঁ। আন লোকসকলেও সেই লিঙ্গৰ আৰাধনা কৰি সমৃদ্ধিৰ ভাগী হওক।

Verse 94

अन्यच्च नाथ प्रार्थ्योसि तच्च विश्राणयिष्यसि । मया विनिर्मापयिता स्वं प्रासादं कदा भवान्

আৰু এটা কথা, হে নাথ, তোমাক প্ৰাৰ্থনা কৰোঁ—সেয়াও দান কৰিবা। মই নিৰ্মাণ কৰিম, তোমাৰ নিজ প্ৰাসাদ-মন্দিৰ কেতিয়া তুমি গঢ়াবা?

Verse 95

देवदेव उवाच । एवमस्तु यदुक्तं ते तव लिंगसमर्चकाः । समृद्धिभाजनं वै स्युः स्युश्च निर्वाणदीक्षिताः

দেৱদেৱে ক’লে: তই কোৱা মতে তেনেই হওক। তোমাৰ লিঙ্গৰ সমৰ্চকসকল নিশ্চয় সমৃদ্ধিৰ ভাগী হ’ব আৰু নিৰ্বাণৰ দীক্ষা লাভ কৰিব।

Verse 96

यदा च राजा भविता दिवोदासो विधेर्वरात् । तदा मे वचनात्तात प्रासादं मे विधास्यति

যেতিয়া বিধাতা ব্ৰহ্মাৰ বৰদানত ৰজা দিবোদাস উদয় হ’ব, তেতিয়া, হে প্ৰিয়, মোৰ বাক্য অনুসৰি সি মোৰ বাবে এক প্ৰাসাদ-সদৃশ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰাব।

Verse 97

नवीकृत्य पुनः काशी निर्विष्टा तेन भूभुजा । गणेशमायया राज्यात्परिनिर्विण्णचेतसा

পুনৰায় কাশী নৱীকৰণ কৰি সেই ভূভুজাই তাত বাস স্থাপন কৰিলে; আৰু গণেশৰ দিৱ্য মায়াৰ প্ৰভাৱত তাৰ চিত্ত ৰাজ্য-ভোগৰ পৰা সম্পূৰ্ণ বৈৰাগ্য লাভ কৰিলে।

Verse 98

विष्णोः सदुपदेशाच्च मामेव शरणं गतः । निर्वाणलक्ष्मीः प्राप्तेह हित्वा राज्यश्रियं चलाम्

বিষ্ণুৰ সদুপদেশত সি কেৱল মোৰেই শৰণ ল’লে; চঞ্চল ৰাজ্যশ্ৰী ত্যাগ কৰি সি ইয়াতেই নিৰ্বাণৰ লক্ষ্মী—মুক্তিৰ সৌভাগ্য লাভ কৰিলে।

Verse 99

विश्वकर्मन्व्रज गुरोः शासनाय यतस्व च । गुरुभक्तिकृतो यस्मान्मद्भक्ता नात्र संशयः

হে বিশ্বকৰ্মা, গুৰুৰ শাসন পালন কৰিবলৈ যোৱা আৰু যত্ন কৰা; কিয়নো গুৰুভক্তিৰে গঢ়া জন নিশ্চয়েই মোৰ ভক্ত—ইয়াত সন্দেহ নাই।

Verse 100

ये गुरुं चावमन्यंते तेवमान्या मयाप्यहो । तस्माद्गुरूपदिष्टं हि कुरु शिष्यसमीहितम्

যিসকলে গুৰুক অৱমাননা কৰে, হায়, সিহঁতক মইয়ো তুচ্ছ জ্ঞান কৰোঁ; সেয়ে গুৰুৱে যি উপদেশ দিছে, সেইমতে কৰ—শিষ্যধৰ্ম অনুসাৰে যি কৰ্তব্য, তাক সম্পন্ন কৰ।

Verse 110

ममार्च्यमविमुक्ताख्यं ततो देवि ममा ख्यकम् । विश्वनाथेति विश्वस्मिन्प्रथितं विश्वसौख्यदम्

মোৰ আৰাধ্য স্বৰূপ ‘অবিমুক্ত’ নামে খ্যাত; আৰু তাৰ পাছত, হে দেবী, মোৰ প্ৰসিদ্ধ নাম ‘বিশ্বনাথ’ সমগ্ৰ জগতত প্ৰথিত, যি সকলোকে মঙ্গল-সুখ দান কৰে।

Verse 120

काश्यां स्वलीलया देवि तिर्यग्योनिजुषामपि । ददामि चांते तत्स्थानं यत्र यांति न याज्ञिकाः

কাশীত, হে দেবী, মোৰ নিজ দিৱ্য লীলাৰে মই তিৰ্যক যোনিত জন্ম লোৱা সত্ত্বসকলকো অন্তত এনে অৱস্থা/ধাম দান কৰোঁ, য’ত যাজ্ঞিক কৰ্মকাণ্ডীসকলেও নাযায়।

Verse 125

चतुर्दशानां लिंगानां श्रुत्वाख्यानानि सत्तमः । चतुर्दश सुलोकेषु पूजां प्राप्स्यत्यनुत्तमाम्

চৌদহ লিঙ্গৰ পবিত্ৰ আখ্যান শুনি, সৎজনৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ মানুহে চৌদহ শুভ লোকত অনুত্তম সন্মান আৰু পূজা লাভ কৰিব।