Adhyaya 274
Somavaṃśa-saṃkṣepaḥ (Conclusion of the Lunar Dynasty Description)
এই অধ্যায়ৰ সমাপ্তি-পদে অগ্নি পুৰাণৰ বংশ-ৰচনাৰ ভিতৰত সোমবংশ (চন্দ্ৰবংশ) বৰ্ণনা আনুষ্ঠানিকভাৱে শেষ হয়। সম্পাদকীয় কলফনে পূৰ্বৰ বংশপৰম্পৰাক ধৰ্মস্মৃতিৰ এটা সম্পূৰ্ণ একক হিচাপে সীল কৰি, শ্ৰোতাক পৰৱৰ্তী বংশপ্ৰবাহলৈ সাজু কৰে। অগ্নি–বসিষ্ঠ উপদেশ-পদ্ধতিত বংশাৱলী শাস্ত্ৰীয় উপকৰণ—যি পবিত্ৰ ইতিহাসক ক্ৰমবদ্ধ কৰি ৰাজধৰ্ম, যজ্ঞাধিকাৰ আৰু অৱতাৰ-সন্দৰ্ভৰ পৰিচয়ক সমৰ্থন কৰে। এই সমাপ্তিয়ে পুৰাণৰ বিশ্বকোষীয় পদ্ধতিও সূচায়—বংশকথাৰ মাজতো উদ্দেশ্য আদৰ্শ, ধাৰাবাহিকতা আৰু ফল-পরিণামৰ জৰিয়তে ধৰ্মশিক্ষা।
Shlokas
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे सोमवंशवर्णनं नम त्रिसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ चतुःसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः यदुवंशवर्णनं अग्निर् उवाच यदोरासन्पञ्च पुत्रा ज्येष्ठस्तेषु सहस्रजित्
এইদৰে অগ্নি মহাপুৰাণত ‘সোমবংশবৰ্ণন’ নামৰ ২৭৪তম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল। এতিয়া ‘যদুবংশবৰ্ণন’ নামৰ ২৭৫তম অধ্যায় আৰম্ভ। অগ্নিয়ে ক’লে—যদুৰ পাঁচ পুত্ৰ আছিল; তেওঁলোকৰ মাজত জ্যেষ্ঠ সহস্ৰজিত্।
Verse 2
धर्मनेत्रो हैहयस्य धर्मनेत्रस्य संहनः
হৈহয়ৰ পুত্ৰ ধৰ্মনেত্ৰ; আৰু ধৰ্মনেত্ৰৰ পুত্ৰ সংহন (জন্মিল)।
Verse 3
महिमा संहनस्यासीन्महिम्नओ भद्रसेनकः भद्रसेनाद् दुर्गमो ऽभूद्दुर्गमात्कनको ऽभवत्
মহিমা সংহনাৰ পুত্ৰ আছিল। মহিমাৰ পৰা ভদ্ৰসেনক জন্মিল; ভদ্ৰসেনকৰ পৰা দুৰ্গম, আৰু দুৰ্গমৰ পৰা কনক জন্মিল।
Verse 4
कनकात् कृतवीर्यस्तु कृताग्निः करवीरकः कृतौजाश् च चतुर्थो ऽभूत् कृतवीर्यात्तु सो ऽर्जुनः
কনকৰ পৰা কৃতবীৰ্য জন্মিল। তেওঁৰ পুত্ৰ কৃতাগ্নি, কৰবীৰক আৰু কৃতৌজা; চতুৰ্থ পুত্ৰ কৃতবীৰ্যৰ পৰা জন্মা অৰ্জুন আছিল।
Verse 5
दत्तो ऽर्जुनाय तपते सप्तद्वीपमहीशताम् ददौ बाहुसहस्रञ्च अजेयत्वं रणे ऽरिणा
তপস্বী অৰ্জুনক তেওঁ সপ্তদ্বীপসহ পৃথিৱীৰ সাৰ্বভৌমত্ব দান কৰিলে; লগতে ৰণত শত্রুৰ বিৰুদ্ধে সহস্ৰ বাহু আৰু অজেয়ত্বো প্ৰদান কৰিলে।
Verse 6
