Adhyaya 7

Verse 1

सूत उवाच । इत्युक्ता मुनिना साध्वी सा विप्रवनिता पुनः । तं प्रणम्याथ पप्रच्छ शिवपूजाविधेः क्रमम्

সূত ক’লে: মুনিয়ে এইদৰে কোৱাত সেই সাধ্বী বিপ্ৰবনিতা পুনৰ তেওঁক প্ৰণাম কৰি শিৱপূজাৰ বিধিৰ ক্ৰম বিষয়ে সুধিলে।

Verse 2

शांडिल्य उवाच । पक्षद्वये त्रयोदश्यां निराहारो भवेद्यदा । घटीत्रयादस्तमयात्पूर्वं स्नानं समाचरेत्

শাণ্ডিল্য ক’লে: দুয়োটা পক্ষৰ ত্ৰয়োদশীত যেতিয়া নিৰাহাৰ ব্ৰত ধৰা হয়, তেতিয়া অস্তময়ৰ আগতে তিন ঘটি (ঘড়ী) পূৰ্বে স্নান সমাচাৰ কৰিব লাগে।

Verse 3

शुक्लांबरधरो धीरो वाग्यतो नियमान्वितः । कृतसंध्याजपविधिः शिवपूजां समारभेत्

শুক্ল বস্ত্ৰ পৰিধান কৰি, ধীৰ-স্থিৰ, বাক্যত সংযমী আৰু নিয়ম-নিষ্ঠ হৈ, যথাবিধি সন্ধ্যা আৰু জপ সম্পন্ন কৰি, ভক্তে শিৱ-পূজা আৰম্ভ কৰিব।

Verse 4

देवस्य पुरतः सम्यगुपलिप्य नवांभसा । विधाय मंडलं रम्यं धौतवस्त्रादिभिर्बुधः

দেৱতাৰ সন্মুখত বুধ ভক্তে নতুন পানীৰে স্থানটো ভালদৰে লেপি শুদ্ধ কৰিব; তাৰ পাছত ধোৱা বস্ত্ৰ আদি পবিত্ৰ সামগ্ৰীৰে মনোৰম মণ্ডল ৰচনা কৰিব।

Verse 5

वितानाद्यैरलंकृत्य फलपुष्पनवांकुरैः । विचित्रपद्ममुद्धृत्य वर्णपंचकसंयुतम्

বিতান আদি অলংকাৰে সজাই, ফল-ফুল আৰু নতুন অংকুৰেৰে, পঞ্চবৰ্ণে সংযুক্ত বিচিত্ৰ পদ্ম-আকাৰৰ বিন্যাস উন্মোচন কৰিব।

Verse 6

तत्रोपविश्य सुशुभे भक्तियुक्तः स्थिरासने । सम्यक्संपादिताशेष पूजोपकरणः शुचिः

তাত সুন্দৰ স্থানে স্থিৰ আসনত উপবিষ্ট হৈ, ভক্তিযুক্ত, শুচি আৰু পূজাৰ সকলো উপকৰণ যথাযথভাৱে সাজি থৈ, প্ৰস্তুত হৈ আগবাঢ়িব।

Verse 7

आगमोक्तेन मंत्रेण पीठमामंत्रयेत्सुधीः । ततः कृत्वात्मशुद्धिं च भूतशुद्ध्यादिकं क्रमात्

আগমত উক্ত মন্ত্রেৰে বুধ সাধকে পবিত্ৰ পীঠক আহ্বান কৰিব; তাৰ পাছত ক্ৰমে আত্মশুদ্ধি আৰু ভূতশুদ্ধি আদি বিধি সম্পাদন কৰিব।

Verse 8

प्राणायामत्रयं कृत्वा बीजवर्णैः सबिंदुकैः । मातृका न्यस्य विधिवद्ध्यात्वा तां देवतां पराम्

ত্ৰিবিধ প্ৰাণায়াম সম্পন্ন কৰি, বিন্দুসহ বীজবৰ্ণসমূহ গ্ৰহণ কৰি, বিধিমতে দেহত মাতৃকা বৰ্ণৰ ন্যাস স্থাপন কৰিব। তাৰ পাছত নিয়মানুসাৰে সেই পৰম দেৱতাৰ ধ্যান কৰিব।

Verse 9

समाप्य मातृका भूयो ध्यात्वा चैव परं शिवम् । वामभागे गुरुं नत्वा दक्षिणे गणपं नमेत्

মাতৃকা-ন্যাস সম্পূৰ্ণ কৰি, পুনৰ পৰম শিৱৰ ধ্যান কৰিব। তাৰ পাছত বাওঁফালে গুৰুক প্ৰণাম কৰি, সোঁফালে গণপতি (গণেশ)ক নমস্কাৰ কৰিব।

Verse 10

अंसोरुयुग्मे धर्मादीन्न्यस्य नाभौ च पार्श्वयोः । अधर्मादीननंतादीन्हृदि पीठे मनुं न्यसेत्

দুয়োটা কান্ধ আৰু উৰুযুগ্মত ধৰ্ম আদি স্থাপন কৰি; নাভি আৰু পাৰ্শ্বদ্বয়ত অধৰ্ম আদি আৰু অনন্ত আদি স্থাপন কৰি—তাৰ পাছত হৃদয়-পীঠত মন্ত্র (মনু) ন্যাস কৰিব।

Verse 11

आधारशक्तिमारभ्य ज्ञानात्मानमनुक्रमात् । उक्तक्रमेण विन्यस्य हृत्पद्मे साधुभाविते

আধাৰ-শক্তিৰ পৰা আৰম্ভ কৰি, ক্ৰমে জ্ঞান-তত্ত্বলৈকে, উক্ত ক্ৰম অনুসাৰে ন্যাস বিন্যাস কৰিব—সাধনাৰে সুপৰিশীলিত হৃদয়-পদ্মৰ ভিতৰত।

Verse 12

नवशक्तिमये रम्ये ध्यायेद्देवमुमापतिम् । चन्द्रकोटिप्रतीकाशं त्रिनेत्रं चन्द्रशेखरम्

নৱশক্তিময় সেই মনোৰম অন্তৰ-ধামত উমাপতি দেৱৰ ধ্যান কৰিব—কোটি চন্দ্ৰসম দীপ্তিমান, ত্ৰিনেত্ৰ, চন্দ্ৰশেখৰ শিৱ।

Verse 13

आपिंगलजटाजूटं रत्नमौलिविराजितम् । नीलग्रीवमुदारांगं नागहारोपशोभितम्

পিঙ্গল জটা-জূট গুছাই শিৰত ৰত্নমৌলিৰে উজ্জ্বল, নীলগ্ৰীৱা উদাৰ অঙ্গধাৰী, আৰু নাগহাৰে শোভিত সেই প্ৰভুৰ ধ্যান কৰা।

