Adhyaya 98

Verse 1

सूत उवाच । एवमुक्ते शुभे वाक्ये विज्वलेन महात्मना । कुंजलो वदतां श्रेष्ठः स्तोत्रं पुण्यमुदैरयत्

সূত ক’লে: মহাত্মা বিজ্বলে সেই শুভ বাক্য কোৱাৰ পাছত, বক্তাসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ কুঞ্জলে পুণ্যময় স্তোত্ৰ উচ্চাৰণ কৰিলে।

Verse 2

ध्यात्वा नत्वा हृषीकेशं सर्वक्लेशविनाशनम् । सर्वश्रेयः प्रदातारं हरेः स्तोत्रमुदीरितम्

হৃষীকেশক ধ্যান কৰি আৰু নমস্কাৰ জনাই—যি সকলো ক্লেশ নাশ কৰে আৰু সকলো শ্ৰেয় দান কৰে—তাৰ পাছত হৰিৰ স্তোত্ৰ উচ্চাৰণ কৰা হয়।

Verse 3

वासुदेवाभिधानं तत्सर्वश्रेयः प्रदायकम् । मोक्षद्वारं सुखोपेतं शांतिदं पुष्टिवर्द्धनम्

‘বাসুদেৱ’ এই নাম সকলোতকৈ শ্ৰেষ্ঠ মঙ্গল দান কৰে; ই মোক্ষৰ দ্বাৰ, সুখেৰে সমৃদ্ধ, শান্তিদায়ক আৰু পুষ্টি-সমৃদ্ধি বৃদ্ধি কৰোঁতা।

Verse 4

सर्वकामप्रदातारं ज्ञानदं ज्ञानवर्द्धनम् । वासुदेवस्य यत्स्तोत्रं विज्वलाय प्रकाशितम्

বাসুদেৱৰ সেই স্তোত্ৰ, যি সকলো কামনা পূৰ্ণ কৰে, জ্ঞান দান কৰে আৰু জ্ঞান বৃদ্ধি কৰে, সেয়া বিজ্বলাৈ প্ৰকাশিত হৈছিল।

Verse 5

वासुदेवाभिधानं चाप्रमेयं पुण्यवर्द्धनम् । सोऽवगम्य पितुः सर्वं विज्वलः पक्षिणांवरः

তেওঁ বাসুদেৱৰ অপ্ৰমেয়, পুণ্য বৃদ্ধি কৰা পবিত্ৰ নাম জানিলে; আৰু পক্ষীৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ বিজ্বলে পিতাৰ পৰা সকলো কথা বুজিলে।

Verse 6

तत्रगंतुंप्रचक्रामपितुःपृष्टंतदानृप । एवं गंतुं कृतमतिं विज्वलं ज्ञानपारगम्

হে ৰাজা, তেতিয়া পিতাৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰত সি তাত যাবলৈ ওলাই পৰিল। এইদৰে যাত্ৰাৰ সংকল্প কৰি, জ্ঞানৰ পাৰলৈ পাৰ হোৱা তেজস্বী বিজ্বলে আগবাঢ়িল।

Verse 7

उवाच पुत्रं धर्मात्मा उपकारसमुद्यतम्

ধৰ্মাত্মাই উপকাৰ কৰিবলৈ উদ্‌গ্ৰীৱ পুত্ৰক ক’লে।

Verse 8

कुंजल उवाच । पुत्र तस्य महज्जाने पातकं भूपतेः शृणु । यतो गत्वा पठ स्वत्वं सुबाहोश्चोपशृण्वतः

কুঞ্জলে ক’লে: “পুত্ৰ, সেই ৰজাৰ মহাপাপৰ কথা শুনা, যি মোৰ ভালদৰে জনা। তাত গৈ যি দৰে সত্য, সেইদৰে বৰ্ণনা পাঠ কৰা, আৰু সুবাহুও যেন শুনি থাকে।”

Verse 9

यथायथा श्रोष्यति स्तोत्रमुत्तमं तथा तथा ज्ञानमयो भविष्यति । श्रीवासुदेवस्य न संशयो वै तस्य प्रसादात्सुशिवं मयोक्तम्

যেনে যেনে এই উত্তম স্তোত্ৰ পুনঃপুনঃ শ্ৰৱণ কৰে, তেনে তেনে সি সত্য-জ্ঞানময় হৈ উঠে। শ্ৰী বাসুদেৱ সম্বন্ধে নিঃসন্দেহ; তেওঁৰ কৃপাতে মই অতি মঙ্গলময় বাক্য উচ্চাৰণ কৰিলোঁ।

Verse 10

आमंत्र्य स गुरुं पश्चादुड्डीय लघुविक्रमः । आनंदकाननं पुण्यं संप्राप्तो विज्वलस्तदा

গুৰুক প্ৰণাম কৰি বিদায় লৈ, লঘু বিক্ৰমে চলা বিজ্বল তেতিয়া উৰি গৈ পুণ্যময় ‘আনন্দকানন’ নামৰ পবিত্ৰ কাননত উপস্থিত হ’ল।

Verse 11

वृक्षच्छायां समाश्रित्य उपविष्टो मुदान्वितः । समालोक्य स राजानं विमानेनागतं पुनः

গছৰ ছাঁয়াত আশ্ৰয় লৈ সি আনন্দেৰে বহিল। তাৰ পাছত সি চালে আৰু দেখিলে—সেই ৰজা পুনৰ বিমানেৰে আহি উপস্থিত হৈছে।

Verse 12

एष्यत्यसौ कदा राजा सुबाहुः प्रियया सह । पातकान्मोचयिष्यामि स्तोत्रेणानेन वै कदा

সেই ৰজা সুবাহু প্ৰিয়াসহ কেতিয়া আহিব? আৰু এই স্তোত্ৰৰ দ্বাৰাই মই তাক পাপৰ পৰা কেতিয়া মুক্ত কৰিম?

