तारक-कुमार-युद्धवर्णनम् / Description of the Battle between Tāraka and Kumāra
এই অধ্যায়ত তাৰক-বধ প্ৰসঙ্গৰ যুদ্ধ অধিক তীব্ৰ হয়। ব্ৰহ্মাই বৰ্ণনা কৰে—কুমাৰে বীৰভদ্ৰক সংযত কৰি শিৱৰ পদ্মচৰণ স্মৰণ কৰি তাৰকক বধ কৰাৰ দৃঢ় সংকল্প লয়। কাৰ্ত্তিকেয়ৰ ৰণসাজ, গর্জন, ক্ৰোধ আৰু চাৰিওফালে থকা সেনাবাহিনী বিশেষভাৱে উল্লিখিত; দেৱতা আৰু ঋষিসকলে জয়ধ্বনি আৰু স্তৱেৰে তেওঁক প্ৰশংসা কৰে। এই সংঘাত ব্যক্তিগত দ্বন্দ্ব নহয়, সৰ্বলোকক ভয় দেখুওৱা বিশ্বব্যাপী মহাযুদ্ধ ৰূপে প্ৰতিষ্ঠিত হয়। দুয়ো বীৰে শক্তি-অস্ত্ৰেৰে পৰস্পৰ আঘাত কৰে; বৈতালিক আৰু খেচৰ পদ্ধতি, মন্ত্রাশ্ৰয় আৰু কৌশলৰ উল্লেখো আছে। মূৰ, গলা, উৰু, জানু, কটি, বক্ষ আৰু পিঠ আদি বহু অংগত পৰস্পৰ বিদ্ধ-প্ৰহাৰে সমবলে দীঘলীয়া, ঘোৰ দ্বন্দ্ব চলি থাকে আৰু পৰৱৰ্তী নিষ্পত্তিৰ ভূমি গঢ়ে।
Shlokas
Verse 1
ब्रह्मोवाच । निवार्य वीरभद्रं तं कुमारः परवीरहा । समैच्छत्तारकवधं स्मृत्वा शिवपदाम्बुजौ
ব্ৰহ্মাই ক’লে—সেই বীৰভদ্ৰক নিবাৰি, শত্রুবীৰ-হন্তা কুমাৰে ভগৱান শিৱৰ পদপদ্ম স্মৰণ কৰি তাৰক-বধৰ সংকল্প কৰিলে।
Verse 2
जगर्जाथ महातेजाः कार्तिकेयो महाबलः । सन्नद्धः सोऽभवत्क्रुद्ध सैन्येन महता वृतः
তেতিয়া মহাবলী, মহাতেজস্বী কাৰ্ত্তিকেয় গর্জি উঠিল। সম্পূৰ্ণ সজ্জিত হৈ সি ক্ৰুদ্ধ হ’ল আৰু বৃহৎ সেনাৰে পৰিবেষ্টিত থাকিল।
Verse 3
तदा जयजयेत्युक्तं सर्वैर्देर्वेर्गणै स्तथा । संस्तुतो वाग्भिरिष्टाभिस्तदैव च सुरर्षिभिः
তেতিয়া সকলো দেৱগণে একেলগে “জয় জয়” বুলি ধ্বনি তুলিলে। সেই মুহূর্ততে দেৱৰ্ষিসকলে প্ৰিয় স্তোত্ৰ আৰু মঙ্গলবাণীৰে প্ৰভুক স্তৱ কৰিলে।
Verse 4
तारकस्य कुमारस्य संग्रामोऽतीव दुस्सहः । जातस्तदा महाघोरस्सर्वभूत भयंकरः
তেতিয়া তাৰক আৰু দিব্য যুৱক কুমাৰৰ মাজৰ যুদ্ধ অতি দুৰ্সহ হৈ উঠিল; সেয়া মহাঘোৰ আৰু সকলো জীৱক ভয় দেখুওৱা আছিল।
Verse 5
शक्तिहस्तौ च तौ वीरौ युयुधाते परस्परम् । सर्वेषां पश्यतां तत्र महाश्चर्यवतां मुने
হে মুনি, সেই দুজন বীৰ হাতে শক্তি (বৰ্ষা) ধৰি তাত পৰস্পৰে যুদ্ধ কৰিলে; সকলোৱে চাই মহা আশ্চৰ্যত বিমুগ্ধ হ’ল।
