Adhyaya 37

Verse 1

व्यास उवाच । ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे प्रत्यूचुः पवनात्मजम् । अधुना सफलं जन्म जीवितं च सुजीवितम्

ব্যাসদেৱে ক’লে: তাৰ পাছত সেই সকলো ব্ৰাহ্মণে পৱনপুত্ৰক উত্তৰ দিলে: “এতিয়া আমাৰ জন্ম সফল হ’ল আৰু আমাৰ জীৱন সাৰ্থক হ’ল।”

Verse 2

अद्य नो मोढलोकानां धन्यो धर्मश्च वै गृहाः । धन्या च सकला पृथ्वी यज्ञधर्मा ह्यनेकशः

আজি আমাৰ মোধবাসীসকলৰ বাবে ধৰ্ম ধন্য আৰু আমাৰ গৃহবোৰো ধন্য। সমগ্ৰ পৃথিৱী ধন্য, কিয়নো ইয়াত যজ্ঞ আৰু ধৰ্মীয় কৰ্তব্যসমূহ অনেক ধৰণে পালন কৰা হয়।

Verse 3

नमः श्रीराम भक्ताय अक्षविध्वंसनाय च । नमो रक्षःपुरीदाहकारिणे वज्रधारिणे

শ্ৰীৰামৰ ভক্ত আৰু অক্ষৰ বিনাশকাৰীক নমস্কাৰ। ৰাক্ষসৰ নগৰী দহনকাৰী আৰু বজ্ৰৰ দৰে শক্তি ধাৰণ কৰাজজনক নমস্কাৰ।

Verse 4

जानकीहृदयत्राणकारिणे करुणात्मने । सीताविरह तप्तस्य श्रीरामस्य प्रियाय च

জানকীৰ হৃদয়ক আশ্ৰয় দান কৰা কৰুণাময়জনলৈ নমস্কাৰ; আৰু সীতাবিৰহে দগ্ধ শ্ৰীৰামৰ অতি প্ৰিয়জনলৈও নমস্কাৰ।

Verse 5

नमोऽस्तु ते महावीर रक्षास्मान्मज्जतः क्षितौ । नमो ब्राह्मणदेवाय वायुपुत्राय ते नमः

হে মহাবীৰ, তোমালৈ নমস্কাৰ—পৃথিৱীত ডুবি যোৱা আমাক ৰক্ষা কৰা। ব্ৰাহ্মণদেৱতালৈ নমস্কাৰ; হে বায়ুপুত্ৰ, তোমালৈ নমস্কাৰ।

Verse 6

नमोऽस्तु राम भक्ताय गोब्राह्मणहिताय च । नमोस्तु रुद्ररूपाय कृष्णवक्त्राय ते तमः

শ্ৰীৰামভক্তলৈ নমস্কাৰ, আৰু গোৱঁ আৰু ব্ৰাহ্মণৰ হিতকাৰীলৈও নমস্কাৰ। ৰুদ্ৰৰূপধাৰী, কৃষ্ণমুখীজনলৈ নমস্কাৰ—তোমালৈ নমস্কাৰ।

Verse 7

अंजनीसूनवे नित्यं सर्वव्याधिहराय च । नागयज्ञोपवीताय प्रबलाय नमोऽस्तु ते

হে অঞ্জনীসূত, সদায় তোমালৈ নমস্কাৰ, সকলো ব্যাধি হৰণকাৰীলৈও। হে প্ৰবল, যিজনে নাগক যজ্ঞোপবীতৰ দৰে ধাৰণ কৰে, তোমালৈ নমস্কাৰ।

Verse 8

स्वयं समुद्रतीर्णाय सेतुबंधनकारिणे

নিজে সমুদ্ৰ পাৰ হোৱা আৰু সেতুবন্ধন কৰোৱা জনলৈ নমস্কাৰ।

Verse 9

व्यास उवाच । स्तोत्रेणैवामुना तुष्टो वायुपुत्रोऽब्रवीद्वचः । शृणुध्वं हि वरं विप्रा यद्वो मनसि रोचते

ব্যাসে ক’লে: এই স্তোত্ৰতেই সন্তুষ্ট হৈ বায়ুপুত্ৰে এই বাক্য ক’লে—“হে বিপ্ৰসকল, শুনা; তোমালোকৰ মনত যি ভাল লাগে, সেই বৰ বাছি লোৱা।”