Verse 13

तावद्विमानः संप्राप्तः किंकिणीजालमंडितः । घंटारवसमाकीर्णो वीणावेणुसमन्वितः

ঠিক তেতিয়াই এটা বিমান আহি উপস্থিত হ’ল, কিঙ্কিণীৰ জালে অলংকৃত; ঘণ্টাধ্বনিত মুখৰিত, আৰু বীণা-বেণুৰ সুৰে সঙ্গত।

Verse 14

गंधर्वस्वरसंघुष्टश्चाप्सरोभिः समन्वितः । सर्वकामसमृद्धस्तु अन्नोदकविवर्जितः

গন্ধৰ্ৱসকলৰ সংগীতেৰে মুখৰিত আৰু অপ্সৰাসকলৰ সৈতে, ই সকলো বাঞ্ছিত সুখেৰে পৰিপূৰ্ণ, তথাপিও ই অন্ন আৰু পানীৰ পৰা বঞ্চিত।

Verse 15

तस्मिन्याने स्थितो राजा सुबाहुः प्रियया सह । समुत्तीर्णो विमानात्स सुतार्क्ष्य प्रियया सह

সেই বাহনত বহি থকা ৰজা সুবাহুৱে তেওঁৰ প্ৰিয়তমাৰ সৈতে, তাৰ পিছত সেই দিব্য বিমানৰ পৰা অৱতৰণ কৰিলে।

Verse 16

शस्त्रमादाय तीक्ष्णं तु यावत्कृंतति तच्छवम् । तावद्धि विज्वलेनापि समाह्वानं कृतं तदा

তীব্ৰ অস্ত্ৰ লৈ, যেতিয়ালৈকে তেওঁ সেই মৃতদেহটো কাটি আছিল, ঠিক তেতিয়ালৈকে বিজ্বলৰ দ্বাৰাও সেই সময়ত আহ্বান জনোৱা হৈছিল।

Verse 17

भो भोः पुरुषशार्दूल देवोपम भवानिदम् । करोति निर्घृणं कर्म नृशंसैर्न च शक्यते

হে পুৰুষৰ মাজত বাঘস্বৰূপ, হে দেৱতুল্য! আপুনি যি কাম কৰিছে সেয়া নিৰ্দয়; নিষ্ঠুৰ লোকেও ইয়াৰ সহ্য কৰিব নোৱাৰে।

Verse 18

कर्तुं पुरुषशार्दूल कोऽयं विधिविपर्ययः । दुष्कृतं साहसं कर्म निंद्यं लोकेषु सर्वदा

হে পুৰুষৰ মাজত বাঘস্বৰূপ, আপুনি কৰিবলৈ লোৱা এই ধৰ্মৰ বিপৰীত কি? এনে দুঃসাহসিক কাম এক পাপ, আৰু জগতত ই সদায় নিন্দনীয়।

Verse 19

वेदाचारविहीनं तु कस्मात्प्रारब्धवानि ह । तन्मे त्वं कारणं सर्वं कथयस्व यथा तथा

বেদবিধি-আচাৰ নথকা সত্ত্বেও তুমি কিয় এই কাৰ্য আৰম্ভ কৰিলা? ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ কাৰণটো যিদৰে আছে তিদৰে মোক স্পষ্টকৈ কোৱা।

Verse 20

इत्येवं भाषितं तस्य विज्वलस्य महात्मनः । समाकर्ण्य महाराजः स्वप्रियां वाक्यमब्रवीत्

এইদৰে মহাত্মা বিজ্বলৰ কোৱা বাক্য শুনি মহাৰাজে নিজৰ প্ৰিয়াক এই কথা ক’লে।

Verse 21

प्रिये वर्षशतं भुक्तं मयेदं पापकर्मणा । कदा न भाषितं केन यथायं परिभाषते

প্ৰিয়ে, মোৰ পাপকর্মৰ ফলত মই এই দুখ শতবছৰ ভুগিছোঁ। আগতে কেতিয়াও কোনোবাই মোক এইজনৰ দৰে এইভাৱে কথা কোৱা নাছিল।

Verse 22

ममैवं पीड्यमानस्य क्षुधया हृदयं प्रिये । निर्गतं चोत्सुकं कांते शांतिश्चित्ते प्रवर्तते

প্ৰিয়ে, ক্ষুধাই এইদৰে পীড়িত কৰা মোৰ হৃদয় যেন দেহ এৰি ওলাই যাবলৈ অস্থিৰ; হে কান্তে, মনত একো শান্তি উদয় নহয়।

Verse 23

यावदस्य श्रुतं वाक्यं सर्वदुःखस्य शांतिदम् । तावच्चित्ते समाह्लादो वर्तते चारुहासिनि

হে সুমধুৰ-হাসিনী, তেওঁৰ বাক্য শুনা পৰ্যন্ত—যি সকলো দুখ শান্ত কৰে—সেই পৰ্যন্ত হৃদয়ত গভীৰ আনন্দ স্থিৰ হৈ থাকে।