Verse 6
शक्तिनिर्भिन्नदेहौ तौ महासाधनसंयुतौ । परस्परं वंचयंतौ सिंहाविव महाबलौ
সেই দুজন, পৰস্পৰবিৰোধী শক্তিৰ প্ৰভাৱত দেহে ভিন্নতা লৈ, মহাসাধনে সজ্জিত আছিল; মহাবলী দুটা সিংহৰ দৰে তেওঁলোকে একে-অন্যক ফাঁকি দি আগবাঢ়িবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।
Verse 7
वैतालिकं समाश्रित्य तथा खेचरकं मतम् । पापं तं च समाश्रित्य शक्त्या शक्तिं विजघ्नतुः
বৈতালিক উপায় আশ্ৰয় কৰি আৰু খেচৰক কৌশল গ্ৰহণ কৰি, সেই পাপীয়ে দুষ্ট উপায়ত আশ্ৰয় ল’লে; তাৰ পাছত শক্তিৰে শক্তি প্ৰতিঘাত কৰি প্ৰতিপক্ষৰ শক্তি নিপাত কৰিলে।
Verse 8
एभिर्मंत्रैर्महावीरौ चक्रतुर्युद्धमद्भुतम् । अन्योन्यं साधकौ भूत्वा महाबलपराक्रमौ
এই মন্ত্ৰসমূহে সমৰ্থ হৈ সেই দুজন মহাবীৰে এক আশ্চৰ্য যুদ্ধ কৰিলে। পৰস্পৰৰ বিপক্ষে নিজ নিজ মন্ত্ৰসিদ্ধি সাধন কৰা সাধকৰ দৰে হৈ, তেওঁলোকে মহাবল আৰু পৰাক্ৰম প্ৰকাশ কৰিলে।
Verse 9
महाबलं प्रकुर्वतौ परस्परवधैषिणौ । जघ्नतुश्शक्तिधाराभी रणे रणविशारदौ
অপাৰ বল প্ৰদৰ্শন কৰি, পৰস্পৰ বধকামী সেই দুজন ৰণবিশাৰদ যোদ্ধাই ৰণক্ষেত্ৰত শক্তি (ভালা)ৰ ধাৰেৰে একে-আনক আঘাত কৰিলে।
Verse 10
इति श्री शिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखण्डे तारका सुरवधदेवोत्सववर्णनं नाम दशमोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰীশিৱমহাপুৰাণৰ দ্বিতীয় ৰুদ্ৰসংহিতাৰ চতুৰ্থ কুমাৰখণ্ডত ‘তাৰকাসুৰবধোত্তৰ দেৱোৎসৱ-বৰ্ণন’ নামৰ দশম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
Verse 11
तदा तौ युध्यमानौ च हन्तुकामौ महाबलौ । वल्गन्तौ वीरशब्दैश्च नानायुद्धविशारदौ
তেতিয়া সেই দুজন মহাবলী বীৰ, বধ কৰাৰ অভিপ্ৰায়ে যুঁজত ৰত হৈ, ৰণাঙ্গনত বীৰনাদ কৰি কৰি জঁপিয়াই ফুৰিল; নানাবিধ যুদ্ধবিদ্যাত তেওঁলোক পাৰদৰ্শী আছিল।
Verse 12
अभवन्प्रेक्षकास्सर्वे देवा गंधर्वकिन्नराः । ऊचुः परस्परं तत्र कोस्मिन्युद्धे विजेष्यते
তাত সকলো দেৱতা, গন্ধৰ্ব আৰু কিন্নৰ প্ৰেক্ষক হৈ একত্ৰিত হ’ল। তেওঁলোকে পৰস্পৰে ক’লে—“এই যুঁজত সঁচাকৈ কোনে জয় লাভ কৰিব?”
