Adhyaya 28

Verse 1

उमोवाच । किंचित्प्रष्टुमना नाथ स्वसंदेहापनुत्तये । वद खेदो यदि न ते त्रिकालज्ञानकोविद

উমা ক’লে: হে নাথ, মোৰ সন্দেহ দূৰ কৰিবলৈ মই অলপ সুধিব বিচাৰোঁ। যদি তোমাৰ কষ্ট নহয়, তেন্তে কোৱা—হে ত্ৰিকাল-জ্ঞানত কুশলী প্ৰভু।

Verse 2

तदा भगीरथो राजा क्व क्व भागीरथी तदा । यदा विष्णुस्तपस्तेपे चक्रपुष्करिणी तटे

সেই সময়ত ৰজা ভগীৰথ ক’ত আছিল, আৰু ভাগীৰথী (গঙ্গা) তেতিয়া ক’ত আছিল—যেতিয়া বিষ্ণুৱে চক্ৰ-পুষ্কৰিণীৰ তীৰত তপস্যা কৰিছিল?

Verse 3

शिव उवाच । संदेहोऽत्र न कर्तव्यो विशालाक्षि सदामले । श्रुतौ स्मृतौ पुराणेषु कालत्रयमुदीर्यते

শিৱে ক’লে: হে বিশাল-নয়না, সদা নিৰ্মলা, ইয়াত কেতিয়াও সন্দেহ নকৰিবা। শ্ৰুতি, স্মৃতি আৰু পুৰাণসমূহত ত্ৰিকালৰ বৰ্ণনা কোৱা হৈছে।

Verse 4

भूतं भावि भवच्चापि संशयं मा वृथा कृथाः । इत्युक्त्वा पुनराहेशो गंगामाहात्म्यमुत्तमम्

অতীত, ভবিষ্যৎ আৰু বৰ্তমান—এই সকলো বিষয়ে বৃথা সন্দেহ নকৰিবা। এইদৰে কৈ প্ৰভুৱে পুনৰ গঙ্গাৰ উত্তম মাহাত্ম্য বৰ্ণনা কৰিলে।

Verse 5

अगस्त्य उवाच । पार्वतीनंदन पुनर्द्युनद्याः परितो वद । महिमोक्तो हरौ यद्वद्देवदेवेन वै तदा

অগস্ত্য ক’লে: হে পাৰ্বতীনন্দন, দ্যুনদী গঙ্গাৰ বিষয়ে পুনৰ বিস্তাৰে কোৱা—সেই সময়ত দেৱদেৱে হৰিক যিদৰে তাইৰ মহিমা ক’লে।

Verse 6

स्कंद उवाच । मुनऽत्र मैत्रावरुणे यथा देवेन भाषितम् । शुणु त्रिपथगामिन्या माहात्म्यं पातकापहम्

স্কন্দ ক’লে: হে মৈত্ৰাৱৰুণ মুনি (অগস্ত্য), ইয়াত শোনা—ত্ৰিপথগামিনী গঙ্গাৰ পাপহৰ মাহাত্ম্য, যিদৰে প্ৰভুৱে নিজে ক’লে।

Verse 7

त्रिस्रोतसं समासाद्य सकृत्पिंडान्ददाति यः । उद्धृताः पितरस्तेन भवांभोधेस्तिलोदकैः

যি জনে ত্ৰিস্ৰোতসা গঙ্গালৈ গৈ একবাৰো পিণ্ড দান কৰে, তিলজল তৰ্পণসহ সেই কৰ্মে তাৰ পিতৃগণ সংসাৰ-সাগৰৰ পৰা উদ্ধাৰ পায়।

Verse 8

यावंतश्च तिला मर्त्यैर्गृहीता पितृकर्मणि । तावद्वर्षसहस्राणि पितरः स्वर्गवासिनः

মৰ্ত্যলোকে পিতৃকৰ্মত যিমান তিল গ্ৰহণ কৰি অৰ্পণ কৰা হয়, সিমান হাজাৰ হাজাৰ বছৰ পিতৃসকল স্বৰ্গত বাস কৰে।

Verse 9

देवाः सपितरो यस्माद्गंगायां सर्वदा स्थिताः । आवाहनं विसर्गं च तेषां तत्र ततो नहि

যিহেতু দেৱতাসকল পিতৃসকলৰ সৈতে সদায় গংগাতেই অৱস্থিত, সেয়ে তাত তেওঁলোকক আহ্বান বা বিসৰ্জন কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই।

Verse 10

पितृवंशे मृता ये च मातृवंशे तथैव च । गुरु श्वशुर बंधूनां ये चान्ये बांधवा मृताः

পিতৃবংশত যিসকল মৃত্যু হৈছে আৰু মাতৃবংশতো তেনেদৰে; লগতে গুৰু, শ্বশুৰ, আত্মীয়-স্বজন আৰু আন সকলো বাঁধৱ যিসকল প্ৰয়াত—সকলোৱে (ইয়াত) অন্তৰ্ভুক্ত।

Verse 11

अजातदंता ये केचिद्ये च गर्भे प्रपीडिताः । अग्निविद्युच्चोरहता व्याघ्रदंष्ट्रिभिरेव च

যিসকলৰ দাঁত ওলোৱাৰ আগতেই মৃত্যু হ’ল, যিসকল গৰ্ভতে পীড়িত হৈ নাশ হ’ল; অগ্নি, বিদ্যুৎ বা চোৰৰ হাতত নিহত, আৰু বাঘৰ দন্তে বিদীৰ্ণ—সকলোকেই স্মৰণ কৰিব লাগে।

Verse 12

उद्बंधन मृता ये च पतिता आत्मघातकाः । आत्मविक्रयिणश्चोरा ये तथाऽयाज्ययाजकाः

যিসকল ফাঁস ল’ই মৰা গ’ল, যিসকল পতিত, যিসকল আত্মঘাতী; যিসকল নিজকে বিক্ৰী কৰিলে, চোৰ, আৰু যিসকল অযাজ্য যজ্ঞত যাজক হ’ল—সকলোৱে (ইয়াত) গণ্য।

Verse 13

रसविक्रयिणो ये च ये चान्ये पापरोगिणः । अग्निदा गरदाश्चैव गोघ्नाश्चैव स्ववंशजाः

যিসকলে মদ্য-ৰস বিক্ৰী কৰে, আৰু আন যিসকল পাপ-ৰোগে পীড়িত; অগ্নিদাতা, বিষদাতা, আৰু গোহন্তা—নিজ বংশতে জন্মিলেও—সকলো ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত।

