तारकवधोत्तरं देवस्तुतिः पर्वतवरप्रदानं च / Devas’ Hymn after Tāraka’s Slaying and the Bestowal of Boons upon the Mountains
এই অধ্যায়ত ব্ৰহ্মাই তাৰকবধৰ পিছত দেৱতাসকলৰ আনন্দ-প্ৰতিক্ৰিয়া বৰ্ণনা কৰে। বিষ্ণুসহ সমবেত দেৱতাসকলে শংকৰপুত্ৰ কুমাৰ/স্কন্দক দীঘলীয়া স্তৱ কৰে আৰু দত্ত-দৈৱ অধিকাৰে সৃষ্টিস্থিতিলয়ৰ কাৰ্য সম্পাদনকাৰী বিশ্বনিয়ন্তা বুলি মানি দেৱৰক্ষা আৰু ধৰ্মব্যৱস্থাৰ স্থিতিৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা জনায়। স্তৱত প্ৰসন্ন হৈ কুমাৰে ক্ৰমে বৰ প্ৰদান কৰে। এই অংশত তেওঁ পৰ্বতসমূহক সম্বোধন কৰি—তপস্বী, যজ্ঞকর্মী আৰু তত্ত্বজ্ঞসকলৰ পূজ্য বুলি ঘোষণা কৰে, লগতে ভৱিষ্যতে সিহঁত শম্ভুৰ বিশেষ ৰূপ আৰু শিৱলিঙ্গ-ৰূপ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হ’ব বুলি ভবিষ্যবাণী কৰে। এইদৰে বিজয়োত্তৰ স্তোত্ৰ, সুৰক্ষাৰ আশ্বাস আৰু ভূদৃশ্যৰ পবিত্ৰীকৰণ একেলগে প্ৰতিপাদিত হয়।
Shlokas
Verse 1
ब्रह्मोवाच । निहतं तारकं दृष्ट्वा देवा विष्णुपुरोगमाः । तुष्टुवुश्शांकरिं भक्त्या सर्वेऽन्ये मुदिताननाः
ব্ৰহ্মাই ক’লে—তাৰক নিহত হোৱা দেখি, বিষ্ণু-প্ৰমুখ দেৱসকলে ভক্তিভাৱে শাঙ্কৰীক স্তৱ কৰিলে; আৰু অন্য সকলেও আনন্দিত মুখে স্তোত্ৰে আৰাধনা কৰিলে।
Verse 2
देवा ऊचुः । नमः कल्याणरूपाय नमस्ते विश्वमंगल । विश्वबंधो नमस्तेऽस्तु नमस्ते विश्वभावन
দেৱসকলে ক’লে: কল্যাণস্বৰূপ তোমাক নমস্কাৰ। হে বিশ্বমঙ্গল, তোমাক নমস্কাৰ। হে বিশ্ববন্ধু, তোমাক প্ৰণাম হওক; হে বিশ্বভাবন, তোমাক নমস্কাৰ।
Verse 3
नमोस्तु ते दानववर्यहंत्रे बाणासुरप्राणहराय देव । प्रलंबनाशाय पवित्ररूपिणे नमोनमश्शंकरतात तुभ्यम्
হে দেৱ! দানৱশ্ৰেষ্ঠ-হন্তা, বাণাসুৰৰ প্ৰাণহৰ, তোমাক নমস্কাৰ। প্ৰলম্বনাশক, পবিত্ৰস্বৰূপী—হে শংকৰতাত, তোমাক পুনঃপুনঃ নমস্কাৰ।
Verse 4
त्वमेव कर्त्ता जगतां च भर्त्ता त्वमेव हर्त्ता शुचिज प्रसीद । प्रपञ्चभूतस्तव लोकबिंबः प्रसीद शम्भ्वात्मज दीनबंधो
হে শুচিজ! তুমিয়েই সকলো জগতৰ স্ৰষ্টা আৰু পালনকৰ্তা, তুমিয়েই সংহাৰক—প্ৰসন্ন হওক। এই প্ৰপঞ্চ তোমাৰ লোকৰেই প্ৰতিবিম্ব; হে শম্ভুপুত্ৰ, দীনবন্ধু, কৃপা কৰা।
Verse 5
देवरक्षाकर स्वामिन्रक्ष नस्सर्वदा प्रभो । देवप्राणावन कर प्रसीद करुणाकर