Verse 13
तदा नभोगता वाणी जगौ देवांश्च सांत्वयन् । असुरं तारकं चात्र कुमारोऽयं हनिष्यति
তেতিয়া আকাশৰ পৰা এক দিৱ্য বাণী ধ্বনিত হ’ল, দেৱসকলক সান্ত্বনা দি—“ইয়াত এই কুমাৰেই নিশ্চয় অসুৰ তাৰকক বধ কৰিব।”
Verse 14
मा शोच्यतां सुरैः सर्वै सुखेन स्थीयतामिति । युष्मदर्थं शंकरो हि पुत्ररूपेण संस्थितः
সকলো দেৱে শোক নকৰিবা; সকলোৱে সুখে স্থিৰ থাকিবা। তোমালোকৰ হিতাৰ্থে শংকৰেই পুত্ৰৰূপে স্থিত হৈছে।
Verse 15
श्रुत्वा तदा तां गगने समीरितां वाचं शुभां सप्रमथेस्समावृतः । निहंतुकामः सुखितः कुमारको दैत्याधिपं तारकमाश्वभूत्तदा
আকাশত ধ্বনিত সেই শুভ বাণী শুনি, প্ৰমথসকলৰ মাজত থকা কুমাৰ আনন্দিত হ’ল; বধ-ইচ্ছাৰে সি তৎক্ষণাৎ দৈত্যাধিপ তাৰকৰ ফালে আগবাঢ়িল।
Verse 16
शक्त्या तया महाबाहुराजघानस्तनांतरे । कुमारः स्म रुषाविष्टस्तारकासुरमोजसा
সেই শক্তিৰে মহাবাহু কুমাৰ ক্ৰোধাৱিষ্ট হৈ তাৰকাসুৰৰ বক্ষস্থলৰ মাজত আঘাত কৰিলে আৰু নিজৰ তেজোময় বলৰে তাক অভিভূত কৰিলে।
Verse 17
तं प्रहारमनादृत्य तारको दैत्यपुंगवः । कुमारं चापि संक्रुद्धस्स्वशक्त्या संजघान सः
সেই আঘাতক তুচ্ছ কৰি দানৱশ্ৰেষ্ঠ তাৰক ক্ৰুদ্ধ হৈ নিজৰ শক্তি-অস্ত্ৰে কুমাৰক আঘাত কৰিলে।
Verse 18
तेन शक्तिप्रहारेण शांकरिर्मूच्छि तोऽभवत् । मुहूर्ताच्चेतनां प्राप स्तूयमानो महर्षिभिः
সেই শক্তিৰ আঘাতে শাঙ্কৰী মূৰ্ছিত হ’ল। অলপ সময় পাছত, মহর্ষিসকলৰ স্তৱ-মধ্যতে তেওঁ পুনৰ চেতনা লাভ কৰিলে।
Verse 19
यथा सिंहो मदोन्मत्तो हंतुकामस्तथासुरम् । कुमारस्तारकं शक्त्या स जघान प्रतापवान्
যেনেকৈ মদোন্মত্ত সিংহে বধৰ কামনাৰে শত্রুক নিপাত কৰে, তেনেকৈ প্ৰতাপৱান কুমাৰে নিজৰ শক্তিৰে তাৰকাসুৰক বধ কৰিলে।
Verse 20
एवं परस्परं तौ हि कुमारश्चापि तारकः । युयुधातेऽतिसंरब्धौ शक्तियुद्धविशारदौ
এইদৰে পৰস্পৰ মুখামুখি হৈ কুমাৰ আৰু তাৰক অতি ক্ৰুদ্ধ হৈ যুদ্ধ কৰিলে; দুয়ো শক্তি-যুদ্ধত বিশাৰদ আছিল।
Verse 21
अभ्यासपरमावास्तामन्योन्यं विजिगीषया । पदातिनौ युध्यमान्नौ चित्ररूपौ तरस्विनौ
নিৰন্তৰ অভ্যাসে পৰিপক্ব হৈ আৰু পৰস্পৰক জয় কৰাৰ বাসনাৰে, সেই দুজন শক্তিমান, বিচিত্ৰৰূপ পদাতিক বীৰ ৰণত একে-অপৰে গাঁঠি ধৰি যুদ্ধ কৰি থাকিল।
