Daśamī-vrata: Observances for the Bright Tenth Day Through the Twelve Months

Verse 1

सनातन उवाच । अथ तेऽहं प्रवक्ष्यामि दशम्या वै व्रतानि च । यानि कृत्वा नरो भक्त्या धर्मराजप्रियो भवेत् ॥ १ ॥

সনাতন ক’লে: এতিয়া মই তোমাক দশমীৰ ব্ৰতসমূহ ক’ম; যিবোৰ ভক্তিৰে কৰিলে নৰ ধৰ্মৰাজ (যম)ৰ প্ৰিয় হয়।

Verse 2

चैत्रशुक्लदशम्यां तु धर्मराजं प्रपूजयेत् । तत्कालसंभवैः पुष्पैः फलैर्गंधादिभिस्तथा ॥ २ ॥

চৈত্র মাহৰ শুক্ল দশমীত ধৰ্মৰাজক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিব লাগে; সেই সময়ত পোৱা ফুল, ফল, সুগন্ধি আদি নিবেদন কৰিব লাগে।

Verse 3

सोपवासो वैकभक्तो भोजयित्वा द्विजोत्तमान् । चतुर्द्दशततस्तेभ्यः शक्त्या दद्याच्च दक्षिणाम् ॥ ३ ॥

উপবাস কৰি একভক্ত হৈ শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকলক ভোজন কৰাব লাগে; তাৰ পিছত সামৰ্থ্য অনুসাৰে তেওঁলোকক চৌদ্দশ পৰিমাণৰ দক্ষিণা দিব লাগে।

Verse 4

एवं यः कुरुते विप्र धर्मराजप्रपूजनम् । स धर्मस्याज्ञयागच्छेद्देवैः साधर्म्यमच्युतः ॥ ४ ॥

হে বিপ্ৰ! যি ভক্তিভাৱে ধৰ্মৰাজৰ পূজন কৰে, সি ধৰ্মৰ আজ্ঞাৰে অচ্যুত হৈ দেৱতাসকলৰ সৈতে সাধৰ্ম্য—দিব্য সমতা—লাভ কৰে।

Verse 5

दशम्यां माधवे शुक्ले विष्णुमभ्यर्च्य मानवः । गंधाद्यैरुपचारैश्च श्वेतपुष्पैः सुगंधिभिः ॥ ५ ॥

মাধৱ মাহৰ শুক্লপক্ষৰ দশমীত মানুহে ভগৱান বিষ্ণুক আৰাধনা কৰিব; গন্ধাদি উপচাৰ আৰু সুগন্ধি শ্বেত পুষ্পেৰে অর্চনা কৰিব।

Verse 6

शतं प्रदक्षिणाः कृत्वा विप्रन्संभोज्य यत्नतः । लभते वैष्णवं लोकं नात्र कार्या विचारणा ॥ ६ ॥

শত প্ৰদক্ষিণা কৰি আৰু যত্নসহ বিপ্ৰসকলক ভোজন কৰাই সি বৈষ্ণৱ লোক লাভ কৰে; ইয়াত সন্দেহৰ স্থান নাই।

Verse 7

ज्येष्ठे शुक्लदशम्यां तु जाह्नवी सरितां वरा । समायाता धरां स्वर्गात्तस्मात्सा पुण्यदा स्मृता ॥ ७ ॥

জ্যেষ্ঠ মাহৰ শুক্ল দশমীত নদীসমূহৰ শ্ৰেষ্ঠ জাহ্নৱী (গঙ্গা) স্বৰ্গৰ পৰা পৃথিৱীত অৱতীৰ্ণ হৈছিল; সেয়ে তেওঁ পুণ্যদায়িনী বুলি স্মৃত।

Verse 8

ज्येष्ठः शुक्लदलं हस्तो बुधश्च दशमीः तिथिः । गरानन्दव्यतीपाताः कन्येंदुवृषभास्कराः ॥ ८ ॥

জ্যেষ্ঠ মাহ, শুক্লপক্ষ—জ্যেষ্ঠা নক্ষত্ৰ নিৰ্দেশিত; হস্ত নক্ষত্ৰ আৰু বুধবাৰ, তিথি দশমী; কৰণ গৰ, যোগ আনন্দ আৰু ব্যতীপাত; আৰু ৰাশিস্থিতিত কন্যাত চন্দ্ৰ, বৃষভত সূৰ্য (আস্কৰ) বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 9