Verse 10

विप्रा ऊचुः । यदि तुष्टोऽसि देवेश रामाज्ञापालक प्रभो । स्वरूपं दर्शयस्वाद्य लंकायां यत्कृतं हरे

বিপ্ৰসকলে ক’লে: “যদি তুমি সন্তুষ্ট হোৱা, হে দেবেশ! হে প্ৰভু, ৰামৰ আজ্ঞা পালনকাৰী! হে হৰি, আজি আমাক সেই ৰূপ দেখুওৱা, যি ৰূপে লংকাত কাৰ্য সম্পন্ন হৈছিল।”

Verse 11

तथा विध्वंसवाद्य त्वं राजानं पापकारिणम् । दुष्टं कुमारपालं हि आमं चैव न संशयः

“আৰু তেনেদৰে সেই পাপকর্মী ৰজাক—সেই দুষ্ট কুমাৰপালক—তাৰ সহায়-সঙ্গীসকলসহ ধ্বংস কৰা; ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।”

Verse 12

वृत्तिलोपफलं सद्यः प्राप्नुयात्त्वं तथा कुरु । प्रतीत्यर्थं महाबाहो किं विलंबं वदस्व नः

“তেওঁ যেন তৎক্ষণাৎ কুকর্মময় জীৱিকা লোপ পোৱাৰ ফল পায়—তুমি তেনেকৈ কৰা। হে মহাবাহো, নিশ্চিততাৰ বাবে কিয় বিলম্ব? আমাক এতিয়াই কোৱা আৰু দেখুওৱা।”

Verse 13

त्वयि चित्तेन दत्तेन स राजा पुण्यभाग्भवेत् । प्रत्यये दर्शिते वीर शासनं पालयिष्यति

“যদি সেই ৰজাৰ চিত্ত তোমাত অৰ্পিত হয়, তেন্তে সি পুণ্যৰ ভাগী হ’ব। হে বীৰ, নিশ্চিত প্ৰমাণ দেখুওৱা হ’লে সি ধৰ্মশাসন পালন কৰিব।”

Verse 14

त्रयीधर्म्मः पृथिव्यां तु विस्तारं प्रापयिष्यति । धर्मधीर महावीर स्वरूपं दर्शयस्व नः

তেতিয়া ত্ৰয়ী-বেদ-আশ্ৰিত ধৰ্ম পৃথিৱীত বিস্তাৰ লাভ কৰিব। হে ধৰ্মধীৰ, হে মহাবীৰ, আমাক তোমাৰ সত্য স্বৰূপ দৰ্শোৱা।

Verse 15

हनुमानुवाच । मत्स्वरूपं महाकायं न चक्षुर्विषयं कलौ । तेजोराशिमयं दिव्यमिति जानंतु वाडवाः

হনুমানে ক’লে: মোৰ সত্য স্বৰূপ মহাকায়; কলিযুগত ই সাধাৰণ দৃষ্টিৰ বিষয় নহয়। জ্ঞানীসকলে ইয়াক দিৱ্য তেজৰাশি-ময় বুলি জানক।

Verse 16

तथापि परया भक्त्या प्रसन्नोऽहं स्तवादिभिः । वसनांतरितं रूपं दर्शयिष्यामि पश्यत

তথাপি, তোমালোকৰ পৰম ভক্তি আৰু স্তৱ-স্তোত্ৰে প্ৰসন্ন হৈ, মই বস্ত্ৰে আৱৃত এক ৰূপ দেখুৱাম—চোৱা!

Verse 17

एवमुक्तास्तदा विप्राः सर्वकार्यसमुत्सुकाः । महारूपं महाकायं महापुच्छसमाकुलम्

এনেদৰে কোৱা হ’লে, সকলো কাৰ্য সিদ্ধিৰ বাবে উৎসুক বিপ্ৰসকলে এক মহাৰূপ, মহাকায় দৰ্শন কৰিলে—মহাপুচ্ছেৰে আৱৃত যেন।

Verse 18

दृष्ट्वा दिव्यस्वरूपं तं हनुमंतं जहर्षिरे । कथंचिद्धैर्यमालंब्य विप्राः प्रोचुः शनैः शनैः

হনুমানৰ সেই দিৱ্য সত্য স্বৰূপ দেখি তেওঁলোকে আনন্দিত হ’ল। তাৰ পাছত কষ্টে ধৈৰ্য ধৰি বিপ্ৰসকলে ধীৰে ধীৰে ক’লে।

Verse 19

यथोक्तं तु पुराणेषु तत्तथैव हि दृश्यते । उवाच स हि तान्सर्वांश्चक्षुः प्रच्छाद्य संस्थितान्