Verse 14

वरदाभयहस्तं च धारिणं च परश्वधम् । दधानं नागवलयकेयूरांगदमुद्रिकम्

তেওঁৰ হাতে বৰদান আৰু অভয় দানৰ মুদ্ৰা; লগতে পৰশু ধাৰণ কৰে। নাগ-ৱলয়, কেয়ূৰ, অঙ্গদ আৰু মুদ্ৰিকা—সৰ্প-অলংকাৰ কঙ্কণ, বাহুভূষণ আৰু আঙুঠি—পিন্ধি শোভা পায়।

Verse 15

व्याघ्रचर्मपरीधानं रत्नसिंहासने स्थितम् । ध्यात्वा तद्वाम भागे च चिंतयेद्गिरिकन्यकाम्

ব্যাঘ্ৰচৰ্ম পৰিধান কৰি ৰত্নসিংহাসনত অধিষ্ঠিত সেই প্ৰভুক ধ্যান কৰি, তাৰ পাছত তেওঁৰ বাম ভাগত গিৰিকন্যা—পাৰ্বতী মাতৃ—ক চিন্তা কৰা।

Verse 16

भास्वज्जपाप्रसूनाभामुदयार्कसमप्रभाम् । विद्युत्पुंजनिभां तन्वीं मनोनयननंदिनीम्

তন্বী সেই দেৱীক ধ্যান কৰা—উজ্জ্বল জপা-পুষ্পৰ দৰে দীপ্ত, উদয় সূৰ্যৰ সম প্ৰভাময়, বিদ্যুৎপুঞ্জ সদৃশ জ্যোতিৰূপা, মন আৰু নয়নক আনন্দ দানকাৰিণী।

Verse 17

बालेंदु शेखरां स्निग्धां नीलकुंचितकुन्तलाम् । भृंगसंघातरुचिरां नीलालकविराजिताम्

তেওঁক ধ্যান কৰা—যাৰ শিৰত বালচন্দ্ৰ শিখৰ, যি স্নিগ্ধ আৰু কান্তিময়; নীল কুঞ্চিত কুন্তলধাৰী, ভৃঙ্গসংঘাতৰ দৰে মনোহৰ, আৰু গাঢ় নীল অলকেৰে শোভিত।

Verse 18

मणिकुंडलविद्योतन्मुखमंडलविभ्रमाम् । नवकुम्कुमपंकांक कपोलदलदर्पणाम्

মণি-খচিত কুণ্ডলীৰ দীপ্তিত তাইৰ মুখমণ্ডল উজ্জ্বল হৈ উঠিল; নৱ কুঙ্কুমৰ ৰক্তিম লেপে চিহ্নিত তাইৰ গাল কুমুদ-পত্ৰ সদৃশ, দৰ্পণ-সম উজ্জ্বল আছিল।

Verse 19

मधुरस्मितविभ्राजदरुणाधरपल्लवाम् । कंबुकंठीं शिवामुद्यत्कुचपंकजकुड्मलाम्

তাইৰ মধুৰ হাঁহিয়ে অৰুণ অধৰক কোমল কুঁহিপাতৰ দৰে দীপ্ত কৰি তুলিলে; তাইৰ কণ্ঠ শঙ্খ সদৃশ, আৰু মঙ্গলময়ী শিৱা-দেৱীৰ উত্থিত স্তন কুমুদ-কুঁহি সদৃশ আছিল।

Verse 20

पाशांकुशाभयाभीष्टविल सत्सु चतुर्भुजाम् । अनेकरत्नविलसत्कंकणांकितमुद्रिकाम्

তাই চতুৰ্ভুজা—হাতে পাশ, অঙ্কুশ, অভয়-মুদ্রা আৰু ইষ্ট-বৰদান-মুদ্রা ক্ৰীড়াভাৱে ধাৰণ কৰিছিল; তাইৰ হাত বহু ৰত্নে দীপ্ত কঙ্কণ আৰু আঙুঠিৰে অলংকৃত আছিল।

Verse 21

वलित्रयेण विलसद्धेमकांचीगुणान्विताम् । रक्तमाल्यांबरधरां दिव्यचंदनच र्चिताम्

তিনিটা মনোহৰ ভাঁজে শোভিত আৰু দীপ্ত স্বৰ্ণ-কাঞ্চী-সূত্ৰে যুক্ত, তাই ৰক্তিম মালা আৰু ৰক্তিম বস্ত্ৰ ধাৰণ কৰিছিল; দিৱ্য চন্দনৰ লেপে তাই অলংকৃত আছিল।

Verse 22

सर्वसंगीतविद्यासु न मत्तोऽन्यास्ति काचन । मम योगेन तुष्यंति सर्वा अपि सुरस्त्रियः

সৰ্ব সঙ্গীত-বিদ্যাত মোৰ সমান আন কোনো নাই; মোৰ যোগ-সামৰ্থ্যৰ বলত দেৱতাসকলৰ সকলো পত্নীও সন্তুষ্ট হয়।

Verse 23

एवं ध्यात्वा महादेवं देवीं च गिरि कन्यकाम् । न्यासक्रमेण संपूज्य देवं गंधादिभिः क्रमात्

এইদৰে মহাদেৱ আৰু গিৰিকন্যা দেৱীৰ ধ্যান কৰি, ন্যাস-ক্রম অনুসাৰে বিধিপূৰ্বক সম্পূজন কৰিব; তাৰ পাছত ক্ৰমে ক্ৰমে চন্দন আদি উপচাৰ অৰ্ঘ্য কৰি দেৱতাক পূজা কৰিব।

Verse 24

पंचभिर्ब्रह्मभिः कुर्यात्प्रोक्तस्थानेषु वा हृदि । पृथक्पुष्पांजलिं देहे मूलेन च हदि त्रिधा

পাঁচ ব্ৰহ্ম-মন্ত্ৰেৰে কোৱা স্থানসমূহত—অথবা হৃদয়ত—এই কৰ্ম কৰিব। দেহত পৃথক পৃথক পুষ্পাঞ্জলি অৰ্পণ কৰিব; আৰু মূল-মন্ত্ৰেৰে হৃদয়ত ত্ৰিবাৰ অৰ্পণ কৰিব।

Verse 25

पुनः स्वयं शिवो भूत्वा मूलमंत्रेण साधकः । ततः संपूजयेद्देवं बाह्यपीठे पुनः क्रमात्

পুনৰ সাধকে মূল-মন্ত্ৰেৰে নিজেই শিৱ-স্বরূপ হৈ, তাৰ পাছত বাহ্য পীঠ (বেদী) ত ক্ৰম অনুসাৰে পুনৰ দেৱতাক সম্পূজা কৰিব।

