Nārada’s Hymn to Viṣṇu (Nāradasya Viṣṇu-stavaḥ)

Verse 1

ऋषय ऊचुः । कथं सनत्कुमारस्तु नारदाय महात्मने । प्रोक्तवान् सकलान् धर्मान् कथं तौ मिलितावुभौ 1. ॥ १ ॥

ঋষিসকলে ক’লে—মহাত্মা নাৰদক সনৎকুমাৰে কেনেকৈ সকলো ধৰ্মৰ উপদেশ দিলে? আৰু সেই দুয়োৰে সাক্ষাৎ কেনেকৈ হ’ল?

Verse 2

कस्मिन् स्थाने स्थितौ सूत तावुभौ ब्रह्मवादिनौ । हरिगीतसमुद्गाने चक्रतुस्तद्वदस्व नः ॥ २ ॥

হে সূত! সেই দুজন ব্ৰহ্মবাদী কোন ঠাইত অৱস্থিত আছিল? আৰু হৰিগীতৰ মধুৰ গান তেওঁলোকে ক’ত আৰম্ভ কৰিলে? আমাক কওক।

Verse 3

सूत उवाच । सनकाद्या महात्मानो ब्रह्मणो मानसाः सुताः । निर्ममा निरहङ्काराः सर्वे ते ह्यूर्ध्वरेतसः ॥ ३ ॥

সূতে ক’লে—সনক আদি মহাত্মাসকল ব্ৰহ্মাৰ মানসপুত্ৰ। তেওঁলোক মমতা আৰু অহংকাৰশূন্য; সকলেই ঊৰ্ধ্বৰেতস্, অৰ্থাৎ ব্ৰহ্মচৰ্যত স্থিত।

Verse 4

तेषां नामानि वक्ष्यामि सनकश्च सनन्दनः । सनत्कुमारश्च विभुः सनातन इति स्मृतः ॥ ४ ॥

তেওঁলোকৰ নাম কওঁ—সনক, সনন্দন, বিভু সনৎকুমাৰ, আৰু যিজন ‘সনাতন’ নামে স্মৃত।

Verse 5

विष्णुभक्ता महात्मानो ब्रह्मध्यानपरायणाः । सहस्रसूर्यसंकाशाः सत्यसन्धा मुमुक्षवः ॥ ५ ॥

তেওঁলোক মহাত্মা—বিষ্ণুভক্ত, ব্ৰহ্মধ্যানত পৰায়ণ; সহস্ৰ সূৰ্যৰ দৰে দীপ্তিমান, সত্যসন্ধ আৰু মুক্তিৰ আকাঙ্ক্ষী।

Verse 6

एकदा मेरुशृङ्गं ते प्रस्थिताः ब्रह्मणः सभाम् । इष्टां मार्गेऽथ ददृशुः गंगां विष्णुपदीं द्विजाः ॥ ६ ॥

এবাৰ সেই দ্বিজ ঋষিসকল মেরুশৃঙ্গৰ পৰা ব্ৰহ্মাৰ সভালৈ যাত্ৰা কৰিলে; পথত তেওঁলোকে বিষ্ণুপদী পবিত্ৰ গংগাৰ দৰ্শন পালে।

Verse 7

तां निरीक्ष्य समुद्युक्ताः स्नातुं सीताजलेऽभवन् । एतस्मिन्नन्तरे तत्र देवर्षिर्नारदो मुनिः ॥ ७ ॥

তেওঁলোকেই তাক দেখি সীতা-জলত স্নান কৰিবলৈ উদ্‌যত হ’ল। এই সময়তে তাতেই দেবর্ষি মুনি নাৰদ উপস্থিত হ’ল।

Verse 8

आजगाम द्विजश्रेष्ठा दृष्ट्वा भ्रातॄन् स्वकाग्रजान् । तान् दृष्ट्वा स्नातुमुद्युक्तान् नमस्कृत्य कृताञ्जलि ॥ ८ ॥

