The Classification and Explanation of Yakṣiṇī Mantras (Kālī and Tārā Vidyās)
এই অধ্যায়ত সনৎকুমাৰে বাক্-শক্তিৰূপিণী দেৱীৰ মন্ত্রপদ্ধতি উপদেশ দিয়ে—প্ৰথমে বাক্-দেৱী কালী-বিদ্যা, তাৰ পিছত তাৰা-কেন্দ্ৰিত বিদ্যা। মন্ত্রৰ ঋষি, ছন্দ, দেৱতা, বীজ, শক্তি আদি অংগ, অঙ্গন্যাস আৰু মাতৃকান্যাস, ৰক্ষাবিধি আৰু কালী-ধ্যানৰ ৰূপলক্ষণ বৰ্ণিত। ষট্কোণ, গাঁথনি ত্ৰিভুজ, পদ্ম আৰু ভূপুরসহ যন্ত্র নিৰ্মাণ, সহচৰ শক্তি/মাতৃকা, আৰু সিদ্ধিৰ বাবে জপ-হোম সংখ্যা তথা ৰক্তপদ্ম, বিল্ব, কৰবীৰ আদি অৰ্পণ কোৱা হৈছে। তাৰাৰ ষোড়শ-ন্যাসত গ্ৰহ, লোকপাল, শিৱ–শক্তি, চক্ৰস্থাপন, দিগ্বন্ধ আৰু কবচসদৃশ সুৰক্ষা বিস্তাৰে আছে। অহিংসা আৰু কঠোৰ বাক্য পৰিহাৰ কৰাৰ নৈতিক সাৱধানীও আছে, লগতে কিছুমান তান্ত্ৰিক শ্মশান-প্ৰতীক। শেষত ৰক্ষা, বিদ্যা, বিজয় আৰু সমৃদ্ধিৰ বাবে তাবিজ/যন্ত্রৰ প্ৰয়োগ উল্লেখিত।
Shlokas
Verse 1
सनत्कुमार उवाच । वाग्देवता वतारोऽन्यः कालिकेति प्रकीर्तिता । तस्या मन्त्रं प्रवक्ष्यामि भुक्तिमुक्तिप्रदं नृणाम् ॥ १ ॥
সনৎকুমাৰে ক’লে—বাগ্দেৱীৰ আন এটা অৱতাৰ ‘কালিকা’ বুলি প্ৰখ্যাত। এতিয়া মই তেওঁৰ মন্ত্ৰ ক’ম, যি মানুহক ভোগ আৰু মোক্ষ—দুয়ো প্ৰদান কৰে।
Verse 2
सृष्टिक्रियान्विता शांतिर्बिद्वाढ्या च त्रिधा पुनः । अरुणाक्ष्यादीपिका च बिंदुयुक्ता द्विधा ततः ॥ २ ॥
‘সৃষ্টিক্ৰিয়াসহিত’ শান্তি-প্ৰকাৰ কোৱা হৈছে; আৰু ‘বিদ্বাঢ্যা’ নামৰ ৰূপ পুনৰ তিনিধা। তদ্ৰূপ ‘অৰুণাক্ষী’ আৰু ‘দীপিকা’ স্বীকৃত; আৰু শেষত ‘বিন্দুযুক্তা’ প্ৰকাৰ দু’ভেদে স্মৃত।
Verse 3
मायाद्वयं ततः पश्चाद्दक्षिणे कालिके पदम् । पुनश्च सप्तबीजानि स्वाहांतोऽयं मनूत्तमः ॥ ३ ॥
তাৰ পিছত ‘মায়া’ৰ দুটা অক্ষৰ স্থাপন কৰা; তাৰ পাছত সোঁফালে ‘কালিকা’ পদ ৰাখা। পুনৰ সাতটা বীজাক্ষৰ যোগ কৰা—এই উত্তম মন্ত্ৰ ‘স্বাহা’ত সমাপ্ত।
Verse 4
भैरवोऽस्य ऋषिश्छन्द उष्णिक्काली तु देवता । बीजं मायादीर्घवर्त्म शक्तिरुक्ता मुनीश्वर ॥ ४ ॥
এই মন্ত্ৰৰ ঋষি ভৈৰৱ, ছন্দ উষ্ণিক, আৰু দেবতা কালী। বীজ ‘মায়া’ আৰু শক্তি ‘দীর্ঘৱৰ্ত্মা’ বুলি কোৱা হৈছে, হে মুনীশ্বৰ।
Verse 5
षड्दीर्धाढ्ये बीजेन विद्याया अंगमीरितम् । मातृकार्णान्दश दश हृदये भुजयोः पदोः ॥ ५ ॥
ছয়টা দীঘল স্বৰেৰে সমৃদ্ধ বীজে বিদ্যাৰ অঙ্গন্যাস বিধান কৰা হৈছে। মাতৃকাৰ বৰ্ণসমূহ দহ-দহকৈ হৃদয়, বাহু আৰু পদত বিন্যাস কৰিব লাগে।
Verse 6
विन्यस्य व्यापकं कुर्यान्मूलमंत्रेण साधकः । शिरः कृपाणमभयं वरं हस्तैश्च बिभ्रतीम् ॥ ६ ॥
এইদৰে ন্যাস কৰি সাধকে মূলমন্ত্ৰেৰে সৰ্বব্যাপী ৰক্ষাকৰ্ম কৰিব; আৰু ছিন্নমস্তক, কৃপাণ, অভয় আৰু বৰমুদ্ৰা ধাৰিণী দেবীৰ ধ্যান কৰিব।
Verse 7
मुंडस्रङ्मस्तकां मुक्तकेशां पितृवनस्तिताम् । सर्वालंकृतवर्णां च श्यामांगीं कालिकां स्मरेत् ॥ ७ ॥
কালিকাৰ ধ্যান কৰা—যাৰ মস্তকত মুণ্ডমালা, কেশ মুক্ত, যি পিতৃবনত অৱস্থিত, সৰ্ব অলংকাৰৰে ভূষিতা আৰু শ্যামাঙ্গী।
Verse 8
एवं ध्यात्वा जपेल्लक्षं जुहुयादयुतं ततः । प्रसूनैः करवीरोत्थैः पूजायंत्रमथोच्यते ॥ ८ ॥
এইদৰে ধ্যান কৰি মন্ত্ৰ এক লক্ষবাৰ জপ কৰিব; তাৰ পাছত অগ্নিত দশ হাজাৰ আহুতি দিব। তাৰ পিছত কৰবীৰ (কনেৰ) ফুলেৰে যন্ত্ৰ-পূজাৰ বিধি কোৱা হয়।
Verse 9
विलिख्य पूर्वं षट्कोणं त्रिकोणत्रितयं ततः । पद्ममष्टदलं बाह्ये भूपुरं तत्र पूजयेत् ॥ ९ ॥
প্ৰথমে ষট্কোণ আঁকিব; তাৰ পাছত তিনিটা ত্ৰিভুজৰ সমষ্টি আঁকিব। তাৰ বাহিৰে অষ্টদল পদ্ম, আৰু তাৰো বাহিৰে ভূপুর (চতুৰ্ভুজ আৱৰণ) আঁকি তাত পূজা কৰিব।
Verse 10
जया च विजया चापि अजिता चापराजिता । नित्या विलासिनी वापि दोग्ध्यघोरा च मंगला ॥ १० ॥
জয়া আৰু বিজয়া, অজিতা আৰু অপৰাজিতা; নিত্যা আৰু বিলাসিনী; দোগ্ধ্ৰী, অঘোৰা, মঙ্গলাঃ—এইবোৰ দেৱীৰ দিৱ্য নাম-ৰূপ।
Verse 11
पीठस्य शक्तयो मायात्मने हृत्पीठमंत्रकः । शिवरूपशवश्थां च शिवाभिर्दिक्षु वेष्टिताम् ॥ ११ ॥
পীঠৰ শক্তিসমূহ মায়াত্ম-স্বৰূপ সাধকৰ বাবে; হৃত্পীঠৰ নিজা মন্ত্ৰ আছে। দিশসমূহত অৱস্থিত শিৱাসকলৰ দ্বাৰা সৰ্বতো বেষ্টিত শিৱৰূপ শৱস্থিতি ধ্যান কৰিব।
Verse 12
महाकालरतासक्तां ध्यात्वांगान्यर्चयेत्पुरा । कालीं कपालिनीं कुल्लां कुरुकुल्लां विरोधिनीम् ॥ १२ ॥
প্ৰথমে মহাকালত ৰতাসক্ত দেৱীৰ ধ্যান কৰি, তাৰ পাছত তেওঁৰ অঙ্গসমূহৰ অর্চনা কৰিব। কালী, কপালিনী, কুল্লা, কুৰুকুল্লা আৰু বিরোধিনী—এই ৰূপে পূজা কৰিব।
Verse 13
विप्रचित्तां च षट्कोणे नवकोणे ततोऽर्चयेत् । उग्रामुष्णप्रभां दीप्तां नीलाधानां बलाकिकाम् ॥ १३ ॥
ষট্কোণত বিপ্ৰচিত্তাক পূজা কৰিব; তাৰ পাছত নবকোণত বলাকিকাক আৰাধনা কৰিব—তেওঁ উগ্ৰা, উষ্ণ প্ৰভাৰে দীপ্ত, জ্যোতিময় আৰু নীলবৰ্ণধাৰিণী।
Verse 14
मात्रां मुद्रां तथा मित्रां पूज्याः पत्रेषु मातरः । पद्मस्यास्य सुयत्नेन ब्राह्मी नारायणीत्यपि ॥ १४ ॥
এই পদ্মৰ পাতে মাতৃদেৱীসকলক পূজা কৰিব—মাত্ৰা, মুদ্ৰা আৰু মিত্ৰা; আৰু বিশেষ যত্নে এই পদ্মত ব্ৰাহ্মী আৰু নাৰায়ণীকো পূজা কৰিব।
Verse 15
माहेश्वरी च चामुंडा कौमारी चापराजिता । वाराही नारसिंहा च पुनरेतास्तु भूपुरे ॥ १५ ॥
মাহেশ্বৰী, চামুণ্ডা, কৌমাৰী, অপৰাজিতা, বাৰাহী আৰু নাৰসিংহী—এইসকলক পুনৰ ভূপুরত, অৰ্থাৎ বাহ্য ভূমিময় আৱৰণত, স্থাপন/পূজা কৰিব।
Verse 16
भैरवीं महदाद्यां तां सिंहाद्यां धूम्रपूर्विकाम् । भीमोन्मत्तादिकां चापि वशीकरणभैरवीम् ॥ १६ ॥