दशयोगः समाख्यातो महापुण्यतमो द्विज । हरते दश पापानि तस्माद्दशहरः स्मृतः ॥ ९ ॥

হে দ্বিজ! এই ‘দশ-যোগ’ পৰম পুণ্যতম বুলি ঘোষণা কৰা হৈছে। ই দহটা পাপ হৰণ কৰে; সেয়ে ‘দশহৰা’—দহ পাপনাশক—বুলি স্মৰণ কৰা হয়।

Verse 10

अस्यां यो जाह्नवीं प्राप्य स्नाति संप्रीतमानसः । विधिना जाह्नवीतोये स याति हरिमन्दिरम् ॥ १० ॥

যি এই পুণ্যক্ষণত জাহ্নৱী (গঙ্গা)ক প্ৰাপ্য কৰি, বিধিপূৰ্বক তেওঁৰ জলত সন্তুষ্ট-ভক্ত মনৰে স্নান কৰে, সি হৰিৰ ধাম (হৰিমন্দিৰ)লৈ যায়।

Verse 11

आषाढशुक्लदशमी पुण्या मन्वादिकैः स्मृता । तस्यां स्नानं जपो दानं होमो वा स्वर्गतिप्रदाः ॥ ११ ॥

আষাঢ় শুক্লপক্ষৰ দশমীক মনু আদি মহর্ষিসকলে পুণ্যদিন বুলি স্মৰণ কৰিছে। সেই দিনা স্নান, জপ, দান বা হোম—সকলোয়ে স্বৰ্গগতি দিয়ে।

Verse 12

श्रावणे शुक्लदशमी सर्वाशापरिपूर्तिदा । अस्यां शिवार्चनं शस्तं गन्धाद्यै रुपचारकैः ॥ १२ ॥

শ্ৰাৱণ মাহৰ শুক্ল দশমী সকলো আশা পূৰ্ণ কৰা বুলি কোৱা হয়। এই দিনা গন্ধ আদি উপচাৰে শিৱপূজা প্ৰশংসিত।

Verse 13

तत्रोपवासो नक्तं वा द्विजानां भोजनं जपः । हेम्नो दान च धेन्वादेः सर्वपापप्रणाशनम् ॥ १३ ॥

তাত উপবাস বা ৰাতিত মাত্ৰ আহাৰ; দ্বিজসকলক ভোজন কৰোৱা আৰু জপ; লগতে সোণ আৰু গাই আদি দান—এই সকলোকে সৰ্বপাপনাশক বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 14

अथो नभस्यशुक्लायां दशम्यां द्विजसत्तम । व्रतं दशावताराख्यं तत्र स्नानं जलाशये ॥ १४ ॥

তাৰ পিছত, হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ, নভস্য (ভাদ্ৰপদ) মাহৰ শুক্লপক্ষৰ দশমীত ‘দশাৱতাৰ-ব্ৰত’ গ্ৰহণ কৰি, সেই অৱসৰত জলাশয়ত স্নান কৰিব।

Verse 15

कृत्वा संध्यादिनियमं देवर्षिपितृतर्पणम् । ततो दशावताराणि समभ्यर्चेत्समाहितः ॥ १५ ॥

সন্ধ্যা আদি নিত্যনিয়ম সম্পন্ন কৰি দেৱ, ঋষি আৰু পিতৃসকলক তৰ্পণ দিব; তাৰ পিছত একাগ্ৰচিত্তে দশাৱতাৰক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিব।

Verse 16

मत्स्यं कूर्मं वराहं च नरसिंहं त्रिविक्रमम् । रामं रामं च कृष्णं च बौद्धं कल्किनमेव च ॥ १६ ॥

মৎস্য, কূৰ্ম আৰু বৰাহ; নৰসিংহ আৰু ত্ৰিবিক্ৰম; পৰশুৰাম আৰু দাশৰথি ৰাম; কৃষ্ণ; বুদ্ধ; আৰু কল্কি—এইসকলেই বিষ্ণুৰ দশাৱতাৰ।

Verse 17

दशमूर्तिस्तु सौवर्णीः पूजयित्वा विधानतः । दशभ्यो विप्रवर्येभ्यो दद्यात्सत्कृत्य नारद ॥ १७ ॥