अधर्मे वर्तमानस्य विष्णुहस्तान्मृतिर्ध्रुवा दश यज्ञसहस्राणि सो ऽर्जुनः कृतवान्नृपाः
অধৰ্মত স্থিত লোকৰ বাবে বিষ্ণুৰ হস্তে মৃত্যু নিশ্চিত। হে নৃপসকল, সেই অৰ্জুনে দহ হাজাৰ যজ্ঞ সম্পন্ন কৰিছিল।
Verse 7
अनष्टद्रव्यता राष्ट्रे तस्य संस्मरणादभूत् न नूनं कार्त्तवीर्यस्य गतिं यास्यन्ति वै नृपः
তেওঁক স্মৰণ কৰাৰ ফলত ৰাজ্যত ‘ধনৰ নাশ নোহোৱা’ অৱস্থা উদ্ভৱ হ’ল। নিশ্চয়ই, সেই নৃপসকলে কাৰ্ত্তবীৰ্যৰ গতি (পৰিণতি) লাভ নকৰিব।
Verse 8
यज्ञैर् दानैस्तपोभिश् च विक्रमेण श्रुतेन च कर्तवीर्यस्य च शतं पुत्राणां पञ्च वै पराः
যজ্ঞ, দান আৰু তপস্যাৰ দ্বাৰা, আৰু পৰাক্ৰম আৰু শ্ৰুতি-বিদ্যাৰ দ্বাৰা, কাৰ্তবীৰ্যৰ একশ পুত্ৰ জন্মিল; তাত পাঁচজন বিশেষভাৱে শ্ৰেষ্ঠ আছিল।
Verse 9
सूरसेनश् च सूरश् च धृष्टोक्तः कृष्ण एव च जयध्वजश् च नामासीदावन्त्यो नृपतिर्महान्
সূৰসেন আৰু সূৰ, ধৃষ্টোক্ত, আৰু কৃষ্ণ; লগতে জয়ধ্বজ নামৰ (ৰাজাও) আছিল—এই বংশতেই অৱন্তিৰ মহান নৃপতি প্ৰসিদ্ধ হৈছিল।
Verse 10
जयध्वजात्तालजङ्घस्तालजङ्घात्ततः सुताः हैहयानां कुलाः पञ्च भोजाश्चावन्तयस् तथा
জয়ধ্বজৰ পৰা তালজঙ্ঘ জন্মিল; আৰু তালজঙ্ঘৰ পৰা ক্ৰমে পুত্ৰসকল জন্মিল—যাৰ দ্বাৰা হৈহয়সকলৰ পাঁচটা কুল গঠিত হ’ল; তদ্ৰূপ ভোজ আৰু অৱন্তিও উদ্ভৱ হ’ল।
Verse 11
वीतिहोत्राः स्वयं जाताः शौण्डिकेयास्तथैव च वीतिहोत्रादनन्तो ऽभुदनन्ताद्दुर्जयो नृपः
বীতিহোত্ৰৰ পৰা বীতিহোত্ৰসকল নিজেই জন্মিল; তদ্ৰূপ শৌণ্ডিকেয়সকলও। বীতিহোত্ৰৰ পৰা অনন্ত জন্মিল, আৰু অনন্তৰ পৰা দুঃজয় নামৰ ৰজা উৎপন্ন হ’ল।
Verse 12
क्रोष्टोर्वंशं प्रवक्ष्यामि यत्र जातो हरिः स्वयम् क्रोष्टोस्तु वृजिनीवांश् च स्वाहाभूद्वृजिनीवतः
এতিয়া মই ক্রোষ্টুৰ বংশ বৰ্ণনা কৰিম, য’ত স্বয়ং হৰি (বিষ্ণু) জন্মিছিল। ক্রোষ্টুৰ পৰা বৃজিনীবান জন্মিল, আৰু বৃজিনীবানৰ পৰা স্বাহা জন্মিল।
Verse 13
स्वाहापुत्रओ रुषद्गुश् च तस्य चित्ररथः सुतः शशविन्दुश्चित्ररथाच्चक्रवर्ती हरौ रतः
স্বাহাৰ পুত্ৰ আছিল ঋষদ্গু। তেওঁৰ পুত্ৰ চিত্ৰৰথ। চিত্ৰৰথৰ পৰা শশবিন্দু জন্মিল—সেইজন সৰ্বভৌম চক্ৰৱৰ্তী সম্ৰাট আৰু হৰি (বিষ্ণু)-ভক্ত আছিল।
Verse 14
शशविन्दोश् च पुत्त्राणां शतानामभवच्छतम् धीमतां चारुरूपाणां भूरिद्रविणतेजसाम्