পুৰাণসমূহত যিদৰে কোৱা হৈছে, ঠিক তেনেদৰেই ইয়াত দেখা যায়। তেতিয়া তেওঁ চকু ঢাকি তাত থিয় হৈ থকা সকলোকে সম্বোধন কৰিলে।

Verse 20

फलानीमानि गृह्णीध्वं भक्षणार्थमृषीश्वराः । एभिस्तु भक्षितैर्विप्रा ह्यतितृप्तिर्भविष्यति

“এই ফলবোৰ লওক, হে ঋষিসকলৰ অধীশ্বৰসকল, ভক্ষণৰ বাবে। এইবোৰ খালে, হে ব্ৰাহ্মণসকল, নিশ্চয়েই তোমালোক অতি তৃপ্ত হ’বা।”

Verse 21

धर्मारण्यं विना वाद्य क्षुधा वः शाम्यति धुवम्

“ধর্মাৰণ্য ত্যাগ নকৰাকৈয়ে, নিশ্চয়কৈ, তোমালোকৰ ক্ষুধা শান্ত হ’ব।”

Verse 22

व्यास उवाच । क्षुधाक्रांतैस्तदा विप्रैः कृतं वै फलभक्षणम् । अमृतप्राशनमिव तृप्तिस्तेषामजायत

ব্যাসে ক’লে: তেতিয়া ক্ষুধাত ক্ৰান্ত ব্ৰাহ্মণসকলে ফল ভক্ষণ কৰিলে। তেওঁলোকৰ তৃপ্তি অমৃত পান কৰাৰ দৰে উদ্ভৱ হ’ল।

Verse 23

न तृषा नैव क्षुच्चैव विप्राः संक्लिष्टमानसाः । अभवन्सहसा राजन्विस्मयाविष्टचेतसः

সেই ব্ৰাহ্মণসকলৰ, যিসকলৰ মন আগতে ক্লিষ্ট আছিল, তৃষ্ণা নাছিল, ক্ষুধাও নাছিল। হে ৰাজন, হঠাতে তেওঁলোকৰ চিত্ত বিস্ময়ত নিমগ্ন হ’ল।

Verse 24

ततः प्राहांजनीपुत्रः संप्राप्ते हि कलौ द्विजाः । नागमिष्याम्यहं तत्र मुक्त्वा रामेश्वरं शिवम्

তেতিয়া অঞ্জনী-পুত্ৰে ক’লে: “হে দ্বিজসকল! কলিযুগ উপস্থিত হ’লে মই তাত নাযাম; ৰামেশ্বৰত অৱস্থিত শিৱক ত্যাগ কৰি নহয়।”

Verse 25

अभिज्ञानं मया दत्तं गृहीत्वा तत्र गच्छत । तथ्यमेतत्प्रतीयेत तस्य राज्ञो न संशयः

“মোৰে দিয়া পৰিচয়-চিহ্ন লৈ তাত যোৱা। তেতিয়া সেই ৰজাই এই সত্য মানি ল’ব—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।”

Verse 26

इत्युक्त्वा बाहुमुद्धृत्य भुजयोरुभयोरपि । पृथग्रोमाणि संगृह्य चकार पुटिकाद्वयम्

এইদৰে কৈ তেওঁ বাহু উঠালে; দুয়োটা বাহুৰ পৰা পৃথক পৃথক ৰোম সংগ্ৰহ কৰি দুটা সৰু পুটলি সাজিলে।

Verse 27

भूर्जपत्रेण संवेष्ट्य ते अदाद्विप्रकक्षयोः । वामे तु वामकक्षोत्थां दक्षिणोत्थां तु दक्षिणे

ভূৰ্জপত্ৰেৰে মেৰিয়াই তেওঁ সেয়া বিপ্ৰসকলৰ কক্ষত দিলে—বাওঁ কক্ষত বাওঁফালৰ, আৰু সোঁ কক্ষত সোঁফালৰ।

Verse 28

कामदां रामभक्तस्य अन्येषां क्षयकारिणीम् । उवाच च यदा राजा ब्रूते चिह्नं प्रदीयताम्

তেওঁ ক’লে—ই ৰামভক্তৰ বাবে কামনা-পূৰণকাৰী, কিন্তু আনসকলৰ বাবে ক্ষয়কাৰী। আৰু ক’লে: “ৰজাই সুধিলে এই চিহ্ন আগবঢ়াবা।”