Verse 22
विविधैर्घातपुंजैस्तावन्योन्यं विनि जघ्नतुः । नानामार्गान्प्रकुर्वन्तौ गर्जंतौ सुपराक्रमौ
বিভিন্ন ঘাতৰ প্ৰচণ্ড আঘাতে তেওঁলোকে পৰস্পৰক পুনঃপুনঃ প্ৰহাৰ কৰিলে। নানান যুদ্ধমাৰ্গ আৰু কৌশল প্ৰয়োগ কৰি, মহাপৰাক্ৰমী হৈ গর্জন কৰি থাকিল।
Verse 23
अवलोकपरास्सर्वे देवगंधर्वकिन्नराः । विस्मयं परमं जग्मुर्नोचुः किंचन तत्र ते
সকলো দেৱ, গন্ধৰ্ব আৰু কিন্নৰ একাগ্ৰ হৈ চাই থাকিল। পৰম বিস্ময়ত অভিভূত হৈ তেওঁলোকে তাত একো কথাই কোৱা নাছিল।
Verse 24
न ववौ पवमानश्च निष्प्रभोऽभूद्दिवाकरः । चचाल वसुधा सर्वा सशैलवनकानना
বতাহ নাবহিল, আৰু দিবাকৰ সূৰ্যও তেজহীন হ’ল। পৰ্বত, বন আৰু উপবনসহ সমগ্ৰ পৃথিৱী কঁপিবলৈ ধৰিলে।
Verse 25
एतस्मिन्नंतरे तत्र हिमालयमुखा धराः । स्नेहार्दितास्तदा जग्मुः कुमारं च परीप्सवः
সেই সময়তে হিমালয় আদি পৰ্বতৰাজসকল স্নেহত দ্ৰৱিত হৈ তাত গ’ল—কুমাৰ (স্কন্দ)ৰ দৰ্শন আৰু সান্নিধ্য লাভৰ আকাঙ্ক্ষাৰে।
Verse 26
ततस्स दृष्ट्वा तान्सर्वान्भयभीतांश्च शांकरिः । पर्वतान्गिरिजापुत्रो बभाषे परिबोधयन्
তাৰ পাছত তেওঁলোক সকলোকে ভয়ত কঁপি থকা দেখি শাংকৰী—গিৰিজাপুত্ৰ—পৰ্বতসকলক সম্বোধন কৰি ক’লে, তেওঁলোকক জাগ্ৰত কৰি আশ্বাস দি।
Verse 27
कुमार उवाच । मा खिद्यतां महाभागा मा चिंतां कुर्वतां नगाः । घातयाम्यद्य पापिष्ठं सर्वेषां वः प्रपश्य ताम्
কুমাৰে ক’লে: হে মহাভাগ্যবানসকল, বিষণ্ণ নহ’ব; হে পৰ্বতসকল, চিন্তা নকৰিবা। আজি মই সেই পৰম পাপী শত্রুক বধ কৰিম—তোমালোক সকলোৱে মোৰ শক্তি চাওক।
Verse 28
एवं समाश्वास्य तदा पर्वतान्निर्जरान्गणान् । प्रणम्य गिरिजां शंभुमाददे शक्तिमुत्प्रभाम्
এইদৰে তেতিয়া পৰ্বতবাসী দেৱগণ আৰু গণসমূহক আশ্বাস দি, তেওঁ গিৰিজা আৰু শম্ভুক প্ৰণাম কৰি সেই দীপ্তিময়, জ্বলন্ত শক্তি (শক্তি) গ্ৰহণ কৰিলে।
Verse 29
तं तारकं हंतुमनाः करशक्तिर्महाप्रभुः । विरराज महावीरः कुमारश्शंभुबालकः
তাৰকক বধ কৰাৰ সংকল্পে, হাতত শক্তি (ভাল) ধৰি থকা মহাপ্ৰভু—শম্ভুৰ দিৱ্য বালক পৰমবীৰ কুমাৰ—অপাৰ তেজে দীপ্ত হৈ উঠিল।
Verse 30
शक्त्या तया जघानाथ कुमारस्तारकासुरम् । तेजसाढ्यश्शंकरस्य लोकक्लेशकरं च तम्