হে দেৱৰক্ষক প্ৰভু, হে স্বামী! আমাক সদায় ৰক্ষা কৰা। হে দেৱপ্ৰাণাৱনকৰ, কৰুণাকৰ! প্ৰসন্ন হওক, দয়া কৰা।
Verse 6
हत्वा ते तारकं दैत्यं परिवारयुतं विभो । मोचितास्सकला देवा विपद्भ्यः परमेश्वर
হে বিভু, হে পৰমেশ্বৰ! তুমি পৰিয়ালসহিত তাৰক দৈত্যক বধ কৰিলা; তেতিয়া সকলো দেৱতা বিপদৰ পৰা মুক্ত হ’ল।
Verse 7
ब्रह्मोवाच । एवं स्तुतः कुमारोऽसौ देवैर्विष्णुमुखैः प्रभुः । वरान्ददावभिनवान्सर्वेभ्यः क्रमशो मुने
ব্ৰহ্মাই ক’লে— হে মুনি! বিষ্ণু-প্ৰমুখ দেৱসকলে এইদৰে স্তৱন কৰাত সেই প্ৰভু কুমাৰে সকলোকে ক্ৰমে ক্ৰমে নতুন নতুন বৰ দান কৰিলে।
Verse 8
शैलान्निरीक्ष्य स्तुवतस्ततस्स गिरिशात्मजः । सुप्रसन्नतरो भूत्वा प्रोवाच प्रददद्वरान्
পৰ্ব্বতত স্তৱন কৰি থকা তেওঁলোকক দেখি গিৰীশৰ পুত্ৰ অতি প্ৰসন্ন হ’ল; তাৰ পিছত তেওঁ ক’লে আৰু বৰ দান কৰিলে।
Verse 9
स्कन्द उवाच । यूयं सर्वे पर्वता हि पूजनीयास्तपस्विभिः । कर्मिभिर्ज्ञानिभिश्चैव सेव्यमाना भविष्यथ
স্কন্দই ক’লে— “তোমালোক সকলো পৰ্বত তপস্বীসকলৰ দ্বাৰা পূজনীয় হ’বা; আৰু কৰ্মকাণ্ডী আৰু জ্ঞানীসকলেও শ্ৰদ্ধাৰে তোমালোকক সেৱা কৰিব।”
Verse 10
शंभोर्विशिष्टरूपाणि लिंगरूपाणि चैव हि । भविष्यथ न संदेहः पर्वता वचनान्मम
হে পৰ্বতনন্দিনী! মোৰ বাক্যত কোনো সন্দেহ নাই—শম্ভুৰ বিশেষ ৰূপসমূহ আৰু তেওঁৰ লিঙ্গৰূপসমূহো নিশ্চয় প্ৰকাশ পাব।
Verse 11
योऽयं मातामहो मेऽद्य हिमवान्पर्वतोत्तमः । तपस्विनां महाभागः फलदो हि भविष्यति
এই হিমবান—মোৰ মাতামহ, পৰ্বতশ্ৰেষ্ঠ—আজি নিশ্চয়েই মহাভাগ তপস্বীসকলক ফল (সিদ্ধি) দানকাৰী হ’ব।
Verse 12
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखंडे स्वामिकार्तिकचरितगर्भितशिवाशिवचरितवर्णनं नाम द्वादशोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰীশিৱমহাপুৰাণৰ দ্বিতীয় ৰুদ্ৰসংহিতাৰ চতুৰ্থ কুমাৰখণ্ডত ‘স্বামী কাৰ্তিকেয়চৰিতত গৰ্ভিত শিৱ আৰু অশিৱচৰিত বৰ্ণনা’ নামৰ দ্বাদশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
Verse 13
इदानीं खलु सुप्रीत्या कैलासं गिरिशालयम् । जननी जनकौ द्रष्टुं शिवाशंभू त्वमर्हसि
এতিয়া তুমি আনন্দচিত্তে কৈলাসলৈ—গিৰীশৰ আলয়লৈ—গৈ তোমাৰ জননী-জনক শিৱা আৰু শম্ভুৰ দৰ্শন কৰা; এইটো তোমাৰ বাবে যথোচিত।
Verse 14
ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा निखिला देवा विष्ण्वाद्या प्राप्तशासनाः । कृत्वा महोत्सवं भूरि सकुमारा ययुर्गिरिम्
ব্ৰহ্মাই ক’লে—এইদৰে কৈ, বিষ্ণু আদি সকলো দেৱতাই আদেশ পাই, বৃহৎ মহোৎসৱ কৰি, কুমাৰসকলৰ সৈতে পৰ্বতৰ ফালে গ’ল।
Verse 15
कुमारे गच्छति विभौ कैलासं शंकरालयम् । महामंगलमुत्तस्थौ जयशब्दो बभूव ह
যেতিয়া মহিমাময় কুমাৰে শংকৰৰ আলয় কৈলাসলৈ যাত্ৰা কৰিলে, তেতিয়া মহামঙ্গল উদিত হ’ল আৰু “জয়” ধ্বনি গুঞ্জৰি উঠিল।
Verse 16
आरुरोह कुमारोऽसौ विमानं परमर्द्धिमत् । सर्वतोलंकृतं रम्यं सर्वोपरि विराजितम्
সেই কুমাৰে পৰম ঐশ্বৰ্যযুক্ত বিমানত আৰোহণ কৰিলে—যি সৰ্বদিশে অলংকৃত, মনোৰম আৰু সৰ্বোপরি উজ্জ্বলভাৱে বিরাজমান আছিল।
Verse 17
अहं विष्णुश्च समुदौ तदा चामरधारिणौ । गुह मूर्ध्नि महाप्रीत्या मुनेऽभूव ह्यतंद्रितौ
হে মুনি! তেতিয়া মই আৰু বিষ্ণু একেলগে চামৰধাৰী হৈ থিয় দিলোঁ; মহাপ্ৰীতিৰে গুহ (কুমাৰ)ৰ মূৰ্ধ্নিত অক্লান্তভাৱে চামৰ দোলাই থাকিলোঁ।
Verse 18
इन्द्राद्या अमरास्सर्वे कुर्वंतो गुहसेवनम् । यथोचितं चतुर्दिक्षु जग्मुश्च प्रमुदास्तदा
তেতিয়া ইন্দ্ৰ আদি সকলো অমৰে গুহ (কুমাৰ)ৰ যথোচিত সেৱা-আৰাধনা সম্পন্ন কৰি, পৰম আনন্দে চাৰিও দিশে নিজৰ নিজৰ স্থানলৈ গ’ল।
Verse 19
शंभोर्जयं प्रभाषंतः प्रापुस्ते शंभुपर्वतम् । सानंदा विविशुस्तत्रोच्चरितो मंगलध्वनिः
“শম্ভোৰ জয়!” বুলি ঘোষণা কৰি কৰি তেওঁলোকে শম্ভু-পৰ্বতত উপনীত হ’ল। আনন্দে তাত প্ৰৱেশ কৰি সৰ্বত্ৰ গুঞ্জিত হোৱা মঙ্গলধ্বনি উচ্চাৰণ কৰিলে।
Verse 20
दृष्ट्वा शिवं शिवां चैव सर्वे विष्ण्वादयो द्रुतम् । प्रणम्य शंकरं भक्त्या करौ बद्ध्वा विनम्रकाः
শিৱ আৰু শিৱাক একেলগে দেখি বিষ্ণু আদি সকলো দেৱতা দ্ৰুতগতিতে আগবাঢ়ি আহিল। ভক্তিভৰে শংকৰক প্ৰণাম কৰি, হাত জোৰি অতি বিনম্ৰ হ’ল।
Verse 21
कुमारोऽपि विनीतात्मा विमानादवतीर्य च । प्रणनाम मुदा शंभुं शिवां सिंहासनस्थिताम्
বিনীতচিত্ত কুমাৰো বিমানেৰে নামি আহি, আনন্দভৰে সিংহাসনত অধিষ্ঠিত শম্ভু-শিৱ আৰু শিৱা (পাৰ্বতী)ক প্ৰণাম কৰিলে।
Verse 22
अथ दृष्ट्वा कुमारं तं तनयं प्राणवल्लभम् । तौ दंपती शिवौ देवौ मुमुदातेऽति नारद
তাৰ পাছত প্ৰাণসম প্ৰিয় পুত্ৰ সেই কুমাৰক দেখি, হে নাৰদ, দিৱ্য দম্পতি শিৱ আৰু তেওঁৰ দেৱী অতিশয় আনন্দিত হ’ল।
Verse 23
