
Sāma-vidhāna (Procedure of the Sāman Hymns)
যজুৰ্-বিধান সমাপ্ত হোৱাৰ পাছত পুষ্কৰ সাম-বিধানলৈ অগ্ৰসৰ হৈ সাম-প্ৰয়োগক শান্তি, ৰক্ষা আৰু কাম্যসিদ্ধিৰ কাৰ্যকৰ যজ্ঞ-প্ৰযুক্তি ৰূপে বৰ্ণনা কৰে। বৈষ্ণৱী, ছান্দসী, স্কন্দী, পৈত্ৰ্যা আদি সংহিতা-জপ আৰু শান্তাতীয়, ভৈষজ্য, ত্ৰি-সপ্তীয়, অভয়, আয়ুষ্য, স্বস্ত্যয়ন, বাস্তোষ্পতি, ৰৌদ্ৰ আদি গণ-হোমক ফলসহ সংযোগ কৰা হৈছে—শান্তি, ৰোগনাশ, পাপমোচন, নিৰ্ভয়তা, জয়, সমৃদ্ধি, সন্তানবৃদ্ধি, সুৰক্ষিত যাত্ৰা আৰু অকালমৃত্যু-নিবাৰণ। বিভিন্ন শাখাত মন্ত্র-পাঠান্তৰৰ কথাও উল্লেখ আছে। ঘৃতাহুতি, মেখলা-বন্ধ, নবজাত তাবিজ, শতাবৰী-মণি, গোসেৱা-ব্ৰত, শান্তি/পুষ্টি আৰু অভিচাৰ-দ্ৰব্যাদি উপাঙ্গো নিৰ্দেশিত। শেষত বিনিয়োগত ঋষি-দেৱতা-ছন্দ নিৰ্দিষ্টকৰণ অনিবাৰ্য আৰু শত্রুকৰ্মত কণ্টকসমিধ ব্যৱহাৰৰ বিধান দিয়া হৈছে।
Verse 1
इत्य् आगेनेये महापुराणे यजुर्विधानं नामोनषष्ट्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ षष्ठ्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः सामविधानं पुष्कर उवाच युजुर्विधानङ्कथितं वक्ष्ये साम्नां विधानकं संहितां वैष्णवीञ्जप्त्वा हुत्वा स्यात् सर्वकामभाक् शान्तातीयं गणं हुत्वा शान्तिमाप्नोति मानवः
এইদৰে আগ্নেয় মহাপুৰাণত ‘যজুৰ্বিধান’ নামৰ অধ্যায় (দুই শত ঊনষাটতম) সমাপ্ত হ’ল। এতিয়া দুই শত ষাঠিতম অধ্যায় ‘সামবিধান’ আৰম্ভ। পুষ্কৰে ক’লে—যজুৰ্বেদৰ বিধান কোৱা হ’ল; এতিয়া মই সাম-স্তোত্ৰৰ বিধান ক’ম। বৈষ্ণৱী সংহিতা জপ কৰি হোম কৰিলে সাধকে সৰ্বকামসিদ্ধি লাভ কৰে। শান্তাতীয় গণত আহুতি দিলে মানুহে শান্তি পায়।
Verse 2
संहिताञ्छान्दसीं साधु जप्त्वा प्रीणाति शङ्करं स्कन्दीं पैत्र्यां संहिताञ्च जप्त्वा स्यात्तु प्रसादवान् भैषज्यञ्च गणं हुत्वा सर्वान्रोगान् व्यापोहति त्रिसप्तीयं गणं हुत्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते
ছান্দসী সংহিতা বিধিমতে জপ কৰিলে শংকৰ (শিৱ) প্ৰসন্ন হয়। স্কন্দী আৰু পৈত্ৰ্যা সংহিতা জপ কৰিলে সাধক প্ৰসাদ-সম্পন্ন হয়। ভৈষজ্য গণত আহুতি দিলে সকলো ৰোগ দূৰ হয়। ত্ৰিসপ্তীয় গণত আহুতি দিলে সৰ্ব পাপৰ পৰা মুক্তি লাভ হয়।
Verse 3