সেই দিৱ্য শক্তি (ভাল)ৰে ভগৱান কুমাৰে তাৰকাসুৰক বধ কৰিলে—যি শংকৰৰ তেজে সমৃদ্ধ হৈও লোকসমূহৰ ক্লেশৰ কাৰণ হৈছিল।
Verse 31
पपात सद्यस्सहसा विशीर्णांगोऽसुरः क्षितौ । तारकाख्यो महावीरस्सर्वासुरगणाधिपः
তৎক্ষণাৎ সেই অসুৰ—অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গ চূৰ্ণ-বিচূৰ্ণ হৈ—পৃথিৱীত পৰি গ’ল; সি মহাবীৰ তাৰক, সকলো অসুৰগণৰ অধিপতি।
Verse 32
कुमारेण हतस्सोतिवीरस्स खलु तारकः । लयं ययौ च तत्रैव सर्वेषां पश्यतां मुने
হে মুনি, সকলোৰে চকুৰ আগতেই সেই অতিবীৰ তাৰক কুমাৰৰ দ্বাৰা নিহত হৈ, তাতেই তৎক্ষণাৎ লয়লৈ লীন হ’ল।
Verse 33
तथा तं पतितं दृष्ट्वा तारकं बलवत्तरम् । न जघान पुनर्वीरस्स गत्वा व्यसुमाहवे
অত্যন্ত বলবান তাৰকক এইদৰে পতিত হোৱা দেখি, সেই বীৰে তেওঁৰ ওপৰত পুনৰ আঘাত নকৰিলে; বৰঞ্চ যুদ্ধত গৈ তেওঁক প্ৰাণহীন কৰি দিলে।
Verse 34
हते तस्मिन्महादैत्ये तारकाख्ये महाबले । क्षयं प्रणीता बहवोऽसुरा देवगणैस्तदा
মহাবলী তাৰক নামৰ মহাদৈত্য নিহত হোৱাত, তেতিয়া দেৱগণে বহু অসুৰকো ধ্বংসলৈ ঠেলি দিলে।
Verse 35
केचिद्भीताः प्रांजलयो बभूवुस्तत्र चाहवे । छिन्नभिन्नांगकाः केचिन्मृता दैत्यास्सहस्रशः
সেই যুঁজতে কিছুমান ভয়তে কঁপি কৰজোড়ে থিয় হ’ল; আৰু কিছুমানৰ অঙ্গ ছিন্নভিন্ন হৈ সহস্ৰ সহস্ৰ দৈত্য মৃত পৰি ৰ’ল।
Verse 36
केचिज्जाताः कुमारस्य शरणं शरणार्थिनः । वदन्तः पाहि पाहीति दैत्याः सांजलयस्तदा
তেতিয়া কিছুমান দৈত্য শৰণপ্ৰার্থী হৈ কুমাৰৰ শৰণলৈ আহিল; কৰজোড়ে ‘ৰক্ষা কৰা, ৰক্ষা কৰা’ বুলি বাৰে বাৰে ক’লে।
Verse 37
कियंतश्च हतास्तत्र कियंतश्च पलायिताः । पलायमाना व्यथिता स्ताडिता निर्ज्जरैर्गणैः
তাত বহুজন নিহত হ’ল আৰু বহুজন পলাই গ’ল; পলাই থাকোঁতে তেওঁলোক ব্যথিত হৈ কঁপি উঠিল, নিৰ্জৰ-গণ (শিৱগণ)ৰ আঘাতে তাড়িত হ’ল।
Verse 38
सहस्रशः प्रविष्टास्ते पाताले च जिजीषवः । पलायमानास्ते सर्वे भग्नाशा दैन्यमागताः
সহস্ৰে সহস্ৰে তেওঁলোকে প্ৰাণ ৰক্ষাৰ ইচ্ছাৰে পাতালত প্ৰৱেশ কৰিলে; কিন্তু ভয়ত পলাই সকলোৰে আশা ভাঙিল আৰু তেওঁলোক ঘোৰ দীনতালৈ পতিত হ’ল।
Verse 39
एवं सर्वं दैत्यसैन्यं भ्रष्टं जातं मुनीश्वर । न केचित्तत्र संतस्थुर्गणदेवभयात्तदा