महाप्रभुस्समुत्थाप्य तमुत्संगे न्यवेशयत् । मूर्ध्नि जघ्रौ मुदा स्नेहात्तं पस्पर्श करेण ह
মহাপ্ৰভুৱে তেওঁক উঠাই নিজৰ কোলাত বহুৱালে। আনন্দময় স্নেহে তেওঁৰ মূৰ শুঁকি (চুম্বন কৰি), হাতেৰে প্ৰেমভৰে স্পৰ্শ কৰিলে।
Verse 24
महानंदभरः शंभुश्चकार मुखचुंबनम् । कुमारस्य महास्नेहात् तारकारेर्महाप्रभोः
মহানন্দে ভৰপূৰ ভগৱান শম্ভুৱে কুমাৰৰ মুখ চুম্বন কৰিলে; তাৰকাসুৰ-বধকাৰী সেই মহাপ্ৰভুৰ প্ৰতি গভীৰ স্নেহত তেওঁ তেনে কৰিলে।
Verse 25
शिवापि तं समुत्थाप्य स्वोत्संगे संन्यवेशयत् । कृत्वा मूर्ध्नि महास्नेहात् तन्मुखाब्जं चुचुम्ब हि
শিৱায়ো তেওঁক উঠাই নিজৰ কোলত বহুৱালে; তাৰ পিছত মহান মাতৃস্নেহে তেওঁক মস্তকত স্থাপন কৰি তেওঁৰ পদ্মসম মুখ সত্যই চুম্বন কৰিলে।
Verse 26
तयोस्तदा महामोदो ववृधेऽतीव नारद । दंपत्योः शिवयोस्तात भवाचारं प्रकुर्वतोः
হে নাৰদ, সেই সময়ত মহা আনন্দ অতিশয় বৃদ্ধি পালে; কিয়নো দিব্য দম্পতি শিৱ আৰু তেওঁৰ সহধৰ্মিণী পবিত্ৰ দাম্পত্যধৰ্মৰ উপযুক্ত আচাৰ-বিধি পালন কৰি আছিল।
Verse 27
तदोत्सवो महानासीन्नानाविधिः शिवालये । जयशब्दो नमश्शब्दो बभूवातीव सर्वतः
শিৱালয়ত সেই উৎসৱ অতি মহান হ’ল; নানাবিধ বিধি-অনুষ্ঠান সম্পন্ন হ’ল। চাৰিওফালে ‘জয়’ আৰু ‘নমঃ’ ধ্বনি অত্যন্তভাবে গুঞ্জৰিত হ’ল।
Verse 28
ततस्सुरगणास्सर्वे विष्ण्वाद्या मुनयस्तथा । सुप्रणम्य मुदा शंभुं तुष्टुवुस्सशिवं मुने
তাৰপিছত বিষ্ণু আদি সকলো দেৱগণ আৰু মুনিগণো, হে মুনি, শম্ভুক গভীৰ প্ৰণাম কৰি, আনন্দভৰে সেই শুভ শিৱক স্তৱ কৰিবলৈ ধৰিলে।
Verse 29
देवा ऊचुः । देवदेव महादेव भक्तानामभयप्रद । नमो नमस्ते बहुशः कृपाकर महेश्वर
দেৱসকলে ক’লে—হে দেবদেব মহাদেৱ, ভক্তসকলক অভয় দানকাৰী! হে কৃপাকৰ মহেশ্বৰ, তোমাক বাৰে বাৰে নমস্কাৰ।
Verse 30
अद्भुता ते महादेव महालीला सुखप्रदा । सर्वेषां शंकर सतां दीनबंधो महाप्रभो
হে মহাদেৱ, তোমাৰ মহালীলা অদ্ভুত, ই সুখ প্ৰদান কৰে। হে শংকৰ, হে মহাপ্ৰভো, তুমি সৎজনসকলৰ হিতকাৰী আৰু দীনসকলৰ বন্ধু-আশ্ৰয়।
Verse 31
एवं मूढधियश्चाज्ञाः पूजायां ते सनातनम् । आवाहनं न जानीमो गतिं नैव प्रभोद्भुताम्
এইদৰে আমি মোহগ্ৰস্ত বুদ্ধি আৰু অজ্ঞ; পূজাৰ সনাতন বিধি আমি নাজানো। আৱাহনৰ বিধানো অজানা, আৰু সত্য বোধৰ পৰা উদ্ভূত পৰম গতি আৰু ফলও আমি বুজি নাপাওঁ।