Verse 24

कोयं देवो नु गंधर्वः सहस्राक्षो भविष्यति । मुनीनां स्याद्वचः सत्यं यदुक्तं मुनिना पुरा

এইজন কোন—দেৱ নে গন্ধৰ্ব—যি ‘সহস্ৰাক্ষ’ (হাজাৰ-চক্ষু) হ’ব? পূৰ্বতে মুনিয়ে যি কৈছিল, সেই মুনিবচন সত্য হোৱক।

Verse 25

एवमाभाषितं श्रुत्वा प्रियस्यानंतरं प्रिया । राजानं प्रत्युवाचाथ भार्या पतिपरायणा

প্ৰিয়তমৰ এই বাক্য শুনি, পতিব্ৰতা—যি সদায় পতি-পরায়ণা—তেতিয়া ৰজাক উত্তৰ দিলে।

Verse 26

सत्यमुक्तं त्वया नाथ इदमाश्चर्यमुत्तमम् । यथा ते वर्तते कांत मम चित्ते तथा पुनः

হে নাথ, তুমি সত্যই কৈছা; ই এক অতি উত্তম আশ্চৰ্য। হে কান্ত, তোমাৰ ভিতৰত যিদৰে আছে, তেনেদৰেই মোৰ চিত্ততো পুনৰ সেই ভাব জাগে।

Verse 27

पक्षिरूपधरः कोऽयं पृच्छते हितकारिवत् । एवमाभाषितं श्रुत्वा प्रियायाः पृथिवीपतिः

“পক্ষীৰূপ ধৰি এইজন কোন, যি হিতকাৰীৰ দৰে প্ৰশ্ন কৰে?” প্ৰিয়াৰ এই বাক্য শুনি পৃথিৱীপতি (ৰজা) …

Verse 28

बद्धांजलिपुटोभूत्वा पक्षिणं वाक्यमब्रवीत् । सुबाहुरुवाच । स्वागतं ते महाप्राज्ञ पक्षिरूपधरः प्रभो

বদ্ধাঞ্জলি হৈ তেওঁ পক্ষীক বাক্য ক’লে। সুবাহু ক’লে: “হে মহাপ্ৰাজ্ঞ, তোমাক স্বাগতম; হে প্ৰভো, যি পক্ষীৰূপ ধৰি আহিছা।”

Verse 29

शिरसा भार्यया सार्द्धं तव पादांबुजद्वयम् । नमस्करोम्यहं पुण्यमस्तु नस्त्वत्प्रसादतः

মই মোৰ পত্নীৰ সৈতে শিৰ নত কৰি তোমাৰ পদ্মচৰণ-যুগলত নমস্কাৰ কৰোঁ। তোমাৰ কৃপা-প্ৰসাদে আমাৰ মঙ্গল আৰু পুণ্য হৌক।

Verse 30

भवान्कः पक्षिरूपेण पुण्यमेवं प्रभाषते । यादृशं क्रियतेकर्म पूर्वदेहेन सत्तम

পক্ষীৰ ৰূপত থাকিও তুমি এনেকুৱা পুণ্যময় বাক্য কিয় কৈছা? হে সৎজনশ্ৰেষ্ঠ, পূৰ্বদেহত তুমি কেনে কৰ্ম কৰিছিলা?

Verse 31

सुकृतं दुष्कृतं वापि तदिहैव प्रभुज्यते । अथ तेनात्मकं वृत्तं तस्याग्रे च निवेदितम्

সুকৃত হওক বা দুষ্কৃত, তাৰ ফল ইয়াতেই নিশ্চয় ভোগ কৰা হয়। তাৰ পিছত সেই কৰ্মে গঢ়া ঘটনাপথ তাৰ আগত নিবেদন কৰা হয়।

Verse 32

यथोक्तं कुंजलेनापि पित्रा पूर्वं श्रुतं तथा । कथयस्वात्मवृत्तांतं भवान्को मां प्रभाषते

কুঞ্জলে আগতে যিদৰে কৈছিল আৰু মোৰ পিতায়ো যিদৰে আগতে শুনিছিল, তেনেদৰে তুমি নিজৰ বৃত্তান্ত কোৱা। তুমি কোন, যিয়ে মোক কথা কৈছা?

Verse 33

सुबाहुं प्रत्युवाचेदं वाक्यं पक्षिवरस्तदा । विज्वल उवाच । शुकजात्यां समुत्पन्नः कुंजलोनाम मे पिता

তেতিয়া শ্ৰেষ্ঠ পক্ষীয়ে সুবাহুক এই বাক্য ক’লে। বিজ্বল ক’লে: “মই শুক-জাতিত জন্ম লৈছোঁ; মোৰ পিতাৰ নাম কুঞ্জল।”

Verse 34

तस्याहं विज्वलो नाम तृतीयस्तु सुतेष्वहम् । नाहं देवो न गंधर्वो न च सिद्धो महाभुज

তেওঁৰ পুত্ৰসকলৰ মাজত মই তৃতীয়, মোৰ নাম বিজ্বল। হে মহাবাহু, মই ন দেব, ন গন্ধৰ্ব, ন সিদ্ধ।

Verse 35

नित्यमेव प्रपश्यामि कर्म चैवं सुदारुणम् । कियत्कालं महत्कर्म साहसाकारसंयुतम्

মই সদায় এই কৰ্ম দেখি—ই অতি ভয়ংকৰ। সাহস আৰু দুঃসাহসেৰে ভৰা এই মহান উদ্যোগ কিমান কাল চলিব?