Verse 26

संकल्पं प्रवदेत्तत्र पूजारंभे समाहितः । कृतांजलिपुटो भूत्वा चिंतयेद्धृदि शंकरम्

পূজাৰ আৰম্ভণিতে, সমাহিতচিত্তে তাত সংকল্প উচ্চাৰণ কৰিব। তাৰ পাছত কৃতাঞ্জলি হৈ, হৃদয়ত শংকৰক চিন্তা-ধ্যান কৰিব।

Verse 27

ऋणपातकदौर्भाग्यदारिद्र्यविनिवृत्तये । अशेषाघविनाशाय प्रसीद मम शंकर

ঋণ, পাপ, দুর্ভাগ্য আৰু দারিদ্ৰ্য নিৱৃত্তিৰ বাবে, আৰু সকলো অঘ-অপরাধ বিনাশৰ বাবে—হে শংকৰ, মোৰ ওপৰত প্ৰসন্ন হওক।

Verse 28

दुःखशोकाग्निसंतप्तं संसारभयपीडितम् । बहुरोगाकुलं दीनं त्राहि मां वृषवाहन

দুখ-শোকৰ অগ্নিত দগ্ধ, সংসাৰৰ ভয়ত পীড়িত, বহু ৰোগে আকুল আৰু অতি দীন—হে বৃষভবাহন শিৱ, মোক ত্ৰাণ কৰা।

Verse 29

आगच्छ देवदेवेश महादेवाभयंकर । गृहाण सह पार्वत्या तव पूजां मया कृताम्

আহাঁ, হে দেবদেৱেশ, হে মহাদেৱ যি অভয় দান কৰে; পাৰ্বতীৰ সৈতে মোৰ দ্বাৰা সম্পন্ন কৰা আপোনাৰ পূজা গ্ৰহণ কৰক।

Verse 30

इति संकल्प्य विधिवद्ब्राह्मपूजां समाचरेत् । गुरुं गणपतिं चैव यजेत्सव्यापसव्ययोः

এইদৰে সংকল্প কৰি, বিধিমতে ব্ৰাহ্ম-পূজা আচৰণ কৰিব লাগে। তাৰ পিছত শুভ আৰু বিপৰীত (সোঁ- বাঁও) দিশৰ যথাক্ৰমে গুৰু আৰু গণপতিকো পূজা কৰিব লাগে।

Verse 31

क्षेत्रेशमीशकोणे तु यजेद्वास्तोष्पतिं क्रमात् । वाग्देवीं च यजेत्तत्र ततः कात्यायनीं यजेत्

ঈশান কোণত ক্ষেত্ৰেশক পূজা কৰিব লাগে; তাৰ পিছত ক্ৰমে বাস্তুপতিক পূজা কৰিব লাগে। তাতেই বাগ্দেৱীকো পূজা কৰি, তাৰ পাছত কাত্যায়নীক পূজা কৰিব লাগে।

Verse 32

धर्मं ज्ञानं च वैराग्यमैश्वर्यं च नमोंऽतकैः । स्वरैरीशादिकोणेषु पीठपादाननुक्रमात् । आभ्यां बिंदुविसर्गाभ्यामधर्मादीन्प्रपूजयेत्

‘নমো’ অক্ষৰসমূহ আৰু স্বৰধ্বনিৰে ধৰ্ম, জ্ঞান, বৈৰাগ্য আৰু ঐশ্বৰ্যক পূজা কৰিব লাগে—পীঠ আৰু তাৰ পাদসমূহৰ ক্ৰম অনুসাৰে ঈশান আদি কোণসমূহত স্থাপন কৰি। বিন্দু আৰু বিসৰ্গ এই দুটা চিহ্নেৰে অধৰ্ম আদি (বিপৰীত তত্ত্বসমূহ)কো বিধিমতে পূজা কৰিব লাগে।

Verse 33

सत्त्वरूपैश्चतुर्दिक्षु मध्येऽनंतं सतारकम् । सत्त्वादींस्त्रिगुणांस्तं तु रूपान्पीठेषु विन्यसेत्

চাৰিও দিশাত সত্ত্বৰূপসমূহ স্থাপন কৰিব, আৰু মধ্যত তাৰকসহ অনন্তক স্থাপন কৰিব। তাৰ পাছত পীঠসমূহত সত্ত্ব আদি ত্ৰিগুণাত্মক ৰূপসমূহ বিন্যাস কৰিব।

Verse 34

अत ऊर्ध्वच्छदे मायां सह लक्ष्म्या शिवेन च

তাৰ ওপৰত, ওপৰৰ আৱৰণত, লক্ষ্মী আৰু শিৱসহ মায়াক স্থাপন কৰিব।

Verse 35

तदंते चांबुजं भूयः सकलं मंडलत्रयम् । पत्रकेसरकिंजल्कव्याप्तं ताराक्षरैः क्रमात्

তাৰ অন্তত পুনৰ এক পদ্ম গঠন কৰিব—যি ত্ৰয় মণ্ডলৰ সম্পূৰ্ণ সমষ্টি—তাৰ পাঁহি, কেশৰ আৰু পৰাগ ক্ৰমে তাৰক অক্ষৰেৰে ব্যাপ্ত থাকিব।

Verse 36

पद्मत्रयं तथाभ्यर्च्य मध्ये मंडलमादरात् । वामां ज्येष्ठां च रौद्रीं च भागाद्यैर्दिक्षु पूजयेत्

এইদৰে ত্ৰয় পদ্মৰ অৰ্চনা কৰি, মধ্যস্থিত মণ্ডলক আদৰেৰে পূজা কৰিব। দিশাসমূহত ভাগ আদি বিভাগ অনুসাৰে বামা, জ্যেষ্ঠা আৰু ৰৌদ্ৰীক পূজা কৰিব।

Verse 37

वामाद्या नव शक्तीश्च नवस्वरयुता यजेत् । हृदि बीजत्रयाद्येन पीठमंत्रेण चार्चयेत्

বামাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি, নৱ স্বৰেৰে যুক্ত নৱ শক্তীক যজন কৰিব। হৃদয় (মধ্য) ত ত্ৰিবীজ আদি পীঠ-মন্ত্ৰেৰে অৰ্চনা কৰিব।

Verse 38

आवृत्तैः प्रथमांगैश्च पंचभिर्मूर्त्तिशक्तिभिः । त्रिशक्तिमूर्त्तिभिश्चान्यैर्निधिद्वयसमन्वितैः

সদাশিৱক এইদৰে পূজা কৰিব লাগে যে তেওঁ প্ৰথম আৱৰণ-চক্ৰসমূহেৰে পৰিবেষ্টিত—পাঁচ মূৰ্ত্তি-শক্তিৰে, আৰু ত্ৰিশক্তিযুক্ত অন্য মূৰ্ত্তি-শক্তিসমূহেৰে, নিধি-দ্বয়সহ।