Verse 32
गंगासलिलधाराय ह्याधाराय गुणात्मने । नमस्ते त्रिदशेशाय शंकराय नमोनमः
গংগাজলধাৰাৰূপ, সৰ্বাধাৰ, গুণসমূহৰ অন্তৰ্যামী—হে ত্ৰিদশেশ্বৰ শংকৰ! আপোনাক নমস্কাৰ; বাৰে বাৰে নমস্কাৰ।
Verse 33
वृषांकाय महेशाय गणानां पतये नमः । सर्वेश्वराय देवाय त्रिलोकपतये नमः
বৃষচিহ্নধাৰী মহেশ্বৰলৈ নমস্কাৰ; গণসমূহৰ পতিলৈ নমস্কাৰ। সৰ্বেশ্বৰ দেৱলৈ নমস্কাৰ; ত্ৰিলোকৰ পালনকৰ্তা-পতিলৈ নমস্কাৰ।
Verse 34
संहर्त्रे जगतां नाथ सर्वेषां ते नमो नमः । भर्त्रे कर्त्रे च देवेश त्रिगुणेशाय शाश्वते
হে জগন্নাথ, সৰ্বসংহাৰক, আপোনাক বাৰে বাৰে নমস্কাৰ। হে দেবেশ, আপুনি ভৰ্তা আৰু কৰ্তা; ত্ৰিগুণাধীশ শাশ্বত প্ৰভুক প্ৰণাম।
Verse 35
विसंगाय परेशाय शिवाय परमात्मने । निष्प्रपंचाय शुद्धाय परमायाव्ययाय च
বিৰাগী, পৰেশ্বৰ, পৰমাত্মা শিৱলৈ প্ৰণাম; যি নিষ্প্ৰপঞ্চ, পৰম শুদ্ধ, পৰম আৰু অব্যয়।
Verse 36
दण्डहस्ताय कालाय पाशहस्ताय ते नमः । वेदमंत्रप्रधानाय शतजिह्वाय ते नमः
দণ্ডহস্ত কালস্বৰূপ, আপোনালৈ প্ৰণাম; পাশহস্ত, আপোনালৈ প্ৰণাম। বেদমন্ত্ৰৰ প্ৰধান তত্ত্ব, আপোনালৈ প্ৰণাম; শতজিহ্বা প্ৰভু, আপোনালৈ প্ৰণাম।
Verse 37
भूतं भव्यं भविष्यच्च स्थावरं जंगमं च यत् । तव देहात्समुत्पन्नं सर्वथा परमेश्वर
হে পৰমেশ্বৰ! ভূত, বৰ্তমান আৰু ভৱিষ্যৎ—স্থাৱৰ আৰু জংগম যি কিছু আছে—সকলো সৰ্বথা আপোনাৰেই দিব্য দেহৰ পৰা উৎপন্ন।
Verse 38
पाहि नस्सर्वदा स्वामिन्प्रसीद भगवन्प्रभो । वयं ते शरणापन्नाः सर्वथा परमेश्वर
হে স্বামী! সদায় আমাক ৰক্ষা কৰক। হে ভগৱান প্ৰভো! প্ৰসন্ন হওক। হে পৰমেশ্বৰ! আমি সৰ্বথা আপোনাৰ শৰণাগত।
Verse 39
शितिकण्ठाय रुद्राय स्वाहाकाराय ते नमः । अरूपाय सरूपाय विश्वरूपाय ते नमः
শিতিকণ্ঠ ৰুদ্ৰ, যজ্ঞত ‘স্বাহা’কাৰৰ স্বৰূপ, তোমাক নমস্কাৰ। তুমি নিৰাকাৰো, সাকাৰো, আৰু বিশ্বৰূপো—তোমাক নমস্কাৰ।
Verse 40
शिवाय नीलकंठाय चिताभस्मांगधारिणे । नित्यं नीलशिखंडाय श्रीकण्ठाय नमोनमः
নীলকণ্ঠ শিৱক, চিতাভস্ম দেহত ধাৰণ কৰা প্ৰভুক, নিত্য নীলশিখণ্ডেৰে ভূষিত শ্ৰীকণ্ঠক পুনঃপুনঃ নমস্কাৰ।
Verse 41
सर्वप्रणतदेहाय संयमप्रणताय च । महादेवाय शर्वाय सर्वार्चितपदाय च
যাঁৰ দেহ সকলোৰে প্ৰণামত নত, যি সংযমত নিবিষ্ট—মহাদেৱ শৰ্বক, আৰু যাঁৰ পদযুগল সৰ্বে অর্চনা কৰে, তেখেতক নমস্কাৰ।
Verse 42