Verse 14

असिपत्रवने ये च कुंभीपाके च ये गताः । रौरवेप्यंधतामिस्रे कालसूत्रे च ये गताः

যিসকলে অসিপত্ৰবন আৰু কুম্ভীপাকলৈ গৈছে, আৰু যিসকলে ৰৌৰৱ, অন্ধতামিস্ৰ আৰু কালসূত্ৰলৈ গৈছে—তেওঁলোকো ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত।

Verse 15

जात्यंतरसहस्रेषु भ्राम्यंते ये स्वकर्मभिः । ये तु पक्षिमृगादीनां कीटवृक्षादि वीरुधाम्

নিজ কৰ্মৰ বশে যিসকলে হাজাৰ হাজাৰ অন্য জন্মত ঘূৰি ফুৰে; যিসকলে পক্ষী-মৃগ আদি যোনিত প্ৰৱেশ কৰিছে, আৰু যিসকলে কীট, গছ আৰু লতা-গছনি হৈ পৰিছে—সকলো ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত।

Verse 16

योनिं गतास्त्वसंख्याताः संख्यातानामशोभनाः । प्रापिता यमलोकं तु सुघोरैर्यमकिंकरैः

অসংখ্য জীৱ নানা যোনিত প্ৰৱেশ কৰিছে—গণনাৰ মাজতো অশোভন; আৰু তেওঁলোকক অতি ভয়ংকৰ যমকিঙ্কৰে যমলোকলৈ টানি লৈ গৈছে।

Verse 17

येऽबांधवा बांधवा वा येऽन्यजन्मनि बांधवाः । येपि चाज्ञातनामानो ये चापुत्राः स्वगोत्रजाः

অবাঁধৱ হওক বা বাঁধৱ, অথবা অন্য জন্মত বাঁধৱ আছিল; যিসকলৰ নাম অজ্ঞাত, আৰু নিজ গোত্ৰৰ যিসকল পুত্ৰবিহীন হৈ মৃত্যুবৰণ কৰিলে—সকলো ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত।

Verse 18

विषेण च मृता वै ये ये वै शृंगिभिराहताः । कृतघ्नाश्च गुरुघ्नाश्च ये च मित्रद्रुहस्तथा

যিসকল বিষেৰে মৰে, যিসকল শিঙীয়া পশুৰ আঘাতে নিহত হয়, কৃতঘ্ন, গুৰুহন্তা, আৰু যিসকল বন্ধুৰ প্ৰতি দ্ৰোহ কৰে—তেওঁলোকো ইয়াত (কাশীৰ পবিত্ৰ ক্ৰিয়াৰে উদ্ধাৰৰ প্ৰসঙ্গত) উল্লেখিত।

Verse 19

स्त्री बालघातका ये च ये च विश्वासघातकाः । असत्यहिंसानिरता सदा पापरताश्च ये

যিসকল নাৰী আৰু শিশুহন্তা, যিসকল বিশ্বাসঘাতক, যিসকল মিছা আৰু হিংসাত আসক্ত, আৰু যিসকল সদায় পাপত ৰত—তেওঁলোকো (কাশী-সম্পর্কিত উদ্ধাৰকাৰী ক্ৰিয়াৰ উপদেশত) অন্তৰ্ভুক্ত।

Verse 20

अश्वविक्रयिणो ये च परद्रव्यहराश्च ये । अनाथाः कृपणा दीना मानुष्यं प्राप्तुमक्षमाः

যিসকল ঘোঁৰা বিক্ৰী কৰে, যিসকল পৰধন হৰণ কৰে, আৰু যিসকল অনাথ, কৃপণ, দীন হৈ পতিত—মানৱ অৱস্থা পুনৰ লাভ কৰিবলৈ অক্ষম—তেওঁলোকো (এই শুদ্ধিকৰ ক্ৰিয়াৰ বিষয়) বুলি গণ্য।

Verse 21

तर्पिता जाह्नवीतोयैर्नरेण विधिना सकृत् । प्रयांति स्वर्गतिं तेपि स्वर्गिणो मुक्तिमाप्नुयुः

যদি কোনো নৰে বিধি অনুসাৰে জাহ্নৱী (গঙ্গা)ৰ জলেৰে তৰ্পণ একবাৰো কৰি তেওঁলোকক তৃপ্ত কৰে, তেন্তে তেওঁলোকো স্বৰ্গগতি লাভ কৰে; আৰু স্বৰ্গত উপনীত হৈ শেষত মুক্তিও লাভ কৰিব পাৰে।

Verse 22

एतान्मंत्रान्समुच्चार्य यः कुर्यात्पितृतर्पणम् । श्राद्धं पिंडप्रदानं च स विधिज्ञ इहोच्यते

যি জনে এই মন্ত্ৰসমূহ সমুচ্চাৰণ কৰি পিতৃতৰ্পণ কৰে, আৰু লগতে শ্রাদ্ধ আৰু পিণ্ডপ্ৰদানো সম্পন্ন কৰে—তেওঁক ইয়াত বিধিজ্ঞ বুলি কোৱা হয়।

Verse 23

कामप्रदानि तीर्थानि त्रैलोक्ये यानि कानिचित् । तानि सर्वाणि सेवंते काश्यामुत्तरवाहिनीम्

ত্ৰিলোকত যিমানেই কামনা-পূৰণকাৰী তীৰ্থ আছে, সেই সকলো যেন কাশীৰ উত্তৰবাহিনী গংগাক আশ্ৰয় কৰি সেৱা কৰে।

Verse 24

स्वःसिंधुः सर्वतः पुण्या ब्रह्महत्यापहारिणी । काश्यां विशेषतो विष्णो यत्र चोत्तरवाहिनी

স্বৰ্গীয় নদী গংগা সৰ্বত্ৰেই পবিত্ৰ আৰু ব্ৰাহ্মণ-হত্যাৰ পাপো হৰণ কৰে; কিন্তু কাশীত, হে বিষ্ণু, য’ত সি উত্তৰবাহিনী ৰূপে বয়, তাত বিশেষকৈ অধিক পবিত্ৰ।