বিধি অনুসাৰে দহটা স্বৰ্ণময় মূৰ্তি পূজা কৰি, হে নাৰদ, দহজন শ্ৰেষ্ঠ ব্ৰাহ্মণক সন্মানসহ তেনে দান দিব।

Verse 18

उपवासं चैकभक्तं कृत्वा संभोज्य वाडवान् । विसृज्य पश्चाद्भुंजीत स्वयं स्वेष्टैः समाहितः ॥ १८ ॥

উপবাস আৰু একভক্ত (এবাৰ আহাৰ) নিয়ম পালন কৰি, প্ৰথমে অতিথি/আশ্ৰিতসকলক যথাযথভাৱে ভোজন কৰাব; তাৰ পিছত তেওঁলোকক বিদায় দি, নিজেও ইষ্টজনৰ সৈতে সমাহিতচিত্তে আহাৰ কৰিব।

Verse 19

भक्त्या कृत्वा व्रतं त्वेतद्भुक्त्वा भोगानिहोत्तमान् । विमानेन व्रजेदंते विष्णुलोकं सनातनम् ॥ १९ ॥

এই ব্ৰত ভক্তিৰে পালন কৰি আৰু ইহলোকে উত্তম ভোগ উপভোগ কৰি, জীৱনৰ অন্তত দিৱ্য বিমানেৰে গৈ চিৰন্তন বিষ্ণুলোক লাভ কৰে।

Verse 20

आश्विने शुक्लदशमी विजया सा प्रकीर्तिता । चतुर्गोमयपिंडानि प्रातर्न्यस्य गृहांगणे ॥ २० ॥

আশ্বিন মাহৰ শুক্লপক্ষৰ দশমী ‘বিজয়া’ বুলি খ্যাত। পুৱাতে ঘৰৰ আঙণাত গোবৰৰে চাৰিটা পিণ্ড স্থাপন কৰিব লাগে।

Verse 21

चक्रवालस्वरूपेण तन्मध्ये रामलक्ष्मणौ । तथा भरतशत्रुघ्नौ पूजयेच्चतुरोऽपि हि ॥ २१ ॥

সেই পিণ্ডসমূহ চক্ৰৱালৰূপে সজাই, মাজত ৰাম-লক্ষ্মণক আৰু তদ্ৰূপ ভৰত-শত্ৰুঘ্নক স্থাপন কৰি, চাৰিওজনক পূজা কৰিব লাগে।

Verse 22

सपिधानासु पात्रीषु गोमयीषु चतसृष्ट । किन्नं धान्यं सरौप्यं तु धृत्वा धौतांशुकावृतम् ॥ २२ ॥

ঢাকনি থকা গোবৰ-লেপিত চাৰিটা পাত্ৰত ভালদৰে শুদ্ধ কৰা ধান্য আৰু ৰূপা থৈ, ধোৱা (পবিত্ৰ) বস্ত্ৰেৰে ঢাকি ৰাখিব লাগে।

Verse 23

पितृमातृभ्रातृपुत्रजाया भृत्यसमन्वितम् । संपूज्यं गन्धपुष्पाद्यैर्नैवेद्यैश्च विधानतः ॥ २३ ॥

পিতা, মাতা, ভ্ৰাতা, পুত্ৰ, পত্নী আৰু ভৃত্যসহ, বিধান অনুসাৰে গন্ধ-পুষ্পাদি আৰু নৈবেদ্যৰে সম্পূৰ্ণ পূজা কৰিব লাগে।

Verse 24

नमस्कृत्याथ भुंजीत द्विजान्संभोज्य पूजितान् । एवं कृत्वा विधानं तु नरो वर्षं सुरवान्वितः ॥ २४ ॥

প্ৰণাম কৰি তাৰ পিছত সি নিজে ভোজন কৰিব; আগতে দ্বিজসকলক (ব্ৰাহ্মণসকলক) ভোজন কৰাই পূজা-সম্মান কৰিব। এই বিধান সম্পন্ন কৰিলে মানুহ এক বছৰ দেৱকৃপাৰে সমন্বিত থাকে।

Verse 25

धनधान्यसमृद्धश्च निश्चितं जायते द्विज । अथापाराह्णसमये नवम्यां संनिमंत्रिताम् ॥ २५ ॥

হে দ্বিজ! সি নিশ্চিতভাৱে ধন-ধান্যত সমৃদ্ধ হয়। সেয়ে নবমীৰ দিনা অপৰাহ্ণ সময়ত আহ্বিত (ব্ৰত/দেৱী)ক বিধিপূৰ্বক নিমন্ত্ৰণ কৰিব।