ভৈৰৱীৰ বহু ৰূপ কোৱা হৈছে—মহদাদ্যা, সিংহাদ্যা, ধূম্ৰপূৰ্বিকা; লগতে ভীমা, উন্মত্তা আদি; আৰু বশীকৰণ কৰ্মৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বশীকৰণ-ভৈৰৱীও।
Verse 17
मोहनाद्यां समाराध्य शक्रादीन्यायुधान्यपि । एवमाराधिता काली सिद्धा भवति मंत्रिणाम् ॥ १७ ॥
মোহনাদ্যা শক্তিক আৰু শক্র (ইন্দ্ৰ) আদি দেৱতাৰ আয়ুধসমূহকো সম্যক আৰাধনা কৰি—এইদৰে আৰাধিতা কালী মন্ত্ৰসাধকসকলৰ বাবে সিদ্ধা হয়।
Verse 18
ततः प्रयोगान्कुर्वीत महाभैरवभाषितान् । आत्मनो वा परस्यार्थं क्षिप्रसिद्धिप्रदायकान् ॥ १८ ॥
তাৰ পিছত মহাভৈৰৱে কোৱা, শীঘ্ৰ সিদ্ধি দানকাৰী প্ৰয়োগসমূহ—নিজৰ বা আনৰ উদ্দেশ্যে—কৰা উচিত।
Verse 19
स्त्रीणां प्रहारं निंदां च कौटिल्यं वाप्रियं वचः । आत्मनो हितमन्विच्छन् कालीभक्तो विवर्जयेत् ॥ १९ ॥
নিজৰ সত্য হিত বিচাৰোঁতা কলিযুগৰ ভক্তই নাৰীক প্ৰহাৰ, নিন্দা, কপটতা আৰু কঠোৰ/অপ্ৰিয় বাক্য—এই সকলো বর্জন কৰিব।
Verse 20
सुदृशो मदनावासं पश्यन्यः प्रजपेन्मनुम् । अयुतं सोऽचिरादेव वाक्पपतेः समतामियात् ॥ २० ॥
সুন্দৰী—মদনৰ আবাস—তাক চাই মন্ত্র জপ কৰিব; দহ হাজাৰ জপে সি শীঘ্ৰে বাক্পতি-সমতা লাভ কৰে।
Verse 21
दिगम्बरो मुक्तकेशः श्मशानस्थोऽधियामिनि । जपेद्योऽयुतमेतस्य भवेयुः सर्वसिद्धयः ॥ २१ ॥
দিগম্বৰ, মুক্তকেশ, ৰাতি শ্মশানত স্থিত হৈ যি ইয়াৰ দহ হাজাৰ জপ কৰে, তাৰ সকলো সিদ্ধি হয়।
Verse 22
शवस्य हृदये स्थित्वा निर्वासाः प्रेतभूमिगः । अर्कपुष्पसहस्रेणाभ्यक्तेन स्वीयरेतसा ॥ २२ ॥
শৱৰ হৃদয়ত স্থিত হৈ, নিৰ্বস্ত্ৰ, শ্মশানভূমিত, নিজৰ ৰেতসা লেপা এক হাজাৰ অৰ্ক-পুষ্পেৰে (তাক) অভ্যংগ কৰিব।
Verse 23
देवीं यः पूजयेद्भक्त्या जपन्नेकैकशो मनुम् । सोऽचरेणैव कालेन धरणीप्रभुतां व्रजेत् ॥ २३ ॥
যি ভক্তিভাৱে দেৱীৰ পূজা কৰে আৰু মন্ত্ৰটো একে-একে অক্ষৰকৈ জপ কৰে, সি অল্প সময়তে পৃথিৱীৰ অধিপত্য লাভ কৰে।
Verse 24
रजः कीर्णं भगं नार्या ध्यायन्यो ह्ययुतं जपेत् । सकवित्वेन रम्येण जनान्मोहयति ध्रुवम् ॥ २४ ॥
যি ৰজঃলিপ্ত নাৰীৰ যোনি ধ্যান কৰি (মন্ত্ৰ) দহ হাজাৰ বাৰ জপ কৰে, সি মনোহৰ কাব্যময় বাক্যৰে লোকক নিশ্চিতভাৱে মোহিত কৰে।
Verse 25
त्रिपञ्चारे महापीठे शिवस्य हृदि संस्थिताम् । महाकालेन देवेन मारयुद्धं प्रकुर्वतीम् ॥ २५ ॥
ত্রিপঞ্চাৰ মহাপীঠত তেওঁ শিৱৰ হৃদয়ত প্ৰতিষ্ঠিতা আছিল আৰু দেৱ মহাকালৰ সৈতে প্ৰাণান্তক যুদ্ধ কৰি আছিল।
Verse 26
तां ध्यायन्स्मेरवदनां विदधत्सुरतं स्वयम् । जपेत्सहस्रमपि यः स शंकरसमो भवेत् ॥ २६ ॥
যি মৃদু-হাস্যমুখী দেৱীৰ ধ্যান কৰি আৰু নিজে সুৰত-ক্রিয়া সম্পাদন কৰাৰ ভাৱে (মন্ত্ৰ) হাজাৰ বাৰ জপ কৰে, সি শংকৰসম হয়।
Verse 27
अस्थिलोमत्वचायुक्तं मांसं मार्जारमेषयोः । उष्ट्रस्य महिषस्यापि बलिं यस्तु समर्पयेत् ॥ २७ ॥
যি অস্থি, লোম আৰু চর্মসহ বিড়াল বা মেষৰ মাংস—আৰু উট আৰু মহিষৰ মাংসো—বলি হিচাপে অৰ্পণ কৰে, সি শাস্ত্ৰবিধিৰ বিপৰীতে আচৰণ কৰে।
Verse 28
भूताष्टम्योर्मध्यरात्रे वश्याः स्युस्तस्य जन्तवः । विद्यालक्ष्मीयशःपुत्रैः स चिरं सुखमेधते ॥ २८ ॥
ভূতাষ্টমীৰ মধ্যৰাতিত তেওঁৰ অধীনত সকলো জীৱ বশীভূত হয়। বিদ্যা, লক্ষ্মী, যশ আৰু পুত্ৰসম্ভাৰে তেওঁ দীৰ্ঘকাল সুখে সমৃদ্ধ হয়॥
Verse 29
यो हविष्याशनरतो दिवा देवीं स्मरन् जपेत् । नक्तं निधुवनासक्तो लक्षं स स्याद्धरापतिः ॥ २९ ॥
যি হবিশ্যভোজনত ৰত হৈ দিনে দেৱীক স্মৰণ কৰি জপ কৰে, আৰু ৰাতি ৰতিক্ৰীড়াত আসক্ত থাকে—সেইজন লক্ষসম্ভাৰে ধৰণীপতি হয়॥
Verse 30
रक्तांभोजैर्हुनेन्मंत्री धनैर्जयति वित्तपम् । बिल्वपत्रैर्भवेद्राज्यं रक्तपुष्पैर्वशीकृतिः ॥ ३० ॥
মন্ত্ৰবিদ সাধকে ৰক্তপদ্মে হোম কৰক; ধনৰ আহুতিত তেওঁ ধনাধিপতিক জয় কৰে। বিল্বপত্ৰে ৰাজ্যসিদ্ধি হয়, আৰু ৰক্তপুষ্পে বশীকৰণ সিদ্ধ হয়॥
Verse 31
असृजी महिषादीनां कालिकां यस्तु तर्पयेत् । तस्य स्युरचिरादेव करस्थाः सर्वसिद्धयः ॥ ३१ ॥
যি মহিষ আদি জন্তুৰ ৰক্তে কালিকাক তৰ্পণ কৰে, তাৰ সকলো সিদ্ধি অচিৰেই যেন হাততে স্থিত হয়॥
Verse 32
यो लक्षं प्रजपेन्मन्त्रं शवमारुह्य मन्त्रवित् । तस्य सिद्धो मनुः सद्यः सर्वेप्सितफलप्रदः ॥ ३२ ॥
মন্ত্ৰবিদ যি শৱৰ ওপৰত বহি মন্ত্ৰ এক লক্ষবাৰ জপ কৰে, তাৰ মন্ত্ৰ তৎক্ষণাৎ সিদ্ধ হয় আৰু সকলো ইষ্টফল প্ৰদান কৰে॥
Verse 33
तेनाश्वमेधप्रमुखैर्यागौरिष्टं सुजन्मना । दत्तं दानं तपस्तप्तं उपास्ते यस्तु कालिकाम् ॥ ३३ ॥
সুজন্মা সেই ব্যক্তিয়ে অশ্বমেধ আদি যজ্ঞ বিধিপূৰ্বক সম্পন্ন কৰি, দান দিলে আৰু তপস্যা কৰিলে; কিন্তু যি ভক্তিভাৱে কালিকাক উপাসনা কৰে, সি এই সকলোৰে ফল লাভ কৰে।
Verse 34
ब्रह्मा विष्णुः शिवो गौरी लक्ष्मीर्गणपती रविः । पूजिताः सकला देवा यः कालीं पूजयेत्सदा ॥ ३४ ॥
ব্ৰহ্মা, বিষ্ণু, শিৱ, গৌৰী, লক্ষ্মী, গণপতি আৰু সূৰ্য—অৰ্থাৎ সকলো দেৱতা—যি সদায় কালীক পূজা কৰে, তাৰ দ্বাৰা পূজিত বুলি গণ্য হয়।
Verse 35
अथापरः सरस्वत्या ह्यवतारो निगद्यते । यां निषेव्य नरा लोके कृतार्थाः स्युर्न संशयः ॥ ३५ ॥
এতিয়া সৰস্বতীদেৱীৰ আন এটা অৱতাৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে; যাঁৰ আশ্ৰয় লৈ সেৱা কৰিলে এই লোকত মানুহ কৃতাৰ্থ হয়—ইয়াত সন্দেহ নাই।
Verse 36
आप्यायिनी चन्द्रयुक्ता माया च वदनांतरे । सकामिका क्रुधा शांतिश्चन्द्रालंकृतमस्तका ॥ ३६ ॥
আপ্যায়িনী চন্দ্ৰযুক্ত, মায়া মুখান্তৰত অৱস্থিত; আৰু সকামিকা, ক্ৰুধা, শান্তি—ইহঁতৰ মস্তক চন্দ্ৰালংকৃত বুলি কোৱা হৈছে।
Verse 37