Verse 25

गायंति गाथामेतां वै दैवर्षिपितरोगणाः । अपि दृग्गोचरा नः स्यात्काश्यामुत्तरवाहिनी

দেৱর্ষিসকলৰ সমূহ আৰু পিতৃগণৰ দল এই গাথাই গায়: “কাশীৰ উত্তৰবাহিনী গংগা আমাৰ চকুৰ আগত প্ৰকাশিত হওক।”

Verse 26

यत्रत्यामृतसंतृप्तास्तापत्रितयवर्जिताः । स्याम त्वमृतमेवाद्धा विश्वनाथप्रसादतः

তাত, সেই অমৃতত তৃপ্ত হৈ, ত্ৰিতাপৰ পৰা মুক্ত হৈ, বিশ্বনাথৰ প্ৰসাদে আমি নিশ্চয়েই—সঁচাকৈ—অমৰ হওঁ।

Verse 27

गंगैव केवला मुक्त्यै निर्णीता परितो हरे । अविमुक्ते विशेषेण ममाधिष्ठानगौरवात्

হে হৰি, গংগাকেই চাৰিওফালে মুক্তিৰ সোজা উপায় বুলি নিৰ্ণীত কৰা হৈছে; আৰু অৱিমুক্ত (কাশী)ত বিশেষকৈ—কাৰণ তাত মোৰ নিজ বাসস্থানৰ মহিমাৰ গৌৰৱ আছে।

Verse 28

ज्ञात्वा कलियुगं घोरं गंगाभक्तिः सुगोपिता । न विंदतिं जना गंगां मुक्तिमागैर्कदायिकाम्

কলিযুগৰ ভয়ংকৰ স্বভাৱ জানি গঙ্গাভক্তি সুগোপিত কৰা হ’ল; লোকসকলে মুক্তিৰ পথ দানকাৰিণী গঙ্গাক নাপায়।

Verse 29

अनेकजन्मनियुतं भ्राम्यमाणस्तु योनिषु । निर्वृतिं प्राप्नुयात्कोत्र जाह्नवीभजनं विना

অগণিত জন্ম ধৰি যোনিসমূহত ভ্ৰমি ফুৰি, জাহ্নৱী (গঙ্গা)ৰ ভজন-ভক্তি বিনা কোনে কেতিয়াও নিৰ্বৃতি লাভ কৰিব পাৰে?

Verse 30

नराणामल्पबुद्धीनामेनो विक्षिप्तचेतसाम् । गंगेव परमं विष्णो भेषजं भवरोगिणाम्

হে বিষ্ণু! অল্পবুদ্ধি, পাপে চিত্ত-বিক্ষিপ্ত নৰসকলৰ বাবে, সংসাৰ-ৰোগত পীড়িতসকলৰ পৰম ঔষধ কেৱল গঙ্গাই।

Verse 31

खंडस्फुटितसंस्कारं गंगातीरे करोति यः । मम लोके चिरं कालं तस्याक्षय सुखं हरे

হে হৰি! যি গঙ্গাতীৰত খণ্ড-স্ফুটিত বা অসম্পূৰ্ণ সংস্কাৰো সম্পন্ন কৰে, সি মোৰ লোকত দীঘল সময়লৈ অক্ষয় সুখ ভোগ কৰে।

Verse 32

गंतुमुद्दिश्य यो गंगां परार्थस्वार्थमेव वा । न गच्छति परं मोहात्स पतेत्पितृभिः सह

যি গঙ্গালৈ যাবলৈ—পৰাৰ্থে বা স্বাৰ্থে—যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে, কিন্তু মোহবশত নাযায়, সি নিজৰ পিতৃসকলৰ সৈতে পতিত হয়।

Verse 33

सर्वाणि येषां गांगेयैस्तोयैः कृत्यानि देहिनाम् । भूमिस्था अपि ते मर्त्या अमर्त्या एव वै हरे

হে হৰি! যিসকল দেহধাৰীজনৰ সকলো ক্ৰিয়া-কৰ্ম গঙ্গাৰ পবিত্ৰ জলে সম্পন্ন হয়, তেওঁলোকে পৃথিৱীত মর্ত্য হৈ থাকিলেও নিশ্চয়েই অমৃতসদৃশ।

Verse 34

चरमेपि वयोभागे स्वःसिंधुं यो निषेवते । कृत्वाप्येनांसि बहुशः सोपि यायाच्छुभां गतिम्

জীৱনৰ অন্তিম বয়সতো যি স্বৰ্গীয় সৰিতা গঙ্গাক আশ্ৰয় কৰি সেৱা কৰে, বহুবার পাপ কৰিলেও সি শোভন গতি লাভ কৰে।

Verse 35

यावदस्थि मनुष्याणां गंगातोयेषु तिष्ठति । तावदब्दसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते

যিমান দিন মানুহৰ অস্থি গঙ্গাৰ জলে অৱস্থিত থাকে, সিমানেই হাজাৰ হাজাৰ বছৰৰ বাবে সি স্বৰ্গলোকে সন্মানিত হয়।

Verse 36

विष्णुरुवाच । देवदेवजगन्नाथ जगतां हितकृत्प्रभो । कीकसं चेत्पतेद्दैवाद्दुर्वृत्तस्य दुरात्मनः

বিষ্ণুৱে ক’লে: হে দেবদেব, জগন্নাথ, জগতৰ হিতকাৰী প্ৰভু! যদি কোনো দুষ্টাচাৰী, দুষ্মনস্ক লোকৰ অস্থি দৈৱবশত তাত পৰে...

Verse 37

जले द्युनद्या निष्पापे कथं तस्य परा गतिः । अपमृत्यु विपन्नस्य तदीश विनिवेद्यताम्

পাপনাশিনী স্বৰ্গীয় সৰিতাৰ নিৰ্মল জলে থাকিলে তাৰ পৰম গতি কেনেকুৱা? আৰু যি অকালমৃত্যুত বিনষ্ট হৈছে—হে ঈশ্বৰ—সেয়াও কৃপা কৰি বুজাই দিয়া হওক।

Verse 38

महेश्वर उवाच । अत्रार्थे कथयिष्यामि पुरावृत्तमधोक्षज । शृणुष्वैकमना विष्णो वाहीकस्य द्विजन्मनः

মহেশ্বৰ ক’লে: “এই প্ৰসঙ্গত, হে অধোক্ষজ (বিষ্ণু), মই এক প্ৰাচীন বৃত্তান্ত ক’ম। হে বিষ্ণু, একাগ্ৰচিত্তে দ্বিজ ‘বাহীক’ৰ কাহিনী শুনা।”