Verse 29

तदा प्रदीयतां शीघ्रं वामकक्षोद्भवा पुटी । अथवा तस्य राज्ञस्तु द्वारे तु पुटिकां क्षिप

তেতিয়া শীঘ্ৰে বাওঁ কাষৰ তলৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা সেই সৰু পুটলি দিয়া; নতুবা সেই ৰজাৰ দুৱাৰমুখতেই পুটলিখন নিক্ষেপ কৰা।

Verse 30

ज्वालयति च तत्सैन्यं गृहं कोशं तथैव च । महिष्यः पुत्रकाः सर्वं ज्वलमानं भविष्यति

ই সেই সেনাবাহিনী, ঘৰসমূহ আৰু কোষাগাৰো জ্বলাই তুলিব; মহিষীসকল আৰু পুত্ৰসকল—সকলো জ্বলি উঠিব।

Verse 31

यदा तु वृत्तिं ग्रामांश्च वणिजानां बलिं तथा । पूर्वं स्थितं तु यत्किंचित्तत्तद्दास्यति वाडवाः

কিন্তু যেতিয়া (ৰজা) জীৱিকা-ভাতা, গাঁওসমূহ আৰু বণিকসকলৰ পৰা নিয়মিত বলি/কৰ প্ৰদান কৰে—পূৰ্বে যি স্থিৰ আছিল, হে ৱাডৱাঃ, ঠিক সেইটোৱেই দিব।

Verse 32

लिखित्वा निश्चयं कृत्वाप्यथ दद्यात्स पूर्ववत् । करसंपुटकं कृत्वा प्रणमेच्च यदा नृपः

লিখি থৈ আৰু সিদ্ধান্ত দৃঢ় কৰি, সি পূৰ্বৰ দৰে দান কৰিব; আৰু যেতিয়া ৰজা কৰজোড়ে ভক্তিভাৱে প্ৰণাম কৰে…

Verse 33

संप्राप्य च पुरा वृत्तिं रामदत्तां द्विजोत्तमाः । ततो दक्षिणकक्षास्थकेशानां पुटिका त्वियम्

হে দ্বিজোত্তমাসকল, পূৰ্বে ৰামদত্ত জীৱিকা-বৃত্তি লাভ কৰি, তাৰ পাছত (জানিবা) এই পুটলিখন সোঁ কাষৰ তলৰ কেশৰেই।

Verse 34

प्रक्षिप्यतां तदा सैन्यं पुरावच्च भविष्यति । गृहाणि च तथा कोशः पुत्रपौत्रादयस्तथा

তেতিয়া তাক তাতেই নিক্ষেপ কৰা হওক; সেনা পূৰ্বৰ দৰে হৈ উঠিব। তেনেদৰে ঘৰ-বাৰী, ধনভঁৰাল, আৰু পুত্ৰ-পৌত্ৰ আদি সকলোও পুনৰ স্থাপিত হ’ব।

Verse 35

वह्निना मुच्यमानास्ते दृश्यंते तत्क्षणादिति । श्रुत्वाऽमृतमयं वाक्यं हनुमंतोदितं परम्

“সেই মুহূৰ্ততে তেওঁলোক অগ্নিৰ পৰা মুক্ত হোৱা দেখা যায়!”—হনুমানে উচ্চাৰিত এই পৰম, অমৃতময় বাক্য শুনি…

Verse 36

अलभन्त मुदं विप्रा ननृतुः प्रजगुर्भृशम् । जयं चोदैरयन्केऽपि प्रहसन्ति परस्परम्

বিপ্ৰসকলে মহা আনন্দ লাভ কৰিলে; তেওঁলোকে নাচিলে আৰু জোৰে গালে। কিছুমানে “জয়!” বুলি ধ্বনি তুলিলে আৰু পৰস্পৰে হাঁহি উঠিল।

Verse 37

पुलकांकितसर्वाङ्गाः स्तुवन्ति च मुहुर्मुहुः । पुच्छं तस्य च संगृह्य चुचुंबुः केचिदुत्सुकाः

ৰোমাঞ্চে সৰ্বাঙ্গ কঁপিত হৈ তেওঁলোকে বাৰে বাৰে তেওঁৰ স্তৱ কৰিল। কিছুমান উৎসুক লোকে তেওঁৰ পুচ্ছ ধৰি চুম্বনো কৰিলে।

Verse 39

ततः प्रोवाच हनुमांस्त्रिरात्रं स्थीयतामिह । रामतीर्थस्य च फलं यथा प्राप्स्यथ वाडवाः