दीपिका सासना चन्द्रयुगस्त्रं मनुरीरितः । मुनिरक्षोभ्य उद्दिष्टश्छन्दस्तु बृहती मतम् ॥ ३७ ॥
দীপিকা (বিদ্যা/মন্ত্ৰ)ৰ বিধান ‘চন্দ্ৰযুগাস্ত্ৰ’ বুলি কোৱা হৈছে; ঋষি মনু, নিৰ্দেশিত মুনি অক্ষোভ্য; আৰু ছন্দ বৃহতী বুলি মত।
Verse 38
ताराख्या देवता बीजं द्वितीयञ्च चतुर्थकम् । शक्तिः षड्दीर्घयुक्तेन द्वितीयेनांगकल्पनम् ॥ ३८ ॥
অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱী ‘তারা’ বুলি কোৱা হৈছে। বীজ-মন্ত্ৰ দ্বিতীয় স্বৰ আৰু চতুৰ্থ ব্যঞ্জন-তত্ত্বৰ সংযোগে গঠিত হয়। শক্তি-মন্ত্ৰ দ্বিতীয়ক ষষ্ঠ দীৰ্ঘ স্বৰৰ সৈতে যোগ কৰি লাভ হয়; আৰু অঙ্গ-ন্যাসো দ্বিতীয়ক আধাৰ কৰি বিন্যাস কৰিব লাগে।
Verse 39
षोढा न्यासं ततः कुर्यात्तारायाः सर्वसिद्धिम् । श्रीकण्ठादीन्न्यसेद्रुद्रान्मातृकावर्णपूर्वकान् ॥ ३९ ॥
তাৰপিছত তাৰা-দেৱীৰ ষোড়শবিধ ন্যাস কৰিব লাগে, যি সৰ্বসিদ্ধি দান কৰে। মাতৃকা-বৰ্ণ আগত ৰাখি শ্ৰীকণ্ঠ আদি ৰুদ্ৰসকলৰ ন্যাস কৰিব।
Verse 40
मातृकोक्तस्थले माया तृतीयक्रोधपूर्वकान् । चतुर्थीनमसायुक्तान्प्रथमो न्यास ईरितः ॥ ४० ॥
মাতৃকাই দেখুওৱা স্থানত ‘মায়া’ ন্যাস কৰিব; আৰু তৃতীয় ক্ৰমত ‘ক্ৰোধ’ৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা অক্ষৰসমূহক চতুৰ্থী বিভক্তি আৰু ‘নমঃ’ৰ সৈতে যুক্ত কৰি স্থাপন কৰিব। ইয়াকেই প্ৰথম ন্যাস বুলি কোৱা হৈছে।
Verse 41
शवपीठसमासीनां नीलकांतिं त्रिलोचनाम् । अर्द्धेन्दुशेखरां नानाभूषणाढ्यां स्मरन्न्यसेत् ॥ ४१ ॥
ন্যাস কৰোঁতে দেৱীৰ ধ্যান কৰিব—শৱ-পীঠত আসীনা, নীলকান্তি, ত্ৰিনয়না, অৰ্ধচন্দ্ৰ-শেখৰা আৰু নানাবিধ ভূষণে বিভূষিতা—এনেদৰে স্মৰি মন্ত্ৰ-ন্যাস কৰিব।
Verse 42
द्वितीये तु ग्रहन्यासं कुर्यात्तां समनुस्मरन् । त्रिबीजस्वरपूर्वं तु रक्तसूर्यं हृदि न्यसेत् ॥ ४२ ॥
দ্বিতীয় ধাপত, দেৱীক নিৰন্তৰ স্মৰণ কৰি গ্ৰহ-ন্যাস কৰিব। তাৰপিছত ত্ৰি-বীজ আৰু সিহঁতৰ স্বৰসহ পূৰ্বক, ৰক্তবৰ্ণ সূৰ্যক হৃদয়ত ন্যাস কৰিব।
Verse 43
तथा पवर्गपूर्वं तु शुक्लं सोमं भ्रुवोर्द्वये । कवर्गपूर्वं रक्ताभं मंगलं लोचनत्रयम् ॥ ४३ ॥
এইদৰে প-বৰ্গপ্ৰাৰম্ভক অক্ষৰসমূহক শ্বেত চন্দ্ৰৰূপে ধ্যান কৰি দুয়ো ভ্ৰূযুগলত ন্যাস কৰিব। আৰু ক-বৰ্গপ্ৰাৰম্ভক অক্ষৰসমূহক ৰক্তাভ মঙ্গলৰূপে ধ্যান কৰি ত্ৰিনয়নত ন্যাস কৰিব।
Verse 44
चवर्गाद्यं बुधं श्यामं न्यसेद्वक्षस्थले बुधः । ढवर्गाद्यं पीतवर्णं कण्ठकूपे बृहस्पतिम् ॥ ४४ ॥
বুদ্ধিমান সাধকে চ-বৰ্গপ্ৰাৰম্ভক শ্যামবৰ্ণ বুধক ধ্যান কৰি বক্ষস্থলত ন্যাস কৰিব। আৰু ঢ-বৰ্গপ্ৰাৰম্ভক পীতবৰ্ণ বৃহস্পতিকে ধ্যান কৰি কণ্ঠকূপত ন্যাস কৰিব।
Verse 45
तवर्गाद्यं श्वेतवर्णं घटिकायां तु भार्गवम् । नीलवर्णं पवर्गाद्यं नाभिदेशे शनैश्चरम् ॥ ४५ ॥
ত-বৰ্গপ্ৰাৰম্ভক শ্বেতবৰ্ণ অক্ষৰসমূহক ভাৰ্গৱ (শুক্ৰ) ৰূপে ধ্যান কৰি ঘটিকাত (মণিবন্ধ-সন্ধিত) ন্যাস কৰিব। আৰু প-বৰ্গপ্ৰাৰম্ভক নীলবৰ্ণ অক্ষৰসমূহক শনৈশ্চৰ (শনি) ৰূপে ধ্যান কৰি নাভিদেশত ন্যাস কৰিব।
Verse 46
शवर्गाद्यं धूम्रवर्णं ध्यात्वा राहुं मुखे न्यसेत् । त्रिबीजपूर्वकश्चैवं ग्रहन्यासः समीरितः ॥ ४६ ॥
শ-বৰ্গপ্ৰাৰম্ভক ধূম্ৰবৰ্ণ ৰাহুক ধ্যান কৰি মুখত ন্যাস কৰিব। এইদৰে ত্ৰিবীজপূৰ্বক গ্ৰহন્યાસ বৰ্ণিত হ’ল।
Verse 47
तृतीयं लोकपालानां न्यासं कुर्यात्प्रयत्नतः । मायादिबीजत्रितयपूर्वकं सर्वसिद्धये ॥ ४७ ॥
তৃতীয়তে, সৰ্বসিদ্ধিৰ বাবে, মায়াদি বীজত্রয় পূৰ্বক লোকপালসকলৰ ন্যাস যত্নসহকারে কৰিব।
Verse 48
स्वमस्तके ललाटादि दिक्ष्वष्टस्वधउर्द्ध्वतः । ह्रस्वदीर्घकादिकाष्टवर्गपूर्वान्दिशाधिपान् ॥ ४८ ॥
নিজ মস্তকত—ললাটৰ পৰা আৰম্ভ কৰি—অষ্ট দিশ আৰু ঊৰ্ধ্বত, হ্ৰস্ব‑দীৰ্ঘ স্বৰ আৰু ‘ক’ আদি অষ্টবৰ্গৰ ক্ৰম অনুসাৰে, দিশাধিপতি দেৱতাসকলক মানসে ন্যাস কৰি স্থাপন কৰিব।
Verse 49
शिवशक्त्यभिधे न्यासं चतुर्थे तु समाचरेत् । त्रिबीजपूर्वकान्न्यस्येत्षट्शिवाञ्छक्तिसंयुतान् ॥ ४९ ॥
চতুৰ্থ বিধিত ‘শিৱ‑শক্তি’ নামে ন্যাস আচৰণ কৰিব। তিন বীজাক্ষৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰি মন্ত্ৰ ন্যাস কৰি, তাৰ পিছত শক্তিসংযুক্ত ষড়্শিৱক স্থাপন কৰিব।
Verse 50
आधारादिषु चक्रेषु स्वचक्रवर्णपूर्वकान् । ब्रह्माणं डाकिनीयुक्तं वादिसांतार्णपूर्वकम् ॥ ५० ॥
আধাৰ আদি চক্ৰসমূহত, প্ৰতিটো চক্ৰৰ বৰ্ণসমূহ প্ৰথমে যথাক্ৰমে ন্যাস কৰি স্থাপন কৰিব। তাৰ পিছত ‘ৱ’ৰ পৰা ‘স’লৈ অন্তৰবীজ‑ক্ৰমে পূৰ্বিত, ডাকিনী‑যুক্ত ব্ৰহ্মাক ধ্যান কৰি স্থাপন কৰিব।
Verse 51
मूलाधारे विन्यसेच्च चतुर्द्दलसमन्वितम् । श्रीविष्णुं राकिणीयुक्तबादिलांतार्णपूर्वकम् ॥ ५१ ॥
মূলাধাৰৰ চতুৰ্দল পদ্মত, ‘ব’ৰ পৰা ‘ল’লৈ অন্তৰবীজ‑ক্ৰমে পূৰ্বিত, ৰাকিণী‑যুক্ত শ্ৰী বিষ্ণুৰ ন্যাস কৰিব।
Verse 52
स्वाधिष्ठनाभिधे चक्रे लिंगस्थे षड्दले न्यसेत् । रुद्रं तु डाकिनीयुक्तं डादिफांतार्णपूर्वकम् ॥ ५२ ॥
স্বাধিষ্ঠান নামে চক্ৰত, লিংগস্থিত ষড়্দল পদ্মত ন্যাস কৰিব। তাত ‘ড’ৰ পৰা ‘ফ’লৈ অন্তৰবীজ‑ক্ৰমে পূৰ্বিত, ডাকিনী‑যুক্ত ৰুদ্ৰক স্থাপন কৰিব।
Verse 53
चक्रे दशदले न्यस्येन्नाभिस्थे मणिपूरके । ईश्वरं कादिठान्तार्णपूर्वकं शाकिनीयुतम् ॥ ५३ ॥
নাভিস্থিত মণিপূৰকৰ দশদল চক্ৰত ন্যাস কৰি, ক-থ পৰা ঠ পৰ্যন্ত অক্ষৰপূৰ্বক শাকিনীসহ ঈশ্বৰক তাত ধ্যান কৰিব।
Verse 54
विन्यसेद्द्वादशदलेहृदयस्थे त्वनाहते । सदाशिवं शाकिनीं च षोडशस्वरपूर्वकम् ॥ ५४ ॥
হৃদয়স্থিত দ্বাদশদল অনাহত পদ্মত ন্যাস কৰি, ষোড়শ স্বৰপূৰ্বক সদাশিৱ আৰু শাকিনীকে তাত বিন্যাস কৰিব।