তাৰ পাছত দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ নাৰদ আহিল। নিজৰ অগ্ৰজ ভ্ৰাতৃসকলক আৰু স্নানৰ বাবে উদ্‌যত দেখি, কৃতাঞ্জলি হৈ প্ৰণাম কৰিলে।

Verse 9

गृणन् नामानि सप्रेमभक्तियुक्तो मधुद्विषः । नारायणाच्युतानन्त वासुदेव जनार्दन ॥ ९ ॥

প্ৰেমভক্তিৰে যুক্ত হৈ মধুদ্বিষৰ নামসমূহ কীৰ্তন কৰা—নাৰায়ণ, অচ্যুত, অনন্ত, বাসুদেৱ, জনাৰ্দন।

Verse 10

यज्ञेश यज्ञपुरुष कृष्ण विष्णो नमोऽस्तु ते । पद्माक्ष कमलाकान्त गङ्गाजनक केशव । क्षीरोदशायिन् देवेश दामोदर नमोऽस्तु ते ॥ १० ॥

হে যজ্ঞেশ, হে যজ্ঞপুৰুষ, হে কৃষ্ণ, হে বিষ্ণু—তোমাক নমস্কাৰ। হে পদ্মাক্ষ, হে কমলাকান্ত, হে গঙ্গাজনক কেশৱ; হে ক্ষীৰোদশায়ী, হে দেবেশ দামোদৰ—তোমাক নমস্কাৰ।

Verse 11

श्रीराम विष्णो नरसिंह वामन प्रद्युम्न संकर्षण वासुदेव । अजानिरुद्धामलरुङ् मुरारे त्वं पाहि नः सर्वभयादजस्रम् ॥ ११ ॥

হে শ্ৰীৰাম! হে বিষ্ণু—নৰসিংহ, বামন; হে প্ৰদ্যুম্ন, সংকর্ষণ, বাসুদেৱ; হে অজানিৰুদ্ধ, নিৰ্মল মুৰাৰি! আমাক সকলো ভয়ৰ পৰা নিৰন্তৰ ৰক্ষা কৰা।

Verse 12

इत्युच्चरन् हरेर्नाम नत्वा तान् स्वाग्रजान् मुनीन् । उपासीनश्च तैः सार्धं सस्नौ प्रीतिसमन्वितः ॥ १२ ॥

এইদৰে হৰিৰ নাম উচ্চাৰণ কৰি আৰু সেই অগ্ৰজ মুনিসকলক প্ৰণাম কৰি, তেওঁলোকৰ সৈতে বহি প্ৰীতি-আনন্দে ভৰি স্নান কৰিলে।

Verse 13

तेषां चापि तु सीताया जले लोकमलापहे । स्नात्वा सन्तर्प्य देवर्षिपितॄन् विगतकल्मषाः ॥ १३ ॥

তেওঁলোকেও লোক-মল অপহাৰী সীতাৰ সেই জলে স্নান কৰি পাপমুক্ত হ’ল; আৰু স্নানৰ পাছত দেৱ, ঋষি আৰু পিতৃসকলক তৰ্পণ দি তৃপ্ত কৰিলে।

Verse 14

उत्तीर्य सन्ध्योपास्त्यादि कृत्वाचारं स्वकं द्विजाः । कथां प्रचक्रुर्विविधाः नारायणगुणाश्रिताः ॥ १४ ॥

স্নান কৰি উঠি দ্বিজসকলে সন্ধ্যা-উপাসনা আদি নিজৰ নিত্যাচাৰ সম্পন্ন কৰিলে; তাৰ পাছত নাৰায়ণৰ গুণাশ্ৰিত নানা কথা-চৰ্চা আৰম্ভ কৰিলে।

Verse 15

कृतक्रियेषु मुनिषु गङ्गातीरे मनोरमे । चकार नारदः प्रश्नं नानाख्यानकथान्तरे ॥ १५ ॥

মনোৰম গঙ্গাতীৰত মুনিসকলে ক্ৰিয়া-কর্ম সম্পন্ন কৰাৰ পাছত, নানা আখ্যাণ-কথাৰ মাজতে নাৰদে এটা প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিলে।