त्वं ब्रह्मा सर्वदेवानां रुद्राणां नीललोहितः । आत्मा च सर्वभूतानां सांख्यैः पुरुष उच्यसे
তুমি সকলো দেৱৰ বাবে ব্ৰহ্মা; ৰুদ্ৰসকলৰ মাজত তুমি নীললোহিত। তুমি সকলো ভূতৰ অন্তৰাত্মা, আৰু সাংখ্যসকলে তোমাক ‘পুৰুষ’ বুলি কয়।
Verse 43
पर्वतानां सुमेरुस्त्वं नक्षत्राणां च चन्द्रमा । ऋषीणां च वशिष्ठस्त्वं देवानां वासवस्तथा
পৰ্বতৰ মাজত তুমি সুমেৰু, নক্ষত্ৰৰ মাজত চন্দ্ৰ। ঋষিসকলৰ মাজত তুমি বশিষ্ঠ, আৰু দেৱসকলৰ মাজত তেনেদৰে বাসৱ (ইন্দ্ৰ) তুমি।
Verse 44
अकारस्सर्ववेदानां त्राता भव महेश्वर । त्वं च लोकहितार्थाय भूतानि परिषिंचसि
হে মহেশ্বৰ! ‘অ’ আদ্যবীজধ্বনিযুক্ত সমগ্ৰ বেদৰ তুমি ত্ৰাতা হোৱা। আৰু লোকহিতাৰ্থে তুমি সকলো ভূত-প্ৰাণীক সদা অনুগ্ৰহে সিঞ্চন কৰি পালন-পোষণ কৰা।
Verse 45
महेश्वर महाभाग शुभाशुभनिरीक्षक । आप्यायास्मान्हि देवेश कर्तॄन्वै वचनं तव
হে মহেশ্বৰ, হে মহাভাগ্যবান, শুভ-অশুভৰ বিচাৰক! হে দেৱেশ, আমি তোমাৰ কৰ্মকাৰী সেৱকসকলক পুষ্টি দি শক্তিমান কৰা; তোমাৰ বাক্যেই আমাৰ আজ্ঞা।
Verse 46
रूपकोटिसहस्रेषु रूपकोटिशतेषु ते । अंतं गंतुं न शक्ताः स्म देवदेव नमोस्तु ते
হাজাৰ হাজাৰ আৰু শত শত কোটি ৰূপত তোমাৰ দৰ্শন কৰিও আমি তোমাৰ সীমা পাব নোৱাৰিলোঁ। হে দেৱদেৱ, তোমাক নমস্কাৰ।
Verse 47
ब्रह्मोवाच । इति स्तुत्वाखिला देवा विष्ण्वाद्या प्रमुखस्थिताः । मुहुर्मुहुस्सुप्रणम्य स्कंदं कृत्वा पुरस्सरम्
ব্ৰহ্মাই ক’লে—এইদৰে স্তৱ কৰি, বিষ্ণু আদি অগ্ৰণী কৰি সকলো দেৱতাই বাৰে বাৰে ভক্তিভাৱে প্ৰণাম কৰিলে আৰু স্কন্দক আগত ৰাখি আগবাঢ়িল।
Verse 48
देवस्तुतिं समाकर्ण्य शिवस्सर्वेश्वरस्स्वराट् । सुप्रसन्नो बभूवाथ विजहास दयापरः
দেৱসকলৰ স্তৱ শুনি সৰ্বেশ্বৰ স্বৰাট শিৱ অতি প্ৰসন্ন হ’ল; তাৰ পাছত দয়াপৰ হৈ আনন্দে হাঁহিলে।
Verse 49
उवाच सुप्रसन्नात्मा विष्ण्वादीन्सुरसत्तमान् । शंकरः परमेशानो दीनबंधुस्सतां गतिः
তেতিয়া পৰমেশ্বৰ শংকৰ—দীনবন্ধু আৰু সৎলোকৰ আশ্ৰয়—অতি প্ৰসন্ন আৰু শান্তচিত্তে বিষ্ণু আদি শ্ৰেষ্ঠ দেৱসকলক সম্বোধন কৰি ক’লে।
Verse 50
शिव उवाच । हे हरे हे विधे देवा वाक्यं मे शृणुतादरात् । सर्वथाहं सतां त्राता देवानां वः कृपानिधिः
শিৱে ক’লে—হে হৰে, হে বিধাতা, হে দেৱসকল, মোৰ বাক্য আদৰেৰে শুনা। মই সৰ্বথা সৎলোকৰ ত্ৰাতা, আৰু তোমালোক দেৱসকলৰ বাবে কৃপাৰ নিধি।