भागत इति क , ग , छ , ञ च प्रवादीशं सोपदितीति ख , छ च सर्वशान्तिकरन्तथेति घ , ञ च यत इन्द्र भजामहे हिंसादोषविनाशनं अवकीर्णी मुच्यते च अग्निस्तिग्मेति वै जपन् क्वचिन्नाप्नोति च भयं हुत्वा चैवाभयङ्गणं न क्वचिज्जायते राम गणं हुत्वा पराजितं
মন্ত্ৰভেদ এনেদৰে—‘ভাগত’ ক, গ, ছ আৰু ঞ শাখাত; ‘প্ৰবাদীশং সোপদিতী’ খ আৰু ছ শাখাত; আৰু ‘সৰ্বশান্তিকৰং’ ঘ আৰু ঞ শাখাত। ‘যত ইন্দ্ৰ ভজামহে’ হিংসা-দোষ বিনাশক; ঘোৰ অপৰাধীয়েও মুক্ত হয়। ‘অগ্নিস্তিগ্মে’ জপ কৰিলে ক’তো ভয় নাথাকে। অভয়-গণত আহুতি দিলে, হে ৰাম, ক’তো ভয় জন্মে নাহে; আৰু গণত আহুতি দিলে পৰাজিত শত্রুও দমন হয়।
Verse 4
सर्वपापहरं ज्ञेयं परितोयञ्च तासु च अविक्रेयञ्च विक्रीय जपेद्घृतवतीति च आयुष्यञ्च गणं हुत्वा अपमृत्युं व्यपोहति स्वस्तिमाप्नोति सर्वत्र हुत्वा स्वस्त्ययनङ्गणं
ইয়াক সৰ্বপাপহৰ বুলি জানিব লাগে; আৰু তাত ‘পৰিতোয়’ নামৰ (মন্ত্ৰ)ও আছে। যি বিক্ৰীযোগ্য নহয়, তাক দান কৰি ‘ঘৃতৱতী’ জপ কৰিব লাগে। আয়ুষ্য গণত আহুতি দিলে অপমৃত্যু দূৰ হয়। স্বস্ত্যয়ন গণত সৰ্বত্ৰ আহুতি দিলে সৰ্বত্ৰ মঙ্গল লাভ হয়।
Verse 5
अयानो देव सवितुर्ज्ञेयन्दुःस्वप्ननाशनं अबोध्यग्निरितिमन्त्रेण घृतं राम यथाविधि श्रेयसा योगमाप्नोति शर्मवर्मगणन्तथा वास्तोष्पत्यगणं हुत्वा वास्तुदोषान् व्यपोहति
‘অয়ানো দেব সৱিতুঃ’ মন্ত্ৰটো দুঃস্বপ্ননাশক বুলি জানিব লাগে। ‘অবোধ্যগ্নিঃ’ মন্ত্ৰে, হে ৰাম, বিধিমতে ঘৃত আহুতি দিলে শ্ৰেয়স (মঙ্গল) লাভ হয়। তদ্ৰূপ শর্ম-গণ, বর্ম-গণ আৰু বাস্তোষ্পতি-গণত আহুতি দিলে গৃহ/বাস্তুদোষ দূৰ হয়।
Verse 6
अभ्युक्ष्य घृतशेषेण मेखलाबन्ध इष्यते स्त्रीणां यासान्तु गर्भाणि पतन्ति भृगुसत्तम तथा रौद्रगणं हुत्वा सर्वान् दोषान् व्यपोहति एतैर् दशगुणैर् होमी ह्य् अष्टादशसु शान्तिषु
অৱশিষ্ট ঘৃতৰে অভ্যুক্ষণ কৰি মেখলা-বন্ধ (ৰক্ষাকটিবন্ধ) বিধেয়। হে ভৃগুশ্ৰেষ্ঠ, যিসকল স্ত্ৰীৰ গৰ্ভ পতিত হয়, তেওঁলোকৰ বাবে ৰৌদ্ৰগণলৈ আহুতি দিলে সকলো দোষ দূৰ হয়। এই উপায়ে অষ্টাদশ শান্তিত হোম দহগুণ কৰিব লাগে।
Verse 7
मणिं जातस्य बालस्य वध्नीयात्तदनन्तरं सोमं राजानमेतेन व्याधिभिर्विप्रमुच्यते वैष्णवी शान्तिरैन्द्री च ब्राह्मी रौद्री तथैव च वायव्या वारुणी चैव कौवेरी भार्गवी तथा