শশবিন্দুৰ পুত্ৰসকল শত শত আছিল; তথাপি এক পূৰ্ণ শত বিশেষভাৱে গণ্য—তেওঁলোক সকলেই ধীমান, সুদৰ্শন আৰু প্ৰচুৰ ধন-তেজে সম্পন্ন আছিল।
Verse 15
पृथुश्रवाः प्रधानो ऽभूत्तस्य पुत्रः सुयज्ञकः सुयज्ञस्योशनाः पुत्रस्तितिक्षुरुशनःसुतः
পৃথুশ্ৰবা প্ৰধান (মুখ্য) হ’ল। তেওঁৰ পুত্ৰ সুয়জ্ঞক। সুয়জ্ঞৰ পুত্ৰ উশনা; আৰু উশনাৰ পুত্ৰ তিতিক্ষু।
Verse 16
तितिक्षोस्तु मरुत्तो ऽभूत्तस्मात्कम्बलवर्हिषः पञ्चाशद्रुक्मकवचाद्रुक्मेषुः पृथुरुक्मकः
তিতিক্ষুৰ পৰা মৰুত্ত জন্মিল; তেওঁৰ পৰা কম্বলবৰ্হিষ। পঞ্চাশদৰ পৰা ৰুক্মকবচ; ৰুক্মকবচৰ পৰা ৰুক্মেষু; আৰু তেওঁৰ পৰা পৃথুৰুক্মক।
Verse 17
विषांशुश्चेति ज हविर्ज्यामघः पापघ्नो ज्यामघः स्त्रीजितो ऽभवत् सेव्यायां ज्यामघादासीद्विदर्भस्तस्य कौशिकः
তাৰ পিছত বিষাংশু; তাৰপৰা জ, হবি আৰু পাপঘ্ন জ্যামঘ। সেই জ্যামঘ স্ত্ৰীবশ (স্ত্ৰীজিত) হ’ল। জ্যামঘৰ পৰা সেব্যাৰ মাধ্যমে বিদৰ্ভ জন্মিল; তেওঁৰ (বংশধৰ) কৌশিক।
Verse 18
लोमपादः क्रथः श्रेष्ठात् कृतिः स्याल्लोमपदतः कौशिकस्य चिदिः पुत्रस्तस्माच्चैद्या नृपाः स्मृताः
শ্ৰেষ্ঠৰ পৰা ক্ৰথ জন্মিল; ক্ৰথৰ পৰা লোমপাদ; লোমপাদৰ পৰা কৃতি। কৌশিকৰ পুত্ৰ আছিল চিদি; তেওঁৰ পৰা ‘চৈদ্য’ নামে ৰজাসকল বংশধৰ বুলি স্মৃত।
Verse 19
क्रथाद्विदर्भपुत्राश् च कुन्तिः कुन्तेस्तु धृष्टकः धृष्टस्य निधृतिस्तस्य उदर्काख्यो विदूरथः
ক্ৰথৰ পৰা বিদৰ্ভৰ পুত্ৰসকল জন্মিল; তেওঁলোকৰ মাজত কুন্তীও আছিল। কুন্তীৰ পৰা ধৃষ্টক; ধৃষ্টকৰ পৰা নিধৃতি; আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ বিদূৰথ, যাক ‘উদৰ্ক’ বুলিও কোৱা হয়।
Verse 20
दशार्हपुत्रो व्योमस्तु व्योमाज्जीमूत उच्यते जीमूतपुत्रो विकलस्तस्य भीमरथः सुतः
দশাৰ্হৰ পুত্ৰ ব্যোম; ব্যোমৰ পৰা ‘জীমূত’ নামে পুত্ৰ জন্মিল। জীমূতৰ পুত্ৰ বিকল; আৰু তাৰ পুত্ৰ ভীমৰথ।
Verse 21
भीमरथान्नवरथस्ततो दृढरथो ऽभवत् शकुन्तिश् च दृढरथात् शकुन्तेश् च करम्भकः
ভীমৰথৰ পৰা নৱৰথ জন্মিল; তাৰ পাছত দৃঢ়ৰথ হ’ল। দৃঢ়ৰথৰ পৰা শকুন্তি; আৰু শকুন্তিৰ পৰা কৰম্ভক জন্মিল।
Verse 22
करम्भाद्देवलातो ऽभूत् देवक्षेत्रश् च तत्सुतः देवक्षेत्रान्मधुर्नाम मधोर्द्रवरसो ऽभवत्