Verse 39

पुरा कलिंगविषये द्विजो लवणविक्रयी । संध्यास्नानविहीनश्च वेदाक्षरविवर्जितः

পূৰ্বে কলিঙ্গ দেশত এজন দ্বিজ লৱণ বিক্ৰী কৰি জীৱিকা চলাইছিল। তেওঁ সন্ধ্যা-উপাসনা আৰু নিত্য স্নানবিধি নকৰিছিল, আৰু বেদৰ অক্ষৰোচ্চাৰণো ত্যাগ কৰিছিল।

Verse 40

वाहीको नामतो यज्ञसूत्रमात्रपरिग्रहः । परिग्रहश्च तस्यासीत्कौविंदी विधवा नवा

তেওঁৰ নাম আছিল বাহীক—যাৰ একমাত্ৰ ‘সম্পত্তি’ আছিল কেৱল যজ্ঞসূত্ৰ (উপবীত) মাত্ৰ। আৰু তেওঁৰ সংসাৰাসক্তি আছিল কৌবিন্দী বুনকৰ সমাজৰ এগৰাকী নবযৌৱনা বিধৱা।

Verse 41

दुर्भिक्षपीडितेनाथ वृषलीपतिना विना । प्राणाधारं तदा तेन देशाद्देशांतरं ययौ

তাৰ পাছত দুর্ভিক্ষে পীড়িত হৈ, আৰু বৃষলী-স্ত্ৰীৰ স্বামীৰ পৰা বিচ্ছিন্ন হৈ, কেৱল প্ৰাণধাৰণৰ আশ্ৰয় বিচাৰি তেওঁ দেশৰ পৰা দেশান্তৰলৈ গ’ল।

Verse 42

मध्येऽथ दंडकारण्यं क्षुत्क्षामः संगवर्जितः । व्याघ्रेण घातितस्तत्र नरमांसप्रियेण सः

পথত দণ্ডকাৰণ্যৰ মাজত, ক্ষুধাত কৃশ আৰু সঙ্গবিহীন হৈ, তেওঁ তাত নরমাংসপ্ৰিয় এটা বাঘৰ হাতে নিহত হ’ল।

Verse 43

तस्य वामपदं गृध्रो गृहीत्वोदपतत्ततः । मांसाशिनाऽन्य गृध्रेण तस्य युद्धमभूद्दिवि

এটা শগুণে তেওঁৰ বাওঁ ভৰিখন ধৰি ওপৰলৈ উৰি গ’ল। তেতিয়া আকাশত সেই শগুণ আৰু আন এটা মাংসভোজী শগুণৰ মাজত যুদ্ধ হ’ল।

Verse 44

गृध्रयोरामिषं गृध्न्वोः परस्परजयैषिणोः । अवापतत्पादगुल्फं कंकचंचुपुटात्तदा

যেতিয়া মাংসৰ লোভত আৰু ইজনে সিজনৰ ওপৰত জয়লাভৰ আশাত দুয়োটা শগুণে যুঁজিছিল, তেতিয়া কংক চৰাইৰ ঠোঁটৰ পৰা ভৰিৰ গাঁঠি আৰু ভৰিখন খহি পৰিল।

Verse 45

तस्य वाहीक विप्रस्य व्याघ्रव्यापादितस्य ह । मध्ये गंगं दैवयोगादपतद्द्वंद्वकारिणोः

বাঘৰ দ্বাৰা নিহত হোৱা সেই ব্ৰাহ্মণ বাহীকৰ ভৰিখন, দৈৱক্ৰমে, গংগাত পৰিল, ঠিক যেতিয়া চৰাই দুটা কাজিয়াত লিপ্ত আছিল।

Verse 46

यदैव हतवान्द्वीपी तं वाहीकमरण्यगम् । तस्मिन्नेव क्षणे बद्धः स पाशैः क्रूरकिंकरैः

যি মুহূৰ্তত বাঘটোৱে অৰণ্যত বাহীকক হত্যা কৰিলে, সেই একে মুহূৰ্ততে যমৰ নিষ্ঠুৰ সেৱকসকলে তেওঁক ৰছীৰে বান্ধি পেলালে।

Verse 47

कशाभिर्घातितोत्यंतमाराभिः परितोदितः । वमन्रुधिरमास्येन नीतस्तैः स यमाग्रतः

চাবুকেৰে বেয়াকৈ প্ৰহাৰ কৰা আৰু চাৰিওফালৰ পৰা জোঙা অস্ত্ৰৰে খুঁচি থকা, মুখৰ পৰা তেজ বমি কৰা অৱস্থাত, তেওঁক যমৰ সন্মুখলৈ লৈ যোৱা হ’ল।

Verse 48

आपृच्छि धर्मराजेन चित्रगुप्तोथ मापते । धर्माधर्मं विचार्यास्य कथयाशु द्विजन्मनः

তেতিয়া ধৰ্মৰাজ যমে চিত্ৰগুপ্তক সুধিলে: “হে প্ৰভু, এই দ্বিজৰ ধৰ্ম-অধৰ্ম শীঘ্ৰে বিচাৰ কৰি মোক কোৱা।”

Verse 49

वैवस्वतेन पृष्टोथ चित्रगुप्तो विचित्रधीः । सर्वदा सर्वजंतूनां वेदिता सर्वकर्मणाम्

ৱৈৱস্বত (যম) এ সুধিলে, বিচিত্ৰ বুদ্ধিৰ চিত্ৰগুপ্ত—যি সদায় সকলো জীৱ আৰু সকলো কৰ্মৰ জ্ঞাতা—কথা ক’বলৈ উদ্যত হ’ল।

Verse 50

जगाद यमुनाबंधुं वाहीकस्य द्विजन्मनः । जन्मकर्मदिनारभ्य दुर्वृत्तस्य शुभेतरम्

তেওঁ যমুনাৰ বান্ধৱ যমক সেই বাহীক দ্বিজৰ কথা ক’লে: জন্ম-সংস্কাৰৰ দিনৰ পৰা সেই দুষ্টাচাৰী মানুহৰ আচৰণ বৰ্ণনা কৰিলে—শুভ অতি সামান্য, অশুভেই অধিক।

Verse 51

चित्रगुप्त उवाच । गर्भाधानादिकं कर्म प्राक्कृतं नास्य केनचित् । जातकर्मकृतं नास्य पित्राऽज्ञानवता हरे