Verse 16

नारद उवाच । सर्वज्ञाः स्थ मुनिश्रेष्ठाः भगवद्भक्तितत्पराः । यूयं सर्वे जगन्नाथा भगवन्तः सनातनाः ॥ १६ ॥

নাৰদে ক’লে—আপোনালোক সকলেই সৰ্বজ্ঞ, মুনিশ্ৰেষ্ঠ আৰু ভগৱদ্ভক্তিত সম্পূৰ্ণ তৎপৰ। আপোনালোকেই জগন্নাথ, সনাতন আৰু পূজনীয় ভগৱন্তসকল॥১৬॥

Verse 17

लोकोद्धारपरान् युष्मान् दीनेषु कृतसौहृदान् । पृच्छे ततो वदत मे भगवल्लक्षणं बुधाः ॥ १७ ॥

লোকোদ্ধাৰত তৎপৰ আৰু দীনসকলৰ প্ৰতি সৌহৃদ্য ৰখা আপোনালোকক মই সুধিছোঁ। হে বুদ্ধিমানসকল, ভগৱানৰ লক্ষণ মোক কওক॥১৭॥

Verse 18

येनेदमखिलं जातं जगत्स्थावरजङ्गमम् । गङ्गापादोदकं यस्य स कथं ज्ञायते हरिः ॥ १८ ॥

যাৰ দ্বাৰা এই সমগ্ৰ জগত্—স্থাৱৰ আৰু জংগম—উৎপন্ন হৈছে, আৰু যাৰ পদপ্ৰক্ষালনৰ জলেই গংগা, সেই হৰিক সাধাৰণ উপায়ে কেনেকৈ সম্পূৰ্ণকৈ জানা যায়?॥১৮॥

Verse 19

कथं च त्रिविधं कर्म सफलं जायते नृणाम् । ज्ञानस्य लक्षणं ब्रूत तपसश्चापि मानदाः ॥ १९ ॥

আৰু মানুহৰ ত্ৰিবিধ কৰ্ম কেনেকৈ ফলপ্ৰদ হয়? হে মান্যসকল, জ্ঞানৰ লক্ষণ আৰু তপস্যাৰ লক্ষণো মোক কওক॥১৯॥

Verse 20

अतिथेः पूजनं वापि येन विष्णुः प्रसीदति । एवमादीनि गुह्यानि हरितुष्टिकराणि च । अनुगृह्य च मां नाथास्तत्त्वतो वक्तुमर्हथ ॥ २० ॥

অতিথি-পূজন—যাৰ দ্বাৰা বিষ্ণু প্ৰসন্ন হয়—এনেদৰে হৰিক তুষ্ট কৰা গুহ্য আচাৰ আদি; হে নাথসকল, মোক অনুগ্ৰহ কৰি সিহঁতৰ তত্ত্ব সত্যৰূপে কওক॥২০॥

Verse 21

शौनक उवाच । नमः पराय देवाय परस्मात् परमाय च । परावरनिवासाय सगुणायागुणाय च ॥ २१ ॥

শৌনকে ক’লে—সেই পৰম দেৱক নমস্কাৰ, যি পৰাত্পৰ আৰু পৰমাত্পৰ; যি পৰ আৰু অপৰ—দুয়ো জগতৰ আশ্ৰয়, আৰু যি সগুণো, নিৰ্গুণো।

Verse 22

अमायायात्मसंज्ञाय मायिने विश्वरूपिणे । योगीश्वराय योगाय योगगम्याय विष्णवे ॥ २२ ॥

মায়াতীত, আত্মস্বৰূপ বুলি খ্যাত; মায়াধিপতি, বিশ্বৰূপ; যোগীৰ ঈশ্বৰ, স্বয়ং যোগ, আৰু যোগৰ দ্বাৰাই প্ৰাপ্য বিষ্ণুক নমস্কাৰ।

Verse 23

ज्ञानाय ज्ञानगम्याय सर्वज्ञानैकहेतवे । ज्ञानेश्वराय ज्ञेयाय ज्ञात्रे विज्ञानसम्पदे ॥ २३ ॥

