Sukta 13

Mantra 1

इन्द्रः सुतेषु सोमेषु क्रतुं पुनीत उक्थ्यम् । विदे वृधस्य दक्षसो महान्हि षः ॥

ইন্দ্ৰই সুত সোমসমূহত উক্থ্য—স্তোত্ৰযোগ্য—ক্ৰতুক শুদ্ধ কৰি উজ্জ্বল কৰে; কিয়নো বৃদ্ধক (বঢ়োৱা শক্তিৰ) দক্ষতা-বলেৰে তেওঁ জানে—আৰু তেওঁ মহান।

Mantra 2

स प्रथमे व्योमनि देवानां सदने वृधः । सुपारः सुश्रवस्तमः समप्सुजित् ॥

সেই বর্ধকজন প্ৰথম বিস্তৃত ব্যোমত, দেৱতাসকলৰ সদনত অৱস্থিত। সুপাৰ—সু-তৰক, সুশ্ৰৱস্তম—শ্ৰুতি-খ্যাতিত সৰ্বাধিক সমৃদ্ধ, আৰু অপ্সু-জিত—জলসম গভীৰতাতো বিজয়ী।

Mantra 3

तमह्वे वाजसातय इन्द्रं भराय शुष्मिणम् । भवा नः सुम्ने अन्तमः सखा वृधे ॥

বল-সমৃদ্ধি জয় কৰিবলৈ, আমাৰ ভাৰ বহিবলৈ, মই সেই শুষ্মিণ ইন্দ্ৰক আহ্বান কৰোঁ। তোমাৰ সুম্ন—অনুগ্ৰহৰ সুখত—আমাৰ বাবে সৰ্বাধিক নিকটতম বন্ধু হোৱা; বৃদ্ধি দান কৰা সখা হোৱা।

Mantra 4

इयं त इन्द्र गिर्वणो रातिः क्षरति सुन्वतः । मन्दानो अस्य बर्हिषो वि राजसि ॥

হে গীৰ্বণ ইন্দ্ৰ, এই তোমাৰ দান সোঁম-চেপা জনৰ বাবে ধাৰাৰ দৰে বৈ যায়। এই যজমানৰ বৰ্হিষ—পবিত্ৰ আসনত—আনন্দিত হৈ তুমি সম্পূৰ্ণ প্ৰকাশত দীপ্তিমান হওঁ।

Mantra 5

नूनं तदिन्द्र दद्धि नो यत्त्वा सुन्वन्त ईमहे । रयिं नश्चित्रमा भरा स्वर्विदम् ॥

এতিয়া নিশ্চয়, হে ইন্দ্ৰ, আমাক সেই দান কৰা—যাৰ বাবে আমি সোম পিষি তোমাক আহ্বান কৰি বিচাৰোঁ। আমালৈ বিচিত্ৰ, বহুৰূপ ধন-সম্পদ আনিবা—স্বৰ-বিদ্, সূৰ্যলোক-প্ৰাপ্তি কৰোৱা, জ্যোতি-জয়ী ঐশ্বৰ্য।

Mantra 6

स्तोता यत्ते विचर्षणिरतिप्रशर्धयद्गिरः । वया इवानु रोहते जुषन्त यत् ॥

যেতিয়া স্তোতা, হে বিচর্ষণি (মানৱ-কৰ্ম-দৰ্শী), গীতসমূহক প্ৰতিবন্ধ অতিক্ৰম কৰি উচ্ছ্বাসিত কৰে—তেতিয়া, তুমি যেতিয়া সিহঁত গ্ৰহণ কৰি তাত আনন্দ লোৱা, সিহঁত পাখিৰ দৰে তোমাৰ পিছে উৰি উঠি যায়।

Mantra 7

प्रत्नवज्जनया गिरः शृणुधी जरितुर्हवम् । मदेमदे ववक्षिथा सुकृत्वने ॥

প্ৰাচীনৰ দৰে পুনৰ গীতসমূহ উদ্ভৱ কৰোৱা; গায়কৰ আহ্বান শুনা। প্ৰতিটো মদ-তরঙ্গে তুমি অধিক বলৱান হওঁ—সুকৃতৱনে, সৎ আৰু ঋজু কৰ্ম-কৰ্তাৰ বাবে।

Mantra 8

क्रीळन्त्यस्य सूनृता आपो न प्रवता यतीः । अया धिया य उच्यते पतिर्दिवः ॥

তাঁৰ সত্য-উজ্জ্বল বাণীসমূহ ক্ৰীড়া কৰি ঢাল বগাই নামি অহা পানীৰ দৰে প্ৰবাহিত হয়। এই জাগ্ৰত ধিয়াৰ বলত তেওঁক দ্যৌৰ পতি বুলি ঘোষণা কৰা হয়।