চিত্ৰগুপ্ত ক’লে: “হে হৰি, গৰ্ভাধান আদি গৰ্ভ-পূৰ্ব সংস্কাৰসমূহ তাৰ বাবে কোনোবাই নকৰিলে। অজ্ঞ পিতৃয়ে তাৰ জাতকৰ্মো নকৰিলে।”

Verse 52

गर्भैनः शमने हेतुः समस्तायुः सुखप्रदम् । एकादशेह्नि नामास्य न कृतं विधिपूर्वकम्

সেই সংস্কাৰ গৰ্ভ-সম্পৰ্কীয় পাপ শান্ত কৰাৰ হেতু আৰু সমগ্ৰ আয়ু জুৰি সুখদায়ক; তথাপি একাদশ দিনত তাৰ নামকৰণ বিধিমতে নকৰিলে।

Verse 53

ख्यातः स्याद्येन विधिना सर्वत्र विधिपावनम् । नाकार्षीन्निर्गमं चास्य चतुर्थे मासि मंदधीः

যি বিধিৰে সৰ্বত্ৰ শাস্ত্ৰীয় নিয়মে পবিত্ৰতা আৰু প্ৰতিষ্ঠা লাভ হয়, সেই মন্দবুদ্ধি অভিভাৱকে চতুৰ্থ মাহত শিশুৰ ‘নিৰ্গমন’ সংস্কাৰো নকৰিলে।

Verse 54

जनकः शुभतिथ्यादौ विदेशगमनापहम् । षष्ठेऽन्नप्राशनंमासि न कृतं विधिपूर्वकम्

শুভ তিথি আদি সময়ত—বিদেশগমন নাশক বুলি কোৱা সেই ক্ৰিয়া—তথাপি পিতৃয়ে ষষ্ঠ মাহত অন্নপ্ৰাশন সংস্কাৰ বিধিপূৰ্বক নকৰিলে।

Verse 55

सर्वदा मिष्टमश्नाति कर्मणा येन भास्करे । न चूडाकरणं चास्य कृतमब्दे यथाकुलम्

হে ভাস্কৰ! যি কৰ্মে সদায় মিঠা আহাৰ ভোগৰ আশীৰ্বাদ হয়, সেই কৰ্ম থাকিলেও, কুলাচাৰ অনুসাৰে যথোচিত বছৰত তাৰ চূড়াকৰণ (মুণ্ডন)ো নকৰা হ’ল।

Verse 56

कर्मणा येन केशाः स्युः स्निग्धाः कुसुमवर्षिणः । नाकारि कर्णवेधोस्य जनित्रा समये शुभे

যি কৰ্মে কেশ স্নিগ্ধ আৰু পুষ্পবৃষ্টি সদৃশ মঙ্গলদায়ক হয়, সেই সংস্কাৰ থাকিলেও, শুভ সময়ত পিতৃ-মাতৃয়ে তাৰ কৰ্ণৱেধ (কান ফুটোৱা) নকৰিলে।

Verse 57

सुवर्णग्राहिणौ येन कर्णौ स्यातां च सुश्रुती । मौंजीबंधोप्यभूदस्य व्यतीतेब्देऽष्टमे हरे । ब्रह्मचर्याभिवृद्ध्यै यो ब्रह्मग्रहणहेतुकः

যি সংস্কাৰে কৰ্ণ দুটা সোণৰ অলংকাৰ গ্ৰহণযোগ্য হয় আৰু সুশ্ৰুতি—সু-শ্ৰৱণ তথা সদুপদেশলাভ—হয়। হে হৰি! তাৰ মৌঞ্জীবন্ধ (মুঞ্জা-মেখলা বন্ধন) অষ্টম বছৰ পাৰ হোৱাৰ পাছতহে হ’ল—ব্ৰহ্মচৰ্য বৃদ্ধি আৰু ব্ৰহ্মগ্ৰহণ, অৰ্থাৎ বৈদিক শিক্ষালাভৰ কাৰণস্বৰূপ।

Verse 58

मौंजीमोक्षणवार्तापि कृता नास्य जनुःकृता । गार्हस्थ्यं प्राप्यते यस्मात्कर्मणोऽनंतरं वरम्

মৌঞ্জী-মোচনৰ বিধি সম্পন্ন হ’ল বুলি কেৱল সংবাদ মাত্ৰ থাকিলেও—যদিও তেওঁ আাশ্ৰম-ধৰ্ম যথাৰীতি পালন নকৰিলে—সেই কৰ্মৰ অনন্তৰেই তেওঁ পৰৱৰ্তী উত্তম অৱস্থা, অৰ্থাৎ গাৰ্হস্থ্য আশ্ৰম, লাভ কৰিলে।

Verse 59

यथाकथंचिदूढाऽथ पत्नी त्यक्तकुलाध्वगा । वृषलीपतिना तेन परदारापहारिणा

তাৰ পাছত কোনো মতে তেওঁ এগৰাকী পত্নী গ্ৰহণ কৰিলে—যি নিজ কুলৰ ধৰ্ম-মাৰ্গ ত্যাগ কৰি ঘূৰি ফুৰা আছিল; আৰু তেওঁ, বৃষলী (নীচজন্মা) স্ত্ৰীৰ পতি হৈ, পৰস্ত্ৰী হৰণকাৰী হৈ পৰিল।

Verse 60

आरभ्य पंचमाद्वर्षात्परस्वस्यापहारकः । अभूदेष दुराचारो दुरोदरपरायणः

পঞ্চম বছৰৰ পৰা তেওঁ পৰধন অপহৰণকাৰী হৈ উঠিল; এই ব্যক্তি দুঃআচাৰী হৈ পৰিল আৰু জুৱাৰ আসক্তিত পৰায়ণ হ’ল।

Verse 61

रुमायां वसताऽनेन हतागौरेकवार्षिकी । एकदा दृढदंडेन लिहंती लवणं मृता

ৰুমাত বাস কৰোঁতে তেওঁ একবছৰীয়া গাই হত্যা কৰিলে; এবাৰ লৱণ চাটি আছিলোঁতে, কঠোৰ দণ্ডে আঘাত পোৱাত সি মৰিল।

Verse 62

जननीं पादपातेन बहुशोऽसावताडयत् । कदाचिदपि नो वाक्यं पितुः कृतमनेन वै

তেওঁ নিজৰ জননীক পাদাঘাতে বহুবার প্ৰহাৰ কৰিছিল; আৰু সত্যই, তেওঁ কেতিয়াও—এবাৰো—পিতৃৰ বাক্য পালন নকৰিলে।