তাৰ পাছত হনুমানে ক’লে: “হে বাডৱাসকল, ইয়াত তিনিৰাতি থাকাঁ, যাতে তোমালোকে ৰামতীৰ্থৰ ফল লাভ কৰিবা।”

Verse 40

तथेत्युक्त्वाथ ते विप्रा ब्रह्मयज्ञं प्रचक्रिरे । ब्रह्मघोषेण महता तद्वनं बधिरं कृतम्

‘তথৈৱ’ বুলি কৈ সেই বিপ্ৰসকলে তেতিয়া ব্ৰহ্ম-যজ্ঞ আৰম্ভ কৰিলে। মহা ব্ৰহ্মঘোষ, অৰ্থাৎ বেদপাঠৰ গম্ভীৰ ধ্বনিয়ে সেই বনক যেন বধিৰ কৰি তুলিলে।

Verse 41

स्थित्वा त्रिरात्रं ते विप्रा गमने कृतबुद्धयः । रात्रौ हनुमतोऽग्रे त इदमूचुः सुभक्तितः

তিনিৰাতি থাকি সেই বিপ্ৰসকলে যাত্ৰাৰ সংকল্প কৰিলে। তাৰপিছত ৰাতিৰ সময়ত হনুমানৰ সন্মুখত থিয় হৈ গভীৰ ভক্তিৰে এই বাক্য ক’লে।

Verse 42

ब्राह्मणा ऊचुः । वयं प्रातर्गमिष्यामो धर्मारण्यं सुनिर्मलम् । न विस्मार्या वयं तात क्षम्यतां क्षम्यतामिति

ব্ৰাহ্মণসকলে ক’লে: “প্ৰভাতে আমি ধৰ্মাৰণ্য—অতি নিৰ্মল পবিত্ৰ বনলৈ যাম। হে প্ৰিয়, আমাক নেভুলিবা; ক্ষমা কৰা, ক্ষমা কৰা।”

Verse 43

ततो वायुसुतो राजन्पर्वतान्महतीं शिलाम् । बृहतीं च चतुःशालां दशयोजनमायतीम्

তেতিয়া, হে ৰাজন, বায়ুপুত্ৰে পৰ্বতৰ পৰা এক মহাশিলা আনিলে—বৃহৎ, চাৰিদিশে বিস্তৃত, দহ যোজন দীঘল।

Verse 44

आस्तीर्य प्राह तान्विप्राञ्छिलायां द्विजसत्तमाः । रक्ष्यमाणा मया विप्राः शयीध्वं विगतज्वराः

শিলাখন বিছাই তেওঁ তাত থকা বিপ্ৰসকলক ক’লে: “হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল! মোৰ ৰক্ষাত, হে ব্ৰাহ্মণসকল, নিৰ্ভয়ে শুই পৰক; জ্বৰ-ভয় নাথাকক।”

Verse 45

इति श्रुत्वा ततः सर्वे निद्रामापुः सुखप्रदाम् । एवं ते कृतकृत्यास्तु भूत्वा सुप्ता निशामुखे

এই কথা শুনি সকলোৱে সুখদায়িনী নিদ্ৰালৈ গ’ল। এইদৰে কৰ্তব্য সম্পন্ন কৰি, ৰাত্ৰিৰ আৰম্ভণিতে তেওঁলোকে শুই পৰিল।

Verse 46

कृपालुः स च रुद्रात्मा रामशासनपालकः । रक्षणार्थं हि विप्राणामतिष्ठच्च धरातले

সেইজন কৃপালু, ৰুদ্ৰস্বৰূপ, আৰু ৰামৰ আজ্ঞাৰ পালনকৰ্তা। বিপ্ৰসকলৰ ৰক্ষাৰ্থে তেওঁ ধৰাতলত দৃঢ়ভাৱে থিয় হৈ ৰ’ল।

Verse 47

व्यास उवाच । अर्द्धरात्रे तु संप्राप्ते सर्वे निद्रामुपागताः । तातं संप्रार्थयामास कृतानुग्रहको भवान्

ব্যাসে ক’লে: অর্ধৰাত্ৰি উপস্থিত হোৱাত সকলোৱে নিদ্ৰালৈ গ’ল। তেতিয়া তেওঁ পিতৃক প্ৰাৰ্থনা কৰিলে—“আপুনি ইতিমধ্যে অনুগ্ৰহ দেখুৱাইছে—(এয়াও কৰক)।”