যি স্বয়ং জ্ঞান, জ্ঞানৰ দ্বাৰাই প্ৰাপ্য, সকলো জ্ঞানৰ একমাত্ৰ কাৰণ; জ্ঞানেশ্বৰ, জ্ঞেয়, জ্ঞাতা, আৰু বিজ্ঞান-সম্পদা স্বৰূপ—তাঁক নমস্কাৰ।

Verse 24

ध्यानाय ध्यानगम्याय ध्यातृपापहराय च । ध्यानेश्वराय सुधिये ध्येयध्यातृस्वरूपिणे ॥ २४ ॥

ধ্যানস্বৰূপ, ধ্যানৰ দ্বাৰাই প্ৰাপ্য; ধ্যাতা ৰ পাপ হৰণকাৰী; ধ্যানেশ্বৰ; শুদ্ধ বুদ্ধিৰ উৎস; আৰু ধ্যেয়-ধ্যাতা উভয়ৰ স্বৰূপ—তাঁক নমস্কাৰ।

Verse 25

आदित्यचन्द्रा ग्निविधातृदेवाः सिद्धाश्च यक्षासुरनागसंघाः । यच्छक्तियुक्तास्तमजं पुराणं सत्यं स्तुतीशं सततं नतोऽस्मि ॥ २५ ॥

যাঁৰ শক্তিৰে সূৰ্য-চন্দ্ৰ, অগ্নি, বিধাতা আৰু দেৱগণ; লগতে সিদ্ধ, যক্ষ, অসুৰ আৰু নাগ-সংঘ শক্তিমান হয়—সেই অজ, পুৰাতন, সত্যস্বৰূপ, স্তুতিৰ অধীশ্বৰ প্ৰভুক মই সদায় প্ৰণাম কৰোঁ।

Verse 26

यो ब्रह्मरूपी जगतां विधाता स एव पाता द्विजविष्णुरूपी । कल्पान्तरुद्रा ख्यतनुः स देवः शेतेऽङघ्रिपानस्तमजं भजामि ॥ २६ ॥

যি ব্ৰহ্মাৰূপে জগতসমূহৰ বিধাতা, সেয়াই বিষ্ণুৰূপে পালনকৰ্তা; আৰু কল্পান্তত ৰুদ্ৰ-নামক তনু ধাৰণ কৰে। শেষৰ ওপৰত পদ স্থাপন কৰি শয়ন কৰা সেই অজ দেৱক মই ভজোঁ।

Verse 27

यन्नामसङ्कीर्तनतो गजेन्द्रो ग्राहोग्रबन्धान्मुमुचे स देवः । विराजमानः स्वपदे पराख्ये तं विष्णुमाद्यं शरणं प्रपद्ये ॥ २७ ॥

যাঁৰ নাম-সংকীৰ্তন মাত্ৰে গজেন্দ্ৰৰাজ গ্ৰাহৰ ভয়ংকৰ বন্ধনৰ পৰা মুক্ত হ’ল—সেই প্ৰভু ‘পৰ’ নামৰ নিজ পৰম পদত দীপ্তিমান হৈ বিরাজমান। সেই আদ্য বিষ্ণুৰ শৰণ মই লওঁ।

Verse 28

शिवस्वरूपी शिवभक्तिभाजां यो विष्णुरूपी हरिभावितानाम् । सङ्कल्पपूर्वात्मकदेहहेतुस्तमेव नित्यं शरणं प्रपद्ये ॥ २८ ॥

শিৱভক্তসকলৰ বাবে যি শিৱৰূপ, আৰু হৰিভাৱত লীনসকলৰ বাবে যি বিষ্ণুৰূপ; পূৰ্বসংকল্প আৰু সূক্ষ্ম আত্মতত্ত্বৰ পৰা দেহধাৰণৰ কাৰণ যি—তাঁকেই মই নিত্য শৰণ লওঁ।

Verse 29

यः केशिहन्ता नरकान्तकश्च बालो भुजाग्रेण दधार गोत्रम् । देवं च भूभारविनोदशीलं तं वासुदेवं सततं नतोऽस्मि ॥ २९ ॥