Verse 26

पूर्वदिक्षु शमीं विप्र गत्वा तन्मूलजां मृदम् । गृहीत्वा स्वगृहं प्राप्य गीतवादित्रनिःस्वनैः ॥ २६ ॥

হে বিপ্ৰ! পূব দিশত শমী গছৰ ওচৰলৈ গৈ তাৰ মূলৰ মাটি লৈ, গীত আৰু বাদ্যৰ ধ্বনিৰ মাজেৰে নিজ গৃহলৈ উভতি আহিব।

Verse 27

संपूज्य तां विधानेन सज्जीकृत्य स्वकं बलम् । निर्गत्य पूर्वद्वारेण ग्रामाद्ब्रहिरनाकुलः ॥ २७ ॥

তাক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰি, নিজৰ বল/সেনা সাজু কৰি, নিৰাকুল মনে পূব দুৱাৰেদি গাঁৱৰ বাহিৰলৈ ওলাই গ’ল।

Verse 28

ततः शत्रुप्रतिकृतिं निर्मितां पत्रकादिभिः । मनसा कल्पितां वापि स्वर्णं पुंरवंशरेण वै ॥ २८ ॥

তাৰ পিছত শত্রুৰ প্ৰতিমূর্তি পাত আদি বস্তুৰে গঢ়ি—অথবা মনতে কল্পনা কৰিয়েই—হে পুরূৰবা-বংশধৰ! সোণো দান/অৰ্পণ কৰিব।

Verse 29

विध्येदिति भृशं प्रीतः प्राप्नुयात्स्वगृहं निशि । एवं कृतविधिर्वापि गच्छेद्वा शत्रुनिग्रहे ॥ २९ ॥

“বিধ্যেত্” বুলি উচ্চাৰণ কৰি অতিশয় প্ৰীত হৈ ৰাতিতে নিজ গৃহলৈ উভতি আহক। অথবা বিধি সম্পন্ন কৰি শত্ৰু-নিগ্ৰহাৰ্থেও আগবাঢ়ক।

Verse 30

एषैवं दशमी विप्र विधिनाऽचरिता सदा । धनं जयं सुतान् गाश्च गजाश्वं वाप्यजाविकम् ॥ ३० ॥

হে বিপ্ৰ! এই দশমী-ব্ৰত যদি সদায় বিধিপূৰ্বক আচৰণ কৰা হয়, তেন্তে ই ধন, জয়, পুত্ৰ, গাই, গজ-অশ্ব আৰু ছাগলী-ভেড়া প্ৰদান কৰে।

Verse 31

दद्यादिह शरीरांते स्वर्गतिं चापि नारद । दशम्यां कार्तिके शुक्ले सार्वभौमव्रतं चरेत् ॥ ३१ ॥

হে নাৰদ! কাৰ্তিক শুক্ল দশমীত সাৰ্বভৌম ব্ৰত পালন কৰা উচিত। ই এই জীৱনত পুণ্য দিয়ে আৰু দেহান্তে স্বৰ্গগতিো প্ৰদান কৰে।

Verse 32

कृतोपवासो वैकाशी निशीथेऽपूपकादिभिः । दशदिक्षु बलिं दद्याद् गृहद्वापि पुराद्ब्रहिः ॥ ३२ ॥

উপবাস সম্পন্ন কৰি ৰাতি জাগৰণ কৰি, মধ্যৰাতিত আপূপ আদি বস্তুৰে দহো দিশত বলি দিব—ঘৰৰ দুৱাৰত বা নগৰৰ বাহিৰত।

Verse 33

मंडलेऽष्टदले क्लृप्ते गोविड्लिप्तधरातले । मन्त्रैरेभिर्द्विजश्रेष्ठ गणेशादिकृतार्चनः ॥ ३३ ॥

হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ! গোবৰ লেপা মাটিত অষ্টদল মণ্ডল সাজি, এই মন্ত্ৰসমূহে গণেশ আদি দেবতাৰ পূজা কৰিব।

Verse 34

यो मे पूर्वगतः पाप्मा पापकेनेह कर्मणा । तमिंद्रो देवरा जोऽद्य नाशयत्वखिलेष्टदः ॥ ३४ ॥