Verse 55
कण्ठस्थे षोडशदले विशुद्धाख्ये प्रविन्यसेत् । आज्ञाचक्रे परशिवं हाकिनीसंयुतं न्यसेत् ॥ ५५ ॥
কণ্ঠস্থিত ষোড়শদল বিশুদ্ধা পদ্মত দৃঢ়ভাবে বিন্যাস কৰিব; আৰু আজ্ঞা-চক্ৰত হাকিনীসংযুক্ত পৰশিৱক ন্যাস কৰিব।
Verse 56
लक्षार्णपूवं भ्रूमध्यसंस्थितेऽतिमनोहरे । तारादिपंचमं न्यासं कुर्यात्सर्वेष्टसिद्धये ॥ ५६ ॥
ভ্ৰূমধ্যস্থিত অতিমনোহৰ স্থানত ‘লক্ষ’ অক্ষৰপূৰ্বক মন্ত্ৰ বিন্যাস কৰি, ‘তারা’ আদ্য পঞ্চম পৰ্যন্ত ন্যাস কৰিলে সৰ্ব ইষ্টসিদ্ধি হয়।
Verse 57
अष्टौ वर्गान्स्वरद्वंद्वपूर्वकान् बीजसंयुतान् । ताराद्या न्यासपूर्वाश्च प्रयोज्या अष्टशक्तयः ॥ ५७ ॥
স্বরদ্বন্দ্বপূৰ্বক আৰু বীজসংযুক্ত অষ্টবৰ্গ প্ৰয়োগ কৰিব; ‘তারা’ আদ্য কৰি প্ৰথমে ন্যাস সম্পন্ন কৰি অষ্টশক্তিক সাধনাত নিয়োজিত কৰিব।
Verse 58
ताराथोग्रा महोग्रापि वज्रा काली सरस्वती । कामेश्वरी च चामुंडा इत्यष्टौ तारिकाः स्मृताः ॥ ५८ ॥
তারা, অথোগ্ৰা, মহোগ্ৰা, বজ্ৰা, কালী, সৰস্বতী, কামেশ্বৰী আৰু চামুণ্ডা—এই আঠজনক পৰম্পৰাত ‘তাৰিকা’ বুলি স্মৰণ কৰা হয়।
Verse 59
ब्रह्मरंध्रे ललाटे च भ्रूमध्ये कण्ठदेशतः । हृदि नाभौ फले मूलाधारे चेताः क्रमान्न्यसेत् ॥ ५९ ॥
ব্ৰহ্মৰন্ধ্ৰ, ললাট, ভ্ৰূমধ্য, কণ্ঠদেশ, হৃদয়, নাভি, উপস্থ আৰু মূলাধাৰ—এই স্থানসমূহত চেতনাক ক্ৰমে স্থাপন কৰিব।
Verse 60
अङ्गन्यासं ततः कुर्यात्पीठाख्यं सर्वसिद्धिदम् । आधारे कामरूपाख्यं बीजं ह्रस्वार्णपूर्वकम् ॥ ६० ॥
তাৰপিছত ‘পীঠ’ নামে অঙ্গন্যাস কৰিব, যি সৰ্বসিদ্ধিদায়ক। আধাৰত হ্ৰস্বস্বৰ-পূৰ্বক ‘কামৰূপ’ নামৰ বীজ ন্যাস কৰিব।
Verse 61
हृदि जालंधरं बीजं दीर्घपूर्वं प्रविन्यसेत् । ललाटे पूर्णगिर्याख्यं कवर्गाद्यं न्यसेत्सुधीः ॥ ६१ ॥
হৃদয়ত দীৰ্ঘস্বৰ-পূৰ্বক ‘জালন্ধৰ’ বীজ সাৱধানে ন্যাস কৰিব। ললাটত জ্ঞানীজনে ‘পূৰ্ণগিৰি’ নামে, কৱৰ্গাদি-আৰম্ভ বীজ ন্যাস কৰিব।
Verse 62
उड्डीयानं चवर्गाद्यं केशसन्धौ प्रविन्यसेत् । कण्ठे तु मथुरापीठं दशम यादिकं न्यसेत् ॥ ६२ ॥
কেশসন্ধিত চৱৰ্গাদি-আৰম্ভ ‘উড্ডীয়ান’ সাৱধানে ন্যাস কৰিব। আৰু কণ্ঠত ‘মথুৰা-পীঠ’ আৰু ‘য’ আদি-আৰম্ভ দশম ন্যাস স্থাপন কৰিব।
Verse 63
षोढा न्यासस्तु तारायाः प्रोक्तोऽभीष्टप्रदायकः । हृदि श्रीमदेकजटां तारिणीं शिरसि न्यसेत् ॥ ६३ ॥
তাৰাৰ ষোলো প্ৰকাৰ ন্যাস ইষ্টফলদায়ক বুলি কোৱা হৈছে। হৃদয়ত শ্ৰী-একজটা আৰু শিৰত তাৰিণীক বিন্যাস কৰিব।
Verse 64
वज्रोदके शिखां पातु उग्रतारां तु वर्मणि । महोग्रा वत्सरे नेत्रे पिंगाग्रैकजटास्त्रके ॥ ६४ ॥
বজ্ৰোদকা মোৰ শিখা ৰক্ষা কৰক, উগ্ৰতারা মোৰ বর্ম ৰক্ষা কৰক। মহোগ্ৰা মোৰ পিণ্ডলি ৰক্ষা কৰক, আৰু পিঙ্গাগ্ৰা-একজটা মোৰ চকু আৰু অস্ত্ৰ ৰক্ষা কৰক।
Verse 65
षड्रदीर्गयुक्तमायाया एतान्यष्टौ षडंगके । अंगुष्ठादिष्वंगुलीषु पूर्वं विन्यस्य यत्नतः ॥ ६५ ॥
ষড়ঙ্গ ক্ৰিয়াত, ছয় দীৰ্ঘ স্বৰযুক্ত মায়া-মন্ত্ৰৰ এই আঠ অক্ষৰ প্ৰথমে বৃদ্ধাঙ্গুলিৰ পৰা আৰম্ভ কৰি আঙুলিসমূহত যত্নে বিন্যাস কৰিব।
Verse 66
तर्जनीमध्यमाभ्यां तु कृत्वा तालत्रयं ततः । छोटिकामुद्राया कुर्याद्दिग्बन्धं देवतां स्मरन् ॥ ६६ ॥
তর্জনী আৰু মধ্যমা আঙুলিৰে তিনবাৰ তালি দি, তাৰ পিছত ছোটিকা-মুদ্রা কৰি, দেৱতাক স্মৰণ কৰি দিগ্বন্ধ স্থাপন কৰিব।
Verse 67
विद्यया तारपुटया व्यापकं सप्तधा चरेत् । उग्रतारां ततो ध्यायेत्सद्यो वादेऽतिसिद्धिदाम् ॥ ६७ ॥
তাৰপুট-বিদ্যাৰ দ্বাৰা সাতধৰণে ব্যাপক আৱৰণ/ন্যাস সম্পন্ন কৰিব। তাৰ পিছত উগ্ৰতাৰাক ধ্যান কৰিব, যিয়ে বাদ-বিবাদত তৎক্ষণাৎ অতিসিদ্ধি দান কৰে।
Verse 68
लयाब्धावंबुजन्मस्थां नीलाभां दिव्यभूषणाम् । कम्बुं खङ्गं कपालं च नीलाब्जं दधतीं करैः ॥ ६८ ॥
প্ৰলয়-সাগৰৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা পদ্মৰ ওপৰত স্থিতা, নীলবৰ্ণা আৰু দিব্য অলংকাৰৰে বিভূষিতা দেৱীক ধ্যান কৰা উচিত; যাঁৰ কৰযুগলে শঙ্খ, খড়্গ, কপাল-পাত্ৰ আৰু নীল পদ্ম আছে।
Verse 69
नागश्रेष्ठालंकृतांगीं रक्तनेत्रत्रयां स्मरेत् । जपेल्लक्षचतुष्कं हि दशांशं रक्तपद्मकैः ॥ ६९ ॥
শ্ৰেষ্ঠ নাগেৰে অলংকৃত অঙ্গযুক্তা আৰু তিনিটা ৰক্তবৰ্ণ নয়নধাৰিণী দেৱীক স্মৰণ কৰা উচিত। মন্ত্ৰৰ চাৰিলক্ষ জপ কৰি, তাৰ দশাংশ ৰক্তপদ্মেৰে অৰ্পণ কৰিব।
Verse 70
हुनेत्क्षीराज्यसंमिश्रैः शंखं संस्थाप्य संजपेत् । नारीं पश्यन्स्पृशन्गच्छन्महानिशि बलिं चरेत् ॥ ७० ॥
দুধ আৰু ঘিউৰ মিশ্ৰণে আহুতি দিব; শঙ্খ স্থাপন কৰি জপ কৰিব। মহানিশা (মধ্যৰাত্ৰি-বিধি)ত নাৰীক দেখি, স্পৰ্শ কৰি আৰু তেওঁৰ ওচৰলৈ গৈ থাকিলেও বলি অৰ্পণ কৰিব।
Verse 71
श्मशाने शून्यसदने देवागारेऽथ निर्जने । पर्वते वनमध्ये वा शवमारुह्य मंत्रवित् ॥ ७१ ॥
শ্মশানত, শূন্য গৃহত, দেৱালয়ত অথবা নিৰ্জন স্থানত—পৰ্ব্বতত বা বনমধ্যত—মন্ত্ৰবিদ সাধকে শৱৰ ওপৰত আৰূঢ় হৈও সাধনা কৰিব পাৰে।
Verse 72
समरे शत्रुनिहतं यद्वा षाण्यासिकं शिशुम् । विद्यां साधयतः शीघ्रं साधितैवं प्रसिद्ध्यति ॥ ७२ ॥
বিদ্যা-সাধনা কৰোঁতে যদি সমৰত শত্রু নিহিত হোৱা দেখা যায়, অথবা সন্ন্যাসী বৰ্গৰ কোনো শিশুৰ দর্শন হয়, তেন্তে সেই বিদ্যা শীঘ্ৰে সিদ্ধ হয়—এয়াই প্ৰসিদ্ধ।
Verse 73
मेधा प्रज्ञा प्रभा विद्या धीवृत्तिस्मृतिबुद्धयः । विश्वेश्वरीति संप्रोक्ताः पीठस्य नव शक्तयः ॥ ७३ ॥
মেধা, প্ৰজ্ঞা, প্ৰভা, বিদ্যা, ধী, বৃত্তি, স্মৃতি আৰু বুদ্ধি—এইসমূহ পবিত্ৰ পীঠৰ নৱ শক্তি; সমষ্টিৰূপে ‘বিশ্বেশ্বৰী’ বুলি কোৱা হয়।
Verse 74