কেশীক বধ কৰা, নৰকৰ অন্ত কৰা; যি বাল্যতে ভুজাৰ অগ্ৰভাগত গোবৰ্ধন ধাৰণ কৰিছিল; আৰু যি দেৱৰূপে পৃথিৱীৰ ভাৰ লাঘৱ কৰাত আনন্দ পায়—সেই বাসুদেৱক মই সদা প্ৰণাম কৰোঁ।

Verse 30

लेभेऽवतीर्योग्रनृसिंहरूपी यो दैत्यवक्षः कठिनं शिलावत् । विदार्य संरक्षितवान् स्वभक्तं प्रह्लादमीशं तमजं नमामि ॥ ३० ॥

যি উগ্ৰ নৃসিংহৰূপে অৱতৰি, শিলাৰ দৰে কঠোৰ দানৱৰ বক্ষ বিদাৰণ কৰি, নিজৰ ভক্ত প্ৰহ্লাদক ৰক্ষা কৰিলে—সেই অজ ঈশ্বৰক মই প্ৰণাম কৰোঁ।

Verse 31

व्योमादिभिर्भूषितमात्मसंज्ञं निरंजनं नित्यममेयतत्त्वम् । जगद्विधातारमकर्मकं च परं पुराणं पुरुषं नतोऽस्मि ॥ ३१ ॥

মই সেই পৰম আদিপুৰুষ—পৰম পুৰাণ—ক নমস্কাৰ কৰোঁ; যি ব্যোম আদি তত্ত্বে ভূষিত, আত্মা নামে প্ৰসিদ্ধ, নিৰঞ্জন, নিত্য, অমেয় তত্ত্বৰূপ; জগতৰ বিধাতা হৈও অকর্ম।

Verse 32

ब्रह्मेन्द्र रुद्रा निलवायुमर्त्यगन्धर्वयक्षासुरदेवसंघैः । स्वमूर्तिभेदैः स्थित एक ईशस्तमादिमात्मानमहं भजामि ॥ ३२ ॥

ব্ৰহ্মা, ইন্দ্ৰ, ৰুদ্ৰ, নীল- বায়ু, মর্ত্য, গন্ধৰ্ব, যক্ষ, অসুৰ আৰু দেৱসংঘৰ মাজত, নিজৰেই মূৰ্তিভেদে প্ৰকাশ পাইও যি এক ঈশ্বৰ ৰূপে স্থিত—সেই আদ্য আত্মাক মই ভজনা কৰোঁ।

Verse 33

यतो भिन्नमिदं सर्वं समुद्भूतं स्थितं च वै । यस्मिन्नेष्यति पश्चाच्च तमस्मि शरणं गतः ॥ ३३ ॥

যাৰ পৰা এই সমগ্ৰ ভিন্ন জগত উদ্ভৱ হৈছে, যাৰ মাজত ই স্থিত থাকে, আৰু শেষত যাৰ মাজতেই লীন হ’ব—তাঁৰেই শৰণ মই গ্ৰহণ কৰিলোঁ।

Verse 34

यः स्थितो विश्वरूपेण सङ्गीवात्र प्रतीयते । असङ्गी परिपूर्णश्च तमस्मि शरणं गतः ॥ ३४ ॥

যি বিশ্বৰূপে স্থিত হৈ ইয়াত যেন সকলোৰে সৈতে সঙ্গযুক্ত বুলি প্ৰত্যীয়মান, কিন্তু প্ৰকৃততে অসঙ্গ আৰু পৰিপূৰ্ণ—তাঁৰেই শৰণ মই গ্ৰহণ কৰিলোঁ।

Verse 35

हृदि स्थितोऽपि यो देवो मायया मोहितात्मनाम् । न ज्ञायेत परः शुद्धस्तमस्मि शरणं गतः ॥ ३५ ॥

হৃদয়ত স্থিত হৈও, মায়াৰে মোহিত মনৰ লোকসকলৰ বাবে যি দেৱ জনা নপৰে—সেই পৰম, সদা শুদ্ধ দেৱৰেই শৰণ মই গ্ৰহণ কৰিলোঁ।