Verse 48

समीरण द्विजानेतान्स्थानं स्वं प्रापयस्व भोः । ततो निद्राभिभूतांस्तान्वायुपुत्रप्रणोदितः

“হে সমীৰণ (বায়ু), এই বিপ্ৰসকলক তেওঁলোকৰ নিজ স্থানলৈ পঠাই দিয়া।” তাৰপিছত নিদ্ৰাত আচ্ছন্ন তেওঁলোকক বায়ুপুত্ৰৰ প্ৰেৰণা অনুসাৰে আগুৱাই নিয়া হ’ল।

Verse 49

समुद्धृत्य शिलां तां तु पिता पुत्रेण भारत । विशिष्टो यापयामास स्वस्थानं द्विजसत्तमान्

হে ভাৰত, পিতৃয়ে পুত্ৰৰ সহায়ত সেই শিলাখণ্ড উঠাই, বিশেষ শক্তিৰে সেই উত্তম বিপ্ৰসকলক তেওঁলোকৰ নিজ ধামলৈ পঠাই দিলে।

Verse 50

षड्भिर्मासैश्च यः पन्था अतिक्रांतो द्विजातिभिः । त्रिभिरेव मुहूर्त्तैस्तु धर्मारण्यमवाप्तवान्

দ্বিজসকলে সাধাৰণতে যি পথ ছয় মাহত অতিক্ৰম কৰে, তেওঁ সেই পথ কেৱল তিনিটা মুহূৰ্ততেই ধৰ্মাৰণ্যত উপনীত হ’ল।

Verse 51

भ्रममाणां शिलां ज्ञात्वा विप्र एको द्विजाग्रतः । वात्स्यगोत्रसमुत्पन्नो लोकान्संगीतवान्कलम्

ঘূৰ্ণায়মান শিলাখন চিনাক্ত কৰি, দ্বিজসকলৰ অগ্ৰগণ্য এজন বিপ্ৰ—ৱাত্স্য গোত্ৰত জন্মলাভ কৰা—মধুৰ সুৰৰ গীতে লোকসকলক মোহিত কৰিলে।

Verse 52

गीतानि गायनोक्तानि श्रुत्वा विस्मयमाययुः । प्रभाते सुप्रसन्ने तु उदतिष्ठन्परस्परम्

গায়কে গোৱা সেই গীতসমূহ শুনি তেওঁলোক বিস্ময়ে অভিভূত হ’ল; আৰু অতি প্ৰসন্ন, মঙ্গলময় প্ৰভাতত তেওঁলোকে উঠি পৰস্পৰে কথা পাতিলে।

Verse 53

ऊचुस्ते विस्मिताः सर्वे स्वप्नोऽयं वाथ विभ्रमः । ससंभ्रमाः समुत्थाय ददृशुः सत्यमंदिरम्

সকলো বিস্মিত হৈ ক’লে, “এইটো স্বপ্ন নে কোনো মায়াময় বিভ্ৰম?” তাৰপিছত উৎকণ্ঠাৰে উঠি তেওঁলোকে সত্য-মন্দিৰ দৰ্শন কৰিলে।

Verse 54

अंतर्बुद्ध्या समालोक्य प्रभावो वायुजस्य च । श्रुत्वा वेदध्वनिं विप्राः परं हर्षमुपागताः

অন্তৰ্জ্ঞানৰে বায়ুপুত্ৰৰ মহিমা উপলব্ধি কৰি, আৰু বেদধ্বনি শুনি, সেই বিপ্ৰসকলে পৰম আনন্দত আপ্লুত হ’ল।

Verse 55

ग्रामीणाश्च ततो लोका दृष्ट्वा तु महतीं शिलाम् । अद्भुतं मेनिरे सर्वे किमिदं किमिदं त्विति

তাৰ পাছত গাঁৱৰ লোকসকলে সেই মহাশিলা দেখি সকলোৱে তাক এক আশ্চৰ্য্য বুলি মানিলে আৰু বাৰে বাৰে ক’লে—“এইটো কি, এইটো কি?”