হে মুনীশ্বৰ! এইদৰে সমগ্ৰ দৈত্যসেনা বিশৃঙ্খল হৈ ভাঙি পৰিল; তেতিয়া দিৱ্য গণদেৱৰ ভয়ত তাত কোনোও স্থিৰ হৈ নাথাকিল।
Verse 40
आसीन्निष्कंटकं सर्वं हते तस्मिन्दुरात्मनि । ते देवाः सुखमापन्नास्सर्वे शक्रादयस्तदा
সেই দুৰাত্মা নিহত হোৱাত সকলো নিষ্কণ্টক—উপদ্ৰৱমুক্ত—হ’ল; তেতিয়া শক্ৰ আদি সকলো দেৱে শান্তি আৰু সুখ লাভ কৰিলে।
Verse 41
एवं विजयमापन्नं कुमारं निखिलास्सुराः । बभूवुर्युगपद्धृष्टास्त्रिलोकाश्च महासुखा
এইদৰে কুমাৰে বিজয় লাভ কৰোঁতেই সকলো সুৰ একেলগে হৰ্ষিত হ’ল; ত্ৰিলোকো মহাসুখে পৰিপূৰ্ণ হৈ উঠিল।
Verse 42
तदा शिवोऽपि तं ज्ञात्वा विजयं कार्तिकस्य च । तत्राजगाम स मुदा सगणः प्रियया सह
তেতিয়া শ্ৰীশিৱো কাৰ্তিকেয়ৰ বিজয় জানি আনন্দে তাত আহিল—নিজ গণসমেত আৰু প্ৰিয়া (পাৰ্বতী) সহ।
Verse 43
स्वात्मजं स्वांकमारोप्य कुमारं सूर्यवर्चसम् । लालयामास सुप्रीत्या शिवा च स्नेहसंकुला
সূৰ্যসম দীপ্তিমান নিজৰ কুমাৰ পুত্ৰক কোলাত তুলি, স্নেহে ভৰপূৰ শিৱা (পাৰ্বতী) অতি আনন্দে তাক লালন-পালন কৰি আদৰ কৰিলে।
Verse 44
हिमालयस्तदागत्य स्वपुत्रैः परिवारितः । सबंधुस्सानुगश्शंभुं तुष्टाव च शिवां गुहम्
তেতিয়া হিমালয় নিজৰ পুত্ৰসকলৰ দ্বাৰা পৰিবেষ্টিত হৈ তাত উপস্থিত হ’ল। আত্মীয়স্বজন আৰু অনুচৰসহ তেওঁ ভক্তিভাৱে শম্ভু (শিৱ), শিৱা (দেৱী) আৰু গুহ (কুমাৰ/কাৰ্ত্তিকেয়)ক স্তৱ কৰি প্ৰণাম জনালে।
Verse 45
ततो देवगणास्सर्वे मुनयस्सिद्धचारणाः । तुष्टुवुश्शांकरिं शंभुं गिरिजां तुषितां भृशम्
তাৰ পাছত সকলো দেবগণ, মুনি, সিদ্ধ আৰু চাৰণসকলে—সকলোয়ে—শম্ভু আৰু শাঙ্কৰী গিৰিজা (পাৰ্বতী)ক স্তৱ কৰিলে; গিৰিজা অতিশয় প্ৰসন্ন আছিল।
Verse 46
पुष्पवृष्टिं सुमहतीं चक्रुश्चोपसुरास्तदा । जगुर्गंधर्वपतयो ननृतुश्चाप्सरोगणाः
তেতিয়া উপসুৰসকলে অতি বৃহৎ পুষ্পবৃষ্টি কৰিলে। গন্ধৰ্বপতিসকলে গান গালে, আৰু অপ্সৰাগণে আনন্দে নৃত্য কৰিলে।
Verse 47
वादित्राणि तथा नेदुस्तदानीं च विशेषतः । जयशब्दो नमः शब्दो बभूवोच्चैर्मुहुर्मुहुः
সেই সময় বিশেষকৈ বাদ্যযন্ত্ৰসমূহ গুঞ্জৰি উঠিল। বাৰে বাৰে উচ্চস্বৰে ‘জয়’ আৰু ‘নমঃ’ ধ্বনি উঠি থাকিল।
Verse 48