Verse 64

धत्तूरकरवीरादि बहुधोपविषाणि च । क्रीडाकलहमात्रेण भक्षयच्चैष दुर्मतिः

এই দুষ্টবুদ্ধি মানুহে কেৱল শিশুসুলভ খেল-ঝগড়াৰ বাবেই ধত্তূৰ, কৰবীৰ আদি নানা উপবিষো খাই পেলাইছিল।

Verse 65

दग्धोसावग्निना सौरे श्वभिश्च कवलीकृतः । शृंगिभिः परितः प्रोतो विषाणाग्रैरसौ बहु

তেওঁ ভয়ংকৰ অগ্নিত দগ্ধ হ’ল, কুকুৰে ফালি খাই পেলালে, আৰু শিঙাল জন্তুবোৰে শিঙৰ আগৰে চাৰিওফালে বাৰে বাৰে বিদ্ধ কৰিলে।

Verse 66

दंदशूकैर्भृशं दष्टो दुष्टः शिष्टैर्विगर्हितः । काष्ठेष्टलोष्टैः पापिष्ठः कृतानिष्टः सदात्मनः

সাপবোৰে তেওঁক ভীষণভাৱে দংশন কৰিলে; তেওঁ নীচ আৰু শিষ্টসকলৰ দ্বাৰা নিন্দিত। সদায় সজ্জনক অনিষ্ট কৰা এই মহাপাপী কাঠ, ভঙা হাঁড়িৰ টুকুৰা আৰু মাটিৰ ঢেলাৰে প্ৰহৃত হ’ল।

Verse 67

आस्फालितं शिरोनेनासकृच्चापि दुरात्मना । यदर्च्यते सदा सद्भिरुत्तमांगमनेकधा

সেই দুষ্ট আত্মাই বাৰে বাৰে নিজৰ মূৰ—সজ্জনসকলে সদায় নানা প্ৰকাৰে পূজা কৰা সেই উত্তম অঙ্গ—আকৌ আকৌ আছাড় মাৰিলে।

Verse 68

असौ हि ब्राह्मणो मंदो गायत्रीमपिवेदन । कामतो मत्स्यमांसानि जग्धान्येतेन दुर्धिया

এই মন্দবুদ্ধি ব্ৰাহ্মণে গায়ত্ৰীও নাজানিছিল; আৰু কামনাৰ বশ হৈ, দুষ্ট বোধেৰে তেওঁ মাছ আৰু মাংস ভক্ষণ কৰিছিল।

Verse 69

आत्मार्थं पायसमसौ पर्यपाक्षीदनेकधा । लाक्षालवणमांसानां सपयोदधिसर्पिषाम्

নিজ স্বাৰ্থ সিদ্ধিৰ বাবে সি নানা প্ৰকাৰৰে পায়স (খীৰ) ৰান্ধিছিল; লগতে লাক্ষা, লৱণ, মাংস, আৰু দুধ, দধি, ঘৃতো যোগ কৰিছিল।

Verse 70

विषलोहायुधानां च दासीगोवाजिनामपि । विक्रेताऽसौ सदा मूढस्तथा वै केशचर्मणाम्

সেই মোহগ্ৰস্ত জনে সদায় বিষ আৰু লোহাৰ অস্ত্ৰ বিক্ৰী কৰিছিল; দাসী, গৰু আৰু ঘোঁৰাৰো বেপাৰ কৰিছিল, তদুপৰি চুলি আৰু চামৰাৰো।

Verse 71

शूद्रान्न परिपुष्टांगः पर्वण्यहनि मैथुनी । पराङ्मुखो दैवपित्र्यकर्मण्येष दुरात्मवान्

শূদ্ৰৰ পৰা পোৱা অন্নে দেহ পুষ্ট কৰি, সি পৰ্ব-উৎসৱ আৰু পবিত্ৰ দিনতো মৈথুনত লিপ্ত হৈছিল; আৰু দেৱ-পিতৃৰ কৰ্ম (যজ্ঞ-শ্ৰাদ্ধ)ৰ পৰা মুখ ঘূৰাই থাকিছিল—এই দুষ্টচিত্ত জন।

Verse 72

पक्षिणो घातितानेन मृगाश्चापि परः शतम् । अकारण द्रुमच्छेदी सदा निर्दयमानसः

তেওঁৰ দ্বাৰা পক্ষীহঁত নিহত হৈছিল, আৰু মৃগো—এশৰো অধিক; অকাৰণে গছ কাটি পেলাইছিল, সদায় নিৰ্দয় মন লৈ।

Verse 74

अदत्तदानः पिशुनः शिश्नोदरपरायणः । किं बहूक्तेन रविज साक्षात्पातक मूर्तिमान्

সি দান নকৰা, পৰনিন্দুক, আৰু কাম-উদৰৰ লালসাতেই নিমগ্ন আছিল। অধিক কিবা ক’ম, হে ৰবিপুত্ৰ! সি যেন সাক্ষাৎ পাপৰ মূৰ্তিমান ৰূপ।

Verse 75

रौरवेप्यंधतामिस्रे कुंभीपाकेऽतिरौरवे । कालसूत्रे कृमिभुजि पूयशोणितकर्दमे

ৰৌৰৱ, অন্ধতামিস্ৰ, কুম্ভীপাক আৰু অতিৰৌৰৱত; কালসূত্ৰ, কৃমিভোজী আৰু পূয়-শোণিতৰ কাদাত—

Verse 76

असिपत्रवने घोरे यंत्रपीडे सुदंष्ट्रके । अधोमुखे पूतिगंधे विष्ठागर्त्तेष्वभोजने

—ভয়ংকৰ অসিপত্ৰবনত, যন্ত্ৰপীড়াত, সুদংশ্ট্ৰকত; অধোমুখত, দুৰ্গন্ধময় লোকত আৰু অভোজনৰ বিষ্ঠাগৰ্ত্তত—

Verse 77

सूचीभेद्येऽथ संदंशे लालापे क्षुरधारके । प्रत्येकं नरके त्वेष पात्यतां कल्पसंख्यया

—সূচীভেদ্য, তাৰ পাছত সন্দংশ, লালাপ আৰু ক্ষুৰধাৰকত—প্ৰত্যেক নৰকত একে একে, কল্পসংখ্যা পৰ্যন্ত তাক নিক্ষেপ কৰা হওক।