Verse 39

अनंताद्यैः परीताश्च मातृभिश्च वृषादिभिः । सिद्धिभिश्चाणिमाद्याभिरिंद्राद्यैश्च सहायुधैः

তেওঁক অনন্ত আদি সকলৰ দ্বাৰা, মাতৃকাসকলৰ দ্বাৰা, বৃষ আদি সকলৰ দ্বাৰা, অণিমা আদি সিদ্ধিসকলৰ দ্বাৰা, আৰু ইন্দ্ৰ আদি দেৱতাসকলৰ দ্বাৰা—তেওঁলোকৰ আয়ুধসহ—পৰিবেষ্টিত বুলি ধ্যান কৰিব লাগে।

Verse 40

वृषभक्षेत्रचंडेशदुर्गाश्च स्कंदनंदिनौ । गणेशः सैन्यपश्चैव स्वस्वलक्षणलक्षिताः

বৃষভ, ক্ষেত্ৰপাল, চণ্ডেশ আৰু দুৰ্গা; স্কন্দ আৰু নন্দী; গণেশ আৰু সেনাপতি—সকলকে নিজ নিজ চিহ্ন আৰু লক্ষণসহ স্থাপন কৰি পূজা কৰিব লাগে।

Verse 41

अणिमा महिमा चैव गरिमा लघिमा तथा । ईशित्वं च वशित्वं च प्राप्तिः प्राकाम्यमेव च

অণিমা আৰু মহিমা, গৰিমা আৰু লঘিমা; ঈশিত্ব আৰু বশিত্ব; প্ৰাপ্তি আৰু প্ৰাকাম্যো—এই (আঠ) সিদ্ধিসকল ধ্যানযোগ্য।

Verse 42

अष्टैश्वर्याणि चोक्तानि तेजोरूपाणि केवलम् । पंचभिर्ब्रह्मभिः पूर्वं हृल्लेखाद्यादिभिः क्रमात

এইদৰে আঠ ঐশ্বৰ্য ঘোষণা কৰা হ’ল—সেয়া কেৱল তেজোময় ৰূপ। সিহঁতৰ আগতে, ক্ৰম অনুসাৰে, হৃল্লেখ আদি পাঁচ ব্ৰহ্মা উপস্থিত।

Verse 43

अंगैरुमाद्यैरिंद्राद्यैः पूजोक्ता मुनिभिस्तु तैः । उमाचंडेश्वरादींश्च पूजयेदुत्तरादितः

সেই পূজা সেই মুনিসকলে উপদেশ দিছে—উমা-আদি দেৱাঙ্গ আৰু ইন্দ্ৰ-আদি দেৱতাসকলৰ দ্বাৰা। তাৰ পাছত উত্তৰক্ৰমে উমা, চণ্ডেশ্বৰ আদি সকলক পূজা কৰিব।

Verse 44

एवमावरणैर्युक्तं तेजोरूपं सदाशिवम् । उमया सहितं देवमुपचारैः प्रपूजयेत्

এইদৰে আৱৰণসমূহ সজ্জিত কৰি, তেজোময় ৰূপ সদাশিৱক উমাসহ, উপচাৰসমূহৰ পূৰ্ণ বিধানেৰে ভক্তিভাৱে পূজা কৰিব।

Verse 45

सुप्रतिष्ठितशंखस्य तीर्थैः पंचामृतैरपि । अभिषिच्य महादेवं रुद्रसूक्तैः समाहितः

সুপ্ৰতিষ্ঠিত শঙ্খৰ মাজেৰে তীৰ্থজল আৰু পঞ্চামৃত দ্বাৰা মহাদেৱক অভিষেক কৰিব; ৰুদ্ৰসূক্ত পাঠ কৰোঁতে মন একাগ্ৰ ৰাখিব।

Verse 46

कल्पयेद्विविधैर्मंत्रैरासनाद्युपचारकान् । आसनं कल्पयेद्धैमं दिव्यवस्त्रसमन्वितम्

বিভিন্ন মন্ত্রেৰে আসন-আদি উপচাৰসমূহ যথাবিধি কল্পনা কৰিব। দিব্য বস্ত্ৰেৰে সুশোভিত সোণালী আসন সজ্জিত কৰিব।

Verse 47

अर्घ्यमष्टगुणोपेतं पाद्यशुद्धोदकेन च । तेनैवाचमनं दद्यान्मधुपर्कं मधूत्तरम्

আঠ শুভ গুণেৰে যুক্ত অৰ্ঘ্য আৰু শুদ্ধ জলেৰে পাদ্য অৰ্পণ কৰিব। সেই একে জলেৰে আচমন দিব, তাৰ পাছত মধুৰে উৎকৃষ্ট কৰা মধুপৰ্ক নিবেদন কৰিব।

Verse 48

पुनराचमनं दत्त्वा स्नानं मंत्रै प्रकल्पयेत् । उपवीतं तथा वासो भूषणानि निवेदयेत् । गंधमष्टांगसंयुक्तं सुपूतं विनिवेदयेत्

পুনৰায় আচমন দান কৰি মন্ত্ৰসহ স্নান-কৰ্ম বিধিবদ্ধ কৰিব। তাৰ পাছত যজ্ঞোপৱীত, বস্ত্ৰ আৰু ভূষণ নিবেদন কৰি, অষ্ট-মঙ্গল দ্ৰব্যে সংযুক্ত অতি পবিত্ৰ সুগন্ধো অৰ্ঘ্যৰূপে অর্পণ কৰিব।

Verse 49

ततश्च बिल्वमंदारकह्लारसरसीरुहम् । धत्तूरकं कर्णिकारं शणपुष्पं च मल्लिकाम्

তাৰ পাছত বিল্বপাত, মন্দাৰফুল, কহ্লাৰ আৰু সৰোবৰৰ পদ্ম, লগতে ধত্তূৰ, কৰ্ণিকাৰ, শণফুল আৰু মল্লিকা (জুঁই) নিবেদন কৰিব।

Verse 50

कुशापामार्गतुलसीमाधवीचंपकादिकम् । बृहतीकरवीराणि यथालब्धानि साधकः

সাধকে যথালব্ধ কুশাঘাস, আপামাৰ্গ, তুলসী, মাধৱী, চম্পক আদি, লগতে বৃহতী আৰু কৰবীৰ—যি পোৱা যায় সেয়াই নিবেদন কৰিব।

Verse 51

निवेदयेत्सुगंधीनि माल्यानि विविधानि च । धूपं कालागरूत्पन्नं दीपं च विमलं शुभम्

বহুবিধ সুগন্ধি মালা নিবেদন কৰিব; কালাগৰু-উৎপন্ন ধূপ আৰু নিৰ্মল, শুভ দীপো অর্পণ কৰিব।