তাৰ পিছতেই নবজাত শিশুটিক ৰক্ষামণি (তায়িত) বাঁধিব লাগে। ইয়াৰ দ্বাৰা আৰু সোমৰাজ (চন্দ্ৰ)ক আহ্বান কৰিলে ৰোগব্যাধিৰ পৰা সম্পূৰ্ণ মুক্তি হয়। শান্তিসমূহ—বৈষ্ণৱী, ঐন্দ্ৰী, ব্ৰাহ্মী, ৰৌদ্ৰী, বায়ব্যা, বাৰুণী, কৌবেৰী আৰু ভাৰ্গৱী।
Verse 8
सर्पसाम प्रयुञ्जीनो नाप्नुयात् सर्पजम्भयं माद्य त्वा वाद्यतेत्येतद्धुत्वा विप्रः सहस्रशः प्राजापत्या तथा त्वाष्ट्री कौमारी वह्निदेवता मारुद्गणा च गान्धारी शान्तैर् नैरृतकी तथा
যি সৰ্পসাম প্ৰয়োগ কৰে, সি সৰ্পজনিত বাধা নাপায়। ‘মাদ্য ত্বা বাদ্যতে’ এই মন্ত্ৰে সহস্ৰবাৰ আহুতি দি ব্ৰাহ্মণে প্ৰাজাপত্যা, ত্বাষ্ট্ৰী, কৌমাৰী (অগ্নি দেৱতা), মাৰুদ্গণা, গান্ধাৰী আৰু নৈৰৃতকী—এই শান্তিসকলৰ দ্বাৰাও শান্তিহোম কৰিব লাগে।
Verse 9
शतावरिमणिबद्ध्वा नाप्नुयाच्छस्त्रतो भयं दीर्घतमसोर्क इति हुत्त्वान्नं प्राप्नुयाद्बहु शान्तिराङ्गिरसी याम्या पार्थिवी सर्वकामदा यस्त्वां मृत्युरिति ह्य् एतज्जप्तं मृत्युविनाशनं
শতাবৰী-মণি তায়িত বাঁধিলে অস্ত্ৰৰ ভয় নাথাকে। ‘দীৰ্ঘতমসোৰ্ক’ এই মন্ত্ৰে আহুতি দিলে বহুত অন্ন লাভ হয়। শান্তি আঙ্গিৰসী প্ৰকাৰৰ; লগতে যাম্যা আৰু পাৰ্থিৱী—সৰ্বকামদায়িনী। আৰু ‘যস্ত্বাং মৃত্যুঃ…’ এই মন্ত্ৰৰ জপ মৃত্যু নিবারণ কৰে।
Verse 10
स्वमध्यायन्तीति जपन्न म्रियेत पिपासया त्वमिमा ओषधी ह्य् एतज्जप्त्वा व्याधिं न वाप्नुयात् सुपर्णस्त्वेति हुत्वा च भुजगैर् नैव बाध्यते इन्द्रेण दत्तमित्येतत् सर्वकामकरम्भवेत्
‘স্বমধ্যায়ন্তী…’ এই মন্ত্ৰ জপ কৰিলে পিপাসাত মৃত্যু নহয়। ‘ত্বমিমা ওষধী…’ জপ কৰিলে ব্যাধি নালাগে। ‘সুপৰ্ণস্ত্বম্…’ মন্ত্ৰে আহুতি দিলে সাপৰ পৰা কোনো বাধা নহয়। ‘ইন্দ্ৰেণ দত্তম্…’ এই মন্ত্ৰ সৰ্বকামসিদ্ধিদায়ক হয়।
Verse 11
पथि देवव्रतञ्जप्त्वा भयेभ्यो विप्रमुच्यते यदिन्द्रो मुनये त्वेति हुतं सौभाग्यवर्धनं इन्द्रेण दत्तमित्येतत् सर्वबाधाविनाशनं इमा देवीति मन्त्रश् च सर्वशान्तिकरः परः
পথযাত্ৰাৰ সময়ত ‘দেৱব্ৰত’ মন্ত্ৰ জপ কৰিলে সকলো ভয়ৰ পৰা সম্পূৰ্ণ মুক্তি লাভ হয়। ‘যদিন্দ্ৰো মুনয়ে ত্বা’ এই সূত্ৰে দিয়া হোম-আহুতি সৌভাগ্য বৃদ্ধি কৰে। ‘ইন্দ্ৰেণ দত্তম্’ মন্ত্ৰে সকলো বাধা নাশ হয়, আৰু ‘ইমা দেবীঃ’ মন্ত্ৰ সৰ্বশান্তি সাধনত পৰম ফলদায়ক।