Verse 36

सर्वसङ्गनिवृत्तानां ध्यानयोगरतात्मनाम् । सर्वत्र भाति ज्ञानात्मा तमस्मि शरणं गतः ॥ ३६ ॥

যিসকলে সকলো আসক্তি ত্যাগ কৰি ধ্যান-যোগত মন নিবিষ্ট কৰে, তেওঁলোকৰ বাবে জ্ঞানস্বৰূপ আত্মা সৰ্বত্ৰ দীপ্তিমান। সেই প্ৰভুৰ শৰণ মই গ্ৰহণ কৰিলোঁ।

Verse 37

दधार मंदरं पृष्ठे निरोदेऽमृतमन्थने । देवतानां हितार्थाय तं कूर्मं शरणं गतः ॥ ३७ ॥

অমৃত-মন্থনৰ সময় সমুদ্ৰত তেওঁ মন্দৰ পৰ্বতক পিঠিত ধাৰণ কৰিছিল। দেৱতাসকলৰ হিতাৰ্থে সেই কূৰ্মাৱতাৰৰ শৰণ মই লওঁ।

Verse 38

दंष्ट्रांकुरेण योऽनन्तः समुद्धृत्यार्णवाद् धराम् । तस्थाविदं जगत् कृत्स्नं वाराहं तं नतोऽस्म्यहम् ॥ ३८ ॥

যিজন অনন্ত প্ৰভুৱে দঁষ্ট্ৰাৰ অগ্ৰভাগেৰে সমুদ্ৰৰ পৰা ধৰিত্ৰীক উদ্ধাৰ কৰিলে, আৰু যাঁৰ ওপৰত এই সমগ্ৰ জগত স্থিত—সেই বৰাহৰূপক মই প্ৰণাম কৰোঁ।

Verse 39

प्रह्लादं गोपयन् दैत्यं शिलातिकठिनोरसम् । विदार्य हतवान् यो हि तं नृसिंहं नतोऽस्म्यहम् ॥ ३९ ॥

প্ৰহ্লাদক ৰক্ষা কৰি যিজনে শিলাৰ দৰে কঠিন উৰস থকা দৈত্যক বিদাৰণ কৰি বধ কৰিলে—সেই শ্ৰী নৃসিংহ প্ৰভুক মই প্ৰণাম কৰোঁ।

Verse 40

लब्ध्वा वैरोचनेर्भूमिं द्वाभ्यां पद्भ्यामतीत्य यः । आब्रह्मभुवनं प्रादात् सुरेभ्यस्तं नतोऽजितम् ॥ ४० ॥

বলি (বৈৰোচনিপুত্ৰ)ৰ পৰা লাভ কৰা ভূমি যিজনে দুটা পদক্ষেপে অতিক্ৰম কৰি, ব্ৰহ্মলোকলৈকে লোকসমূহ দেৱতাসকলক দান কৰিলে—সেই অজেয় অজিত প্ৰভুক মই প্ৰণাম কৰোঁ।

Verse 41

हैहयस्यापराधेन ह्येकविंशतिसंख्यया । क्षत्रियान्वयभेत्ता यो जामदग्न्यं नतोऽस्मि तम् ॥ ४१ ॥

হৈহয়সকলৰ অপৰাধৰ বাবে একুশবাৰ ক্ষত্ৰিয় বংশ বিনাশ কৰা জামদগ্ন্য পৰশুৰামক মই প্ৰণাম কৰোঁ।

Verse 42

आविर्भूतश्चतुर्धा यः कपिभिः परिवारितः । हतवान् राक्षसानीकं रामचन्द्रं नतोऽस्म्यहम् ॥ ४२ ॥

যি চতুৰ্বিধ ৰূপে আবিৰ্ভূত হৈ কপিগণৰে পৰিবৃত, ৰাক্ষসসেনা বিনাশ কৰিলে—সেই ৰামচন্দ্ৰক মই প্ৰণাম কৰোঁ।