Verse 36

करिष्यसि महाराज तन्मे कथय सांप्रतम् । सुबाहुरुवाच । वासुदेवाभिधानं यत्पूर्वमुक्तं हि ब्राह्मणैः

হে মহাৰাজ, এতিয়া কোৱা—আপুনি কি কৰিব? সুবাহুৱে ক’লে: ‘বাসুদেৱ’ এই নাম-উপাধি আগতেই ব্ৰাহ্মণসকলে উচ্চাৰণ কৰিছিল।

Verse 37

श्रोष्याम्यहं यदा भद्र गतिं स्वां प्राप्नुयां तदा । पुण्यात्मना भाषितं वै मुनिना संयतात्मना

হে ভদ্ৰজন, যেতিয়া মই মোৰ নিজ গতি লাভ কৰিম, তেতিয়াই নিশ্চয় শুনিম সেই বাক্য, যি পুণ্যাত্মা, সংযতাত্মা মুনিয়ে কৈছিল।

Verse 38

तदाहं पातकान्मुक्तो भविष्यामि न संशयः । विज्वल उवाच । तवार्थे पृच्छितस्तातस्तेन मे कथितं च यत्

তেতিয়া মই পাপৰ পৰা মুক্ত হ’ম—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই। বিজ্বলে ক’লে: তোমাৰ কাৰণে, হে প্ৰিয়, মোৰ পিতাক সোধা হৈছিল, আৰু তেওঁ যি কৈছিল সেয়া মোক কোৱা হৈছিল।

Verse 39

तत्तेद्याहं प्रवक्ष्यामि शाश्वतं शृणु सत्तम

সেয়ে মই এতিয়া তোমাক সেই শাশ্বত উপদেশ ঘোষণা কৰিম; শুনা, হে সৎজনৰ শ্ৰেষ্ঠ।

Verse 40

ओंअस्य श्रीवासुदेवाभिधानस्य स्तोत्रस्य नारदऋषिरनुष्टुप्छंदः । ओंकारोदेवता सर्वपातकनाशनार्थे चतुर्वर्गसाधनार्थे च जपे विनियोगः । ओंनमो भगवते वासुदेवाय इति मंत्रः । पावनं परमं पुण्यं वेदज्ञं वेदमंदिरम् । विद्याधारं भवाधारं प्रणवं वै नमाम्यहम्

এই ‘শ্ৰী বাসুদেৱ’ নামৰ স্তোত্ৰৰ ঋষি নাৰদ আৰু ছন্দ অনুষ্টুপ। দেবতা ওঁকাৰ; ইয়াৰ জপ সকলো পাপ নাশ আৰু চাৰিপুৰুষাৰ্থ সিদ্ধিৰ বাবে বিধেয়। মন্ত্র: “ওঁ, ভগৱতে বাসুদেৱায় নমঃ।” মই প্ৰণৱ (ওঁ)ক নমস্কাৰ কৰোঁ—যি পাৱন, পৰম পুণ্যময়, বেদজ্ঞ আৰু বেদ-মন্দিৰ; বিদ্যাৰ আধাৰ আৰু সংসাৰ-ভৱৰ আধাৰ।

Verse 41

निरावासं निराकारं सुप्रकाशं महोदयम् । निर्गुणं गुणसंबद्धं नमामि प्रणवं परम्

মই পৰম প্ৰণৱ (ওঁ)ক নমস্কাৰ কৰোঁ—যি নিৰাৱাস, নিৰাকাৰ, সুপ্ৰকাশ, মহোদয়ৰ উৎস; নিৰ্গুণ হয়েও গুণসম্বদ্ধ ৰূপে প্ৰকাশিত।

Verse 42

महाकांतं महोत्साहं महामोहविनाशनम् । आचिन्वंतं जगत्सर्वं गुणातीतं नमाम्यहम्

মই সেই মহাকান্ত, মহোৎসাহী, মহামোহবিনাশকক নমস্কাৰ কৰোঁ—যি সমগ্ৰ জগতক ব্যাপি একত্ৰ কৰে আৰু ত্ৰিগুণাতীত।

Verse 43

भाति सर्वत्र यो भूत्वा भूतानां भूतिवर्द्धनः । अभयं भिक्षुसंबद्धं नमामि प्रणवं शिवम्

মই শিৱ-স্বরূপ পবিত্ৰ প্ৰণৱ (ওঁ)ক নমস্কাৰ কৰোঁ—যি সকলো ঠাইত উপস্থিত হৈ সৰ্বত্র দীপ্তিমান; যি সকলো প্ৰাণীৰ মঙ্গল বৃদ্ধি কৰে; আৰু যি অভয় স্বৰূপ, ভিক্ষু-মাৰ্গৰ সৈতে সংযুক্ত।

Verse 44

गायत्रीसाम गायंतं गीतं गीतप्रियं शुभम् । गंधर्वगीतभोक्तारं प्रणवं प्रणमाम्यहम्

মই পবিত্ৰ প্ৰণৱ ‘ওঁ’ক প্ৰণাম কৰোঁ—শুভ আৰু গীতপ্ৰিয়; যি গায়ত্ৰী আৰু সামন ৰূপে গীত হয়, আৰু গন্ধৰ্বসকলৰ গীতৰ ৰসাস্বাদী।

Verse 45

विचारं वेदरूपं तं यज्ञस्थं भक्तवत्सलम् । योनिं सर्वस्य लोकस्य ओंकारं प्रणमाम्यहम्