भृगुमन्विंदुसंयुक्तं मेघवर्त्म सरस्वती । योगपीठात्मने हार्द्दं पीठस्य मनुरीरितः ॥ ७४ ॥
পীঠৰ মন্ত্ৰ এইদৰে ঘোষিত—ই ভৃগু, মনু আৰু ইন্দু (চন্দ্ৰ)ৰ সৈতে সংযুক্ত; মেঘমাৰ্গে প্ৰবাহিত; সৰস্বতী-স্বরূপ; আৰু যোগপীঠাত্মালৈ হৃদয়জাত অৰ্ঘ্যৰূপে অৰ্পিত।
Verse 75
दत्त्वानेनासनं मूर्तिं मूलमंत्रेण कल्पयेत् । पूजयेद्विधिवद्देवीं तद्विधानमथोच्यते ॥ ७५ ॥
দেৱীক আসন অৰ্পণ কৰি, মূলমন্ত্ৰেৰে তেওঁৰ মূৰ্তিৰ স্থাপনা (কল্পনা) কৰিব। তাৰপিছত বিধিমতে দেৱীৰ পূজা কৰিব; এতিয়া সেই বিধান কোৱা হৈছে।
Verse 76
तारो माया भगं ब्रह्मा जटे सूर्यः सदीर्घकम् । यक्षाधिपतये तंद्रीसोपनीतं बलिं ततः ॥ ७६ ॥
তাৰপিছত ‘তাৰ’, ‘মায়া’, ‘ভগং’, ‘ব্ৰহ্মা’ আৰু ‘সূৰ্যঃ’—এই পদসমূহ দীৰ্ঘস্বৰে উচ্চাৰণ কৰি, জটা ধাৰণ কৰি, যক্ষাধিপতিক বিধিক্ৰমে উপনীত বলি-নৈবেদ্য অৰ্পণ কৰিব।
Verse 77
गृहयुग्मं शिवा स्वाहा बलिमंत्रोऽयमीरितः । दद्यान्नित्यं बलिं तेन मध्यरात्रे चतुष्पथे ॥ ७७ ॥
‘গৃহযুগ্মং, হে শিৱা, স্বাহা’—এইটো বলিমন্ত্ৰ বুলি ঘোষিত। এই মন্ত্ৰে নিত্যে মধ্যৰাত্ৰিত চতুষ্পথত (চৌমুখা) বলি অৰ্পণ কৰিব।
Verse 78
जलदानादिकं मंत्रैर्विदध्याद्दशभिस्ततः । ध्रुवो वज्रोदके वर्म फट्सप्तार्णो जलग्रहे ॥ ७८ ॥
তাৰ পিছত দহটা মন্ত্ৰেৰে জলদান আদি বিধি সম্পন্ন কৰিব। ধ্ৰুৱ, বজ্ৰোদক, বৰ্ম (ৰক্ষা) মন্ত্ৰ আৰু জল গ্ৰহণৰ সময়ত ‘ফট্’ অন্ত্য সপতাক্ষৰী মন্ত্ৰ জপ কৰিব।
Verse 79
ताराद्या वह्निजायांता माया हि क्षालने मता । तारो मायाः भृगुः कर्णोविशुद्धं धर्मवर्मतः ॥ ७९ ॥
তাৰাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি বহ্নিজায়া পৰ্যন্ত এই সমষ্টি ক্ষালন-শোধনত ‘মায়া’ বুলি গণ্য। তাৰা ‘মায়া’, ভৃগু ‘কৰ্ণ’, আৰু বিশুদ্ধ ৰূপ ‘ধৰ্মবৰ্ম’ নামে জনা যায়।
Verse 80
सर्वपापानि शाम्यंते छेतो नेत्रयुतं जलम् । कल्पान्तनयनस्वाहा मंत्र आचमने मतः ॥ ८० ॥
চিত্তৰ জাগ্ৰততা আৰু দৃষ্টিৰ নিয়মসহ গ্ৰহণ কৰা জল সৰ্ব পাপ শমায়। আচমনৰ বাবে ‘কল্পান্ত-নয়ন-স্বাহা’ মন্ত্ৰ বিধিত।
Verse 81
ध्रुवो मणिधरीत्यंते वज्रिण्यक्षियुता मृतिः । खरिविद्यायुग्रिजश्व सर्ववांते बकोऽब्जवान् ॥ ८१ ॥
ধ্ৰুৱ ‘মণিধৰ’ নামে খ্যাত; ‘মৃতি’ক ‘বজ্ৰিণী’—অক্ষয় নেত্ৰযুক্ত—বুলি কোৱা হয়। ‘খৰী-বিদ্যা’ ‘উগ্ৰিজাশ্ব’ নামে জনা যায়; আৰু সকলোৰ অন্তত ‘বক’—পদ্মজ—উল্লেখিত।
Verse 82
कारिण्यंते दीर्घवर्म अस्त्रं वह्निप्रियांतिमः । त्रयोविंशतिवर्णात्मा शिखाया बंधने मनुः ॥ ८२ ॥
‘কাৰিণ্যন্তে’ আৰু ‘দীৰ্ঘবৰ্ম’—ইয়াই অস্ত্ৰ-মন্ত্ৰ; ইয়াৰ অন্তিম অংশ ‘বহ্নিপ্ৰিয়ান্তিমঃ’। তেইশ বৰ্ণে গঠিত এই মনু শিখা-বন্ধনত (শিখা সুৰক্ষাত) প্ৰয়োগ্য।
Verse 83
प्रणवो रक्षयुगलं दीर्घवर्मास्त्रठद्वयम् । नवार्णेनामुना मंत्री कुर्याद्भूमिविशोधनम् ॥ ८३ ॥
প্ৰণৱ (ওঁ) সহ ৰক্ষা-মন্ত্ৰযুগল, দীঘল বৰ্ম-মন্ত্ৰ আৰু ‘ঠ’ অন্ত দুই অস্ত্ৰ-বীজ যুক্ত এই নবাক্ষৰ মন্ত্ৰেৰে আচার্যই ভূমি-শোধন কৰিব।
Verse 84
नारांते सर्वविघ्नानुत्सारयेति पदं ततः । हुं फट् स्वाहा गुणेंद्वर्णो मनुर्विघ्ननिवारणम् ॥ ८४ ॥
‘নাৰায়ণ’ নামৰ অন্তত ‘সৰ্ব বিঘ্ন দূৰ কৰ’ এই পদ যোগ কৰিব। তাৰপাছত ‘হুঁ, ফট্, স্বাহা’—গুণ আৰু ইন্দু বৰ্ণযুক্ত—এই মন্ত্ৰ বিঘ্ননিবাৰক।
Verse 85
मायाबीजं जपापुष्पनिभं नाभौ विचिंयेत् । तदुत्थेनाग्निना देहं दहेत्साद्धस्वपाप्मना ॥ ८५ ॥
জবা-পুষ্প সদৃশ মায়াবীজ নাভিত ধ্যান কৰিব। তাৰ পৰা উঠা অগ্নিয়ে নিজৰ পাপসহ দেহ দগ্ধ কৰিব।
Verse 86
ताराबीजं सुवर्णाभं चिंतयेद्धृदि मंत्रवित् । पवनेन तदुत्थेन पापभस्म क्षिपेद्भुवि ॥ ८६ ॥
মন্ত্ৰবিদে হৃদয়ত সোণালী প্ৰভাযুক্ত তাৰা-বীজ ধ্যান কৰিব। তাৰ পৰা উঠা পৱনে পাপভস্ম ভূমিত নিক্ষেপ কৰিব।
Verse 87
तुरीयं चंद्रकुंदाभं बीजं ध्यात्वाललाटतः । तदुत्थसुधयादे हं स्वयं वै देवतानिभम् ॥ ८७ ॥
ললাটৰ পৰা চন্দ্ৰ-কুন্দ সদৃশ দীপ্ত তুৰীয় বীজ ধ্যান কৰিব। তাৰ পৰা উৎপন্ন সুধাৰসে দেহ স্বয়ং দেৱতাসমান দীপ্তিময় হয়।
Verse 88
अनया भूतशुद्ध्या तु देवीसादृश्यमाप्नुयात् । तारोऽनंतो भगुः कर्णो पद्मनाभयुतो बली ॥ ८८ ॥
এই ভূতশুদ্ধিৰ সাধনাৰে সাধক নিশ্চয়েই দেৱীসদৃশতা লাভ কৰে। সি তাৰা, অনন্ত, ভগু, কৰ্ণ আৰু পদ্মনাভযুত মহাবলী হয়।
Verse 89
खे वज्ररेखे क्रोधाख्यं बीजं पावकल्लभा । अमुना द्वादशार्णेन रचयेन्मंडलं शुभम् ॥ ८९ ॥
হে অগ্নিপ্ৰিয়ে! আকাশসদৃশ স্থানত বজ্ৰৰেখাৰ ওপৰত ‘ক্ৰোধ’ নামৰ বীজ বিন্যাস কৰা। এই দ্বাদশাক্ষৰ মন্ত্রে শుభ মণ্ডল ৰচনা কৰা।
Verse 90
तारो यथागता निद्रा सदृक्षेकभृगुर्विषम् । सदीर्घस्मृतिरौ साक्षौ महाकालो भगान्वितः ॥ ९० ॥
তারা, যথাগতা, নিদ্ৰা, সদৃক্ষ, একভৃগু, বিষ, সদীৰ্ঘস্মৃতি, ৰৌ, সাক্ষ, মহাকাল আৰু ভগান্বিত—এই নামসমূহ উল্লেখ কৰা হৈছে।
Verse 91
क्रोधोऽस्त्रं मनुवर्णोऽयं मनुः पुष्पादिशोधने । तारः पाशः परा स्वाहा पंचार्णस्चित्तशोधने ॥ ९१ ॥
‘ক্ৰোধ’ অস্ত্ৰ-মন্ত্র। মনুবৰ্ণসমন্বিত এই মন্ত্র পুষ্পাদি শোধনত প্ৰয়োগ্য। ‘তাৰ’, ‘পাশ’, ‘পৰা’, ‘স্বাহা’ আৰু পঞ্চাক্ষৰ—চিত্তশোধনৰ বাবে।
Verse 92
मनवो दश संप्रोक्ता अर्ध्यस्थापनमुच्यते । सेंदुभ्यां मासतो माया भुवं संसृज्य भूगृहम् ॥ ९२ ॥
দশ মনু ঘোষণা কৰা হৈছে; ইয়াক অৰ্ঘ্যস্থাপন বোলা হয়। চন্দ্ৰচিহ্নদ্বয়সহ মায়া মাহে মাহে ভুবন সৃষ্টি কৰি, ভূগৃহক বাসস্থান ৰূপে গঢ়ে।
Verse 93