Verse 43

मूर्तिद्वयं समाश्रित्य भूभारमपहृत्य च । संजहार कुलं स्वं यस्तं श्रीकृष्णमहं भजे ॥ ४३ ॥

যি দ্বিমূর্তি আশ্ৰয় কৰি ভূভাৰ অপসাৰণ কৰি, পাছত নিজৰ কুলৰ বিনাশ ঘটালে—সেই শ্ৰীকৃষ্ণক মই ভজোঁ।

Verse 44

भूम्यादिलोकत्रितयं संतृप्तात्मानमात्मनि । पश्यन्ति निर्मलं शुद्धं तमीशानं भजाम्यहम् ॥ ४४ ॥

ভূমি আদি ত্ৰিলোকব্যাপী, আত্মাত সন্তুষ্ট মুনিসকলে যাক অন্তৰত নিৰ্মল-শুদ্ধ ৰূপে দেখে—সেই ঈশানক মই ভজোঁ।

Verse 45

युगान्ते पापिनोऽशुद्धान् भित्त्वा तीक्ष्णसुधारया । स्थापयामास यो धर्मं कृतादौ तं नमाम्यहम् ॥ ४५ ॥

যুগান্তত তীক্ষ্ণ ধাৰে পাপী আৰু অশুদ্ধসকলক বিদীৰ্ণ কৰি, কৃতযুগৰ আদিতে ধৰ্ম স্থাপন কৰা জনক মই প্ৰণাম কৰোঁ।

Verse 46

एवमादीन्यनेकानि यस्य रूपाणि पाण्डवाः । न शक्यं तेन संख्यातुं कोट्यब्दैरपि तं भजे ॥ ४६ ॥

হে পাণ্ডৱসকল, এইদৰে তেওঁৰ অসংখ্য ৰূপ আছে; কোটি বছৰতেও সিহঁত গণনা কৰিব নোৱাৰি। সেয়ে মই তেওঁকেই ভজোঁ।

Verse 47

महिमानं तु यन्नाम्नः परं गन्तुं मुनीश्वराः । देवासुराश्च मनवः कथं तं क्षुल्लको भजे ॥ ४७ ॥

যি দিৱ্য নামৰ পৰম মহিমালৈ মুনিশ্ৰেষ্ঠসকলেও পৌঁছিব নোৱাৰে, দেৱ-অসুৰ আৰু মনুসকলেও নহয়—তেন্তে মই তুচ্ছ জন কেনেকৈ ভজোঁ?

Verse 48

यन्नामश्रवणेनापि महापातकिनो नराः । पवित्रतां प्रपद्यन्ते तं कथं स्तौमि चाल्पधीः ॥ ४८ ॥

যাৰ নাম কেৱল শুনিলেও মহাপাতকী মানুহ পবিত্ৰতা লাভ কৰে—তেওঁক মই অল্পবুদ্ধি কেনেকৈ স্তৱ কৰোঁ?

Verse 49

यथाकथञ्चिद्यन्नाम्नि कीर्तिते वा श्रुतेऽपि वा । पापिनस्तु विशुद्धाः स्युः शुद्धा मोक्षमवाप्नुयुः ॥ ४९ ॥

যিকোনোভাবে তেওঁৰ নাম কীৰ্তন কৰা হওক বা কেৱল শুনা হওক, পাপীসকলেও বিশুদ্ধ হয়; আৰু বিশুদ্ধসকলে মোক্ষ লাভ কৰে।

Verse 50

आत्मन्यात्मानमाधाय योगिनो गतकल्मषाः । पश्यन्ति यं ज्ञानरूपं तमस्मि शरणं गतः ॥ ५० ॥

আত্মাত আত্মাক স্থাপন কৰি, কল্মষমুক্ত যোগীসকলে যাক জ্ঞানস্বরূপ ৰূপে দর্শন কৰে—সেই প্ৰভুৰ শৰণ মই গ্ৰহণ কৰিলোঁ।

Verse 51

साङ्ख्याः सर्वेषु पश्यन्ति परिपूर्णात्मकं हरिम् । तमादिदेवमजरं ज्ञानरूपं भजाम्यहम् ॥ ५१ ॥