Verse 51
दुष्टहंता त्रिलोकेशश्शंकरो भक्तवत्सलः । कर्ता भर्ता च हर्ता च सर्वेषां निर्विकारवान्
শংকৰ দুষ্টহন্তা, ত্ৰিলোকেশ্বৰ আৰু ভক্তৱৎসল। তেওঁ সকলোৰে কৰ্তা, ভৰ্তা আৰু হৰ্তা, তথাপি তেওঁ নিৰ্বিকাৰ।
Verse 52
यदा यदा भवेद्दुःखं युष्माकं देवसत्तमाः । तदा तदा मां यूयं वै भजंतु सुखहेतवे
হে দেৱশ্ৰেষ্ঠসকল! যেতিয়া-যেতিয়া তোমালোকৰ দুখ হয়, তেতিয়া-তেতিয়া সুখৰ হেতু হিচাপে মোকেই ভজনা কৰা।
Verse 53
ब्रह्मोवाच । इत्याज्ञप्तस्तदा देवा विष्ण्वाद्यास्समुनीश्वराः । शिवं प्रणम्य सशिवं कुमारं च मुदान्विताः
ব্ৰহ্মাই ক’লে—এইদৰে আজ্ঞা পাই বিষ্ণু আদি দেৱসকল আৰু মুনীশ্বৰসকলে শিৱক শক্তিসহ প্ৰণাম কৰিলে, আৰু কুমাৰকো বন্দনা কৰি আনন্দেৰে যথোচিত কৰ্ম কৰিলে।
Verse 54
कथयंतो यशो रम्यं शिवयोश्शांकरेश्च तत् । आनन्दं परमं प्राप्य स्वधामानि ययु र्मुने
হে মুনে, শিৱ আৰু শংকৰৰ সেই ৰম্য যশ ক’বলৈ ক’বলৈ তেওঁলোকে পৰমানন্দ লাভ কৰি নিজৰ নিজৰ দিৱ্য ধামলৈ গ’ল।
Verse 55
शिवोपि शिवया सार्द्धं सगणः परमेश्वरः । कुमारेणयुतः प्रीत्योवास तस्मिन्गिरौ मुदा
তেতিয়া পৰমেশ্বৰ শিৱো শিৱাৰ সৈতে, গণসমেত, আৰু দিৱ্য কুমাৰৰ সহচৰ্যে, প্ৰীতিসহ আনন্দে সেই পৰ্বতত বাস কৰিলে।
Verse 56
इत्येवं कथितं सर्वं कौमारं चरितं मुने । शैवं च सुखदं दिव्यं किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि
এইদৰে, হে মুনে, কুমাৰৰ সমগ্ৰ দিৱ্য, সুখদায়ক আৰু শৈৱ চৰিত্ৰ কোৱা হ’ল। আপুনি আৰু কি শুনিবলৈ ইচ্ছা কৰে?
Frequently Asked Questions
The aftermath of Tāraka’s slaying: the devas (with Viṣṇu foremost) rejoice, praise Kumāra/Skanda, and request ongoing protection and stability.
The hymn presents Skanda as operating under Śiva’s cosmic sovereignty, emphasizing that divine grace (prasāda) responds to bhakti and stuti; protection of the devas is articulated as a theological function of praise, alignment, and boon-bestowal.
Śambhu’s liṅga-forms and ‘distinctive forms’ are projected onto the mountains: Skanda declares mountains worship-worthy and foretells their status as embodiments/markers of Śiva’s sacred presence.