মই ওঁকাৰক প্ৰণাম কৰোঁ—পবিত্ৰ বিবেচনাৰ তত্ত্ব, বেদ-স্বরূপ; যজ্ঞত অৱস্থিত, ভক্তবৎসল; আৰু সমগ্ৰ জগতৰ যোনি, অৰ্থাৎ মূল উৎস।

Verse 46

तारकं सर्वभूतानां नौरूपेण विराजितम् । संसारार्णवमग्नानां नमामि प्रणवं हरिम्

মই হৰি-স্বরূপ প্ৰণৱ ‘ওঁ’ক নমস্কাৰ কৰোঁ—সকলো ভূতৰ তাৰক; যি নাওৰূপে দীপ্তিমান হৈ সংসাৰ-সাগৰত ডুবন্তসকলক পাৰ কৰে।

Verse 47

सर्वलोकेषु वसते एकरूपेण नैकधा । धामकैवल्यरूपेण नमामि प्रणवं शिवम्

সেই সৰ্বলোকতে বাস কৰে—সাৰতে এক, বহু নহয়। পৰম ধাম আৰু কৈৱল্য-মোক্ষৰ ৰূপে মই প্ৰণৱক, শিৱক প্ৰণাম কৰোঁ।

Verse 48

सूक्ष्मं सूक्ष्मतरं शुद्धं निर्गुणं गुणनायकम् । वर्जितं प्राकृतैर्भावैर्वेदस्थानं नमाम्यहम्

মই সেই তত্ত্বক প্ৰণাম কৰোঁ—যি সূক্ষ্ম, তাতোকৈও সূক্ষ্মতৰ; শুদ্ধ, নিৰ্গুণ হৈও গুণসমূহৰ নায়ক; প্ৰাকৃত ভাবৰ পৰা মুক্ত, আৰু বেদৰ অধিষ্ঠান।

Verse 49

देवदैत्यवियोगैश्च वर्जितं तुष्टिभिः सदा । दैवैश्च योगिभिर्ध्येयं तमोंकारं नमाम्यहम्

মই সেই ওঁকাৰক নমস্কাৰ কৰোঁ, যি সদায় সন্তোষ-শান্তিত যুক্ত, দেৱ-দৈত্যৰ বিচ্ছেদ আৰু সংঘাতৰ পৰা নিৰ্লিপ্ত, আৰু দেৱতা আৰু যোগী উভয়ে ধ্যান কৰিবলগীয়া।

Verse 50

व्यापकं विश्ववेत्तारं विज्ञानं परमं शुभम् । शिवं शिवगुणं शांतं वंदे प्रणवमीश्वरम्

মই প্ৰণৱ-ঈশ্বৰক বন্দনা কৰোঁ—যি সর্বব্যাপী, বিশ্বজ্ঞানী, পৰম বিজ্ঞান-চেতনা আৰু অতি শুভ; শিৱস্বৰূপ, শিৱগুণে বিভূষিত আৰু শান্ত।

Verse 51

यस्य मायां प्रविष्टास्तु ब्रह्माद्याश्च सुरासुराः । न विंदंति परं शुद्धं मोक्षद्वारं नमाम्यहम्

মই সেইজনক নমস্কাৰ কৰোঁ, যাঁৰ মায়াত ব্ৰহ্মা আদি আৰু দেৱ-অসুৰৰ সমূহ প্ৰৱেশ কৰিছে; তেওঁলোকে সেই পৰম শুদ্ধ তত্ত্ব নাপায়—সেইয়েই মোক্ষৰ দ্বাৰ।

Verse 52

आनंदकंदाय विशुद्धबुद्धये शुद्धाय हंसाय परावराय । नमोऽस्तु तस्मै गणनायकाय श्रीवासुदेवाय महाप्रभाय

সেই শ্ৰী বাসুদেৱ মহাপ্ৰভুলৈ নমস্কাৰ—আনন্দৰ মূলক, সম্পূৰ্ণ বিশুদ্ধ বুদ্ধিসম্পন্নক, নিৰ্মল পৰম হংসক, পৰ-অপৰৰ অতীতক, আৰু গণনায়কক।

Verse 53

श्रीपांचजन्येन विराजमानं रविप्रभेणापि सुदर्शनेन । गदाब्जकेनापि विराजमानं प्रभुं सदैनं शरणं प्रपद्ये

মই সদায় দীপ্তিমান সেই প্ৰভুৰ শৰণ লওঁ—যি শ্ৰী পাঁচজন্য শঙ্খে বিভূষিত, সূৰ্যসম প্ৰভাযুক্ত সুদৰ্শন চক্ৰে উজ্জ্বল, আৰু গদা তথা পদ্মেৰেো শোভিত।

Verse 54

यं वेदगुह्यं सगुणं गुणानामाधारभूतं सचराचरस्य । यं सूर्यवैश्वानरतुल्यतेजसं तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

মই সেই বাসুদেৱৰ শৰণ লওঁ—যি বেদৰ গোপন মর্ম, যি নিৰ্গুণ হ’লেও সগুণ ৰূপে বৰ্ণিত, যি সকলো গুণৰ আধাৰ আৰু চল-অচল জগতৰ মূল ভিত্তি; যাৰ তেজ সূৰ্য আৰু বৈশ্বানৰ অগ্নিৰ সমান।

Verse 55

क्षुधानिधानं विमलं सुरूपमानंदमानेन विराजमानम् । यं प्राप्य जीवंति सुरादिलोकास्तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