Verse 12
भगो न चित्र इत्य् एवं नेत्रयो रञ्जनं हितं सौभाग्यवर्धनं राम नात्र कार्य विचारणा देवा मरुत इत्य् एतत् सर्वकामकरम्भवेत् यमस्य लोकादित्येतत् दुःस्वप्नशमनम्परं
‘ভগো ন চিত্ৰ…’ এইদৰে জপ কৰি চকুত অঞ্জন লগোৱা হিতকৰ আৰু সৌভাগ্যবর্ধক, হে ৰাম; ইয়াত সন্দেহৰ প্ৰয়োজন নাই। ‘দেৱা মৰুত…’ এই মন্ত্ৰ সৰ্বকামপ্ৰদ। ‘যমস্য লোকাত্…’ এই মন্ত্ৰ দুঃস্বপ্ন শমন কৰিবলৈ পৰম।
Verse 13
जपेन्द्रेति वर्गञ्च तथा सौन्भाग्यवर्धनं परितोयं युतायुतमिति ज , ट च पिपासित इति घ , ञ च परि प्रिया हि वः कारिः काम्यां संश्रावयेत् स्त्रियं इन्द्रश् च पञ्चबणिजेति हुतं स्त्रीणां सौभाग्यवर्धनं कामो मे वाजीति हुतं स्त्रीणां सौभाग्यवर्धनं
‘জপেন্দ্ৰ…’ৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা মন্ত্ৰবৰ্গ আৰু ‘সৌভাগ্যবর্ধন’ নামৰ প্ৰয়োগ ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে। ‘পৰিতোয়ং যুতাযুতম্’ মন্ত্ৰ ‘জ’ আৰু ‘ট’ অক্ষৰসহ, আৰু ‘পিপাসিত’ মন্ত্ৰ ‘ঘ’ আৰু ‘ঞ’ অক্ষৰসহ জপ কৰিব লাগে। কাম্যকৰ্মত স্ত্ৰীৰ কাণত ‘পৰি প্ৰিয়া হি বঃ কাৰিঃ…’ আদি সংশ্ৰাৱয়েত। ‘ইন্দ্ৰশ্চ পঞ্চবণিজ…’ মন্ত্ৰে আহুতি দিলে স্ত্ৰীৰ সৌভাগ্য বৃদ্ধি পায়; ‘কামো মে বাজী…’ মন্ত্ৰে হুত দিলেও সৌভাগ্য বৃদ্ধি পায়।
Verse 14
सा तङ्कामयते राम नात्र कार्या विचारणा रथन्तरं वामदेव्यं ब्रह्मवर्चसवर्धनं तुभ्यमेव जवीमन्नित्ययुतन्तु हुतम्भवेत् अग्ने गोभिन्न इत्य् एतत् मेधावृद्धिकरम्परं
হে ৰাম, সি সেই ফলেই কামনা কৰে; ইয়াত বিচাৰ কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। ‘ৰথন্তৰ’ আৰু ‘বামদেৱ্য’ (সামগান) পাঠ কৰা উচিত; ই ব্ৰহ্মবৰ্চস (আধ্যাত্মিক তেজ) বৃদ্ধি কৰে। বিধিযুক্তভাৱে নিত্য আহুতি দিয়া উচিত—‘তুভ্যমেৱ জবীমন্…’ উচ্চাৰণ কৰি। ‘অগ্নে গোভিন্ন…’ এই মন্ত্ৰ মেধা (বুদ্ধি) বৃদ্ধিৰ বাবে পৰম।
Verse 15
प्राशयेद्बालकं नित्यं वचाचूर्णं घृतप्लुतं इन्द्रमिद्गाथिनं जप्त्वा भवेच्छ्रुतिधरस्त्वसौ ध्रुवं ध्रुवेणेति हुतं स्थानलाभकरं भवेत् अलक्तजीवेति शुना कृषिलाभकरं भवेत्