वृतं त्रिकोणसंयुक्तं कुर्यान्मंडलमंत्रतः । यजेत्तत्राधारशक्तिं वह्निमंडलमध्यगाम् । वह्निमंडलमभ्यर्च्य महाशंखं निधापयेत् ॥ ९३ ॥
মন্ত্ৰেৰে ত্ৰিকোণ-সংযুক্ত বৃত্তাকাৰ মণ্ডল অংকন কৰিব। তাত অগ্নিমণ্ডলৰ মধ্যস্থিত আধাৰ-শক্তিৰ পূজা কৰিব। অগ্নিমণ্ডল বিধিপূৰ্বক অর্চনা কৰি তাত মহাশঙ্খ স্থাপন কৰিব।
Verse 94
वामकर्णेन्दुयुक्तेन फडंतेन विहायसा । प्रक्षालितं भृगुर्दंडी त्रिमूर्तींतुयुतं पठेत् ॥ ९४ ॥
‘বামকৰ্ণ-চন্দ্ৰ’যুক্ত অক্ষৰক ‘ফট্’ অন্তসহ আৰু ‘বিহায়স’ (আকাশ-তত্ত্ব) সহ যুক্ত কৰি পাঠ কৰিব। এইদৰে শুদ্ধ হৈ ভৃগু-দণ্ডী মন্ত্ৰ ত্ৰিমূৰ্তি-সহ জপ কৰিব।
Verse 95
ततोऽर्चयेन्महाशंखं जपन्मंत्रचतुष्टयम् । दीर्घत्रयान्विता माया काली सृष्टिः सदीर्घसः ॥ ९५ ॥
তাৰপিছত মন্ত্ৰ-চতুষ্টয় জপ কৰি কৰি মহাশঙ্খৰ পূজা কৰিব—তিনিটা দীৰ্ঘস্বরযুক্ত ‘মায়া’, ‘কালী’, ‘সৃষ্টি’ আৰু দীৰ্ঘস্বরযুক্ত ‘স’।
Verse 96
प्रतिमासंयुतं मासं यवनं हृदयं ततः । एकाधशार्णः प्रथमो महाशंखार्चने मनुः ॥ ९६ ॥
তাৰপিছত ‘প্ৰতিমাস’যুক্ত ‘মাস’, তাৰপিছত ‘যবন’, আৰু তাৰপিছত ‘হৃদয়’—ইয়েই মহাশঙ্খ-অর্চনাৰ প্ৰথম একাদশাক্ষৰী মন্ত্ৰ।
Verse 97
हंसो हरिभुजंगेशयुक्तो दीर्घंत्रयेंदुयुक् । तारिण्यंते कपालाय नमोंतो द्वादशाक्षरः ॥ ९७ ॥
‘হংস’ক ‘হৰিভুজঙ্গেশ’সহ যুক্ত কৰি, দীৰ্ঘস্বর আৰু তিন চন্দ্ৰচিহ্ন-সহিত কৰি; শেষত ‘তাৰিণী’ আৰু ‘কপালায়’ যোগ কৰি ‘নমো’ৰে সমাপ্ত—ইয়েই দ্বাদশাক্ষৰী মন্ত্ৰ।
Verse 98
स्वं दीर्घत्रयमन्वाढ्यमेषो वामदगन्वितः । लोकपालाय हृदयं तृतीयोऽयं शिवाक्षरः ॥ ९८ ॥
‘স্বং’ এই বীজ ত্ৰিদীৰ্ঘ স্বৰে সমন্বিত আৰু বামাঙ্গ-তত্ত্বৰ সৈতে যুক্ত; ই লোকপালৰ হৃদয়-মন্ত্ৰ—ইয়াই তৃতীয় শিৱাক্ষৰ।
Verse 99
मायास्त्रीबीजमर्द्धैदुयुतं स्वं स्वर्गखादिमः । पालाय सर्वाधाराय सर्वः सर्वोद्भवस्तथा ॥ ९९ ॥
সেই মায়াশক্তিৰ স্ত্ৰীবীজ-স্বৰূপ; তেওঁৰ স্বচিহ্ন অর্ধচন্দ্ৰযুক্ত; তেওঁ স্বৰ্গাদি ভক্ষণকাৰী; তেওঁ পালনকর্তা, সৰ্বাধাৰ, সৰ্বস্ব আৰু সৰ্বোদ্ভৱ।
Verse 100
सर्वशुद्धिमयश्चेति ङेंताः सर्वासुरांतिकम् । रुधिरा रतिदीर्घा च वायुः शुभ्रानिलः सुरा ॥ १०० ॥
‘সৰ্বশুদ্ধিময়’, ‘সৰ্বাসুৰান্তক’, ‘ৰুধিৰ’, ‘ৰতিদীৰ্ঘ’, ‘বায়ু’, ‘শুভ্ৰানিল’ আৰু ‘সুৰা’—এইবোৰেই ‘ঙেংতা’ শব্দ।
Verse 101
भाजनाय भगी सत्या विकपालाय हृन्मनुः । तुर्यो रसेषु वर्णोऽयं महाशंखप्रपूजने ॥ १०१ ॥
ভাজনৰ বাবে বৰ্ণৰূপ ‘ভগী সত্যা’; কপালৰ বাবে ‘হৃন্মনুঃ’। মহাশঙ্খৰ মহাপূজাত ৰসসমূহৰ সৈতে বিনিয়োগযোগ্য এই চতুৰ্থ (তুৰ্য) বৰ্ণ/বৰ্গ।
Verse 102
नवार्कमंडलं चेष्ट्वा सलिलं मूलमंत्रतः । प्रपूरयेत्सुधाबुद्ध्या गंधपुष्पाक्षतादिभिः ॥ १०२ ॥
নতুন অৰ্ক-মণ্ডল সাজি, মূলমন্ত্ৰে জলক সংস্কৃত কৰিব; তাৰপাছত তাক অমৃত-বুদ্ধিৰে গন্ধ, পুষ্প, অক্ষত আদি দি পৰিপূৰ্ণ কৰিব।
Verse 103
मुद्रां त्रिखंडां संदर्श्य पूजयेच्चंद्रमंडलम् । वाक्सत्यपद्मागगने रेफानुग्रहबिंदुयुक् ॥ १०३ ॥
ত্রিখণ্ডা মুদ্ৰা প্ৰদৰ্শন কৰি চন্দ্ৰমণ্ডলৰ পূজা কৰিব। “বাক্–সত্য–পদ্মা–গগনে” এই বীজমন্ত্ৰ ৰেফ (ৰ) সহ, অনুগ্ৰহ-বৃদ্ধি আৰু বিন্দুযুক্ত কৰি জপ কৰিব।
Verse 104
मूलमंत्रो विपद्ध्वंसमनुसर्गसमन्वितम् । अष्टकृत्वोऽमुना मंत्री मंत्रयेत्प्रयतो जलम् ॥ १०४ ॥
বিপদ্-ধ্বংস উপাঙ্গ আৰু নিৰ্দিষ্ট অনুসৰ্গসহ মূলমন্ত্ৰ আঠবাৰ জপ কৰি, সংযমী সাধকে জলক মন্ত্ৰ-সংস্কাৰ কৰিব।
Verse 105
मायया मदिशं क्षिप्त्वा खं योनिं च प्रदर्शयेत् । तत्र वृत्ताष्टषट्कोणं ध्यात्वा देवीं विचिंतयेत् ॥ १०५ ॥
মায়াৰ দ্বাৰা বিধি-নিৰ্দিষ্ট দিশাত ‘ম’ বীজ স্থাপন কৰি, তাৰ পাছত ‘খ’ বৰ্ণ আৰু যোনি চিহ্ন দেখুৱাই অংকন কৰিব। তাত বৃত্ত, অষ্টকোণ আৰু ষট্কোণ ধ্যান কৰি দেৱীৰ চিন্তা কৰিব॥১০৫॥
Verse 106
पूर्वोक्तां पूजयेत्त्वेनां मूलेनाथ प्रतर्पयेत् । तर्जनूमध्यमानामाकनिष्ठाभिर्महेश्वरीम् ॥ १०६ ॥
পূৰ্বোক্ত বিধিৰে সেই দেৱীৰ পূজা কৰিব; তাৰ পাছত মূলমন্ত্ৰে তৰ্পণ-অৰ্পণ কৰি তৃপ্ত কৰিব। তৰ্জনী, মধ্যমা, অনামিকা আৰু কনিষ্ঠা আঙুলিৰে মহেশ্বৰীৰ ন্যাস/পূজা কৰিব॥১০৬॥
Verse 107
सांगुष्ठानिश्चुतुर्वारं महाशंखस्थिते जले । खंरेफमनुबिंद्वाढ्यां भृगुमन्विंदुयुक्तया ॥ १०७ ॥
অঙ্গুষ্ঠেৰে চাৰিবাৰ মহাশঙ্খত থকা জল প্ৰোক্ষণ/স্পৰ্শ কৰি পবিত্ৰ কৰিব। তাৰ পাছত ‘খ’ বৰ্ণক ৰেফ (ৰ) সহ, অনুস্বৰ আৰু বিন্দু-যুক্ত কৰিব; আৰু ‘ভৃগু’ (ভ) অক্ষৰক বিন্দু-সহ প্ৰয়োগ কৰিব॥১০৭॥
Verse 108
ध्रुवाद्येन नमोंतेन तर्प्यादानंदभैरवम् । ततस्तेनार्धतोयेन प्रोक्षेत्पूजनसाधनम् ॥ १०८ ॥
“ধ্ৰুৱ”ৰে আৰম্ভ আৰু “নমঃ”ৰে শেষ হোৱা মন্ত্ৰে আনন্দভৈৰৱক তৰ্পণ কৰিব; তাৰপিছত সেই জলৰ অৱশিষ্ট অৰ্ধেৰে পূজাৰ সামগ্ৰী প্ৰোক্ষণ কৰিব।
Verse 109
योमिमुद्रां प्रदर्श्यापि प्रणमेद्भवतारिणीम् । विधानमर्घे संप्रोक्तं सर्वसिद्धिप्रदायकम् ॥ १०९ ॥
যোনি-মুদ্ৰা প্ৰদৰ্শন কৰি ভবতাৰিণীক প্ৰণাম কৰিব। অৰ্ঘ্য-বিধানত কোৱা এই বিধি সৰ্বসিদ্ধি প্ৰদানকাৰী বুলি ঘোষিত॥১০৯॥
Verse 110
पूर्वोक्ते पूजयेत्पीठे पद्मे षट्कोणकर्णिके । धरागृहावृते रम्ये देवीं रम्योपचारकैः ॥ ११० ॥
পূৰ্বোক্ত পীঠত—ষট্কোণ কৰ্ণিকাযুক্ত পদ্মত, ভূপুরে সুন্দৰকৈ আৱৃত—দেৱীক ৰম্য উপচাৰে পূজা কৰিব।
Verse 111
महीगृहे चतुर्दिक्षु गणेशादीन्प्रपूजयेत् । पाशांकुशौ कपालं च त्रिशूलं दधतं करैः ॥ १११ ॥
মহীগৃহত চাৰিও দিশাত গণেশ আদি দেৱতাসকলক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিব—যিসকলে হাতত পাশ আৰু অঙ্কুশ, কপাল আৰু ত্ৰিশূল ধাৰণ কৰে॥১১১॥