সাংখ্যপন্থীসকলে সকলো জীৱৰ মাজত পৰিপূৰ্ণ আত্মাস্বৰূপ হৰিক দর্শন কৰে। সেই আদিদেৱ, অজৰ, জ্ঞানস্বৰূপ হৰিক মই ভজোঁ॥৫১॥

Verse 52

सर्वसत्त्वमयं शान्तं सर्वद्र ष्टारमीश्वरम् । सहस्रशीर्षकं देवं वन्दे भावात्मकं हरिम् ॥ ५२ ॥

যি সৰ্বসত্ত্বময়, শান্ত, সৰ্বদ্ৰষ্টা ঈশ্বৰ—সহস্ৰশিৰা দেৱ, ভাবস্বৰূপ হৰি—তাঁক মই বন্দনা কৰোঁ॥৫২॥

Verse 53

यद्भूतं यच्च वै भाव्यं स्थावरं जङ्गमं जगत् । दशाङ्गुलं योऽत्यतिष्ठत्तमीशमजरं भजे ॥ ५३ ॥

যি ভূত, ভাৱী আৰু স্থাৱৰ-জঙ্গম সমগ্ৰ জগতৰো ‘দশাঙ্গুল’ অতীত অৱস্থিত, সেই অজৰ ঈশ্বৰক মই ভজোঁ॥৫৩॥

Verse 54

अणोरणीयांसमजं महतश्च महत्तरम् । गुह्याद्गुह्यतमं देवं प्रणमामि पुनः पुनः ॥ ५४ ॥

অণুতকৈও অণুতৰ, অজ, মহানতকৈও মহত্তৰ, আৰু গুহ্যতকৈও গুহ্যতম সেই দেৱক মই পুনঃ পুনঃ প্ৰণাম কৰোঁ॥৫৪॥

Verse 55

ध्यातः स्मृतः पूजितो वा श्रुतः प्रणमितोऽपि वा । स्वपदं यो ददातीशस्तं वन्दे पुरुषोत्तमम् ॥ ५५ ॥

ধ্যান কৰা হওক, স্মৰণ কৰা হওক, পূজা কৰা হওক, শ্ৰৱণ কৰা হওক, বা কেৱল প্ৰণামেই কৰা হওক—যি ঈশ্বৰে নিজৰ পৰম পদ দান কৰে, সেই পুৰুষোত্তমক মই বন্দনা কৰোঁ॥৫৫॥

Verse 56

इति स्तुवन्तं परमं परेशं हर्षाम्बुसंरुद्धविलोचनास्ते । मुनीश्वरा नारदसंयुतास्तु सनन्दनाद्याः प्रमुदं प्रजग्मुः ॥ ५६ ॥

এইদৰে পৰমেশ্বৰ, পৰম প্ৰভুৰ স্তৱ গাই, হৰ্ষাশ্ৰুত ৰুদ্ধ নয়নে সেই মুনীশ্বৰসকল—নাৰদসহ সনন্দন আদি—অতি প্ৰমোদে প্ৰস্থান কৰিলে।

Verse 57

यं इदं प्रातरुत्त्थाय पठेद्वै पौरुषं स्तवम् । सर्वपापविशुद्धात्मा विष्णुलोकं स गच्छति ॥ ५७ ॥

যি ব্যক্তি প্ৰভাতে উঠি এই পুৰুষ-স্তৱ পাঠ কৰে, সি সকলো পাপৰ পৰা শুদ্ধ হৈ বিষ্ণুলোক লাভ কৰে।

Verse 58

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे सनत्कुमारनारदसंवादेनारदकृतविष्णुस्तुतिर्नाम द्वितीयोऽध्यायः ॥ २ ॥

এইদৰে শ্ৰী বৃহন্নাৰদীয় পুৰাণৰ পূৰ্বভাগৰ প্ৰথম পাদত সনৎকুমাৰ-নাৰদ সংবাদত ‘নাৰদকৃত বিষ্ণু-স্তুতি’ নামৰ দ্বিতীয় অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।