মই সেই বাসুদেৱৰ শৰণ লওঁ—যি ক্ষুধাৰ্তসকলৰ নিধান, যি নিৰ্মল আৰু সুন্দৰ ৰূপধাৰী, আনন্দৰ পৰিমাপে দীপ্তিমান; যাক লাভ কৰি দেৱতাসকল আদি সকলো লোক সত্যই জীৱিত হয়।

Verse 56

तमोघनानां स्वकरैर्विनाशं करोति नित्यं परिकर्महेतुः । उद्द्योतमानं रविदीप्ततेजसं तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

মই সেই বাসুদেৱৰ শৰণ লওঁ—যাৰ নিজ হাতে সদায় ঘন অন্ধকাৰৰ বিনাশ ঘটে, যি সুশৃঙ্খল বিধানৰ কাৰণ; আৰু যি সূৰ্যৰ দীপ্তিৰ দৰে তেজে উদ্ভাসিত।

Verse 57

यो भाति सर्वत्र रविप्रभावैः करोति शोषं च रसं ददाति । यः प्राणिनामंतरगः स वायुस्तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

মই সেই বাসুদেৱৰ শৰণ লওঁ—যি সূৰ্যৰ প্ৰভাৱৰে সৰ্বত্ৰ দীপ্ত, যি শোষণ ঘটায় আৰু ৰস-আৰ্দ্ৰতাও দান কৰে; যি প্ৰাণীৰ অন্তৰত প্ৰাণবায়ু ৰূপে চলমান।

Verse 58

स्वेच्छानुरूपेण स देवदेवो बिभर्ति लोकान्सकलान्महीपान् । संतारणे नौरिव वर्तते यस्तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

মই সেই বাসুদেৱৰ শৰণ লওঁ—দেৱদেৱে নিজৰ স্বেচ্ছানুসাৰে সকলো লোক আৰু পৃথিৱীৰ সকলো ৰজাক ধাৰণ কৰে; আৰু যি সংসাৰ-সাগৰ পাৰ কৰাবলৈ নাওৰ দৰে সহায় হয়।

Verse 59

अंतर्गतो लोकमयः सदैव पचत्यसौ स्थावरजंगमानाम् । स्वाहामुखो देवगणस्य हेतुस्तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

যি অন্তৰত অৱস্থিত হৈ সমগ্ৰ লোকত ব্যাপি আছে, সি সদায় স্থাৱৰ-জংগম সকলো প্ৰাণীক পকাই পৰিপক্ব কৰে। দেৱগণৰ কাৰণ সি, আৰু ‘স্বাহা’ ধ্বনিৰে আহুতি দিয়া হয়। সেই বাসুদেৱৰ শৰণ লওঁ।

Verse 60

रसैः सुपुण्यैः सकलैः सहैव पुष्णाति सौम्यो गुणदश्च लोके । अन्नानि योनिर्मल तेजसैव तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

সকলো অতি-পুণ্যময় ৰসৰ সৈতে সঙ্গত হৈ সেই সৌম্য প্ৰভুৱে লোক আৰু তাৰ দশ গুণ পোষণ কৰে। নিৰ্মল তেজে বিভূষিত, সি অন্নসমূহৰ মূল উৎস। সেই বাসুদেৱৰ শৰণ লওঁ।

Verse 61

अस्त्येव सर्वत्र विनाशहेतुः सर्वाश्रयः सर्वमयः स सर्वः । विना हृषीकैर्विषयान्प्रभुंक्ते तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

সঁচাকৈয়ে সি সৰ্বত্ৰ বিদ্যমান—বিনাশৰ কাৰণ, সকলোৰে আশ্ৰয়, সকলোত ব্যাপ্ত, সৰ্বস্ব। ইন্দ্ৰিয়ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰাকৈয়ে সি বিষয়সমূহ ভোগ কৰে। সেই বাসুদেৱৰ শৰণ লওঁ।

Verse 62

जीवस्वरूपेण बिभर्ति लोकांस्ततः स्वमूर्तान्सचराचरांश्च । निष्केवलो ज्ञानमयः सुशुद्धस्तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

জীৱস্বৰূপ ধৰি সি লোকসমূহ ধাৰণ কৰে, আৰু তেনেদৰে নিজৰ প্ৰকাশিত মূৰ্তিসকল—চৰ আৰু অচৰ—কো পোষে। সি নিৰ্মল, নিৰপেক্ষ, কেৱল জ্ঞানময়। সেই বাসুদেৱৰ শৰণ লওঁ।

Verse 63

दैत्यांतकं दुःखविनाशमूलं शांतं परं शक्तिमयं विशालम् । यं प्राप्य देवा विनयं प्रयांति तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

দৈত্যান্তক, দুঃখনাশৰ মূল, শান্ত, পৰম, শক্তিময় আৰু বিশাল—যাক লাভ কৰি দেৱতাসকলেও বিনয়ত নত হয়—সেই বাসুদেৱৰ শৰণ লওঁ।

Verse 64

सुखं सुखांतं सुखदं सुरेशं ज्ञानार्णवं तं मुनिपं सुरेशम् । सत्याश्रयं सत्यगुणोपविष्टं तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

মই সেই বাসুদেৱৰ শৰণ লওঁ—যি সুখস্বৰূপ, সুখৰ পৰম অন্ত আৰু সুখদাতা; দেৱলোকৰ অধীশ্বৰ; জ্ঞান-সাগৰ; মুনিসকলৰ অধিপতি; সত্যৰ আশ্ৰয় আৰু সত্যগুণত সুপ্ৰতিষ্ঠিত।