কৰম্ভৰ পৰা দেৱলাত জন্মিল; তেওঁৰ পুত্ৰ দেৱক্ষেত্ৰ। দেৱক্ষেত্ৰৰ পৰা ‘মধু’ নামে পুত্ৰ; আৰু মধুৰ পৰা দ্ৰৱৰস জন্মিল।
Verse 23
द्रवरसात् पुरुहूतो ऽभूज्जन्तुरासीत्तु तत्सुतः गुणी तु यादवो राजा जन्तुपुत्रस्तु सात्त्वतः
দ্ৰৱৰসৰ পৰা পুৰুহূত জন্মিল। তেওঁৰ পুত্ৰ জন্তু আছিল। জন্তুৰ পৰা গুণবান যাদৱ ৰজা সাত্ত্বত উৎপন্ন হ’ল।
Verse 24
सात्त्वताद्भजमानस्तु वृष्णिरन्धक एव च देवावृधश् च चत्वारस्तेषां वंशास्तु विश्रुताः
সাত্ত্বতৰ পৰা ভজমান উৎপন্ন হ’ল; তদ্ৰূপ বৃষ্ণি, অন্ধক আৰু দেবাবৃধ—এই চাৰিজন। তেওঁলোকৰ বংশসমূহ জগতত বিশ্ৰুত।
Verse 25
भजमानस्य वाह्यो ऽभूद्वृष्टिः कृमिर्निमिस् तथा देवावृधाद्वभ्रुरासीत्तस्य श्लोको ऽत्र गीयते
ভজমান (ভক্তিভাৱে যজ্ঞকাৰী)ৰ ক্ষেত্ৰত ব্যাধি বাহিৰলৈ ওলাই গ’ল; পাছত বৰষুণৰ দৰে শমন হ’ল; কৃমি আৰু ‘নিমি’ও নষ্ট হ’ল। দেবাবৃধৰ কৰ্মফলত বভ্ৰু (বাদামি চিহ্ন/বৰ্ণ) উৎপন্ন হ’ল; তাৰ শ্লোক ইয়াত গোৱা হয়।
Verse 26
यथैव शृणुमो दूरात् गुणांस्तद्वत्समन्तिकात् वभ्रुः श्रेष्ठो मनुष्याणां देवैर् देवावृधःसमः
যেনেকৈ আমি দূৰৰ পৰা তেওঁৰ গুণ শুনোঁ, তেনেকৈ ওচৰৰ পৰাও (শুনোঁ)। বভ্ৰু মানুহৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ; দেৱসকলৰ মতে তেওঁ দেবাবৃধৰ সমান।
Verse 27
चत्वारश् च सुता वभ्रोर्वासुदेवपरा नृपाः धृतिरिति ञ देवरातो ऽभुदिति ख , ग , घ , ज , ञ , ट , च विस्तृता इति क , छ , च कुहुरो भजमानस्तु शिनिः कम्बलवर्हिषः
বভ্ৰুৰ চাৰিজন পুত্ৰ আছিল—বাসুদেৱ-পরায়ণ ৰজা। কিছুমান পাঠত নাম ‘ধৃতি’, আন কিছুমানত ‘দেৱৰাত’, আৰু কেতিয়াবা ‘বিস্তৃতা’ বুলি পঢ়া হয়। তাৰ পিছত কুহুৰ, ভজমান, শিনি আৰু কম্বলবৰ্হিষৰ উল্লেখ আছে।
Verse 28
कुहुरस्य सुतो धृष्णुधृष्णोस्तु तनयो धृतिः धृतेः कपोतरोमाभूत्तस्य पुत्रस्तु तित्तिरिः
কুহুৰৰ পুত্ৰ ধৃষ্ণু। ধৃষ্ণুৰ পুত্ৰ ধৃতি। ধৃতিৰ পৰা কপোতৰোমা জন্মিল, আৰু তাৰ পুত্ৰ তিত্তিৰি।
Verse 29
तित्तिरेस्तु नरः पुत्रस्तस्य चन्दनदुन्दुभिः पुनर्वसुस्तस्य पुत्र आहुकश्चाहुकीसुतः
তিত্তিৰিৰ পুত্ৰ নৰ। নৰৰ পুত্ৰ চন্দন-দুন্দুভি। চন্দন-দুন্দুভিৰ পুত্ৰ পুনৰ্বসু; পুনৰ্বসুৰ পুত্ৰ আহুক, যি আহুকীৰ পৰা জন্মিছিল।