Verse 56

गृहेगृहे हि ते लोकाः प्रवदंति तथाद्भुतम् । ब्राह्मणैः पूर्यमाणा सा शिला च महती शुभा

ঘৰে ঘৰে লোকসকলে সেই আশ্চৰ্য্য কথাই ক’বলৈ ধৰিলে; আৰু সেই মহৎ, শুভ শিলা ব্ৰাহ্মণসকলৰ ভিৰেৰে পৰিপূৰ্ণ হৈ উঠিল।

Verse 57

अशुभा वा शुभा वापि न जानीमो वयं किल । संवदंते ततो लोकाः परस्परमिदं वचः

তেতিয়া লোকসকলে পৰস্পৰে ক’লে—“ই অশুভ নে শুভ, সঁচাকৈ আমি নাজানোঁ,” এইদৰে তেওঁলোকে একে আনৰ সৈতে কথা পাতিলে।

Verse 58

व्यास उवाच । ततो द्विजानां ते पुत्राः पौत्राश्चैव समागताः । ऊचुस्ते दिष्ट्या भो विप्रा आगताः पथिका द्विजाः

ব্যাসে ক’লে: তেতিয়া সেই ব্ৰাহ্মণসকলৰ পুত্ৰ আৰু পৌত্ৰসকল একত্ৰিত হৈ ক’লে—“দিষ্ট্যাই, হে বিপ্ৰসকল! হে দ্বিজ পথিকসকল! আপোনালোক আহি উপস্থিত হ’ল!”

Verse 59

ते तु संतुष्टमनसा सन्मुखाः प्रययुर्मुदा । प्रत्युत्थानाभिवादाभ्यां परिरंभणकं तथा

তাৰ পাছত তেওঁলোকে সন্তুষ্ট মনেৰে আনন্দত সন্মুখলৈ আগবাঢ়ি গ’ল; উঠি আদৰ কৰিলে, প্ৰণাম জনালে আৰু তদুপৰি আলিঙ্গনো কৰিলে।

Verse 60

आघ्राणकादींश्च कृत्वा यथायोग्यं प्रपूज्य च । सर्वं विस्तार्य कथितं शीघ्रमागममात्मनः

আঘ্ৰাণ আদি বিধি যথাযোগ্যভাৱে সম্পন্ন কৰি আৰু যথাবিধি পূজা কৰি, তেওঁ সকলো কথা বিস্তাৰে ক’লে; তাৰ পাছত শীঘ্ৰে নিজৰ নিবাসলৈ উভতি গ’ল।

Verse 61

ततः संपूज्य तत्सर्वान्गंधतांबूलकुंकुमैः । शांतिपाठं पठंतस्ते हृष्टा निजगृहान्ययुः

তাৰ পাছত গন্ধ, তাম্বূল আৰু কুংকুমেৰে সকলোকে সম্পূৰ্ণ সন্মান-পূজা কৰি, তেওঁলোকে শান্তি-পাঠ পাঠ কৰিলে; আৰু অন্তৰত আনন্দিত হৈ নিজৰ নিজৰ ঘৰলৈ গ’ল।

Verse 63

आश्चर्यं परमं प्रापुः किमेतत्स्थानमुत्तमम् । अयं तु दक्षिण द्वारे शांतिपाठोऽत्र पठ्यते

তেওঁলোকে পৰম আশ্চৰ্যত পৰিলেঃ “এইটো কিহৰূপে সৰ্বোত্তম স্থান? আৰু দক্ষিণ দুৱাৰত ইয়াত কিয় শান্তি-পাঠ পঢ়া হয়?”

Verse 64

गृहा रम्याः प्रदृश्यंते शचीपतिगृहोपमाः । प्रासादाः कुलमातॄणां दृश्यंते चाग्निशोभनाः

ৰমণীয় ঘৰসমূহ দেখা গ’ল, যিবোৰ শচীপতি ইন্দ্ৰৰ গৃহৰ সদৃশ। আৰু কুল-মাতৃসকলৰ প্ৰাসাদো দেখা গ’ল—পবিত্ৰ অগ্নিৰ দৰে দীপ্তিমান।

Verse 65

एवं ब्रुवत्सु विप्रेषु महाशक्तिप्रपूजने । आगतो ब्राह्मणोऽपश्यत्तत्र विप्रकदंबकम्

বিপ্ৰসকলে এইদৰে ক’বলৈ থাকোঁতে, মহাশক্তিৰ মহাপূজাৰ মাজতে, এজন ব্ৰাহ্মণ তাত আহি উপস্থিত হ’ল আৰু তাত বিপ্ৰসমূহৰ এক গুচ্ছ সমবেত দেখা পালে।

Verse 66

हर्षितो भावितस्तत्र यत्र विप्राः सभासदः । उवाव दिष्ट्या भो विप्रा ह्यागताः पथिका द्विजाः