Mantra 9

उतो पतिर्य उच्यते कृष्टीनामेक इद्वशी । नमोवृधैरवस्युभिः सुते रण ॥

আৰু যিজনক জনসমূহৰ একমাত্ৰ অধিপতি, একচ্ছত্ৰ স্বামী বুলি কোৱা হয়—নমস্যা বৃদ্ধি কৰা আৰু সহায় বিচৰা লোকসকলে—হে সুতসোমত, ইয়াত আনন্দ কৰ।

Mantra 10

स्तुहि श्रुतं विपश्चितं हरी यस्य प्रसक्षिणा । गन्तारा दाशुषो गृहं नमस्विनः ॥

শ্ৰুত, বিপশ্চিতক স্তৱ কৰ; যাৰ দুটা হৰি (তাম্ৰবৰ্ণ অশ্ব) বলৱান, তেওঁক আগবঢ়াই নিবলৈ সক্ষম। দানশীল, নমস্যাবানৰ গৃহলৈ সিহঁতে আহে।

Mantra 11

तूतुजानो महेमतेऽश्वेभिः प्रुषितप्सुभिः । आ याहि यज्ञमाशुभिः शमिद्धि ते ॥

হে তূতুজান (অতিদ্ৰুত-উদ্যমী) দেব, মহৎ মাপ/মহিমাৰ বাবে—শিশিৰ-স্ফুলিঙ্গে দীপ্ত, তাপে উজ্জ্বল অশ্বসমূহসহ—দ্ৰুত যজ্ঞলৈ আহা; ই তোমাৰ শান্তি আৰু সিদ্ধিৰ বাবে হৌক।

Mantra 12

इन्द्र शविष्ठ सत्पते रयिं गृणत्सु धारय । श्रवः सूरिभ्यो अमृतं वसुत्वनम् ॥

হে ইন্দ্ৰ, অতি-শৱিষ্ঠ, সত্যৰ পতি, গীত গোৱা জনসকলৰ মাজত ৰয়ি (ঐশ্বৰ্য-সমৃদ্ধি) দৃঢ় কৰি ধৰা। সূৰিসকলক অমৃত-শ্ৰৱস্—অমৰ কীৰ্তি—আৰু বসুত্বন, ধন-সমৃদ্ধিৰ অৱস্থা দিয়া।

Mantra 13

हवे त्वा सूर उदिते हवे मध्यंदिने दिवः । जुषाण इन्द्र सप्तिभिर्न आ गहि ॥

সূৰ্য উদিত হোৱাত মই তোমাক আহ্বান কৰোঁ; দ্যৌৰ মধ্যাহ্নত মই আহ্বান কৰোঁ। হে ইন্দ্ৰ, সপ্তিধি/সপ্তশক্তিসহ আনন্দেৰে, আমাৰ ওচৰলৈ আহা।

Mantra 14

आ तू गहि प्र तु द्रव मत्स्वा सुतस्य गोमतः । तन्तुं तनुष्व पूर्व्यं यथा विदे ॥

আহা, ইয়ালৈ আহা; আগবাঢ়ি দৌৰি আহা—গোমত্‌ (কিৰণ-সমৃদ্ধ) সুত সোমৰ আনন্দত মত্ত হওঁক। আমাৰ ভিতৰত সেই প্ৰাচীন তন্তু প্ৰসাৰিত কৰা, যেন আমি সত্যকৈ বিদ্যা/জ্ঞান লাভ কৰোঁ।

Mantra 15

यच्छक्रासि परावति यदर्वावति वृत्रहन् । यद्वा समुद्रे अन्धसोऽवितेदसि ॥

হে বৃত্ৰহন্‌ (আৱৰক-নাশক), তুমি যদি দূৰত থাকাঁ বা ওচৰত থাকাঁ; অথবা যদি আনন্দৰ সাগৰত (অন্ধসঃ) থাকাঁ—তথাপি তুমি নিশ্চয়েই সহায়ক, ৰক্ষক।

Mantra 16

इन्द्रं वर्धन्तु नो गिर इन्द्रं सुतास इन्दवः । इन्द्रे हविष्मतीर्विशो अराणिषुः ॥

আমাৰ প্ৰেৰিত গীত-বাণীয়ে ইন্দ্ৰক বৃদ্ধি কৰক; সুত সোমৰ ইন্দৱ-বিন্দুবোৰে ইন্দ্ৰক বৃদ্ধি কৰক। ইন্দ্ৰত হৱিষ্য-সমৃদ্ধ জনসমূহ সুদৃঢ় আৰু সুৰেলাভাৱে স্থাপিত হওক।