শিশুক নিত্যে ঘিউত মিহলি বচা (বচ) গুঁড়া খুৱাব লাগে। ‘ইন্দ্ৰমিদ্ গাথিনম্’ মন্ত্ৰ জপ কৰিলে সেই শিশু নিশ্চিতভাৱে শ্ৰুতিধৰ (শুনা কথা ধাৰণ কৰা, স্মৃতিশক্তিসম্পন্ন) হয়। ‘ধ্ৰুৱং ধ্ৰুৱেণ’ মন্ত্ৰে আহুতি দিলে পদ/স্থান লাভ হয়। আৰু ‘অলক্তজীৱ’ মন্ত্ৰে শ্বান (কুকুৰ) সহ কৰা কৰ্ম কৃষিলাভৰ কাৰণ হয়।
Verse 16
हुत्वा रथन्तरञ्जप्त्वा पुत्रमाप्नोत्यसंशयं मयि श्रीरिति मन्त्रोयं जप्तव्यः श्रीविवर्धनः अहन्ते भग्न इत्य् एतत् भवेत्सौभाग्यवर्धनं ये मे पाशस् तथाप्येतत् बन्धनाम्नोक्षकारणं
হোম কৰি আৰু ৰথন্তৰ জপ কৰিলে নিঃসন্দেহে পুত্ৰলাভ হয়। “ময়ি শ্ৰীঃ” এই মন্ত্ৰ জপ কৰিব লাগে; ই শ্ৰী-সমৃদ্ধি বৃদ্ধি কৰে। “অহং তে ভগ্নঃ” এই বাক্য সৌভাগ্যবর্ধক হয়। আৰু “য়ে মে পাশাঃ” এই উচ্চাৰণো বন্ধনমোচনৰ কাৰণ হয়।
Verse 17
वैरूप्यस्याष्टकं नित्यं प्रयुञ्जानः श्रियं लभेत् सप्ताष्टकं प्रयुञ्जानः सर्वान् कामानवाप्नुयात् शपन्त्वहन्निति रिपून् नाशयेद्धोमजाप्यतः इन्द्र वनं वनिक् चेतीति घ , ज च अग्ने सौभाग्य इत्य् एतदिति ज त्वमुत्तममितीत्येतद्यशोबुद्धिविवर्धनं
বৈৰূপ্য-নিবাৰণ-সম্পৰ্কীয় ‘অষ্টক’ নিত্য প্ৰয়োগ কৰিলে শ্ৰী-সমৃদ্ধি লাভ হয়। ‘সপ্তাষ্টক’ প্ৰয়োগ কৰিলে সকলো কামনা সিদ্ধ হয়। “শপন্ত্বহন …” এই মন্ত্ৰৰ জপ আৰু হোমে শত্রুনাশ হয়। “ইন্দ্ৰ বনং বনিক্ …”, “অগ্নে সৌভাগ্য …” আৰু “ত্বমুত্তমম্ …” আদি পাঠো আছে; ইয়াৰ ভিতৰত শেষোক্তটো যশ আৰু বুদ্ধি বৃদ্ধি কৰে বুলি কোৱা হৈছে।
Verse 18
गव्येषुणेति यो नित्यं सायं प्रातरतन्त्रितः उपस्थानं गवां कुर्यात्तस्य स्युस्ताः सदा गृहे यथा मृगमतीत्येतत् स्त्रीणां सौभाग्यवर्धनं येन चेहदिदञ्चैव गर्भलाभकरं भवेत्
যি ব্যক্তি সন্ধ্যা আৰু প্ৰাতে একাগ্ৰচিত্তে নিত্য “গব্যেষুণে” জপ কৰে আৰু গাভীৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধাৰে উপস্থান কৰে, তাৰ ঘৰত গাভী সদায় থাকে। “যথা মৃগমতী” নামে এই আচাৰ স্ত্ৰীসকলৰ সৌভাগ্য বৃদ্ধি কৰে বুলি কোৱা হৈছে; আৰু ইয়াৰ দ্বাৰা ইহলোকে আৰু পৰলোকে গৰ্ভলাভ/সন্তানলাভ হয়।
Verse 19