Verse 65

यज्ञांगरूपं परमार्थरूपं मायान्वितं मापतिमुग्रपुण्यम् । विज्ञानमेकं जगतां निवासं तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

মই বাসুদেৱৰ শৰণ লওঁ—যাঁৰ ৰূপ যজ্ঞৰ অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গস্বৰূপ, যাঁৰ স্বভাৱ পৰমাৰ্থ; যি মায়াৰ সৈতে যুক্ত হৈও প্ৰভু আৰু ৰক্ষক, অতি পবিত্ৰ; যি একমাত্ৰ বিজ্ঞান/চেতনা আৰু সকলো জগতৰ নিবাস।

Verse 66

अंभोधिमध्ये शयनं हितस्य नागांगभोगे शयनं विशाले । श्रीपादपद्मद्वयमेव तस्य तद्वासुदेवस्य नमामि नित्यम्

মই সদায় সেই বাসুদেৱক নমস্কাৰ কৰোঁ—যি সাগৰৰ মাজত শয়ন কৰে, যি বিশাল নাগৰ ভোগত শুই থাকে; আৰু তেওঁৰ যুগল পদ্মচৰণকেই নিত্য প্ৰণাম কৰোঁ।

Verse 67

पुण्यान्वितं शंकरमेव नित्यं तीर्थैरनेकैः परिसेव्यमानम् । तत्पादपद्मद्वयमेव तस्य श्रीवासुदेवस्य अघापहं तत्

শংকৰ সদায় পুণ্যময় আৰু নিত্য, বহু তীৰ্থে পৰিসেৱিত; তথাপি পাপ সত্যই অপসাৰণ কৰে সেই শ্ৰী বাসুদেৱৰ যুগল পদ্মচৰণেই।

Verse 68

पादांबुजं रक्तमहोत्पलाभमंभोजसल्लिंगजयोपयुक्तम् । अलंकृतं नूपुरमुद्रिकाभिः श्रीवासुदेवस्य नमामि नित्यम्

মই সদায় শ্ৰী বাসুদেৱৰ পদ্মচৰণক নমস্কাৰ কৰোঁ—যি ৰক্ত মহাপদ্ম সদৃশ, য’ত পদ্ম, শঙ্খ আৰু জয়ধ্বজৰ শুভ চিহ্ন আছে, আৰু যি নূপুৰ আৰু আঙুঠিৰে অলংকৃত।

Verse 69

देवैः सुसिद्धैर्मुनिभिः सदैव नुतं सुभक्त्या उरगाधिपैश्च । तत्पादपंकेरुहमेवपुण्यं श्रीवासुदेवस्य नमामि नित्यम्

মই সদায় শ্ৰী বাসুদেৱক নমস্কাৰ কৰোঁ; যাঁৰ অতি পবিত্ৰ পদ-পদ্ম সদায় ভক্তিভাৱে দেৱতা, সিদ্ধ, মুনি আৰু নাগাধিপতিসকলেও স্তৱ কৰে।

Verse 70

यस्यापि पादांभसि मज्जमानाः पूता दिवं यांति विकल्मषास्ते । मोक्षं लभंते मुनयः सुतुष्टास्तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

যিসকলে তেঁওৰ পদজলত নিমজ্জিত হয়, সিহঁতে পবিত্ৰ হৈ পাপমুক্তভাবে স্বৰ্গলৈ যায়; সন্তুষ্ট মুনিসকলেও মোক্ষ লাভ কৰে। সেই বাসুদেৱৰ শৰণ লওঁ।

Verse 71

पादोदकं तिष्ठति यत्र विष्णोर्गंगादितीर्थानि सदैव तत्र । पिबंति येद्यापि सपापदेहास्ते यांति शुद्धाः सुगृहं मुरारेः

য’ত বিষ্ণুৰ পদধৌত জল থাকে, ত’তেই গঙ্গা আদি সকলো তীৰ্থ সদায় উপস্থিত থাকে। পাপভাৰে দেহযুক্ত লোকেও যদি সেই জল পান কৰে, তেন্তে শুদ্ধ হৈ মুৰাৰিৰ শুভ ধামলৈ যায়।

Verse 72

पादोदकेनाप्यभिषिच्यमाना उग्रैश्च पापैः परिलिप्तदेहाः । ते यांति मुक्तिं परमेश्वरस्य तस्यैव पादौ सततं नमामि

উগ্ৰ পাপত লিপ্ত দেহধাৰী লোকেও প্ৰভুৰ পদজলৰ ছিটা লাগিলেই পৰমেশ্বৰৰ মুক্তি লাভ কৰে। সেই একে পদযুগলক মই সদায় বাৰে বাৰে নমস্কাৰ কৰোঁ।

Verse 73

नैवेद्यमात्रेण सुभक्षितेन सुचक्रिणस्तस्य महात्मनस्तु । श्रीवाजपेयस्य फलं लभंते सर्वार्थयुक्ताश्च नरा भवंति

সুন্দৰ চক্রধাৰী সেই মহাত্মা প্ৰভুলৈ কেৱল সুস্বাদু নৈবেদ্য অৰ্পণ কৰিলেই, মানুহে শ্ৰী বাজপেয় যজ্ঞৰ ফল লাভ কৰে আৰু সকলো কাম্য সিদ্ধিৰে সমৃদ্ধ হয়।