এই লোকত মোৰ পাপকর্মৰ ফলত যি পাপ মোৰ পূৰ্ব দিশত আহি পৰিছে, দেৱৰাজ ইন্দ্ৰ—সকলো ইষ্ট ফল দাতা—আজি তাক বিনাশ কৰক।

Verse 35

यो मे वह्निगतः पाप्मा पापकेनेह कर्मणा । तेजोराजोऽथ वह्निस्तं नाशयत्वखिलेष्टदः ॥ ३५ ॥

এই লোকত মোৰ পাপকর্মৰ ফলত যি পাপ মোৰ অগ্নিত প্ৰৱেশ কৰিছে, তেজোৰাজ অগ্নি—সকলো ইষ্ট ফল দাতা—তাক সম্পূৰ্ণ দহি বিনাশ কৰক।

Verse 36

यो मे दक्षगतः पाप्मा पापकेनेह कर्मणा । तं यमः प्रेतराजो वै नाशयत्वखिलेष्टदः ॥ ३६ ॥

এই লোকত মোৰ পাপকর্মৰ ফলত যি পাপ মোৰ সোঁফালে স্থিত হৈছে, প্ৰেতৰাজ যম—সকলো ইষ্ট ফল দাতা—তাক সম্পূৰ্ণ বিনাশ কৰক।

Verse 37

यो मे नैर्ऋतिगः पाप्मा पापकेनेह कर्मणा । रक्षोराजो नैर्ऋतिस्तं नाशयत्वखिलेष्टदः ॥ ३७ ॥

এই লোকত মোৰ পাপকর্মৰ ফলত যি পাপ নৈঋতি দিশত মোৰ ওপৰত আহিছে, ৰাক্ষসৰাজ নৈঋতি—সকলো ইষ্ট ফল দাতা—তাক বিনাশ কৰক।

Verse 38

यो मे पश्चिमगः पाप्मा पापकेनेहकर्मणा । यादः पतिस्तं वरुणो नाशयत्वखिलेष्टदः ॥ ३८ ॥

এই লোকত মোৰ পাপকর্মৰ ফলত যি পাপ মোৰ পশ্চিম দিশত অৱস্থিত, জলৰ অধিপতি বৰুণ—সকলো ইষ্ট ফল দাতা—তাক বিনাশ কৰক।

Verse 39

यो मे वायुगतः पाप्मा पापकेनेह कर्मणा । वायुस्तं मरुतां राजो नाशयत्वखिलेष्टदः ॥ ३९ ॥

ইয়াত মোৰ পাপকর্মৰ ফলত যি পাপ বায়ুত প্ৰৱেশ কৰিছে, মৰুতসকলৰ ৰজা আৰু সৰ্ব ইষ্টদাতা বায়ুদেৱে তাক সম্পূৰ্ণ নাশ কৰক।

Verse 40

यो मे सौम्यगतः पाप्मा पापकेनेह कर्मणा । सोमस्तमृक्षयक्षेशो नाशयत्वखिलेष्टदः ॥ ४० ॥

হে সৌম্য! ইয়াত মোৰ পাপকর্মৰ ফলত যি পাপ মোৰ ওপৰত আহিছে, ঋক্ষ আৰু যক্ষসকলৰ অধীশ্বৰ আৰু সৰ্ব ইষ্টদাতা সোমদেৱে তাক নাশ কৰক।

Verse 41

यो म ईशगतः पाप्मा पापकेनेह कर्मणा । ईशानो भूतनाथस्तं नाशयत्वखिलेष्टदः ॥ ४१ ॥

ইয়াত মোৰ পাপকর্মৰ ফলত যি পাপ মোৰ ওপৰত আহিছে, ভূতনাথ আৰু সৰ্ব ইষ্টদাতা ঈশানে তাক নাশ কৰক।

Verse 42

यो मं ऊर्द्ध्वगतः पाप्मा पापकेनेह कर्मणा । ब्रह्मा प्रजापतीशस्तं नाशयत्वखिलेष्टदः ॥ ४२ ॥

ইয়াত মোৰ পাপকর্মৰ ফলত যি পাপ ওপৰলৈ উঠি মোৰ বিৰুদ্ধে আহিছে, প্ৰজাপতিসকলৰ অধীশ্বৰ আৰু সৰ্ব ইষ্টদাতা ব্ৰহ্মাই তাক নাশ কৰক।