Verse 52

विशेषकम् । अथ पायसनैवेद्यं सघृतं सोपदंशकम् । मोदकापूपसंयुक्तं शर्करागुडसंयुतम्

বিশেষ নিবেদনস্বৰূপে ঘৃতসহ পায়স নৈবেদ্য আৰু উপদংশক (সহযোগী খাদ্য) অর্পণ কৰিব; লগতে মোদক আৰু আপূপো শর্কৰা আৰু গুড়যুক্ত কৰি নিবেদন কৰিব।

Verse 53

मधुनाक्तं दधियुतं जलपानसमन्वितम् । तेनैव हविषा वह्नौ जुहुयान्मंत्रभाविते

মধুৰে লেপিত, দধিৰে মিশ্ৰিত আৰু পানীয় জলেৰে সহিত—সেই হৱিষ্যক মন্ত্ৰে পবিত্ৰ কৰি অগ্নিত আহুতি দিব লাগে।

Verse 54

आगमोक्तेन विधिना गुरुवाक्यनियंत्रितः । नैवेद्यं शंभवे भूयो दत्त्वा तांबूलमुत्तमम्

আগমে কোৱা বিধি অনুসৰি, গুৰুৰ বাক্যত নিয়ন্ত্রিত হৈ, পুনৰ শম্ভুলৈ নৈবেদ্য অৰ্পণ কৰি উত্তম তাম্বূল নিবেদন কৰিব লাগে।

Verse 55

धूपं नीराजनं रम्यं छत्रं दर्पणमुत्तमम् । समर्पयित्वा विधिवन्मंत्रैर्वेदिकतांत्रिकैः

ধূপ, মনোমোহা নীৰাজন, ছত্ৰ আৰু উত্তম দৰ্পণ বিধিমতে সমৰ্পণ কৰি, বৈদিক আৰু তান্ত্ৰিক মন্ত্ৰেৰে কৰ্ম সঠিকভাৱে সম্পন্ন কৰিব লাগে।

Verse 56

यद्यशक्तः स्वयं निःस्वो यथाविभवमर्चयेत् । भक्त्त्या दत्तेन गौरीशः पुष्पमात्रेण तुष्यति

যদি কোনোজন অক্ষম হয়, নিজে নিঃস্ব হয়, তেন্তে যিমান সামৰ্থ্য তিমানেই অৰ্চনা কৰিব। ভক্তিৰে দিয়া—এটা ফুল মাত্ৰেও—গৌৰীশ সন্তুষ্ট হয়।

Verse 57

अथांगभूतान्सकलान्गणेशादीन्प्रपूजयेत् । स्तवैर्नानाविधैः स्तुत्वा साष्टांगं प्रणमेद्बुधः

তাৰ পাছত গণেশ আদি কৰি, কৰ্মৰ সকলো অঙ্গভূত সহায়কক বিধিমতে পূজা কৰিব। নানা প্ৰকাৰ স্তৱেৰে স্তুতি কৰি, বুদ্ধিমান ভক্তে সাষ্টাঙ্গ প্ৰণাম কৰিব।

Verse 58

ततः प्रदक्षिणीकृत्य वृषचंडेश्वरादिकान् । पूजां समर्प्य विधिवत्प्रार्थयेद्गिरिजापतिम्

তেতিয়া বৃষ, চণ্ডেশ্বৰ আদি শিৱগণক প্ৰদক্ষিণা কৰি, বিধি-মতে পূজা সমৰ্পণ কৰি, তাৰ পাছত গিৰিজা-পতি, পাৰ্বতীৰ প্ৰভুক প্ৰাৰ্থনা কৰিব।

Verse 59

जय देव जगन्नाथ जय शंकर शाश्वत । जय सर्व सुराध्यक्ष जय सर्वसुरार्चित

জয় হওক, হে দেৱ, জগন্নাথ! জয় হওক, হে শংকৰ, শাশ্বত! জয় হওক, সকলো দেৱতাৰ অধিপতি! জয় হওক, সকলো সুৰে যাক অৰ্চনা কৰে!

Verse 60

जय सर्वगुणातीत जय सर्ववरप्रद । जय नित्य निराधार जय विश्वंभराव्यय

জয় হওক, হে সকলো গুণৰ অতীত! জয় হওক, হে সকলো বৰ দানকাৰী! জয় হওক, হে নিত্য, নিৰাধাৰ! জয় হওক, হে বিশ্বধাৰী, অব্যয়!

Verse 61

जय विश्वैकवेद्येश जय नागेंद्रभूषण । जय गौरीपते शंभो जय चंद्रार्धशेखर

জয় হওক, হে বিশ্বৰ একমাত্ৰ তত্ত্বৰূপে বেদ্য ঈশ্বৰ! জয় হওক, হে নাগেন্দ্ৰ-ভূষণ! জয় হওক, হে গৌৰীপতি শম্ভো! জয় হওক, হে চন্দ্ৰাৰ্ধ-শেখৰ!

Verse 62

जय कोट्यर्कसंकाश जयानंतगुणाश्रय

জয় হওক, হে কোটি সূৰ্যৰ দৰে দীপ্তিমান! জয় হওক, হে অনন্ত গুণৰ আশ্ৰয়!

Verse 63

जय रुद्र विरूपाक्ष जयाचिंत्य निरंजन । जय नाथ कृपासिंधो जय भक्तार्तिभञ्जन । जय दुस्तरसंसारसागरोत्तारण प्रभो

জয় ৰুদ্ৰ, বিস্তৃত-নয়ন প্ৰভু! জয় অচিন্ত্য নিৰঞ্জন! জয় নাথ, কৃপা-সিন্ধু! জয় ভক্তৰ আৰ্তি-ভঞ্জন! জয় প্ৰভু, যি দুস্তৰ সংসাৰ-সাগৰ পাৰ কৰোৱা!