घृताक्तन्तु यवद्रोणं वात आवातु भेषजं अनेन विधिवत् सर्वां मायां व्यपोहति अयन्ते योनिरित्येतत् पुत्रलाभकरं भवेत् शिवः शिवाभिरित्येतत् भवेत्सौभाग्यवर्धनं
ঘিউ মাখা যৱৰ এক দ্ৰোণ “বাত আৱাতু ভেষজম্” মন্ত্ৰসহ বিধিপূৰ্বক প্ৰয়োগ কৰিলে সকলো (বৈৰী) মায়া/অভিচাৰ দূৰ হয়। “অয়ন্তে যোনিঃ” মন্ত্ৰ পুত্ৰলাভকাৰক বুলি কোৱা হৈছে। আৰু “শিবঃ শিবাভিঃ” মন্ত্ৰ সৌভাগ্যবর্ধক বুলি কোৱা হৈছে।
Verse 20
प्रदेवो दासेन तिलान् हुत्वा कार्मणकृन्तनं अभि त्वा पूर्वपीतये वषट्कारसमन्वितं वृहस्पतिर् नः परिपातु पथि स्वस्त्ययनं भवेत् मुञ्चामि त्वेति कथितमपमृत्युनिवारणं
দাসৰ দ্বাৰা তিল হোম কৰি কাৰ্মণ-ছেদন কৰ্ম কৰিব লাগে—“অভি ত্বা পূৰ্বপীতয়ে” মন্ত্ৰ বষট্কাৰসহ। “বৃহস্পতির্ নঃ পৰিপাতু পথি” দ্বাৰা যাত্ৰাৰ স্বস্ত্যয়ন হয়। “মুঞ্চামি ত্বা” মন্ত্ৰ অপমৃত্যু (অকাল মৃত্যু) নিবারণৰ উপায় বুলি কোৱা হৈছে।
Verse 21
वासकेध्मसहस्रन्तु हुतं युद्धे जयप्रदं हस्त्यश्वपुरुषान् कुर्याद्बुधः पिष्टमयान् शुभान् अथर्वशिरसो ऽध्येता सर्वपापैः प्रमुच्यते प्राधान्येन तु मन्त्राणां किञ्चित् कर्म तवेरितं
বাসক কাঠৰ হাজাৰ খণ্ড অগ্নিত হোম দিলে যুদ্ধত জয় লাভ হয়। পণ্ডিত লোকে পিঠাৰ পৰা হাতী, ঘোঁৰা আৰু পুৰুষৰ শুভ আকৃতি গঢ়িব লাগে। অথৰ্বশিৰস অধ্যয়নকাৰী সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়। মন্ত্রৰ প্ৰাধান্য দেখুৱাই তোমাক এটা বিশেষ কৰ্ম কোৱা হ’ল।
Verse 22
परकीयानथोद्देश्य प्रधानपुरुषांस् तथा सुस्विन्नान् पिष्टकवरान् क्षुरेणोत् कृत्य भागशः वृक्षाणां यज्ञियानान्तु समिधः प्रथमं हविः आज्यञ्च व्रीहयश् चैव तथा वै गौरसर्षपाः
অন্যৰ আশ্ৰিত (দীন) লোকৰ উদ্দেশ্যে আৰু প্রধান ঋত্বিজসকলৰ উদ্দেশ্যে ভাগ পৃথক কৰি, ভালদৰে সিজোৱা পিষ্টক-বৰ ছুৰীৰে ভাগে ভাগে কাটি ল’ব লাগে। তাৰ পিছত যজ্ঞযোগ্য গছৰ সমিধাই প্ৰথম হৱি; লগতে ঘৃত, চাউলৰ দানা আৰু শ্বেত সৰিষাও হৱিদ্ৰব্য।
Verse 23
अभि त्वा शूर णोनुमो मन्त्रेणानेन मन्त्रवित् कृत्वा सर्षपतैलाक्तान् क्रोधेन जुहुयात्ततः अक्षतानि तिलाश् चैव दधिक्षीरे च भार्गव दर्भास्तथैव दूर्वाश् च विल्वानि कमलानि च