Verse 78

धर्मराजः समाकर्ण्य चित्रगुप्तमुखादिति । निर्भर्त्स्य तं दुराचारं किंकरानादिदेश ह

চিত্ৰগুপ্তৰ মুখৰ পৰা এই কথা শুনি ধৰ্মৰাজে সেই দুঃআচাৰীজনক তিৰস্কাৰ কৰিলে আৰু তাৰ পাছত নিজৰ কিঙ্কৰসকলক আদেশ দিলে।

Verse 79

भ्रू संज्ञया हृतैर्नीतः स बद्ध्वा निरयालयम् । आक्रंदरावो यत्रोच्चैः पापिनां रोमहर्षणः

ভ্ৰূৰ এক সংকেততেই তাক ধৰি নিয়া হ’ল, বান্ধি নৰকালয়লৈ লৈ যোৱা হ’ল—য’ত পাপীসকলৰ উচ্চ ক্ৰন্দন-ৰাৱ শুনিলে ৰোমাঞ্চ জাগে।

Verse 80

ईश्वर उवाच । यातनास्वतितीव्रासु वाहीके संस्थिते तदा । तत्कालपुण्यफलदे गाङ्गेयांभसि निर्मले

ঈশ্বৰে ক’লে: যেতিয়া বাহীক অতি তীব্ৰ যাতনাত অৱস্থিত আছিল, তেতিয়াই গঙ্গাৰ নিৰ্মল জল প্ৰকাশ পালে, যি তৎক্ষণাৎ পুণ্যফল দান কৰে।

Verse 81

पतितं तद्धि गृध्रास्याद्वाहीकस्य द्विजन्मनः । हरे विमानं तत्कालमापन्नं सुरसद्मतः

সেই মুহূর্ততে দ্বিজ বাহীকৰ গৃধ্ৰমুখ অৱস্থা (দুঃখ) খসিল; আৰু দেৱলোকৰ নিবাসৰ পৰা হৰিৰ বিমান তৎক্ষণাৎ আহি উপস্থিত হ’ল।

Verse 82

घंटावलंबितं दिव्यं दिव्यस्त्रीशतसंकुलम् । आरुह्य देवयानं स दिव्यवेषधरो द्विजः

ঘণ্টাৰে অলংকৃত সেই দিব্য দেৱযান, শত শত দিব্য নাৰীৰে পৰিপূৰ্ণ আছিল। দিব্য বস্ত্ৰধাৰী সেই দ্বিজ তাত আৰোহণ কৰিলে।

Verse 83

वीज्यमानोऽप्सरोवृंदैर्दिव्यगंधानुलेपनः । जगाम स्वर्गभुवनं गंगास्थिपतनाद्धरे

অপ্সৰাগণৰ দলে দলে পাখা দিয়া আৰু দিব্য সুগন্ধিৰে লেপিত হৈ, হে হৰি, গঙ্গাত অস্থি পতনৰ ফলত সি স্বৰ্গলোকলৈ গ’ল।

Verse 84

स्कंद उवाच । वस्तुशक्तिविचारोयमद्भुतः कोपि कुंभज । द्रवरूपेण काप्येषा शक्तिः सादाशिवी परा

স্কন্দে ক’লে: হে কুম্ভজ! বাস্তৱতাত নিহিত শক্তিৰ এই বিচাৰ অতি আশ্চৰ্য। দ্ৰৱৰূপে ই সঁচাকৈ সদাশিৱৰ পৰম শক্তি।

Verse 85

करुणामृतपूर्णेन देवदेवेन शंभुना । एषा प्रवर्तिता गंगा जगदुद्धरणाय वै

কৰুণাৰ অমৃতৰে পৰিপূৰ্ণ দেৱদেৱ শম্ভুৱে এই গংগাক জগতৰ উদ্ধাৰ আৰু ত্ৰাণৰ নিমিত্তে প্ৰবাহিত কৰিলে।

Verse 86

यथान्याः सरितो लोके वारिपूर्णाः सहस्रशः । तथैषानानुमंतव्या सद्भिस्त्रिपथगामिनी

যদিও জগতত পানীৰে পূৰ্ণ সহস্ৰ সহস্ৰ আন নদী আছে, তথাপি ত্ৰিপথগামিনী এই গংগাক সদ্ভক্তসকলে সাধাৰণ নদীৰ দৰে নাভাবিব।

Verse 87

श्रुत्यक्षराणि निश्चित्य कारुण्याच्छंभुना मुने । निर्मिता तद्द्रवैरेषा गंगा गंगाधरेण वै

হে মুনি, কৰুণাবশত শম্ভুৱে শ্ৰুতিৰ অক্ষৰসমূহ নিৰ্ণয় কৰি, সেই অক্ষৰৰ দ্ৰৱ-সাৰৰে এই গংগাক গঢ়িলে—গংগাধৰ স্বয়ং।

Verse 88

योगोपनिषदामेतं सारमाकृष्य शंकरः । कृपया सर्वजंतूनां चकार सरितां वराम्

শংকৰে যোগোপনিষদসমূহৰ এই সাৰ আহৰণ কৰি, সকলো জীৱৰ প্ৰতি কৃপা কৰি, নদীসমূহৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠ এই সৰিতাক সৃষ্টি কৰিলে।

Verse 89

अकलानिधयो रात्र्यो विपुष्पाश्चैव पादपाः । यथा तथैव ते देशा यत्र नास्त्यमरापगा

যেনে কলাবিহীন ৰাতি আৰু ফুলবিহীন গছ, তেনেদৰে সেই দেশসমূহো, য’ত অমৰাপগা—গংগা—নাই।

Verse 90

अनयाः संपदो यद्वन्मखा यद्वददक्षिणाः । तद्वद्देशा दिशः सर्वा हीना गंगांभसा हरे

হে হৰ! যেনে সঠিক ব্যৱহাৰ নোহোৱা সম্পদ আৰু দক্ষিণাবিহীন যজ্ঞ নিষ্ফল, তেনেদৰে গঙ্গাৰ জল নাথাকিলে সকলো দেশ আৰু সকলো দিশাই হীন হৈ পৰে।