Verse 43

यो मेऽधःसंस्थितः पाप्मा पापकेनेह कर्मणा । अनंतो नागराजस्तं नाशयत्वखिलेष्टदः ॥ ४३ ॥

ইয়াত মোৰ পাপকর্মৰ ফলত যি পাপ তলত স্থিত হৈ মোৰ ভিতৰত বহি আছে, সৰ্ব ইষ্টদাতা নাগৰাজ অনন্তই তাক নাশ কৰক।

Verse 44

इत्येवं दिक्षु दशसु बलिं दत्वा समाहितः । क्षेत्रपालाय तद्बाह्ये क्षिपेद्बलिमतंद्रितः ॥ ४४ ॥

এইদৰে দহো দিশত বলি অৰ্পণ কৰি মন একাগ্ৰ কৰি, যজ্ঞক্ষেত্ৰৰ বাহিৰত ক্ষেত্ৰপাল দেৱৰ উদ্দেশ্যে অমনোযোগ নকৰাকৈ বলি নিক্ষেপ কৰিব লাগে।

Verse 45

एवं कृतविधिः शेषं निशायां निनयेत्सुधीः । गीतैः सुमंगलप्रायैः स्तवपाठैर्जपादिभिः ॥ ४५ ॥

এইদৰে বিধি সম্পন্ন কৰি, বুদ্ধিমান জনে নিশাৰ অৱশিষ্ট সময় সুমঙ্গল ভক্তিগীত, স্তোত্ৰপাঠ, জপ আদি সাধনাত কটাব লাগে।

Verse 46

प्रातः स्नात्वा समभ्यर्च्य लोकपालान् द्विजोत्तमान् । द्वादशाभ्यर्च्य संभोज्य शक्तितो दक्षिणां ददेत् ॥ ४६ ॥

প্ৰাতে স্নান কৰি, উত্তম দ্বিজে লোকপালসকল আৰু শ্ৰেষ্ঠ ব্ৰাহ্মণসকলক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিব লাগে; তাৰ পিছত বাৰজন ব্ৰাহ্মণক পূজা কৰি ভোজন কৰাই, সামৰ্থ্য অনুসাৰে দক্ষিণা দিব লাগে।

Verse 47

इत्थं कृत्वा व्रतं विप्र भोगान्भुक्तैहिकाञ्छुभान् । युगं स्वर्गसुखं भुक्त्वा सार्वभौमो नृपो भवेत् ॥ ४७ ॥

হে বিপ্ৰ! এইদৰে ব্ৰত পালন কৰিলে মানুহে এই লোকত শুভ ভোগ উপভোগ কৰে; আৰু এক যুগ স্বৰ্গসুখ ভোগ কৰি সাৰ্বভৌম ৰজা হয়।

Verse 48

मार्गशुक्लदशम्यां तु चरेदारोग्यकं व्रतम् । गंधाद्यैरर्चयेद्विप्रान् दश तच्चरणोदकम् ॥ ४८ ॥

মাৰ্গশীৰ্ষ শুক্ল দশমীত আৰোগ্যক ব্ৰত পালন কৰিব লাগে। গন্ধ আদি দ্ৰব্যেৰে দহজন ব্ৰাহ্মণক পূজা কৰি, তেওঁলোকৰ চৰণোদক দহবাৰ শ্ৰদ্ধাৰে গ্ৰহণ কৰিব লাগে।

Verse 49

पीत्वाऽथ दक्षिणां दत्वा विसूजेदेकभोजनं । एतत्कृत्वा व्रतं विप्र ह्यारोग्यं प्राप्य भूतले ॥ ४९ ॥

তাৰ পাছত (বিধিমতে) পান কৰি আৰু দক্ষিণা দি, একবাৰ আহাৰ কৰি ক্ৰিয়া সমাপ্ত কৰিব। হে বিপ্ৰ, এই ব্ৰত পালন কৰিলে পৃথিৱীত আৰোগ্য লাভ হয়।

Verse 50

धर्मराजप्रसादेन मोदते दिवि देववत् । पौषे दशम्यां शुक्लायां विश्वेदेवान् समर्चयेत् ॥ ५० ॥

ধৰ্মৰাজৰ প্ৰসাদে সি স্বৰ্গত দেৱতাৰ দৰে আনন্দ কৰে। পৌষ মাহৰ শুক্লপক্ষৰ দশমীত বিশ্বেদেৱসকলক বিধিমতে পূজা কৰিব।