Verse 30
आहुकाद्देवको जज्ञे उग्रसेनस्ततो ऽभवत् देववानुपदेवश् च देवकस्य सुताः स्मृताः
আহুকৰ পৰা দেবক জন্মিল, আৰু তাৰ পৰা উগ্ৰসেন হ’ল। দেবকৰ পুত্ৰ হিচাপে দেববান আৰু উপদেৱ স্মৃত।
Verse 31
तेषां स्वसारः सप्तासन् वसुदेवाय ता ददौ देवकी श्रुतदेवी च मित्रदेवी यथोधरा
তেওঁলোকৰ সাতগৰাকী ভগ্নী আছিল; তেওঁলোকক বসুদেৱলৈ বিবাহত দিয়া হৈছিল—দেৱকী, শ্ৰুতদেৱী, মিত্ৰদেৱী আৰু যথোধৰা।
Verse 32
श्रीदेवी सत्यदेवी च सुरापी चेति सप्तमी नवोग्रसेनस्य सुताः कंसस्तेषाञ्च पूर्वजः
শ্ৰীদেৱী, সত্যদেৱী আৰু সুৰাপী—এই নামসমূহ সপ্তমীৰ অন্তৰ্গত বুলি কোৱা হৈছে। তেওঁলোক নবোগ্ৰসেনৰ কন্যা, আৰু কংস তেওঁলোকৰ জ্যেষ্ঠ।
Verse 33
न्यग्रोधश् च सुनामा च कङ्कः शङ्कुश् च भूमिपः सुतनूराष्ट्रपालश् च युद्धमुष्टिः सुमुष्टिकः
তাত ন্যগ্ৰোধ, সুনামা, কঙ্ক আৰু শঙ্কু আছিল; লগতে ভূমিপ নামৰ ৰজা, আৰু সুতনূ আৰু ৰাষ্ট্ৰপাল; আৰু যুদ্ধমুষ্টি আৰু সুমুষ্টিকো আছিল।
Verse 34
भजमानस्य पुत्रो ऽथ रथमुख्यो विदूरथः राजाधिदेवः शूरश् च विदूरथसुतो ऽभवत्
তাৰপিছত ভজমানৰ পুত্ৰ বিদূৰথ হৈছিল, যি ৰথযোদ্ধাসকলৰ মাজত অগ্ৰগণ্য। আৰু বিদূৰথৰ পুত্ৰ শূৰ হৈছিল, যি ‘ৰাজাধিদেৱ’ নামেও প্ৰসিদ্ধ।
Verse 35
राजाधिदेवपुत्रौ द्वौ शोणाश् चः श्वेतवाहनः शोणाश्वस्य सुताः पञ्च शमी शत्रुजिदादयः
ৰাজাধিদেৱৰ দুজন পুত্ৰ—শোণাশ্চ আৰু শ্বেতবাহন। শোণাশ্বৰ পাঁচজন পুত্ৰ আছিল; শমী আৰু শত্রুজিত আদি।
Verse 36
शमीपुत्रः प्रतिक्षेत्रः प्रतिक्षेत्रस्य भोजकः भोजस्य हृदिकः पुत्रो ह्य् अदिकस्य दशात्मजाः
শমীৰ পুত্ৰ প্ৰতিক্ষেত্ৰ; প্ৰতিক্ষেত্ৰৰ পুত্ৰ ভোজক; ভোজকৰ পুত্ৰ হৃদিক; আৰু হৃদিকৰ পুত্ৰ অদিক, যাৰ দহজন পুত্ৰ আছিল।
Verse 37
कृतवर्मा शतधन्वा देवार्हो भीषणादयः कुकुरो भजमानस्त्विति क सुन्दरो भजमानस्त्विति ज कुकुरस्येति क शक्रजिदादय इति ख देवार्हात् कम्बलवर्हिरसमौजास्ततो ऽभवत्
সেই বংশত কৃতবর্মা, শতধন্বা, দেবাৰ্হ, ভীষণ আদি জন্মিছিল। কুকুৰৰ পৰা ভজমান—এনে পাঠ কিছুমান ঠাইত; অন্য পাঠত ‘সুন্দৰেই ভজমান’ বুলি আছে। কিছুমান প্ৰতিত ‘কুকুৰস্য’ আৰু কিছুমানত ‘শক্রজিত আদি’ বুলি পাঠভেদ দেখা যায়। দেবাৰ্হৰ পৰা কম্বল, বৰ্হি আৰু অসমৌজ জন্মিলে।