Mantra 17

तमिद्विप्रा अवस्यवः प्रवत्वतीभिरूतिभिः । इन्द्रं क्षोणीरवर्धयन्वया इव ॥

সেই ইন্দ্ৰকেই—উচ্চ আশ্ৰয় বিচৰা বিপ্ৰসকলে—তাঁৰ অগ্ৰগামী সহায়সমূহেৰে অন্তৰত বিস্তৃত পৃথিৱী-শক্তিসমূহ বৃদ্ধি কৰিলে, যেন উৰণৰ বাবে ডেউকা বাঢ়ে।

Mantra 18

त्रिकद्रुकेषु चेतनं देवासो यज्ञमत्नत । तमिद्वर्धन्तु नो गिरः सदावृधम् ॥

ত্ৰিকদ্ৰুকসমূহত দেৱসকলে যজ্ঞত পৰিশ্ৰম কৰি চেতন-সত্তাক জাগ্ৰত কৰিলে; সদা-বৃদ্ধিমান সেইজনক আমাৰ গীৰসমূহে আমাৰ ভিতৰত বৃদ্ধি কৰক।

Mantra 19

स्तोता यत्ते अनुव्रत उक्थान्यृतुथा दधे । शुचिः पावक उच्यते सो अद्भुतः ॥

যেতিয়া স্তোতা, তোমাৰ বিধিৰ অনুগামী হৈ, ঋতু অনুসাৰে উক্থসমূহ স্থাপন কৰে, তেতিয়া তেওঁক ‘শুচি’ আৰু ‘পাৱক’ বুলি কোৱা হয়; সেয়া কৰ্মৰ এক আশ্চৰ্য ৰূপে পৰিণত হয়।

Mantra 20

तदिद्रुद्रस्य चेतति यह्वं प्रत्नेषु धामसु । मनो यत्रा वि तद्दधुर्विचेतसः ॥

সেইটিই ৰুদ্ৰৰ—যহ্ব, প্ৰবল প্ৰেৰণাশক্তিৰ—চেতনাত জাগ্ৰত হয়, প্ৰাচীন ধামসমূহত। য’ত বিচক্ষণসকলে মনক তাৰ প্ৰতি বিস্তাৰ কৰি স্থাপন কৰিছে।

Mantra 21

यदि मे सख्यमावर इमस्य पाह्यन्धसः । येन विश्वा अति द्विषो अतारिम ॥

যদি তুমি মোৰ সৈতে সখ্যতাত প্ৰবেশ কৰিছা, তেন্তে এই পেষিত আনন্দ-সোমক ৰক্ষা কৰা। ইয়াৰ দ্বাৰাই মই সকলো দ্বেষ অতিক্ৰম কৰি পাৰ হওঁ।

Mantra 22

कदा त इन्द्र गिर्वणः स्तोता भवाति शंतमः । कदा नो गव्ये अश्व्ये वसौ दधः ॥

হে গীৰ্বণ ইন্দ্ৰ, কেতিয়া মোৰ স্তোত্ৰ তোমাৰ বাবে সৰ্বাধিক শান্তিদায়ক হ’ব? কেতিয়া তুমি আমাৰ বাবে গব্য-অশ্ব্য ধন—জ্যোতি আৰু বেগময় গতিৰ ঐশ্বৰ্য—স্থাপন কৰিবা?

Mantra 23

उत ते सुष्टुता हरी वृषणा वहतो रथम् । अजुर्यस्य मदिन्तमं यमीमहे ॥

আৰু তোমাৰ সু-স্তুত হৰী—বলবান বৃষভদ্বয়—অজুৰ্য (অক্ষয়) প্ৰভুৰ ৰথ বহন কৰে; সেই পৰমানন্দদায়ক, অতি মদিৰতম ইন্দ্ৰক আমি নিকটলৈ আহ্বান কৰোঁ।

Mantra 24

तमीमहे पुरुष्टुतं यह्वं प्रत्नाभिरूतिभिः । नि बर्हिषि प्रिये सददध द्विता ॥

তাকেই আমি বিচাৰোঁ—বহু-স্তুত, যহ্ব (উদ্দাম/প্ৰবল)—প্ৰাচীন সহায়সমূহৰ দ্বাৰা; প্ৰিয় বৰ্হিষত তেওঁ বহি পৰক, আৰু পুনৰ ভিতৰত স্থিতি স্থাপন কৰক।

Mantra 25

वर्धस्वा सु पुरुष्टुत ऋषिष्टुताभिरूतिभिः । धुक्षस्व पिप्युषीमिषमवा च नः ॥

হে সু-পুরুষ্টুত, ঋষিস্তুত সহায়সমূহে তুমি বৃদ্ধি পাওক; আৰু আমাৰ বাবে পিপ্যুষী (উফন্দা) ইষ (পোষণ) দুহি দিয়া, আৰু আমাকো ৰক্ষা কৰা।