Verse 51

ऋतुं दक्षं वसून्सत्यं कालं कामं मुनिं गुरुम् । विप्रं रामं च दशधा केशवस्तान्समास्थितः ॥ ५१ ॥

ঋতু, দক্ষ, বসুসকল, সত্য, কাল, কাম, মুনি, গুৰু, বিপ্ৰ আৰু ৰাম—এই দহ ৰূপত কেশৱ অধিষ্ঠিত।

Verse 52

स्वापयित्वा दर्भमयानासनेषु च संस्थितान् । गंधैर्धूपैस्तथा दीपैर्नैवेद्यैश्चापि नारद ॥ ५२ ॥

হে নাৰদ, তেওঁলোকক বিশ্ৰাম কৰাই দৰ্ভময় আসনত বহুৱাই, তাৰ পাছত সুগন্ধ, ধূপ, দীপ আৰু নৈবেদ্যৰে সন্মানসহ পূজা কৰিব।

Verse 53

प्रत्येकं दक्षिणां दत्वा प्रणियत्य विसर्जयेत् । दक्षिणां तां द्विजाग्र्येभ्यो गुरवे वा समर्पयेत् ॥ ५३ ॥

প্ৰত্যেককে দক্ষিণা দি, বিধিমতে তেওঁলোকক বিদায় দিব। সেই দক্ষিণা শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকলক অথবা নিজৰ গুৰুক অৰ্পণ কৰিব।

Verse 54

एवं कृतविधि श्चैकभक्तो भोगी व्रती भवेत् । लोकद्वयस्य विप्रर्षे नात्र कार्या विचारणा ॥ ५४ ॥

এইদৰে বিধিমতে ক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰি সাধক একভক্ত (এবাৰ আহাৰ কৰা), শাস্ত্ৰসম্মত ভোগৰ ভোগী আৰু ব্ৰতধাৰী হওক। হে শ্ৰেষ্ঠ ব্ৰাহ্মণ! সি উভয় লোকৰ মঙ্গল লাভ কৰে—ইয়াত সন্দেহ নাই।

Verse 55

माघशुक्लदशम्यां तु सोपवासो जितेंद्रियः । देवांनगिरसो नाम दश सम्यक्समर्चयेत् ॥ ५५ ॥

মাঘ মাহৰ শুক্লপক্ষৰ দশমীত উপবাস কৰি, ইন্দ্ৰিয়সংযমী হৈ, ‘দেৱাঙ্গিৰস’ নামে পৰিচিত দহজন দিব্য ঋষিৰ বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিব।

Verse 56

कृत्वा स्वर्णमयान्विप्र गंधाद्यैरुपचारकैः । आत्मा ह्यायुर्मनो दक्षो मदः प्राणस्तथैव च ॥ ५६ ॥

হে ব্ৰাহ্মণ! স্বৰ্ণময় (মূর্তি/ৰূপ) গঢ়ি, গন্ধ আদি উপচাৰেৰে সিহঁতক পূজা কৰা; আৰু বুজা যে আত্মাই আয়ু, মন, দক্ষতা, তেজ (মদ) আৰু প্ৰাণো বটে।

Verse 57

बर्हिष्मांश्च गविष्ठश्च दत्तः सत्यश्च ते दश । दश विप्रान्भोजयित्वा मधुरान्नेन नारद ॥ ५७ ॥

হে নাৰদ! সেই দহজনৰ ভিতৰত বৰ্হিষ্মান, গবিষ্ঠ, দত্ত, সত্য আদি আছে। মধুৰ অন্নেৰে দহজন ব্ৰাহ্মণক ভোজন কৰালে (ক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ হয়)।

Verse 58

मूर्तीस्तेभ्यः प्रदद्यात्ताः स्वर्गलोकाप्तये क्रमात् । अंत्यशुक्लदशम्यां तु चतुर्दशं यमान्यजेत् ॥ ५८ ॥

স্বৰ্গলোক লাভৰ বাবে ক্ৰমে সেই মূর্তিসমূহ তেওঁলোকক দান কৰিব। আৰু অন্তিম শুক্ল-দশমীত চৌদজন যমাৰ পূজা কৰিব।

Verse 59

यमश्च धर्मराजश्च मृत्युश्चैवांतकस्तथा । वैवस्वतश्च कालश्च सर्वभूतक्षयस्तथा ॥ ५९ ॥

