Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4
Devanagari script
प्रतिष्ठाप्य महालिंगं संपूजयति भक्तितः । वर्षाणामयुतं साग्रं पूजितो वृषभध्वजः
Transliteration
pratiṣṭhāpya mahāliṃgaṃ saṃpūjayati bhaktitaḥ | varṣāṇāmayutaṃ sāgraṃ pūjito vṛṣabhadhvajaḥ
Translation
他安立大林伽之后，便以虔敬之心供奉礼拜。整整一万年间，牛旗之主（Vṛṣabhadhvaja，即湿婆）受其供养与崇敬。
Word by Word
प्रतिष्ठाप्यhaving installed/established
प्रतिष्ठाप्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Absolutive modifying main action)
TypeVerb
Rootप्रति-स्था (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; धातु: √स्था (1P) उपसर्ग: प्रति; अर्थः—having established
महालिङ्गम्the great liṅga
महालिङ्गम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; समासः—कर्मधारय (महच्च तत् लिङ्गम्)
संपूजयतिworships fully
संपूजयति:
Kriyā (Predicate action)
TypeVerb
Rootसम्-पूज् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; धातु: √पूज्, उपसर्ग: सम्
भक्तितःout of devotion / devoutly
भक्तितः:
Hetu/Instrumental sense (Cause/means)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान/हेतु), एकवचन; अव्ययीभावे प्रयोगः—‘भक्तितः’ = out of devotion/by devotion
वर्षाणाम्of years
वर्षाणाम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन
अयुतम्ten thousand
अयुतम्:
Parimāṇa (Measure/extent)
TypeNoun
Rootअयुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (प्रमाण/परिमाण), एकवचन; संख्यावाचक—ten thousand
साग्रम्and more (with an excess)
साग्रम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootस (उपसर्ग/अव्यय) + अग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्—‘साग्र’ = with an excess/plus (and more)
पूजितःworshipped
पूजितः:
Karta/Predicate complement (describing subject)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; धातु: √पूज्; अर्थः—having been worshipped
वृषभध्वजःŚiva (whose banner is the bull)
वृषभध्वजः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक) + ध्वज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘वृषभः ध्वजः यस्य सः’ (epithet of Śiva)
Speaker
Śiva (narration)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Varuṇeśvara
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: Mahādevī (Pārvatī)
Visual Art Cues
Scene: Varuṇa establishes a great liṅga and worships Śiva with devotion for ten thousand years; Śiva is invoked as Vṛṣabhadhvaja, the bull-bannered Lord.
Characters & Entities
V
VaruṇaŚ
Śiva (Vṛṣabhadhvaja)M
MahāliṅgaP
PratiṣṭhāP
PūjāFAQs
Steady devotion—expressed through establishing and worshipping the liṅga—forms the archetype of sacred-site merit.
Varuṇeśvara liṅga (the mahāliṅga established by Varuṇa) in Prabhāsakṣetra.
Liṅga-pratiṣṭhā (installation) followed by devoted pūjā over a prolonged period.