Verse 112
अलंकारचयोपेतं गणेशं प्राक्तमर्चयेत् । कपालशूले हस्ताभ्यां दधतं सर्पभूषणम् ॥ ११२ ॥
প্ৰথমে অলংকাৰসম্ভাৰে ভূষিত, পূৰ্বমুখ গণেশক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিব লাগে। তেওঁ দুহাতে কপাল আৰু ত্ৰিশূল ধাৰণ কৰে আৰু সৰ্পক ভূষণৰূপে পৰিধান কৰে।
Verse 113
स्वयूथवेष्टितं रम्यं बटुकं दक्षिणेऽर्चयेत् । असिशूलकपालानि डमरुं दधतं करैः ॥ ११३ ॥
দক্ষিণ ফালে, নিজৰ গণেৰে আৱৃত মনোৰম বটুকক অৰ্চনা কৰিব; তেওঁ হাতত খড়্গ, ত্ৰিশূল, কপাল আৰু ডমৰু ধাৰণ কৰে।
Verse 114
कृष्णं दिगंबरं क्रूरं क्षेत्रपालं च पश्चिमे । कपालं डमरुं पाशं लिंगं शंबिभ्रतीं करैः ॥ ११४ ॥
পশ্চিম দিশত কৃষ্ণবৰ্ণ, দিগম্বৰ, ক্ৰূৰ ক্ষেত্ৰপালক স্থাপন/ধ্যান কৰিব লাগে। তেওঁ হাতত কপাল, ডমৰু, পাশ আৰু লিঙ্গ ধাৰণ কৰে।
Verse 115
अध्याकन्या रक्तवस्त्रा योगिनीरुत्तरे यजेत् । अक्षोभ्यं प्रयजेन्मूर्ध्नि देव्या मंत्रऋषिं शुभम् ॥ ११५ ॥
উত্তৰ দিশত ৰক্তবস্ত্ৰধাৰিণী কন্যাৰূপা যোগিনীক পূজা কৰিব লাগে। আৰু (ন্যাসত) মূৰ্ধ্নিত দেবীমন্ত্ৰৰ শুভ ঋষি অক্ষোভ্যক বিধিপূৰ্বক আহ্বান/পূজা কৰিব লাগে।
Verse 116
अक्षोभ्यं वस्त्रपुष्पं च प्रतीच्छानवल्लभा । अक्षोभ्यपूजने मंत्रः षट्कोगकम् ॥ ११६ ॥
অক্ষোভ্য পূজাত স্থিৰ (অচঞ্চল) বস্ত্ৰ আৰু পুষ্প—অৰ্পণকাৰীৰ প্ৰিয়—গ্ৰহণ/অৰ্পণ কৰিব লাগে। অক্ষোভ্যাৰাধনাৰ মন্ত্ৰ ষটাক্ষৰী, অৰ্থাৎ ছয় অক্ষৰৰ বুলি কোৱা হয়।
Verse 117
वैराचनं चामिताभं पद्मनाभिभिधं तथा । शंखं पांडुरसंज्ञं च दिग्दलेषु प्रपूजयेत् ॥ ११७ ॥
দিশাৰ বিভাগসমূহত বৈৰাচন, অমিতাভ, পদ্মনাভ নামক আৰু পাণ্ডুৰ-সঞ্জ্ঞক শঙ্খ—ইহঁতক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিব লাগে।
Verse 118
लाभकां मानकां चैव पांडुरां तारकां तथा । विदिग्गताब्जपत्रेषु पूजयेदिष्टसिद्धये ॥ ११८ ॥
ইষ্টসিদ্ধিৰ বাবে দিশানুসাৰে সজোৱা পদ্মপত্ৰত লাভকা, মানকা, পাণ্ডুৰা আৰু তাৰকা দেবীৰ পূজা কৰিব।
Verse 119
बिंदुनामादिवर्णाद्याः संबुद्ध्यंतास्तथाभिधाः । व्रजपुष्पं प्रतीच्छाग्निप्रियांताः प्रणवादिकाः ॥ ११९ ॥
‘বিন্দু’ নামৰ অক্ষৰ আৰু আদিবৰ্ণসমূহৰ পৰা আৰম্ভ কৰি, যিদৰে নাম লৈ সম্বোধন কৰা হয় সিদৰে এই মন্ত্রসমূহ বুজিব; ‘ব্ৰজ’, ‘পুষ্প’, ‘প্ৰতীচ্ছ’, ‘অগ্নি’ আৰু ‘প্ৰিয়া’ন্ত ৰূপ—সকলো প্ৰণৱ (ওঁ) আদি দিয়ে আৰম্ভ।
Verse 120
वैराचनादि पूजायां मनवः परिकीर्तिताः । भूधरश्च चतुर्द्वार्षु पद्मांतकयमांतकौ ॥ १२० ॥
বৈৰাচন আদি পূজাত (উপযুক্ত) মনুসকলৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে; আৰু চাৰিওটা দ্বাৰত ভূধৰ, পদ্মান্তক আৰু যমান্তক অৱস্থিত থাকে।
Verse 121
विद्यांतकाभिधः पश्चान्नरांतक इमान्यजेत् । शक्रादींश्चैव वज्रादीन्प्रजपेत्तदनंतरम् ॥ १२१ ॥
তাৰ পাছত ‘বিদ্যান্তক’ নামে যিজনে, তেওঁ এই ক্ৰিয়াসমূহ সম্পাদন কৰিব; তাৰ পিছত ‘নরান্তক’ কৰিব। তদনন্তৰ ক্ৰমে শক্র (ইন্দ্ৰ) আদি দেবতা আৰু বজ্ৰ আদি দিব্যায়ুধৰ জপ কৰিব।
Verse 122
एवं संपूजयन्देवीं पांडित्यं धनमद्भुतम् । पुत्रान्पौत्राञ्छुभां कीर्तिं लभते जनवश्यताम् ॥ १२२ ॥
এইদৰে দেবীৰ সম্যক পূজা কৰিলে পাণ্ডিত্য, আশ্চৰ্য ধন, পুত্ৰ-পৌত্ৰ, শুভ কীৰ্তি আৰু জনবশ্যতাৰ শক্তি লাভ হয়।
Verse 123
तारो माया श्रीमदकजटे नीलसरस्वती । महोप्रतारे देवासः सनेत्रो गदियुग्मकम् ॥ १२३ ॥
তারা, মায়া, শ্ৰীমৎ-জটাধৰা, নীল-সৰস্বতী, মহা-প্ৰতারা, দেবগণ, সনেত্ৰ (নয়নযুক্ত) আৰু গদাধাৰী যুগল—এই নাম-ৰূপসমূহ ইয়াত ক্ৰমে গণনা কৰা হৈছে।
Verse 124
सर्वदेवपिशाकर्मो दीर्घोग्रिर्मरुसान्मस । अभ्रगुमम जाड्यं च छेदयद्वितयं रमा ॥ १२४ ॥
সৰ্বদেৱ-পিশাচ-সম্পৰ্কীয় কৰ্মৰ পৰা উৎপন্ন, দীঘল আৰু উগ্ৰ দাহজাত, আৰু মৰুতৰ শোষক প্ৰভাৱত সৃষ্ট জাড্য আদি দুটা দোষক ৰমা (লক্ষ্মী) ছেদন কৰে।
Verse 125
मायास्त्राग्निप्रियांतोऽयं द्विपंचाशल्लिपिर्मनुः । अनेन नित्यं पूजतिऽन्वहं देव्यै बलिं हरेत् ॥ १२५ ॥
“মায়া”ৰে আৰম্ভ আৰু “অগ্নিপ্ৰিয়া”ৰে সমাপ্ত এইটো দ্বিপঞ্চাশল্লিপি-মন্ত্ৰ। ইয়াৰ দ্বাৰা নিত্য দেৱীৰ পূজা কৰিব আৰু প্ৰতিদিন দেৱীক বলি (নৈবেদ্য-আহুতি) অৰ্পণ কৰিব।
Verse 126
एवं सिद्धे मनौ मंत्री प्रयोगान्विदधाति च । जातमात्रस्य बालस्य दिवसत्रितयादधः ॥ १२६ ॥
এইদৰে মন্ত্ৰ সিদ্ধ হ’লে, মন্ত্ৰী (পুৰোহিত) তাৰ প্ৰয়োগসমূহো বিধান কৰে—শিশু জন্মৰ তিনিদিনৰ ভিতৰতে আৰম্ভ কৰি।
Verse 127
जिह्वायां विलिखेन्मंत्रं मध्वाज्याभ्यां शलाकया । सुवर्ण कृतया यद्वा मंत्री धवलदूर्वया ॥ १२७ ॥
মধু আৰু ঘিউত ভিজোৱা শলাকাৰে জিভাত মন্ত্ৰ লিখিব; অথবা সোণৰ লেখনীৰে, নাইবা ধৱল দূৰ্বা ঘাঁহেৰেো মন্ত্ৰবিদ লিখিব পাৰে।
Verse 128
गतेऽष्टमेऽब्दे बालोऽपि जायते कविरद्बुतम् । तथापरैरजेयोऽपि भूपसंघैर्द्धनार्चितः ॥ १२८ ॥
অষ্টম বছৰ পাৰ হ’লে শিশুও আশ্চৰ্য কবি হৈ উঠে। তেনেদৰে অন্যথা অজেয় জনো ৰজাসমূহৰ বাহিনী আৰু ধন-সন্মানত বশীভূত হয়।
Verse 129
उपरागे दतानीव नरदारुसरोजले । निर्माय कीलकं तेन तैलमध्वमृतैर्लिखेत् ॥ १२९ ॥
গ্ৰহণকালত নৰদাৰু আৰু পদ্মমিশ্ৰিত জলে দাঁতৰ দৰে এটা সৰু কীলক সাজি, সেই কীলকেৰে তেল, মধু আৰু ঘৃতৰে (নিৰ্দিষ্ট অক্ষৰ/যন্ত্ৰ) লিখিব।
Verse 130
सरोजिनीदले मंत्रं वेष्टयेन्मातृकाक्षरैः । निखाय तदलं कुंडे चतुरस्रे समेखले ॥ १३० ॥
পদ্মপাতত মন্ত্রক মাতৃকা-অক্ষৰেৰে বেষ্টন কৰিব। তাৰ পাছত সেই সিদ্ধ পাতখন মেখলা-যুক্ত চতুৰস্ৰ কুণ্ডত থৈ স্থাপন কৰিব।