Verse 91

व्योमांगणमनर्कं च नक्तेऽदीपं यथा गृहम । अवेदा ब्राह्मणा यद्वद्गंगाहीनास्तथा दिशः

যেনে সূৰ্য নাথাকিলে আকাশ নিৰানন্দ, ৰাতি দীপ নাথাকিলে ঘৰ অনর্থক, আৰু বেদ নাথাকিলে ব্রাহ্মণৰ গৌৰৱ ক্ষীণ হয়—তেনেদৰে গঙ্গাবিহীন দিশাসমূহ দৰিদ্ৰ হয়।

Verse 92

चांद्रायणसहस्रं तु यः कुर्याद्देहशोधनम् । गंगामृतं पिबेद्यस्तु तयोर्गंगाबुपोऽधिकः

যি হাজাৰ চাঁদ্ৰায়ণ ব্ৰত কৰি দেহ শোধন কৰে, সি দেহশুদ্ধি পায়; কিন্তু যি গঙ্গাৰ অমৃতসম জল পান কৰে, তাক সেই দুয়োটাতকৈও অধিক পুণ্যবান বুলি ঘোষণা কৰা হৈছে।

Verse 93

पादेनैकेन यस्तिष्ठेत्सहस्रं शरदां शतम् । अब्दं गंगांबुपो यस्तु तयोर्गंगांबुपोऽधिकः

যদি কোনোবাই এক পায়ে থিয় হৈ থাকে—হাজাৰ গুণে শত শৰৎকাল পৰ্যন্ত—তথাপি; কিন্তু যি এক বছৰ গঙ্গাজল পান কৰে, তাক সেই দুয়োটাতকৈও অধিক পুণ্যবান বুলি ঘোষণা কৰা হৈছে।

Verse 94

अवाक्छिराः प्रलंबेद्यः शतसंवत्सरान्नरः । भीष्मसूवालुकातल्पशयस्तस्माद्वरो हरे

যদি কোনো মানুহে এশ বছৰ উল্টাকৈ ওলমি থাকে, বা ভয়ংকৰ বালিৰ শয্যাত শুই থাকে, তথাপি—হে হৰ! সেই তপস্যাতকৈও শ্ৰেষ্ঠ বুলি গঙ্গাৰ কৃপা গণ্য কৰা হৈছে।

Verse 95

पापतापाभितप्तानां भूतानामिह जाह्ववी । पापतापहरा यद्वद्गंगा नान्यत्तथा कलौ

পাপৰ দাহে ইয়াত দগ্ধ হোৱা প্ৰাণীৰ বাবে জাহ্নৱী পাপ-তাপ হৰণকাৰিণী; কলিযুগত গঙ্গাৰ দৰে আন একো নাই।

Verse 96

तार्क्ष्यवीक्षणमात्रेण फणिनौ निर्विषा यथा । निष्प्रभाणि तथेनांसि भागीरथ्यवलोकनात्

যেনেকৈ গৰুড়ৰ কেৱল দৃষ্টিত সাপ বিষহীন হয়, তেনেকৈ ভাগীৰথীৰ দৰ্শনমাত্ৰে পাপসমূহ নিস্প্ৰভ হৈ পৰে।

Verse 97

गंगातटोद्भवां मृत्स्नां यो मौलौ बिभृयान्नरः । बिभर्ति सोऽर्कबिंबं वै तमोनाशाय निश्चितम्

যি নৰে গঙ্গাতটত জন্মা মাটি মূৰত ধাৰে, সি অন্ধকাৰ নাশৰ নিমিত্তে নিশ্চিতভাৱে সূৰ্যবিম্ব ধাৰণ কৰা যেন।

Verse 98

व्यसनैरभिभूतस्य धनहीनस्य पापिनः । गंगैव केवलं तस्य गतिरुक्ता न चान्यथा

ব্যসনে দমিত, ধনহীন আৰু পাপীজনৰ বাবে গঙ্গাই কেৱল গতি আৰু আশ্ৰয় বুলি কোৱা হৈছে; অন্যথা নহয়।

Verse 99

श्रुताभिलषिता दृष्टा स्पृष्टा पीताऽवगाहिता । पुंसां वंशद्वयं गंगा तारयेन्नात्र संशयः

গঙ্গাৰ কথা শুনা, আকাঙ্ক্ষা কৰা, দেখা, স্পৰ্শ কৰা, জল পান কৰা বা স্নানাৰ্থে তাত প্ৰৱেশ কৰা—ইয়াৰ দ্বাৰা গঙ্গাই পুৰুষৰ দুয়ো বংশ (পিতৃ-মাতৃ) উদ্ধাৰ কৰে; সন্দেহ নাই।

Verse 100

कीर्तनाद्दर्शनात्स्पर्शाद्गंगापानावगाहनात् । दशोत्तरगुणा ज्ञेया पुण्यापुण्यर्द्धिनाशयोः

গংগাৰ কীৰ্তন, দৰ্শন, স্পৰ্শ, আৰু গংগাজল পান কৰি তাত স্নান-অৱগাহন কৰিলে—জানিবা, পুণ্য বৃদ্ধি আৰু পাপ নাশ দশগুণতকৈও অধিক হয়।

Verse 110

ब्रह्मलोकस्तु लोकानां सर्वेषामुत्तमो यथा । सरितां सरसां वापि वरिष्ठा जाह्नवी तथा

যেনেকৈ সকলো লোকৰ মাজত ব্ৰহ্মলোক সৰ্বোত্তম, তেনেকৈ নদীসমূহ আৰু সৰোবৰসমূহৰ মাজতো জাহ্নৱী (গংগা) সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ।

Verse 120

ज्ञात्वाज्ञात्वा च गंगायां यः पंचत्वमवाप्नुयात् । अनात्मघाती स्वर्गी स्यान्नरकान्स न पश्यति

জানিও নাজানিও, যি কোনো ব্যক্তি গংগাত পঞ্চত্ব (মৃত্যু) লাভ কৰে—যদি সি আত্মঘাতী নহয়—তেনে ব্যক্তি স্বৰ্গগামী হয় আৰু নৰকসমূহ নেদেখে।

Verse 124

यावंति तस्या लोमानि मुने तत्संततेरपि । तावद्वर्षसहस्राणि स स्वर्गसुखभुग्भवेत्

হে মুনি, তেঁওৰ দেহত যিমান লোম আছে—আৰু তেঁওৰ সন্ততিৰ দেহতো তেনেকৈ—সিমান হাজাৰ হাজাৰ বছৰ সি স্বৰ্গীয় সুখ ভোগ কৰে।