Verse 64

प्रसीद मे महादेव संसारार्त्तस्य खिद्यतः । सर्वपापभयं हृत्वा रक्ष मां परमेश्वर

হে মহাদেৱ, মোৰ ওপৰত প্ৰসন্ন হওক; মই সংসাৰৰ দুখে পীড়িত আৰু শোকে ক্লান্ত। সকলো পাপৰ পৰা জন্মা ভয় হৰণ কৰি, হে পৰমেশ্বৰ, মোক ৰক্ষা কৰক।

Verse 65

महादारिद्र्यमग्नस्य महापापहतस्य च । महाशोकविनष्टस्य महारोगातुरस्य च

(কৃপা কৰক) যিজন মহাদাৰিদ্ৰ্যত ডুবি আছে, আৰু যিজন ভয়ংকৰ পাপে আঘাতপ্ৰাপ্ত; যিজন অতিশয় শোকে বিধ্বস্ত, আৰু যিজন ভয়ানক ৰোগে পীড়িত।

Verse 66

ऋणभारपरीतस्य दह्यमानस्य कर्मभिः । ग्रहैः प्रपीड्यमानस्य प्रसीद मम शंकर

হে শংকৰ, মোৰ ওপৰত প্ৰসন্ন হওক—মই ঋণৰ ভাৰে চেপা, কৰ্মফলে দগ্ধ, আৰু অশুভ গ্ৰহে পীড়িত।

Verse 67

दरिद्रः प्रार्थयेदेवं पूजांते गिरिजापतिम् । अर्थाढ्यो वापि राजा वा प्रार्थयेद्देवमीश्वरम्

এইদৰে, পূজাৰ অন্তত দৰিদ্ৰ মানুহে গিৰিজাপতিৰ ওচৰত এই প্ৰাৰ্থনা কৰিব; আৰু ধনী হওক বা ৰজা হওক, সকলোয়ে প্ৰভু ঈশ্বৰ—সৰ্বাধিপতিক প্ৰাৰ্থনা কৰিব।

Verse 68

दीर्घमायुः सदारोग्यं कोशवृद्धिर्बलोन्नतिः । ममास्तु नित्यमानन्दः प्रसादात्तव शंकर

হে শংকৰ! তোমাৰ প্ৰসাদে মোৰ দীঘলীয়া আয়ু, সদা নিৰোগতা, ধন-ভঁৰালৰ বৃদ্ধি আৰু বল-উন্নতি হওক; আৰু মোৰ অন্তৰত সদায় নিত্য আনন্দ স্থিৰ থাকক।

Verse 69

शत्रवः संक्षयं यांतु प्रसीदन्तु मम ग्रहाः । नश्यन्तु दस्यवो राष्ट्रे जनाः संतु निरापदः

মোৰ শত্রুসকল বিনাশলৈ যাওক; মোৰ গ্ৰহসমূহ প্ৰসন্ন হওক; ৰাজ্যত দস্যুসকল নাশ হওক; আৰু জনসাধাৰণ নিৰাপদ হৈ থাকক।

Verse 70

दुर्भिक्षमारीसंतापाः शमं यांतु महीतले । सर्वसस्यसमृद्धिश्च भूयात्सुखमया दिशः

মহীতলত দুৰ্ভিক্ষ, মহামাৰী আৰু দুঃখ-সন্তাপ শান্ত হওক; সকলো শস্যৰ সমৃদ্ধি হওক; আৰু সকলো দিশা সুখ-কল্যাণে পৰিপূৰ্ণ হওক।

Verse 71

एवमाराधयेद्देवं प्रदोषे गिरिजापतिम् । ब्राह्मणान्भोजयेत्पश्चाद्दक्षिणाभिश्च तोषयेत्

এইদৰে প্ৰদোষ সময়ত গিৰিজাপতি দেৱক আৰাধনা কৰিব লাগে; তাৰ পাছত ব্ৰাহ্মণসকলক ভোজন কৰাই দক্ষিণা দি সন্তুষ্ট কৰিব লাগে।

Verse 72

सर्वपापक्षयकरी सर्वदारिद्र्यनाशिनी । शिवपूजा मया ख्याता सर्वाभीष्टवरप्रदा

মোৰ দ্বাৰা ঘোষিত এই শিৱ-পূজা সকলো পাপ ক্ষয় কৰে, সকলো দাৰিদ্ৰ্য নাশ কৰে, আৰু সকলো অভীষ্ট বৰ প্ৰদান কৰে।

Verse 73

महापातकसंघातमधिकं चोपपातकम् । शिवद्रव्यापहरणादन्यत्सर्वं निवारयेत्

মহাপাতকৰ সঞ্চয় আৰু অধিক উপপাতকো নিবারণ কৰিব পাৰি—কিন্তু শিৱদ্ৰব্য অপহৰণৰ বাহিৰে আন সকলো নিবারণীয়।

Verse 74

ब्रह्महत्यादिपापानां पुराणेषु स्मृतिष्वपि । प्रायश्चित्तानि दृष्टानि न शिवद्रव्यहारिणाम्

ব্ৰহ্মহত্যা আদি পাপৰ প্ৰায়শ্চিত্ত পুৰাণ আৰু স্মৃতিত দেখা যায়; কিন্তু শিৱদ্ৰব্য হৰণকাৰীৰ বাবে একো প্ৰায়শ্চিত্ত পোৱা নাযায়।

Verse 75

बहुनात्र किमुक्तेन श्लोकार्धेन ब्रवीम्यहम् । ब्रह्महत्याशतं वापि शिवपूजा विनाशयेत्

ইয়াত বেছি ক’বলৈ কি প্ৰয়োজন? মই শ্লোকাৰ্ধে কওঁ: শিৱপূজাই শত ব্ৰহ্মহত্যাও বিনাশ কৰিব পাৰে।

Verse 76

मया कथितमेतत्ते प्रदोषे शिवपूजनम् । रहस्यं सर्वजंतूनामत्र नास्त्येव संशयः

মই তোমাক এই কথা ক’লোঁ: প্ৰদোষত শিৱপূজন সকলো জীৱৰ বাবে এক গুপ্ত (অতি প্ৰবল) উপদেশ—ইয়াত একো সন্দেহ নাই।

Verse 77

एताभ्यामपि बालाभ्यामेवं पूजा विधीयताम् । अतः संवत्सरादेव परां सिद्धिमवाप्स्यथ

এই দুজন কিশোৰেও এইদৰে পূজা কৰাওক; ইয়াৰ ফলত এক বছৰৰ ভিতৰতে তোমালোকে পৰম সিদ্ধি লাভ কৰিবা।

Verse 78

इति शांडिल्यवचनमाकर्ण्य द्विजभामिनी । ताभ्यां तु सह बालाभ्यां प्रणनाम मुनेः पदम्

শাণ্ডিল্য মুনিৰ বাক্য শুনি দ্বিজ-ভামিনী, সেই দুজন বালকৰ সৈতে মুনিৰ পদত ভক্তিভাৱে প্ৰণাম কৰিলে।

Verse 79

विप्रस्त्र्युवाच । अहमद्य कृतार्थास्मि तव दर्शनमात्रतः । एतौ कुमारौ भगवंस्त्वामेव शरणं गतौ

দ্বিজ-স্ত্ৰী ক’লে—“আজি কেৱল আপোনাৰ দৰ্শনমাত্ৰতেই মই কৃতাৰ্থ। হে ভগৱান, এই দুজন কুমাৰ আপোনাকেই শৰণ লৈ আহিছে।”