Verse 38
सुदंष्ट्रश् च सुवासश् च धृष्टो ऽभूदसमौजसः गान्धारी चैव माद्री च धृष्टभार्ये बभूवतुः
সুদংষ্ট্ৰ আৰু সুবাস আছিল; অসমৌজসৰ পৰা ধৃষ্ট জন্মিল। ধৃষ্টৰ দুজনী পত্নী—গান্ধাৰী আৰু মাদ্ৰী—হ’ল।
Verse 39
सुमित्रो ऽभूच्च गान्धार्यां माद्री जज्ञे युधाजितम् अनमित्रः शिनिर्धृष्टात्ततो वै देवमीढुषः
গান্ধাৰীৰ পৰা সুমিত্ৰ জন্মিল; মাদ্ৰীৰ পৰা যুধাজিত জন্মিল। অনমিত্ৰৰ পৰা শিনি; আৰু ধৃষ্টৰ পৰা দেবমীঢুষ জন্মিল।
Verse 40
अनमित्रसुतो निघ्नो निघ्नस्यापि प्रसेनकः सत्राजितः प्रसेनो ऽथ मणिं सूर्यात्स्यमन्तकम्
অনমিত্ৰৰ পুত্ৰ নিঘ্ন; নিঘ্নৰ পুত্ৰ প্ৰসেনক। তাৰপিছত সত্রাজিত আৰু প্ৰসেন জন্মিল; আৰু প্ৰসেনে সূৰ্যদেৱৰ পৰা ‘স্যমন্তক’ মণি লাভ কৰিলে।
Verse 41
प्राप्यारण्ये चरन्तन्तु सिंहो हत्वाग्रहीन्मणिं हतो जाम्बवता सिंहो जाम्बवान् हरिणा जितः
অৰণ্যত গৈ তাত বিচৰণ কৰোঁতে এটা সিংহে (ধাৰকক) হত্যা কৰি মণি কেঢ়ি ল’লে। সেই সিংহক জাম্বৱানে বধ কৰিলে; আৰু জাম্বৱানক হৰিয়ে জয় কৰিলে।
Verse 42
तस्मान्मणिं जाम्बवतीं प्राप्यागाद्दारकां पुरीम् सत्राजिताय प्रददौ शतधन्वा जघान तम्
সেইহেতু মণি আৰু জাম্বৱতীক লাভ কৰি তেওঁ দ্বাৰকা নগৰীলৈ গ’ল। তেওঁ সত্রাজিতক সেই মণি দিলে; পাছত শতধন্বাই তাক বধ কৰিলে।
Verse 43
हत्वा शतधनुं कृष्णो मणिमादाय कीर्तिभाक् बलयादवमुख्याग्रे अक्रूरान्मणिमर्पयेत्
শতধন্বাক বধ কৰি কীৰ্তিমান কৃষ্ণে মণি গ্ৰহণ কৰিলে আৰু বলৰাম আৰু যাদৱ-মুখ্যসকলৰ সন্মুখত অক্রূৰক সেই মণি অৰ্পণ কৰিলে।
Verse 44
मिथ्याभिशस्तिं कृष्णस्य त्यक्त्वा स्वर्गी च सम्पठन् सत्राजितो भङ्गकारः सत्यभामा हरेः प्रिया
কৃষ্ণৰ ওপৰত থকা মিছা অপবাদ ত্যাগ কৰি যিয়ে ইয়াৰ পাঠ কৰে, সি স্বৰ্গগামী হয়। সত্রাজিত আছিল সোণৰ খণ্ড-নিৰ্মাতা, আৰু সত্যভামা আছিল হৰিৰ প্ৰিয়া।
Verse 45
अनमित्राच्छिनिर्जज्ञे सत्यकस्तु शिनेः सुतः सत्यकात्सात्यकिर्जज्ञे युयुधानाद्धुनिर्ह्यभूत्
অনমিত্ৰৰ পৰা শিনি জন্মিল; শিনিৰ পুত্ৰ সত্যক। সত্যকৰ পৰা সাত্যকি জন্মিল; আৰু যুযুধানৰ পৰা ধুনি জন্মিল।
Verse 46