‘হে শূৰ, এই মন্ত্রেৰে আমি তোমাৰ বিৰুদ্ধে আহ্বান কৰোঁ।’ এইদৰে কৰি মন্ত্রবিদে ক্ৰোধযুক্ত (তীব্ৰ) কৰ্মত সৰিষাৰ তেল লেপি সৰিষা-মিশ্ৰিত হৱি হোম কৰিব লাগে। তাৰ পিছত, হে ভার্গৱ, অক্ষত চাউল, তিল, দধি আৰু দুধ, লগতে দর্ভ, দূৰ্বা, বিল্বপাত আৰু পদ্মফুলো আহুতি দিব লাগে।
Verse 24
परिप्रियादेव कारिरिति ख , छ च परिप्रियादेव कविरिति घ , ञ च मन्त्रेणेति ख , छ , ज च एतत् कृत्वा बुधः कर्म संग्रामे जयमाप्नुयात् गारुडं वामदेव्यञ्च रथन्तरवृहद्रथौ शान्तिपुष्टिकराण्याहुर्द्रव्याण्येतानि सर्वशः तैलङ्कणानि धर्मज्ञ राजिका रुधिरं विषं
‘পৰিপ্ৰিয়াদেৱ কাৰিঃ’—খ আৰু ছ পাঠত; ‘পৰিপ্ৰিয়াদেৱ কবিঃ’—ঘ আৰু ঞ পাঠত; আৰু ‘মন্ত্রেণ’—খ, ছ আৰু জ পাঠত আছে। এই কৰ্ম সম্পন্ন কৰিলে বুদ্ধিমান ব্যক্তি যুদ্ধত জয় লাভ কৰে। গাৰুড় আৰু বামদেৱ মন্ত্র, আৰু ৰথন্তৰ ও বৃহদ্ৰথ সাম—সৰ্বতোভাবে শান্তি আৰু পুষ্টিদায়ক বুলি কোৱা হয়। হে ধৰ্মজ্ঞ, দ্ৰব্যসমূহ: তেল, লেপন/অঞ্জন, ৰাজিকা (সৰিষা), ৰক্ত আৰু বিষ।
Verse 25
सर्वपापप्रशमनाः कथिताः संशयं विना समिधः कण्टकोपेता अभिचारेषु योजयेत् आर्षं वै दैवतं छन्दो विनियोगज्ञ आचरेत्
এই সমিধাসমূহ নিঃসন্দেহে সকলো পাপ শমনকাৰী বুলি কোৱা হৈছে। অভিচাৰ কৰ্মত কাঁটাযুক্ত সমিধা ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে। যি ব্যক্তি বিনিয়োগ (প্ৰয়োগবিধি) জানে, সি ঋষি, দেবতা আৰু ছন্দ যথাবিধি নিৰ্দিষ্ট কৰি আচৰণ কৰিব।
A mapping of Saṃhitā-japa and gaṇa-homa applications—each mantra-set and oblation-group is assigned a specific prayojana (peace, health, fearlessness, prosperity, victory, fertility, safe travel), with procedural add-ons like ghee offerings, amulets, and mekhalā-bandha.
It frames pacification and protection rites as dharmic stabilization: removing fear, disease, sin, and untimely death supports purity, steadiness, and sustained sādhana, aligning ritual efficacy with inner discipline and higher aims.
Correct performance depends on viniyoga—explicitly knowing and applying the ṛṣi (seer), devatā (presiding deity), and chandas (metre), and selecting appropriate samidh (including thorny fuel for abhicāra).