ततो मयाच्युतश्चापि संतुष्टोभूद्विशेषतः । शिवं शिवां कुमारं च संतुष्टाव समादरात्
তাৰ পাছত মই অচ্যুত (বিষ্ণু)ও বিশেষভাৱে সন্তুষ্ট হ’লোঁ; আৰু আদৰেৰে শিৱ, শিৱা (পাৰ্বতী) আৰু কুমাৰ (কাৰ্ত্তিকেয়)ক তুষ্ট কৰিলোঁ।
Verse 49
कुमारमग्रतः कृत्वा हरिकेन्द्रमुखास्सुराः । चक्रुर्नीराजनं प्रीत्या मुनयश्चापरे तथा
কুমাৰ (স্কন্দ)ক আগত ৰাখি, হৰি (বিষ্ণু) আৰু ইন্দ্ৰ আদি নেতৃত্বত দেৱতাসকলে আনন্দেৰে নীৰাজন কৰিলে; আন মুনিসকলেও তেনেদৰে ভক্তিৰে কৰিলে।
Verse 50
गीतवादित्रघोषेण ब्रह्मघोषेण भूयसा । तदोत्सवो महानासीत्कीर्तनं च विशेषतः
গীত আৰু বাদ্যযন্ত্ৰৰ উচ্চ ধ্বনিৰে, আৰু তাতকৈও অধিক বেদপাঠৰ ব্ৰহ্মঘোষে, সেই উৎসৱ মহামহিমাৰে উজ্জ্বল হ’ল; বিশেষকৈ ভক্তিময় কীৰ্তন অতি প্ৰধান হৈ উঠিল।
Verse 51
गीतवाद्यैस्सुप्रसन्नैस्तथा साञ्जलिभिर्मुने । स्तूयमानो जगन्नाथस्सर्वैर्दैवैर्गणैरभूत
হে মুনি! আনন্দময় গীত-বাদ্যৰ সৈতে আৰু অঞ্জলি জোৰি, সকলো দেৱগণে জগন্নাথ (শিৱ)ৰ স্তৱ কৰিবলৈ ধৰিলে; এইদৰে বিশ্বনাথ সকলো দেৱসমূহৰ দ্বাৰা স্তুত হ’ল।
Verse 52
ततस्स भगवान्रुद्रो भवान्या जगदंबया । सर्वैः स्तुतो जगामाथ स्वगिरिं स्वगणैर्वृतः
তাৰ পিছত ভগৱান ৰুদ্ৰ, জগদম্বা ভবানীক লগত লৈ, সকলোৰে স্তৱ গ্ৰহণ কৰি, নিজৰ গণসকলৰ দ্বাৰা পৰিবেষ্টিত হৈ, নিজৰ পবিত্ৰ গিৰিলৈ প্ৰস্থান কৰিলে।
Frequently Asked Questions
The escalation of the Kumāra–Tāraka combat within the Tāraka-vadha cycle, including Kumāra’s resolve (after restraining Vīrabhadra) and the devas’ acclamation as the duel becomes cosmic in scope.
The narrative encodes a Śaiva model where remembrance of Śiva (śiva-pāda-smaraṇa) stabilizes intent, and śakti/mantra represent disciplined sacred power—suggesting that righteous victory depends on alignment with Śiva rather than brute force alone.
Kumāra’s mahātejas (great splendor), mahābala (great strength), and sanctioned wrath; the devas and seers as validating witnesses; and śakti as the convergent symbol of weapon, energy, and divine authorization.