Verse 80

एष मे तनयो ब्रह्मञ्छुचिव्रत इतीरितः । एष राजसुतो नाम्ना धर्मगुप्तः कृतो मया

“হে ব্রহ্মণ, এইজন মোৰ পুত্ৰ; ই শুচিব্ৰত নামে পৰিচিত। আৰু এইজন ৰাজপুত্ৰ; মই ইয়াক ধৰ্মগুপ্ত নামে নামকৰণ কৰিছোঁ।”

Verse 81

एतावहं च भगवन्भवच्चरणकिंकराः । समुद्धरास्मिन्पतितान्घोरे दारिद्र्यसागरे

“হে ভগৱান, এই দুজন আৰু মই আপোনাৰ চৰণৰ দাস। আমি যি ভয়ংকৰ দাৰিদ্ৰ্য-সাগৰত পতিত, আমাক উদ্ধাৰ কৰক।”

Verse 82

इति प्रपन्नां शरणं द्विजांगनामाश्वास्य वाक्यैरमृतोपमानैः । उपादिदेशाथ तयोः कुमारयोर्मुनिः शिवाराधनमंत्र विद्याम्

এইদৰে শৰণাগত দ্বিজাঙ্গনাক অমৃতসম বাক্যৰে আশ্বাস দি, মুনিয়ে তেতিয়া দুয়ো কুমাৰক শিৱ-আৰাধনাৰ পবিত্ৰ মন্ত্র-বিদ্যা উপদেশ দিলে।

Verse 83

अथोपदिष्टौ मुनिना कुमारौ ब्राह्मणी च सा । तं प्रणम्य समामंत्र्य जग्मुस्ते शिवमंदिरात्

তাৰ পাছত মুনিয়ে দুজন কুমাৰ আৰু সেই ব্ৰাহ্মণী নাৰীক উপদেশ দিলে। তেওঁলোকে মুনিক প্ৰণাম কৰি, সন্মানে বিদায় লৈ, শিৱ-মন্দিৰলৈ গ’ল।

Verse 84

ततः प्रभृति तौ बालौ मुनिवर्योपदेशतः । प्रदोषे पार्वतीशस्य पूजां चक्रतुरंजसा

সেই সময়ৰ পৰা মুনিশ্ৰেষ্ঠৰ উপদেশ অনুসৰি, সেই দুজন বালকে প্ৰদোষ সময়ত পাৰ্বতীশ্বৰ প্ৰভুৰ পূজা সহজে সম্পন্ন কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 85

एवं पूजयतोर्देवं द्विजराजकुमारयोः । सुखेनैव व्यतीयाय तयोर्मासचतुष्टयम्

এইদৰে দেৱক পূজা কৰি থকা ব্ৰাহ্মণপুত্ৰ আৰু ৰাজকুমাৰৰ বাবে চাৰি মাহ সুখ-শান্তিতেই পাৰ হৈ গ’ল।

Verse 86

कदाचिद्राजपुत्रेण विनासौ द्विजनंदनः । स्नातुं गतो नदीतीरे चचार बहुलीलया

এবাৰ ৰাজপুত্ৰ নথকাৰ সময়ত সেই ব্ৰাহ্মণপুত্ৰ নদীৰ তীৰলৈ স্নান কৰিবলৈ গ’ল আৰু তাত বহুত খেল-ধেমালিৰে ঘূৰি ফুৰিলে।

Verse 87

तत्र निर्झरनिर्घातनिर्भिन्ने वप्र कुट्टिमे । निधानकलशं स्थूलं प्रस्फुरंतं ददर्श ह

তাত ঝৰ্ণাৰ প্ৰচণ্ড আঘাতে ভাঙি যোৱা টিলাৰ পাথৰীয়া গাঁথনিত তেওঁ এটা ডাঙৰ নিধান-কলহ দেখিলে, যি উজ্জ্বলকৈ ঝলমল কৰি আছিল।

Verse 88

तं दृष्ट्वा सहसागत्य हर्षकौतुकविह्वलः । दैवोपपन्नं मन्वानो गृहीत्वा शिरसा ययौ

সেয়া দেখি তেওঁ তৎক্ষণাৎ দৌৰি আহিল, হৰ্ষ আৰু কৌতুকে বিমূঢ় হৈ। ই দেৱদত্ত প্ৰসাদ বুলি ভাবি, শিৰত ভক্তিভাৱে তুলি লৈ গুচি গ’ল।

Verse 89

ससंभ्रमं समानीय निधाय कलशं बलात् । निधाय भवनस्यांते मातरं समभाषत

অতি উৎকণ্ঠা আৰু উল্লাসে তেওঁ সেয়া তৎপৰতাৰে আনিলে আৰু বল প্ৰয়োগ কৰি কলহটো থৈ দিলে। ঘৰৰ প্ৰান্তত ৰাখি তাৰপিছত মাতৃক সম্বোধন কৰিলে।

Verse 90

मातर्मातरिमं पश्य प्रसादं गिरिजापतेः । निधानं कुम्भरूपेण दर्शितं करुणात्मना

“মা, মা—এইটো চোৱা, গিৰিজাপতি মহাদেৱৰ প্ৰসাদ! কৰুণাময় প্ৰভুৱে নিধানক কুম্ভৰূপে প্ৰকাশ কৰিছে।”

Verse 91

अथ सा विस्मिता साध्वी समाहूय नृपात्मजम् । स्वपुत्रं प्रतिनंद्याह मानयन्ती शिवार्चनम्

তেতিয়া সেই সাধ্বী নাৰী বিস্মিত হৈ ৰজাৰ পুত্ৰক মাতিলে। নিজ পুত্ৰক আশীৰ্বাদ দি, শিৱাৰ্চনক মান্য কৰি, তেওঁ ক’লে।

Verse 92

शृणुतां मे वचः पुत्रौ निधानकलशीमिमाम् । समं विभज्य गृह्णीतं मम शासनगौरवात्

“পুত্ৰসকল, মোৰ কথা শুনা: এই নিধান-কলহটো সমানকৈ ভাগ কৰি গ্ৰহণ কৰা, মোৰ আদেশৰ গৌৰৱ মানি।”

Verse 93

इति मातुर्वचः श्रुत्वा तुतोष द्विज नंदनः । प्रत्याह राजपुत्रस्तां विस्रब्धः शंकरार्चने

মাতৃবাক্য শুনি দ্বিজ-নন্দন আনন্দিত হ’ল। তাৰ পাছত শংকৰ-অৰ্চনাত স্থিৰ বিশ্বাসেৰে ৰাজপুত্ৰে শান্তচিত্তে তাইক উত্তৰ দিলে।