সভাত উপবিষ্ট ব্ৰাহ্মণসকলক দেখি তেওঁ হৰ্ষিত আৰু ভাৱবিভোৰ হৈ ক’লে— “দিষ্ট্য, হে বিপ্ৰসকল! তোমালোক পথিক দ্বিজসকল আহি উপস্থিত হ’লা।”

Verse 67

प्रत्युत्तस्थुस्ततो विप्राः पूजां गृहीत्वा समागताः । प्रत्युत्थानाभिवादौ चाकुर्वंस्ते च परस्परम्

তেতিয়া বিপ্ৰসকল প্ৰত্যুত্তান কৰি উঠিল, সন্মান-সামগ্ৰী লৈ আগবাঢ়ি আহিল; আৰু পৰস্পৰে উঠি সন্মান আৰু প্ৰণাম-অভিবাদন কৰিলে।

Verse 68

ब्रूतेऽन्यो मम यत्नेन कार्यं नियतमेव हि । अन्यो ब्रूते महाभाग मयेदं कृतमित्युत

এজন ক’লে, “মোৰ যত্নে এই কাৰ্য নিশ্চয়েই সুশৃঙ্খল হ’ল।” আনজন ক’লে, “হে মহাভাগ! এইটো কাম মইয়ে কৰিলোঁ।”

Verse 69

पथिकानां वचः श्रुत्वा हर्षपूर्णा द्विजोत्तमाः । शांतिपाठं पठन्तस्ते हृष्टा निजगृहान्ययुः

পথিকসকলৰ বাক্য শুনি দ্বিজোত্তমসকল আনন্দে পৰিপূৰ্ণ হ’ল। শান্তি-পাঠ পাঠ কৰি তেওঁলোকে হৰ্ষেৰে নিজৰ ঘৰলৈ গ’ল।

Verse 70

विमृश्य मिलिताः प्रातर्ज्योतिर्विद्भिः प्रतिष्ठिताः । ब्राह्मे मूहूर्ते चोत्थाय कान्यकुब्जं गता द्विजाः

বিচাৰ কৰি তেওঁলোকে পুৱাতে একত্ৰিত হ’ল; শুভ-মুহূৰ্ত জানোতাসকলৰ নিৰ্দেশত ব্ৰাহ্ম-মুহূৰ্তত উঠি দ্বিজসকল কাণ্যকুব্জলৈ ৰাওনা হ’ল।

Verse 71

दोलाभिर्वाहिताः केचित्केचिदश्वै रथैस्तथा । केचित्तु शिबिकारूढा नानावाहनगाश्च ते

কিছুমান দোলাত বহন কৰা হ’ল, কিছুমান ঘোঁৰাত আৰু ৰথত আহিল; আন কিছুমান শিবিকাত আৰূঢ়—এইদৰে নানাবিধ বাহনত তেওঁলোক আগবাঢ়িল।

Verse 72

तत्पुरं तु समासाद्य गंगायाः शोभने तटे । अकुर्वन्वसतिं वीराः स्नानदानादिकर्म्म च

সেই নগৰত উপস্থিত হৈ, গঙ্গাৰ শোভন তীৰত, সেই বীৰসকলে বাসস্থান স্থাপন কৰিলে আৰু স্নান-দান আদি ধৰ্মকর্ম সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 73

चरेण केनचिद्दृष्टाः कथिता नृपसन्निधौ । अश्वाश्च बहुशो दोला रथाश्च बहुशो वृषाः

এজন চৰে তেওঁলোকক দেখি ৰজাৰ সন্মুখত সংবাদ দিলে—বহু ঘোঁৰা, বহু দোলা, বহু ৰথ, আৰু বহু বৃষ (বাঁহ)ো আছে।

Verse 74

विप्राणामिह दृश्यंते धर्मारण्यनिवासिनाम् । नूनं ते च समायाता नृपेणोक्तं ममाग्रतः

ইয়াত ধৰ্মাৰণ্যত নিবাস কৰা ব্ৰাহ্মণসকল দেখা যায়। নিশ্চয় তেওঁলোক আহি উপস্থিত হৈছে—যেনেকৈ ৰজাই মোৰ আগত কৈছিল।

Verse 75

अभिज्ञापय मे पूर्वं प्रेषिताः कपिसंनिधौ

প্ৰথমে মোক জনাও—কপিসন্নিধিৰ ওচৰলৈ আগতে যিসকলক প্ৰেৰণ কৰা হৈছিল, তেওঁলোকৰ বিষয়ে।