Mantra 26

इन्द्र त्वमवितेदसीत्था स्तुवतो अद्रिवः । ऋतादियर्मि ते धियं मनोयुजम् ॥

হে ইন্দ্ৰ, তুমি নিশ্চয়েই ৰক্ষক—এইদৰে, হে অদ্ৰিৱঃ (বজ্ৰধাৰী), স্তৱনকাৰীৰ বাবে। ঋতাৰ পৰা মই তোমাৰ বাবে মন-যুগ্ম ধী (চিন্তা)ক গতি দিওঁ।

Mantra 27

इह त्या सधमाद्या युजानः सोमपीतये । हरी इन्द्र प्रतद्वसू अभि स्वर ॥

ইয়াত, সোমপানৰ বাবে, সেই উল্লাসৰ দুজন সখাক জুৱাই—হে ইন্দ্ৰ—তোমাৰ দুটা হৰী (তাম্ৰবৰ্ণ অশ্ব/শক্তি) ধন-সম্পদসহ আগবাঢ়ক, আৰু অন্তৰত স্বৰ (উজ্জ্বল ধ্বনি) তুলক।

Mantra 28

अभि स्वरन्तु ये तव रुद्रासः सक्षत श्रियम् । उतो मरुत्वतीर्विशो अभि प्रयः ॥

তোমাৰ যিসকল ৰুদ্ৰ, সিহঁতে পোহৰৰ দিশে ধ্বনিত হওক; সিহঁতে শ্ৰী (ঐশ্বৰ্য/দীপ্তি) লাভ কৰক। আৰু মৰুত্বতী জনসমূহো আগবাঢ়ি অহা প্ৰয়ঃ (অৰ্পণ-শক্তি)ৰ দিশে চাপি আহক।

Mantra 29

इमा अस्य प्रतूर्तयः पदं जुषन्त यद्दिवि । नाभा यज्ञस्य सं दधुर्यथा विदे ॥

ইমা তাৰ প্ৰতূৰ্তি-শক্তিসমূহে, যেতিয়া তেওঁৰ পদ দিৱিত থাকে, তাত আনন্দ পায়। সিহঁতে যজ্ঞৰ নাভি একেলগে স্থাপন কৰে, যেন জ্ঞানীজনৰ বিদ্যা-প্ৰতিষ্ঠা হয়।

Mantra 30

अयं दीर्घाय चक्षसे प्राचि प्रयत्यध्वरे । मिमीते यज्ञमानुषग्विचक्ष्य ॥

এইজন দীঘল-প্ৰসাৰিত দৃষ্টিৰ বাবে, অধ্বৰত আগলৈ প্ৰাচী গতিৰে যায়। বিচক্ষণ হৈ, মানুহৰ ধাৰাবাহিকতাত যজ্ঞক অনুষংগে অনুষংগে মাপি-বিন্যাস কৰে।

Mantra 31

वृषायमिन्द्र ते रथ उतो ते वृषणा हरी । वृषा त्वं शतक्रतो वृषा हवः ॥

বৃষভ-সদৃশ তোমাৰ ৰথ, হে ইন্দ্ৰ; আৰু তোমাৰ বৃষভ-সদৃশ দুটা হৰী। বৃষভ-সদৃশ তুমিও, হে শতক্রতু; বৃষভ-সদৃশ তোমাক আহ্বান কৰা হৱঃ—ফলদায়ী বলৰে পূৰ্ণ।

Mantra 32

वृषा ग्रावा वृषा मदो वृषा सोमो अयं सुतः । वृषा यज्ञो यमिन्वसि वृषा हवः ॥

বৃষভসদৃশ গ্ৰাৱা (পেষণশিলা), বৃষভসদৃশ মদ (উল্লাস); বৃষভসদৃশ এই সোম, নিংড়াই তোলা। বৃষভসদৃশ যজ্ঞ—যাক তুমি গতি দিয়া চলাইছ; বৃষভসদৃশ হৱন/আহ্বান—সকলোতেই উৰ্বৰ শক্তিৰ পূৰ্ণতা।

Mantra 33

वृषा त्वा वृषणं हुवे वज्रिञ्चित्राभिरूतिभिः । वावन्थ हि प्रतिष्टुतिं वृषा हवः ॥

বৃষভশক্তিসম্পন্ন, মই তোমাক—বৃষভক—আহ্বান কৰোঁ, হে বজ্ৰধাৰী, বিচিত্ৰ সহায়সমূহসহ। কিয়নো তুমি সঁচাকৈ প্ৰতিউত্তৰ-স্তোত্ৰ বৃদ্ধি কৰাঁ—বৃষভসদৃশ হৱন/আহ্বান।