তেওঁ যম, ধৰ্মৰাজ, মৃত্যু আৰু অন্তক নামে পৰিচিত; বৈৱস্বত, কাল আৰু সকলো জীৱৰ ক্ষয়কাৰীও তেওঁৱেই।

Verse 60

औदुम्बरश्च दघ्नश्च द्वौ नीलपरमेष्ठिनौ । वृकोदरश्चचित्रश्च चित्रगुप्तश्चतुर्दश ॥ ६० ॥

ঔদুম্বৰ আৰু দঘ্ন—এই দুজন নীল আৰু পৰমেষ্ঠিন নামেও প্ৰসিদ্ধ; তদ্ৰূপ বৃকোদৰ, চিত্ৰ আৰু চিত্ৰগুপ্ত—এইদৰে চৌদজন গণ্য।

Verse 61

गन्धाद्यैरुपचारैश्च समभ्यर्च्याथतर्पयेत् । तिलांबुमिश्रांजलिभिर्दर्भैः प्रत्येकशस्त्रिभिः ॥ ६१ ॥

চন্দন আদি উপচাৰে বিধিপূৰ্বক পূজা কৰি, তাৰ পিছত দৰ্ভাসহ তিল-মিশ্ৰিত জলৰ অঞ্জলিৰে প্ৰত্যেকৰ বাবে তিনিবাৰ তৰ্পণ কৰিব।

Verse 62

ततश्च दद्यात्सूर्यार्घं ताम्रपात्रेण नारद । रक्तचंदनसंदनसंमिश्रतिलाक्षतयवांबुभिः ॥ ६२ ॥

তাৰ পিছত, হে নাৰদ, তাম্ৰপাত্ৰে সূৰ্যক অৰ্ঘ্য দিব—যি জলত ৰক্তচন্দন, সুগন্ধি চন্দন, তিল, অক্ষত আৰু যৱ মিশ্ৰিত থাকে।

Verse 63

एहि सूर्यसहस्रांशो तेजोराशे जगत्पते । गृहाणार्घ्यं मया दत्तं भक्त्या मामनुकंपय ॥ ६३ ॥

হে সহস্ৰাংশু সূৰ্যদেৱ, হে তেজোৰাশি জগত্পতে, আহাঁ; ভক্তিৰে মই দিয়া এই অৰ্ঘ্য গ্ৰহণ কৰি মোক অনুকম্পা কৰা।

Verse 64

इति मंत्रेण दत्वाऽर्घ्यं विप्रान्भोज्य चतुर्द्दश । रौप्यां सुदक्षिणां दत्वा विसृज्याश्नीत च स्वयम् ॥ ६४ ॥

এই মন্ত্ৰেৰে অৰ্ঘ্য দান কৰি চৌদজন ব্ৰাহ্মণক ভোজন কৰাব। তাৰ পাছত উৎকৃষ্ট ৰূপ্য-দক্ষিণা দি তেওঁলোকক সন্মানসহ বিদায় কৰি, তাৰ পিছত নিজে আহাৰ কৰিব।

Verse 65

एवं कृतविधिर्विप्र धर्मराजप्रसादतः । भुक्त्वा भोगांश्च पुत्रार्थानैहिकान्देवदुर्लभान् ॥ ६५ ॥

হে বিপ্ৰ! এইদৰে বিধিপূৰ্বক কৰ্ম সম্পন্ন কৰি ধৰ্মৰাজৰ প্ৰসাদত তেওঁ এই লোকতেই দেৱসকলৰো দুৰ্লভ ভোগ-সমৃদ্ধি আৰু পুত্ৰলাভৰ বৰ উপভোগ কৰিলে।

Verse 66

विमानवरमास्थाय देहांते विष्णुलोकभाक् ॥ ६६ ॥

দেহান্তত তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ বিমানত আৰোহণ কৰি বিষ্ণুলোকৰ বাসিন্দা হয়।

Verse 67

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे द्वादशमासस्थितदशमीव्रतनिरूपणं नामैकोनविंशत्यधिकशततमोऽध्यायः ॥ ११९ ॥

এইদৰে শ্ৰী বৃহন্নাৰদীয় পুৰাণৰ পূৰ্বভাগত, বৃহদুপাখ্যানৰ চতুৰ্থ পাদত ‘দ্বাদশ মাসস্থিত দশমী-ব্ৰত নিৰূপণ’ নামৰ একশ উনিশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।