Verse 131
संस्थाप्य पावकं तत्र जुहुयान्मनुनामुना । सहस्रं रक्तपद्मानां धेनुदुग्धजलाप्लुतम् ॥ १३१ ॥
তাত পবিত্ৰ অগ্নি স্থাপন কৰি, এই মন্ত্রেৰে আহুতি দিব। গৰুৰ গাখীৰ আৰু পানীৰ মিশ্ৰণে সিক্ত এক সহস্ৰ ৰক্তপদ্ম অৰ্পণ কৰিব।
Verse 132
होमांते विवधै रत्नैः पलैरपि बलिं हरेत् । बलिं मंत्रेण विधिवद्बलिमंत्रः प्रकाश्यते ॥ १३२ ॥
হোম শেষত নানাবিধ ৰত্নেৰে, অথবা অন্তত ফলৰে, বলি-নৈবেদ্য অৰ্পণ কৰিব। মন্ত্রসহ বিধিপূৰ্বক বলি দিয়া হয়; সেয়ে এতিয়া বলি-মন্ত্র প্ৰকাশ কৰা হৈছে।
Verse 133
तारः पद्मे युग तंद्री वियद्दीर्घं च लोहितः । अत्रिर्विषभगारूढो वदत्पद्मावतीपदम् ॥ १३३ ॥
‘তাৰা’ (বৃহস্পতি) পদ্ম-স্থানত অৱস্থিত; যুগ আৰু তন্দ্ৰী, লগতে ব্যোম-দীৰ্ঘ আৰু লোহিতো। বৃষভাৰূঢ় অত্রি ‘পদ্মাৱতী’ পদ উচ্চাৰে॥১৩৩॥
Verse 134
झिंटीशाढ्योनिलस्वाहा षोडशार्णो बलेर्मनुः । ततो निशीथे च बलिं पूर्वोक्तमनुना हरेत् ॥ १३४ ॥
‘ঝিঁটীশাঢ্যোনিলস্বাহা’—এই ষোল আখৰৰ মন্ত্ৰ বলি-অৰ্পণৰ বাবে বিধেয়। তাৰপিছত, মধ্যৰাতিত, পূৰ্বোক্ত মন্ত্ৰে বলি নিবেদন কৰিব॥১৩৪॥
Verse 135
एवं कृते पंडितानां स जयी कविराड् भवेत् । निवासो भारतीलक्ष्म्योर्जनतारञ्जनक्षमः ॥ १३५ ॥
এদৰে কৰিলে সি পণ্ডিতসকলৰ মাজত জয়ী, শ্ৰেষ্ঠ কবিৰাজ হয়। সি ভাৰতী (বাণী) আৰু লক্ষ্মীৰ নিবাস হৈ জনতাক আনন্দিত কৰিবলৈ সক্ষম হয়॥১৩৫॥
Verse 136
शताभिजप्त्या यो मंत्री रोचनां मस्ताके धरेत् । यं यं पश्यति तस्यासौ दासवज्जायते क्षणात् ॥ १३६ ॥
যি মন্ত্রসাধকে মন্ত্র শতবাৰ জপ কৰি মস্তকত ৰোচনা ধাৰণ কৰে—সি যাক যাক চায়, সি ব্যক্তি ক্ষণতে তাৰ দাসৰ দৰে হয়॥১৩৬॥
Verse 137
श्मशानांगारमाश्रित्य पूर्वायां कुजवासरे । तेन मत्रेण संवेष्ट्य निबद्धं रक्ततंतुभिः ॥ १३७ ॥
শ্মশানৰ অঙ্গাৰ লৈ, মঙলবাৰে পুৱাতে, সেই মন্ত্ৰ জপ কৰি কৰি তাক মেৰিয়াই, ৰঙা সূতাৰে বান্ধিব॥১৩৭॥
Verse 138
शताभिजप्तं मूलेन निक्षिपेद्वैरिवेश्मनि । उच्चाटयति सप्ताहात्सकुंटुबान्विरोधिनः ॥ १३८ ॥
মূলৰ ওপৰত মন্ত্ৰ শতবাৰ জপ কৰি তাক শত্রুৰ ঘৰত থ’ব লাগে। সাত দিনৰ ভিতৰত সি বিৰোধীক পৰিয়ালসহ তাতৰ পৰা আঁতৰাই দিয়ে।
Verse 139
क्षीराढ्यया निशामंत्रं लिखित्वा पौरुषेऽस्थनि । रविवारे निशीथिन्यां सहस्रमभिमंत्रयेत् ॥ १३९ ॥
দুধসমৃদ্ধ কালিৰে ‘নিশা-মন্ত্ৰ’ মানুহৰ অস্থিত লিখিব লাগে। ৰবিবাৰে মধ্যৰাতিত তাক সহস্ৰবাৰ জপ কৰি অভিমন্ত্ৰিত কৰিব লাগে।
Verse 140
तत्क्षिप्तं शत्रुसदने मंडलाद्भ्रंशकं भवेत् । क्षेत्रे क्षिप्तं सस्यहान्योजवहृत्तुरमालयेत् ॥ १४० ॥
সেয়া শত্রুৰ ঘৰত নিক্ষেপ কৰিলে তাৰ পদ-মৰ্যাদা আৰু অধিকাৰৰ পতন ঘটায়। খেতিত নিক্ষেপ কৰিলে শস্যহানি হয় আৰু খেতিৰ উৰ্বৰতা শীঘ্ৰে হৰণ কৰে।
Verse 141
षट्कोणांतर्लिखेन्मूलं साध्यार्णं केशरे स्वरैः । बाह्येऽष्टवर्गयुक्पत्रं पद्मभूमिपरावृतम् ॥ १४१ ॥
ষট্কোণৰ ভিতৰত মূল-মন্ত্ৰ লিখিব; কেশৰত সাধ্য-মন্ত্ৰৰ অক্ষৰ স্বৰসহ স্থাপন কৰিব। বাহিৰে পদ্মপত্ৰত অষ্টবৰ্গ অক্ষৰ লিখি, পদ্মভূমিৰে পৰিবেষ্টিত কৰিব।
Verse 142
यंत्रं भूर्जे जहुरसैर्लिखेत्पूताम्बरावृतम् । पट्टसूत्रेण सन्नद्धं शिशुकंठगतं ध्रुवम् ॥ १४२ ॥
ভূৰ্জপত্ৰত জুহূ হৱিষ্যৰ সাৰে যন্ত্ৰ লিখিব লাগে। পবিত্ৰ বস্ত্ৰত মুঢ়ি, পট্টসূত্ৰ দোৰাৰে বান্ধি, শিশুৰ কণ্ঠত দৃঢ়ভাৱে ধাৰণ কৰাব লাগে।
Verse 143
भूतभीतिहरं वामवाहौ स्त्रीणां च पुत्रदम् । नृणां दक्षिणबाहुस्थं निर्धनानां धनप्रदम् ॥ १४३ ॥
ই ভূতভয় দূৰ কৰে; বাঁও বাহুত ধাৰণ কৰিলে নাৰীক পুত্ৰ প্ৰদান কৰে। পুৰুষৰ সোঁ বাহুত থাকিলে নিৰ্ধনক ধন দান কৰে।
Verse 144
ज्ञानदं ज्ञानमिच्छूनां राज्ञां तु विजयप्रदम् ॥ १४४ ॥
জ্ঞান কামনা কৰা লোকক ই জ্ঞান দিয়ে; আৰু ৰজাসকলক বিজয় প্ৰদান কৰে।
Verse 145
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे यक्षिणीमन्त्रभेदनिरूपणं नाम पञ्चाशीतितमोऽध्यायः ॥ ८५ ॥
এইদৰে শ্ৰী বৃহন্নাৰদীয় পুৰাণৰ পূৰ্বভাগৰ বৃহদুপাখ্যানৰ তৃতীয় পাদত ‘যক্ষিণী-মন্ত্ৰ-ভেদ-নিৰুপণ’ নামৰ পঁচাশি অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
Frequently Asked Questions
It explicitly assigns Bhairava as ṛṣi (seer), Uṣṇik as chandas (metre), Kālī as devatā, identifies ‘Māyā’ as the bīja, and names the śakti as ‘Dīrghavartma’, then proceeds into nyāsa and protective procedures based on these assignments.
It prescribes a layered diagram: a central hexagon, then a set of three triangles, surrounded by an eight-petalled lotus, and finally an outer square enclosure (bhūpura), within which the deity and attendant powers are worshipped in their designated compartments.
It is expanded into a sixteenfold nyāsa that includes mātṛkā-based placements, navagraha (planetary) nyāsa, lokapāla (directional) nyāsa, Śiva–Śakti nyāsa, cakra installations from Ādhāra/Mūlādhāra upward, and protective kavaca/digbandha components—presented as a complete siddhi-yielding framework.
Yes. Alongside siddhi claims (vāk-siddhi, influence, protection, victory) and cremation-ground imagery, it also instructs a Kali-yuga devotee to avoid harming or slandering women, deceit, and harsh speech—embedding conduct restraints within a technical ritual chapter.