Verse 94

मातस्तव सुतस्यैव सुकृतेन समागतम् । नाहं ग्रहीतुमिच्छामि विभक्तं धनसंच यम्

মাতা, এই ধন তোমাৰ পুত্ৰৰ পুণ্যফলতেই আহিছে। এই সঞ্চিত সম্পত্তিৰ বিভক্ত অংশ মই গ্ৰহণ কৰিব নোখোজোঁ।

Verse 95

आत्मनः सुकृताल्लब्धं स्वयमेव भुनक्त्वसौ । स एव भगवानीशः करिष्यति कृपां मयि

নিজ পুণ্যফলৰে যি লাভ কৰিছে, সেয়া সি নিজেই ভোগ কৰক। সেই একেই ভগৱান ঈশাই নিশ্চয় মোৰ ওপৰতো কৃপা কৰিব।

Verse 96

एवमर्चयतोः शंभुं भूयोपि परया मुदा । संवत्सरो व्यतीयाय तस्मिन्नेव गृहे तयोः

এইদৰে দুয়োজনে পৰম আনন্দেৰে পুনঃপুনঃ শম্ভুৰ অৰ্চনা কৰি থাকিল; আৰু সেই একে ঘৰত তেওঁলোকৰ এটা সম্পূৰ্ণ বছৰ পাৰ হৈ গ’ল।

Verse 97

अथैकदा राजसूनुः सह तेन द्विजन्मना । वसंतसमये प्राप्ते विजहार वनां तरे

তাৰ পাছত এদিন, বসন্ত ঋতু আহি পোৱাত, ৰজাৰ পুত্ৰে সেই দ্বিজন্মা সঙ্গীৰ সৈতে বনান্তৰলৈ গৈ ক্ৰীড়া-বিহাৰ কৰিলে।

Verse 98

अथ दूरं गतौ क्वापि वने द्विजनृपात्मजौ । गन्धर्वकन्याः क्रीडंती शतशस्तावपश्यताम्

তাৰ পাছত বহু দূৰ গৈ কোনো এক বন-প্ৰদেশত উপস্থিত হৈ, দ্বিজৰ পুত্ৰ আৰু ৰজাৰ পুত্ৰই তাত শত শত গন্ধৰ্ব-কন্যাক ক্ৰীড়া কৰি থকা দেখিলে।

Verse 99

ताः सर्वाश्चारुसर्वांग्यो विहरंत्यो मनोहरम् । दृष्ट्वा द्विजात्मजो दूरादुवाच नृपनंदनम्

তেওঁলোক সকলোয়ে মনোহৰ, সুগঠিত অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গযুক্তা আৰু আনন্দেৰে বিহাৰ কৰি আছিল; সেয়া দেখি দ্বিজপুত্ৰই দূৰৰ পৰা ৰজনন্দনক ক’লে।

Verse 100

इतः पुरो न गंतव्यं विहरंत्यग्रतः स्त्रियः । स्त्रीसंन्निधानं विबुधास्त्यजंति विमलाशयाः

‘ইয়াৰ পৰা আগলৈ যোৱা উচিত নহয়; আগত নাৰীসকল ক্ৰীড়া কৰি আছে। যিসকলৰ অন্তৰ নিৰ্মল, সেই জ্ঞানীজনাই নাৰীৰ ঘন সান্নিধ্য ত্যাগ কৰে।’

Verse 110

तत्र गत्वा वनं सर्वाः संचीय कुसुमोत्करम् । भवत्यः पुनरायांतु तावत्तिष्ठाम्यहं त्विह

‘তোমালোক সকলোৱে সেই বনলৈ গৈ ফুলৰ ঢেৰ সংগ্ৰহ কৰা। তাৰ পাছত পুনৰ উভতি আহিবা; তেতিয়ালৈকে মই ইয়াতেই থাকিম।’

Verse 120

अस्त्येको द्रविकोनाम गंधर्वाणां कुलाग्रणीः । तस्याहमस्मि तनया नाम्ना चांशुमती स्मृता

‘গন্ধৰ্বসকলৰ মাজত দ্ৰৱিক নামৰ এজন আছে, যি কুলৰ অগ্ৰগণ্য নেতা। মই তেওঁৰ কন্যা; নামত অংশুমতী বুলি স্মৰণ কৰা হয়।’

Verse 130

गच्छ स्वभवनं कांत परश्वः प्रातरेव तु । आगच्छ पुनरत्रैव कार्यमस्ति च नो मृषा

নিজ গৃহলৈ যোৱা, হে প্ৰিয়; কিন্তু পৰশু পুৱাই পুনৰ ইয়ালৈ আহিবা। সঁচাকৈ আমাৰ এক কাৰ্য আছে—ই মিছা নহয়।

Verse 140

तस्य त्वमपि साहाय्यं कुरु गन्धर्वसत्तम । अथासौ निजराज्यस्थो हतशत्रुर्भविष्यति

তুমিও, হে গন্ধৰ্বসত্তম, তেওঁৰ সহায়তা কৰা। তেতিয়া তেওঁ নিজ ৰাজ্যত সুপ্ৰতিষ্ঠিত হ’ব, আৰু শত্রুসকল বিনষ্ট হ’ব।

Verse 150

अस्त्राणां च सहस्राणि तूणी चाक्षय्यसायकौ । अभेद्यं वर्म सौवर्णं शक्तिं च रिपुमर्दिनीम्

তেওঁ লাভ কৰিলে সহস্ৰ অস্ত্ৰ; আৰু দুটা তূণী—অক্ষয় বাণেৰে পূৰ্ণ; অভেদ্য সৌৱৰ্ণ বর্ম; আৰু শত্রুনাশিনী শক্তি (ভালা)।

Verse 160

एवमन्ये समाराध्य प्रदोषे गिरिजापतिम् । लभंतेभीप्सितान्कामान्देहांते तु परां गतिम्

এইদৰে আনসকলেও প্ৰদোষ সময়ত গিৰিজাপতি প্ৰভু শিৱক বিধিপূৰ্বক আৰাধনা কৰি ইচ্ছিত কামনা লাভ কৰে; আৰু দেহান্তে পৰম গতি প্ৰাপ্ত হয়।

Verse 164

ये प्राप्य दुर्लभतरं मनुजाः शरीरं कुर्वंति हंत परमेश्वरपादपूजाम् । धन्यास्त एव निजपुण्यजितत्रिलोकास्तेषां पदांबुजरजो भुवनं पुनाति

যিসকল মানুহে এই অতি দুৰ্লভ মানৱ দেহ লাভ কৰি, হায়, পৰমেশ্বৰৰ পদপূজা কৰে—তেওঁলোকেই ধন্য। নিজ পুণ্যবলে তেওঁলোকে ত্ৰিলোক জয় কৰে; তেনে ভক্তৰ পদ্মচৰণৰ ৰজে সমগ্ৰ জগত পবিত্ৰ কৰে।