धुनेर्युगन्धरः पुत्रः स्वाह्यो ऽभुत् स युधाजितः ऋषभक्षेत्रकौ तस्य ह्य् ऋषभाच्च स्वफल्ककः
ধুনিৰ পুত্ৰ যুগন্ধৰ। তেওঁৰ পুত্ৰ স্বাহ্য; সি যুধাজিত নামে খ্যাত হৈছিল। তেওঁৰ পৰা ঋষভ আৰু ক্ষেত্ৰক জন্মিল; আৰু ঋষভৰ পৰা স্বফল্কক জন্মিল।
Verse 47
स्वफल्कपुत्रो ह्य् अक्रूरो अकूराच्च सुधन्वकः शूरात्तु वसुदेवाद्याः पृथा पाण्डोः प्रियाभवत्
স্বফল্কৰ পুত্ৰ অক্রূৰ; অক্রূৰৰ পৰা সুধন্বক জন্মিল। শূৰৰ পৰা বসুদেৱ আদি জন্মিল; আৰু পৃথা পাণ্ডুৰ প্ৰিয়া পত্নী হ’ল।
Verse 48
सुधाजितमिति ख , छ च स्वान्धोभूदिति ख , छ च साक्षो ऽभूदिति ज धर्माद्युधिष्ठिरः पाण्डोर्वायोः कुन्त्यां वृकोदरः इन्द्राद्धनञ्जयो माद्र्यां नकुलः सहदेवकः
‘সুধাজিত’—খ আৰু ছ পাণ্ডুলিপিৰ পাঠ; ‘স্বান্ধোভূ’—খ আৰু ছৰ পাঠ; ‘সাক্ষঃ’—জ পাণ্ডুলিপিৰ পাঠ। ধৰ্মৰ পৰা যুধিষ্ঠিৰ, বায়ুৰ পৰা কুন্তীৰ গৰ্ভত বৃকোদৰ (ভীম), ইন্দ্ৰৰ পৰা ধনঞ্জয় (অর্জুন), আৰু মাদ্ৰীৰ গৰ্ভত নকুল আৰু সহদেৱ জন্মিল।
Verse 49
वसुदेवाच्च रोहिण्यां रामः सारणदुर्गमौ वसुदेवाच्च देवक्यामादौ जातः सुसेनकः
বাসুদেৱ আৰু ৰোহিণীৰ গৰ্ভত ৰাম জন্মিল; লগতে সাৰণ আৰু দুৰ্গমো। আৰু বাসুদেৱ আৰু দেবকীৰ গৰ্ভত সৰ্বপ্ৰথমে সুসেনক জন্মিল।
Verse 50
कीर्तिमान् भद्रसेनश् च जारुख्यो विष्णुदासकः भद्रदेहः कंश एतान् षड्गर्भान्निजघान ह
কীৰ্তিমান, ভদ্ৰসেন, জাৰুখ্য, বিষ্ণুদাসক, ভদ্ৰদেহ—এই ছয় গৰ্ভক কংসে নিশ্চয় বধ কৰিলে।
Verse 51
ततो बलस्ततः कृष्णः सुभद्रा भद्रभाषिणी चारुदेष्णश् च शाम्बाद्याः कृष्णाज्जाम्बवतीसुताः
তাৰ পিছত বল (বলৰাম), তাৰ পিছত কৃষ্ণ। (তাৰপৰা) ভদ্ৰভাষিণী সুভদ্ৰা আৰু চাৰুদেষ্ণ; আৰু শাম্ব আদি—কৃষ্ণৰ পৰা জাম্বৱতীৰ পুত্ৰ।
Frequently Asked Questions
It marks textual completion, preserves chapter identity, and signals a shift to the next instructional unit—here, from Somavaṃśa to Yaduvaṃśa—within the vaṃśa curriculum.
By treating lineage as an ordered archive of exemplars and outcomes, the text enables readers to compare reigns, virtues, and failures as guidance for rājadharma and personal discipline.