Verse 74

नारायणं तं नरकाधिनाशनं मायाविहीनं सकलं गुणज्ञम् । यं ध्यायमानाः सुगतिं प्रयांति तं वासुदेवं शरणं प्रपद्ये

মই সেই বাসুদেৱ—নাৰায়ণ—ৰ শৰণ লওঁ, যিজনে নৰকৰ আধিপত্য বিনাশ কৰে, মায়াহীন, সম্পূৰ্ণ আৰু সকলো গুণৰ জ্ঞাতা; যাঁক ধ্যান কৰিলে জীৱে সুগতি লাভ কৰে।

Verse 75

यो वंद्यस्त्वृषिसिद्धचारणगणैर्देवैः सदा पूज्यते । यो विश्वस्य विसृष्टिहेतुकरणे ब्रह्मादिदेवप्रभुः । यः संसारमहार्णवे निपतितस्योद्धारको वत्सल । स्तस्यैवापि नमाम्यहं सुचरणौ भक्त्या वरौ पावनौ

মই ভক্তিৰে সেই প্ৰভুৰ উত্তম, পবিত্ৰ চৰণযুগলক নমস্কাৰ কৰোঁ—যাঁক ঋষি, সিদ্ধ, চাৰণগণ আৰু দেৱতাসকলে সদায় বন্দনা-পূজা কৰে; যিজনে বিশ্বসৃষ্টিৰ কাৰ্যত ব্ৰহ্মা আদি দেৱসকলৰো পৰম প্ৰভু; আৰু যিজনে সংসাৰ-মহাসাগৰত পতিত জনক স্নেহময় কৰুণাৰে উদ্ধাৰ কৰে।

Verse 76

यो दृष्टो मखमंडपे सुरगणैः श्रीवामनः सामगः । सामोद्गीतकुतूहलः सुरगणैस्त्रैलोक्य एकः प्रभुः । कुर्वंतं नयनेक्षणैः शुभकरैर्निष्पापतां तद्बले । स्तस्याहं चरणारविंदयुगलं वंदे परं पावनम्

মই শ্ৰী বামনৰ—ত্ৰিলোকৰ একমাত্ৰ প্ৰভুৰ—সেই পৰম পবিত্ৰ চৰণকমলযুগলক বন্দনা কৰোঁ; যাঁক যজ্ঞমণ্ডপত দেৱগণে দেখিছিল, যিজনে সামবেদৰ সুৰ গাইছিল; যাঁৰ সাম-উদ্গীতে দেৱগণ বিস্ময়-আনন্দে মুগ্ধ হৈছিল; আৰু যিজনে শুভ দৃষ্টিৰে নিজৰ শক্তিত পাপনাশ কৰি নিৰ্দোষতা দান কৰে।

Verse 77

राजंतं द्विजमंडले मखमुखे ब्रह्मश्रियाशोभितं । दिव्येनापि सुतेजसा करमयं यं चेंद्रनीलोपमम् । देवानां हितकाम्यया सुतनुजं वैरोचनस्यापि तं । याचंतं मम दीयतां त्रिपदकं वंदे प्रभुं वामनम्

মই প্ৰভু বামনক বন্দনা কৰোঁ—যিজনে যজ্ঞৰ অগ্ৰভাগত দ্বিজসমাজত দীপ্তিময় হৈ বিৰাজে, ব্ৰহ্মশ্ৰীয়ে শোভিত; যাঁৰ দেহ দিৱ্য উত্তম তেজে গঠিত, ইন্দ্ৰনীল (নীলমণি) সদৃশ; আৰু যিজনে দেৱহিতৰ বাবে বৈৰোচনৰ সুদেহ পুত্ৰ বলিৰ ওচৰত গৈ ভিক্ষা মাগি কৈছিল, “মোক ত্ৰিপদ ভূমি দিয়া।”

Verse 78

तं द्रष्टुं रविमंडले मुनिगणैः संप्राप्तवंतं दिवं । चंद्रार्कास्तमयांतरे किल पदा संच्छादयंतं तदा । तस्यैवापि सुचक्रिणः सुरगणाः प्रापुर्लयं सांप्रतं । का ये विश्वविकोशकेतमतुलं नौमि प्रभोर्विक्रमम्

তাঁক দৰ্শন কৰিবলৈ মুনিগণে সূৰ্যমণ্ডলৰ ভিতৰত থকা দিৱ্য লোকলৈ উপস্থিত হৈছিল। তাৰ পাছত চন্দ্ৰ-সূৰ্য অস্ত যোৱাৰ সময়ত, তেওঁৰ পদযুগলে যেন সকলোকে আচ্ছাদিত কৰিলে। সেই সুচক্ৰধাৰী প্ৰভুৰ সন্মুখত দেৱগণো এতিয়া লয়প্ৰাপ্ত হ’ল। সমগ্ৰ বিশ্ব উন্মোচনকাৰী ধ্বজস্বৰূপ, প্ৰভুৰ অতুল বিক্ৰমক মই কেনেকৈ যথোচিত স্তৱ কৰিব পাৰোঁ?

Verse 98

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रेऽष्टनवतितमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী পদ্মপুৰাণৰ ভূমিখণ্ডত, বেণোপাখ্যানৰ অন্তৰ্গত, গুৰু-তীৰ্থৰ মাহাত্ম্যত চ্যৱন-চৰিত্ৰ বিষয়ক অষ্টনৱতিতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।